Ma jin çima xwe dinixumînin?
Fetwayen Kurdi > Cil û Berg > Fetwayên Nivîskî Tarih: 02 Şubat 2015

Pirs: Ma sedemê ku pîrek xwe dinixumînin çi ye?

Bersiv: Mîna faîzê di tesetura pîrekan de jî sedemê esasî û bingehîn, fermana Xwedê Teala ye. Lê belê, ji bo aramî û sikûneta dil, meriv dikare li hin sebeb û sedemên din jî bigere. Meriv dikare hinan ji wan wiha rêz bike.

a) Pîrek meyl û mereqa wan a ku laş û bedena xwe nîşan bidin heye û zilam jî meraq û meyla wan a ku li bedena pîrekan binihêrin heye. Ev jî dibe ku bibe sedem ji bo li hevdu nihêrtin û bi hev re axaftinê. Axaftin jî hîn pêşdetir here û helwestên nelirê û xeyrî exlaqî derxe holê. Belavbûna zinayê û xerabûna nesl û nifşan, her gav ji bêtewşî û tunebûna ahengekê di munasebet û têkilatiya zilam û pîrekê bi hev re dertê meydanê. Berg û xwenixumandin, di têkilatiya di navbera zilam û pîrekê de aheng û dengeyekê pêk tîne. Bi vî awayî, cihê ku pîrek dikare nîşanî zilaman bide û cihên ku zilam dikarin ji pîrekan lê binihêre dê dakeve pîvaneke herî kêm.

b) Hin zilamên bê exlaq ku gotin û peyvan diavêjin pîrekan rastiyeke ku nayê înkarkirin. Ji ber ku xwenixumandin giraniyekê dide pîrekan, zilamên wiha dê nikaribin cesaret bikin ku peyvan biavêjin wan û pîrek jî bi vî awayî derfeta ku bikaribin bi hêsanî bigerin dê bidest bixin.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Di têgihîştina mena Qur’anê de, gelo ferhengên zimanê Erebî çiqas ewle ne? 18.11.14 877
2 Ma meriv dikare fitra xwe bide weqf û komeleyên ku xizmetên olî dikin? 02.12.14 632
3 Ma Tewrat hatiye guhertin? 03.01.15 888
4 Ma jin çima xwe dinixumînin? 02.02.15 980
5 Ma di girêdana krawatê de tu mehzûrek heye? 28.02.15 932
6 Ma mêr, ji sergirtina jina xwe berpirsyar e? 28.03.15 906
7 Gava meriv bi cenabetî li nivîna xwe razê û piştî rakirina xuslê dîsa lê rakeve ma careke din xusul lazim dike? 17.04.15 734
8 Mêr û jina ku bi hev re xebitîbin ma divê ku bi hev re biçin hecê jî? 06.05.15 716
9 Bikaranîna bandên akupunkturê gelo dibe asteng bo rakirina xuslê? 08.06.15 697
10 Xanimeke ezeb ma dikare bi tena serê xwe biçe ‘umreyê? 30.06.15 729
11 Ma di hundirê Ke‘beyê de çi heye? 15.07.15 824
12 Kesê di axirzeman de îbadetên hindik bike, ma dê xelas bibe? 17.09.15 745
13 Nerîna li wêneyê mirî ma ezab dide mirî? 02.11.15 721
14 Ma dibe ku însan, bêhemdî ketibe şirkê? 30.12.15 726
15 Ma Hz. Îsa di zarokantiya xwe de bûbû pêxember? 23.02.16 631
16 Hedisa “Kesê çar rek‘et sunetên berî nîvro neke, mehdervaniya min nagihîjê” sehîh e? 28.03.16 669
17 Ma hedîsa kesê qurbanê serjê neke bila nêzî mizgefta me nebe, sehîh e? 25.04.16 645
18 Ma gunehê şirkê bi tu awayî nayê bexşandn? 02.06.16 624
19 Kesên ku êşa serî dikişînin gelo dikarin rojiyê bigirin? 28.06.16 512
20 Ma bikaranîna bêjeya “reb”, “seyyid” û “mewlana” ji bo însanan durist e? 04.08.16 501
21 Ma Pêxember, serokê durûyan Ebdullah kurê Ubey çima neda kuştin? 20.09.16 494
22 Ma bav dikare ji dêla keça xwe mahrê qebûl bike? 20.10.16 443
23 Kesê nîkaha dînî dibire ma şert e ku seyda be? 15.11.16 399
24 Heke pîşeyê me doktorî be, ma divê ku em bixebitin da ku em bibin bijîşkê herî baş? 21.12.16 377
25 Ma di şeva Beratê çiqas însan tên bexşandin? 25.01.17 384
26 Ma tu îbadeteke u xasî bi meha Seferê be heye? 01.03.17 271
27 Ma ez dikarim mafê xwe ji dil helal nekim? 03.05.17 320
28 Dayina xwînê rojiyê betal dike? 13.06.17 225
29 Diravên ku di iddiayê de ji min çûne heke qezenc bikim, dikarim bikar bînim? 01.08.17 160
30 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 131
31 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 62
32 Ji bo destdana Qur’anê ma divê ku meriv bi desmêj be? 17.01.14 962
33 Di mezhebê Henefî de, mesihkirina li ser goreyan çawa tê kirin? 18.01.14 1.068
34 Tiştên ji zarokan re tên diyarîkirin, bav an jî welî dikare tê de teseruf bike? 19.01.14 743
35 Gelo rast e ku Ebû Henîfe, di ticaretê de ji bo karkirinê sînorek daniye? 21.01.14 915
36 Ma divê ku meriv hemî taybetmendiyên mal ji bikir re bibêje? 21.01.14 905
37 Hukmê dayina ruşwetê li welatên xeyrimislim çi ye? 22.01.14 785
38 Ma di berdanê de şahid, di dema telaq yan dema tefrîqê de tên girtin? 24.01.14 1.004
39 Berdana berî zîfafê 24.01.14 1.012
40 Eger mêr angaşt bike ku pîreka wî zina kiriye, divê çi bike? 24.01.14 976
41 Hukmê limêja li ser zarokên ji ber diya xwe çûne yan jî nîvcî çêbûne û mirine çi ye? 03.02.14 975
42 Di huqûqa Îslamê de cezayê tecawuzkirinê çi ye? 04.02.14 979
43 Di êrîşbirina li ser Lîbyayê, divê helwesta kesê Misliman çawa bûna? 06.02.14 1.036
44 Hukmê nêzîkatiye bi bal pîrekê ve bi rêya “oral” ji dev çi ye? 06.02.14 907
45 Pîreka ku xwînmeha wê diqede, bê ku serê xwe bişû dikare bi zilamê re rakeve? 06.02.14 854
46 Seqetên ku beşdarî limêja înê dibin gelo ferza wê ji stûyê wan derdikeve? 10.02.14 854
47 Di hin duayan de gelo çima meriv berê destên xwe dide jêr? 11.02.14 1.003
48 Hukmê lêxistina daholê di dawetan de çi ye? 13.02.14 1.020
49 Ez çawa dikarim dev ji hevzayendiyê berdim? 13.02.14 853
50 Ma durist e ku nîkaha dînî bê xebera malbatê were birîn? 19.02.14 977
51 Di zewacên eqrebayan de çima zarok seqet çêdibin? 19.02.14 976
52 Meriv dikare jina xwe berde û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 983
53 Xwesûya min limêj nake, ma divê ez çawa pê re tev bigerin? 19.02.14 952
54 Gelo tehwîlên dewletê û bonoyên xezîneyê heram in? 23.08.14 869
55 Dema meriv bo yekî krêdiyê bikişîne, guneh di stûyê kê de ye? 23.08.14 832
56 Hukmê kişandina krêdiyê ji bankê, bo leşkeriya bi bedêlî çi ye? 23.08.14 969
57 Xwedê Teala ji me, çi dixwaze? Çi naxwaze? 18.11.14 702
58 Kesên ayetên Xwedê Teala li gorî îctihadên xwe şîrove dikin 18.11.14 707
59 Gelo fitre ji pertalên ticaretê jî tê dayin? 03.12.14 679
60 Digel ku lanet li Cihûyan hatiye barandin çawa dibin hêzeke navnetewî? 05.01.15 747
61 Ma divê mêr di kincan de bala xwe bidin çi? 03.02.15 920
62 Gelo ez dikarim ristika bi nîşana xaçê, têxim stûyê xwe? 02.03.15 816
63 Meriv dikare bi rakirina xuslê bi tenê limêj bike, an divê meriv desmêj jî bigire? 28.03.15 692
64 Destdana kesê bi cenabet, kincan nepak dike? 19.04.15 689
65 Ji bo hecê ma divê ku pîrek destûrê ji mêrê xwe bigire? 07.05.15 793
66 Li malên ku ava germ lê tune ye, mesela desmêj û xuslê dê çawa bê çareserkirin? 11.06.15 686
67 Ma pîrek dê çawa xusla xwe rakin? 01.07.15 657
68 Kirasê Ke‘beyê çima reş e? 22.07.15 796
69 Hedîsa “Zanayên umeta min, mîna pêxemberên Zaroyênîsrail in” 20.09.15 758
70 Ma hemî pêxemberan şivantî kirine? 08.11.15 809
71 Ma sedeqe temen dirêj dike? 18.01.16 754
72 Ma birastî jî Hz. Îsa di dergûşê de xeber daye? 24.02.16 687
73 Ma hedîsa “Temenê umeta min, 1.500 salî derbas nake.” sehîh e? 29.03.16 592
74 Ma di bara bikaranîna gopal de tu hedîsek heye? 26.04.16 590
75 Ma hûn têgeha şirkê çawa rave dikin? 03.06.16 563
76 Ma rojîgirtina nexweşên ku tedawiyê dibînin mehzûr e? 29.06.16 501
77 Hukmê întihar/xwekujiyê çi ye? 05.08.16 579
78 Ma yên dibêjin ku “divê murted werin kuştin” dikevin şirkê? 21.09.16 494
79 Ma “nîkaha dilan” heye? 21.10.16 359
80 Ma mirov li der an jî li hundirê tirbeyê Fatiheyê bixwîne? 16.11.16 470
81 Ma bijîşk dikarin ji nexweşên xwe yên baş nabin ucretê bigirin? 26.12.16 443
82 Ma kirina ‘îbadetên pir di şevên qendîlê de mehzûr e? 07.02.17 306
83 Ma pîrozkirina hefteya jidayikbûna Pêxember fermaneke olî ye? 02.03.17 297
84 Ma divê ku em gilîyê kesên karebaya qaçax dixebitînin, bikin? 04.05.17 268
85 Kişandina ultrason, rontgen û tomografiyê rojiyê dişkîne? 14.06.17 214
86 Ez bi keçên xwe re bi lîstika ladesê dilîzim. Ma lades jî qumar e? 02.08.17 159
87 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 87
88 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 51
89 Ma mirov dikare li qedemgehê desmêj bigire? 17.01.14 1.119
90 Ma dema mesihkirina li ser xufikan, kengî dest pê dike? 18.01.14 1.039
91 Hukmê pîrozkirina roja jidayikbûnê çi ye? 19.01.14 741
92 Ma rast e ku di “Mecelle”yê de, sînorê karkirinê hatiye danîn? 21.01.14 962
93 Gelo firotina bi rêya “Bey‘ê bil-Wefa”, caiz e? 21.01.14 968
94 Serîlêdana li dadgehên xeyrî Îslamî ji bo bidestxistina mafê xwe, ma meriv ji dîn derdixe? 22.01.14 712
95 Ji bo lihevanîna mêr û jinê, meriv kengî dikeve dewrê? 24.01.14 913
96 Ma pîreka ku piştî nîkah û xelweta sehîh e hatibe berdan, mehr jê re dikeve yan na? 24.01.14 952
97 Di huqûqa Îslamê de nefeqe û pêdiviyên zarokan li ser kê ye? 24.01.14 967
98 Ma mêr dikare jina xwe ya mirî bişû? 03.02.14 977
99 Ma rast e ku kesê ji dîn derkeve ango “murted”, tê kuştin? 04.02.14 989
100 Gelo lêxistina cinan heye? 06.02.14 1.004