Derbarê dersên avjenî û werzîşê li dibistanên Elmanyayê
Fetwayen Kurdi > Cil û Berg > Fetwayên Nivîskî Tarih: 14 Şubat 2015

Pirs: Em bi malbatî li Elmanyayê dijîn. Keçeke mîn a 9 salî heye. Li dibistanên li Elmanyayê dersa avjeniyê mecbûrî ye, bi tu awayî jê muaf nayên girtin. Rewşa birayên me yên li wê derê dijîn jî wiha ye. Li gori dînê me, zarokên me yên keç heta kîjan temenî dikarin beşdarî dersa avjeniyê bibin? Eger hûn bi awayekî berfireh li ser vê mijarê lêkolînekê bikin û me pê agahdar bikin, em ê dilşad bibin.

Bersiv: Di derbarê pirsa we de ji Enstîtuya Zanyariyên Îslamî ya li Elmanyayê, me van agahiyên li jêr bidest xistin:

Di Dibistanên Elmanyayê de Dersa Avjeniyê yan jî Werzîşê

Daxuyaniya Gelemperî

“Ji bo têgihiştina pergala hîndekariyê li Elmanyayê, divê ku pergala eyaletê ya ku ji 16 eyaletan pêk tê, bê fêhmkirin. Her eyalet dikare ji hev cuda tev bigere. Mesela di dersa avjenî yan jî werzîşê (ango bedenparêzî) de dikarin biryarên cuda bidin. wekî mînak eyaleta Baverya û Baden-Württemberg, di Dibistana Navîn de di dersa avjenî û werzîşê de xwendekarên keç û kur jihev diqetînin. Ev biryar, da ku xwendekarên keç li hember lawan lawaz nekevin, hatiye stendin. Wekî din divê ku em vê jî bibêjin: Zagona tu dibistanekê, xwendevanan mecbûr nake ku keç û kur bi hev re dersê bibînin.

Xwendekarên Musluman

Di derbarê dersa avjenî yan jî werzîşê de eger weliyê wan dil bikin û dibistan jî bikaribe organize bike (mîna mamoste, dem û cih hebe), pêkan e ku xwendekarên keç û kur jihev bên veqetandin. Di derbarê vê mijarê de biryara dadgehê (Bundesverwaltungsgerichtsurteil sa25.8.1993 – 6 C 891 zu OVG Münster, 15.11.1991 -19 a 2198/91) ya di sala 1993 hatiye dayin, a ku ji bo hemî eyaletan girêdar e, heye. Lê belê ev biryar, bi tenê ji bo xwendekarên gihaştina temenê balixbûnê ye. Xwendekarên ku di asta dibistana seretayî de ne, (bi gelemperî) ji ber ku negihaştina çaxa balixbûnê, biryara (VG Düsseldorf, Aktenzeichen 18 K 74/05) a ku di sala 2005 de ji dadgehê hatiye dayin, wan mecbûr dike ku beşdarî dersê bibin.

Nerîna Me Di Vê Mijarê De

Eger dê yan jî bavekî misilman di vê mijarê de ji me alîkariyê bixwaze, em di serî de di çarçoveya biryarên dadgehê de wan agahdar dikin û em îfade dikin, bi sedem ku dibistan saziyên dewletê ne û mamoste jî memûrên wê ne, divê ku girêdayî bi van biryaran bin. Eger zarok hîn xwendekarê dibistana seretayî be, divê ku beşdarî dersê bibe û li hember dadgehê derfeta ku (dozê) qezenc bike, tune ye, lê eger xwendakarê dibistana navîn an jî lîseyê be (gihaştibe çaxa balixbûnê), an serî lê bide da ku xwendekarên keç û kur ji hev cuda dersê bigirin an jî li ser esasê biryara dadgehê ya sala 1993 hatiye stendin, xwendekar ji dersê muaf bê girtin. Di vir de tiştê ku divê meriv bala xwe bidê, meriv îsbat bike ku xwendekar (melese ya keç) şerm dike ku bi mayo derkeve hember xwendekarên kur û ji ber vê yekê ji aliyê derûnî ve bêhuzûr dibe. Lê belê ev, ji bo xwendekarê asta seretayî derbas nabe.

Hûn jî mîna ku di vê nivîsê de hatiye diyarkirin, dikarin tev bigerin.

Nîşe: Em spasiya Serokê Komela Îslamî Ya Elmanya Bakur (BİG), Birêz Ramazan Uçar ê ku nivîsa li jor gihande me, dikin.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma rast e ku nîkahên di meha Seferê de tên birîn, temenkin in? 08.12.15 1.003
2 Ma hedîsa “di demên zor de alîkariyê ji miriyan bixwazin”, sehîh e? 28.01.16 1.172
3 Gelo pevrebûn û zewaca duyem ya bi nîkaha dînî tiştekî rast e? 03.03.16 1.104
4 Kitêba ‘Eclûnî ya bi navê Keşfu’l-Xefa, ma çavkaniyeke ewle ye? 05.04.16 1.029
5 Ma têgihiştina Xwedê bi awayekî tam, guncav e? 05.05.16 1.016
6 Ma girtina rojiya meha remezanê li kê ferz e? 13.06.16 1.065
7 Tirsa şeytên ya ji Xwedê Teala, tê çi wateyê? 21.07.16 969
8 Karkerên ku meaşê wan di faîzê de tê razandin, gelo meaşê wan dibe heram? 16.08.16 1.017
9 Ma caiz e ku meriv krêdiyên teşwîqê yên ku dewlet dide, bigire? 05.10.16 855
10 Bê ku mahra fermî hebe, ma mêr dikare jina xwe vexwîne bi bal munasebeta cinsî? 31.10.16 813
11 Goristan û guhdarkirina stran û kilaman 23.11.16 765
12 Jineke ezeb, ma dikare bi tena serê xwe biçe ‘umreyê? 02.01.17 812
13 Ma mîrac di kîjan salê de qewimiye? 15.02.17 800
14 Wekî ‘îbadeta rojiyê ma çima di nimêjê de jî qeza tuneye? 15.03.17 773
15 Ma mayîna keç û xortekî bi hev re di malekê de guneh e? 17.05.17 733
16 Nexweşên gurçikê dê çawa rojiyê bigrin? 22.06.17 814
17 Qezenca ku ji lîstikên siûdê tê bidestxistin heram e? 11.08.17 726
18 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 742
19 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 575
20 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 464
21 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 580
22 Ma em ê ji kê bawer bikin û kîjan berheman bixwînin? 20.02.18 505
23 Ma mafê dê û bav heye ku mîratê par ve nekin? 19.03.18 384
24 Mêr mir. Dê, bav, hevser û keçeke wî heye. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 19.04.18 334
25 Gava jin bikeve kirasa ma rojiya wê betal dibe? 16.05.18 366
26 Ma rabûna paşîvê di rojiya nafîle de şert e? 01.06.18 341
27 Zilam mir. Hevser, lawek û keçek li pey xwe hişt. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 06.07.18 230
28 Ma selexane divê çi bikin ji saqatatên (serûpê û hinavên) boraqê? 01.08.18 266
29 Ma bedenbazî guneh e? 24.09.18 130
30 Ma tiştê ku di deryayê de tê dîtin helal e? 18.10.18 130
31 Ma hukmê biratiya bi rêya xwînê ji aliyê dînî ve çi ye? 16.11.18 110
32 Di nimêja bi cemaetî de divê cemaet kengî silavê bide? 26.12.18 187
33 Ez nikarim xwe bi tevahî bidim nimêjê. Divê ez çi bikim? 01.02.19 125
34 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin, Cebraîl hînî Pêxemberê me kirine? 03.04.19 37
35 Kesê ferzeke desmêjê jibîr bike, divê çi bike? 17.01.14 1.651
36 Ma kenê bideng, desmêjê dişikîne? 18.01.14 1.601
37 Ma zewaca bi kîjan eqrebayan re li meriv heram e? 19.01.14 1.551
38 Dema meriv deh çûwalan bi deyn bibe, dê deynê xwe çawa bide? 21.01.14 1.475
39 Xaniyê ku hêj temelê wê jî nehatiye avêtin, gelo caiz e ku meriv jê qatekî bikire? 21.01.14 1.380
40 Zêrê ku bi deyn hatiye stendin, ma divê bi peretî yan jî bi zêrêtî were dayin? 22.01.14 2.556
41 Pîreka ku di dema ‘ideyê xwe ji mal derkeve, gelo hatiye berdan an na? 24.01.14 1.433
42 Ma mafê pîrekê heye ku xwe berde? 24.01.14 1.463
43 Ma rast e ku li Pêxmberê me (s.a.w) sêhr hatiye kirin? 03.02.14 1.520
44 Ma birastî jî telqîna li ser miriyan sunet e? 03.02.14 1.539
45 Ma kesê nikaribe deynê xwe bide, tu ceza lê tê birin? 04.02.14 1.725
46 Ji bo xelasiya ji bandora cinan, divê meriv çi bike? 06.02.14 1.386
47 Hukmê “kurtaj” ango jiberxwekirina zarokê çi ye? 06.02.14 1.335
48 Li welatên Mislimanan limêja înê çend qam tên kirin? 10.02.14 1.247
49 Gelo çêkirina diranan caiz e yan na? 10.02.14 1.166
50 Ma tu esil ji duayê “Kenzu’l-‘Erş” û duayê “Qedeh”ê re heye? 11.02.14 2.585
51 Dînên ku limêj li wan ne ferz e, ma lazim e ku xusla cenabetê ji ser xwe rakin? 13.02.14 1.239
52 Hukmê hezkirina ji yekê çi ye? 19.02.14 1.401
53 Zewaca bi yeka xeyrimuslim re çawa ye? 19.02.14 1.484
54 Piştî nîşaniyê meriv dikare dev ji hev berde? 19.02.14 1.541
55 Ma mêr dikare nehêle ku jina wî biçe serdana dê-bavê xwe, an na? 19.02.14 1.434
56 Ji tirsa zor û zehmetiyên madî malbata min naxwaze min bizewicîne. Divê ez çi bikim? 19.02.14 1.926
57 Gelo promosyona ku bank didin memûr û karkeran, helal e? 23.08.14 1.479
58 Gelo meriv dikare bi rêya krêdiya bankê, xanî bikire? 23.08.14 1.443
59 Xetera fetwadayina kesên ne ehil 29.08.14 1.554
60 Keçeke neh salî eger ketibe cilan, ma ji aliyê olî ve dibe berpirsyar? 18.11.14 1.146
61 Di serdema pêşîn de ji bo têgihîştina mena Qur’anê, ma karê komxebatê dihate kirin? 18.11.14 1.121
62 Berpirsyariya kesên ku teblîxa Qur’anê negihaştibe wan çi ye? 17.12.14 1.268
63 Ma di teblîxê de pîvan çi ye? 14.01.15 1.073
64 Ma lazim e ku pîrek bi peçeyê ser çavê xwe bigirin? 10.02.15 1.434
65 Mêrê min, daxwaza vekirinê li min dike. Divê ez çi bikim? 11.03.15 1.510
66 Ma menî, mezî û wedî çi ne? 01.04.15 1.324
67 Ger musluman di rewşeke zor bin, ma raste ku meriv bo çûyina hecê pereyan kom bike? 22.04.15 1.116
68 Kesê heca îfradê bike, ma herî zû kengî dikare ‘umreyê bike? 22.05.15 1.131
69 Piştî têkilatiya cinsî bi seetekê menî parçe parçe diherike, divê ez çi bikim? 15.06.15 1.027
70 Piştî ku xwînmeha pîrekê biqede, ma dikare bi zilamê re rakeve yan divê berê xusla xwe rake? 03.07.15 1.150
71 Eger 40 roj ji çilê pîrekê derbas bibe, divê çawa tev bigere? 28.08.15 1.135
72 Ma hedîsa “Xêr di pereyên ku bo çêkirina avahiyê tên xerckirin, tune ye” sehîh e? 13.10.15 1.291
73 Rast e ku bazirganiya di roja aşûrê de bereketê zêdetir dike? 10.12.15 1.071
74 Ma di derbarê hezkirina ji Pêxember tu hedîsek heye? 08.02.16 1.035
75 Ma gotina “Limêj, mîraca kesê bawermend e” hedîs e? 08.03.16 1.072
76 Gotina “Li ser miriyên xwe sûreyê Yasînê bixwînin.”, ma hedîsa Pêxember e? 07.04.16 1.152
77 Ma “Rebb/Perwerdigar”, di nav Esmayê Husna de cih nagire? 16.05.16 1.072
78 Hûn dikarin di heqê çaxa balixbûnê de agahiyê bidin? 14.06.16 1.063
79 Gelo firqeya naciye/xelasbûyî kîjan e? 22.07.16 907
80 Em hîn bûn ku nîkaha bi dizî betal e. Baş e, wê gavê divê em çi bikin? 17.08.16 1.085
81 Ma kontrola nîkahê bi tenê ji bo pîrekan e? 06.10.16 822
82 Di meseleya nîkahê de em ê ji gotina kê bawer bikin? 01.11.16 921
83 Eger mirî me nabihîsin, wê gavê ma çima em silavê li wan dikin? 24.11.16 756
84 Hukmê ku mirov ji mecbûrî bi destê pîrekê bigire çi ye? 09.01.17 767
85 Ma mîrac bi bedenê an jî bi ruh pêk hatiye? 16.02.17 755
86 Zarokê ku piştî kirina nimêjê razê û îhtilam bibe ma divê wê nimêjê dîsa bike? 16.03.17 800
87 Piştî berdanê mirov kengî dikare bizewice? 23.05.17 724
88 Ma daliqandin an jî hilandina wêneyê kesê mirî guneh e? 18.07.17 605
89 Eger îkramiye rastî bilêta piyangoyê ya promosyonê were dê rewş çawa be? 14.08.17 694
90 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 588
91 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 561
92 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 564
93 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 542
94 Ma pêgiriya mezheban pêdiviyeke olî ye? 21.02.18 421
95 Ma mirov dikare zêde mal ji zarokê astengdar re bihêle? 20.03.18 421
96 Ma mîrata kesê ku zarokên wî tunene ji kê re dikeve? 20.04.18 328
97 Ma mirov dikare di rojiyê de serê xwe bîşû? 16.05.18 334
98 Pîreka ku nikare rojiyê bigre ma caiz e ku li kargehê xwarinê bixwe? 04.06.18 290
99 Zilam mir. Hevser, du law û keçek li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 09.07.18 218
100 Ma hedîsa kesê boraqê serjê neke bila nêzî mizgefta me nebe, sehîh e? 02.08.18 222