Di hevdîtina bi merivên xwe yên nêz re divê meriv bala xwe bide çi?
Fetwayen Kurdi > Cil û Berg > Fetwayên Nivîskî Tarih: 19 Şubat 2015

Pirs: Di hevdîtina merivên nêz de hin caran pirsgirêk dertên holê. Gelo di hevdîtina di navbera merivên nêz ên mêr û jin, pîvana Îslamî çi ye? Mesela bûkek, bi cil û bergên munasib dikare derkeve pêşberî tîyên xwe? Wekî din jî mebest ji gotina Pêxember (s.a.w) “Hemw mirin e” çi ye?

Bersiv: Pêxemberê me (s.a.w) di hedîseke xwe de wiha gotiye:

Ez, çûna bi bal pîrekeke ku mehremek pê re tune be, li we qedexe dikim.” Li ser vê gotinê pîrekekê ji Ensariyan pirsî:Ya Qasidê Xwedê! (Di derheqê eqrebayên ji bilî bav û lawan de tu nabêjî çi?)” Qasidê Xwedê wiha bersiv da: “Xelweta (sekna) bi wan re mirin e.”[1]

Bêjeya “hemw”ê ya ku di metnê hedîsê de bi Erebî derbas dibe, ji merivên mêr ên zilam re tê gotin. Mîna tî (birayên mêr) zarûyên apê wî û hwd.

Di hedîseke din de wiha derbas dibe: “Ji niha pê ve, bila tu zilam bi tenê derbasî ba pîrekekê nebe. Eger yek dudu hazir bin dikare.”[2]

Eger ku em herdu hedîsan bi hev re binirxînin, em ê bibînin ku çûna bi bal pîrekeke di odeyekê de û bi tenê, hatiye qedexekirin. Xelweta (sekna bi tenê) digel eqrebayên mêrê pîrekê jî ji ber ku pêkan e bêhtir bibe sedem ji bo fitne û hin xeteran, Qasidê Xwedê Teala gotiye ku: “Xelweta (sekna) bi wan re mirin e.” Pîrek dema li gorî fermanên Xwedê Teala xwe nixumandibe û ne li cihekî girtî be yan jî bi hebûna kesekî sêyem, dikare bi wan eqrebayan re hevdîtinê pêk bîne.



[1] Buxarî, Nîkah, 112; Muslim, Selam, 8 (2171).

[2] Muslim, Selam, 8 (2173).

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma bi rastî jî 18 hezar alem hene? An ev gotineke bêbinyad e? 06.11.18 244
2 Gelo cezayê guhdarkirina li kilamên stranbêjên jin heye? 06.12.18 255
3 Mirov di kîjan rewşan de dikare peya nimêj bike? 24.01.19 259
4 Nimêj kengî li zarokan ferz dibe? 07.03.19 251
5 Ma kirina nimêjê li rastê mizgeftê bi xêrtir e? 24.04.19 131
6 Ma mirov dikare bi şev qurbana xwe serjê bike? 16.07.19 85
7 Ma di wextê kerahetê de Qur’an tê xwendin? 26.08.19 70
8 Ma em ê li bihuştê jî bi malbata xwe ya li dunyayê re bin? 23.09.19 74
9 Ma Eshabu’l-Hicr, qewmê kîjan pêxemberî bû? 06.11.19 68
10 Ma mirov dikare li qedemgehê desmêj bigire? 17.01.14 1.827
11 Ma dema mesihkirina li ser xufikan, kengî dest pê dike? 18.01.14 1.729
12 Hukmê pîrozkirina roja jidayikbûnê çi ye? 19.01.14 1.314
13 Ma rast e ku di “Mecelle”yê de, sînorê karkirinê hatiye danîn? 21.01.14 1.618
14 Gelo firotina bi rêya “Bey‘ê bil-Wefa”, caiz e? 21.01.14 1.621
15 Serîlêdana li dadgehên xeyrî Îslamî ji bo bidestxistina mafê xwe, ma meriv ji dîn derdixe? 22.01.14 1.223
16 Ji bo lihevanîna mêr û jinê, meriv kengî dikeve dewrê? 24.01.14 1.480
17 Ma pîreka ku piştî nîkah û xelweta sehîh e hatibe berdan, mehr jê re dikeve yan na? 24.01.14 1.516
18 Di huqûqa Îslamê de nefeqe û pêdiviyên zarokan li ser kê ye? 24.01.14 1.551
19 Ma mêr dikare jina xwe ya mirî bişû? 03.02.14 1.639
20 Ma rast e ku kesê ji dîn derkeve ango “murted”, tê kuştin? 04.02.14 1.633
21 Gelo lêxistina cinan heye? 06.02.14 1.594
22 Di têkiliya oral de eger avik ji mêr neyê, ma lazim e ku xusla xwe rake? 06.02.14 1.299
23 Li gorî mezhebê Henefî, îro li Tirkiyê limêja înê tê kirin an na? 10.02.14 1.420
24 Ma rast e ku pîrek, roja înê nikarin limêja nîvro bikin? 10.02.14 1.300
25 Hukmê ku meriv piştî duakirinê destên xwe bi ser çavên xwe bixe çi ye? 11.02.14 1.606
26 Ma meriv dikare beşdarî dawetên ku tê de heramî tên kirin, bibe? 13.02.14 1.694
27 Hukmê ewladgirtina zarokê/a hêj nû hatiye dinyayê, çi ye? 13.02.14 1.648
28 Ên ku sirf bi rêya fermî zewicîne, ma zinayê dikin? 19.02.14 1.541
29 Meriv dikare ji yekî ku ne bavê meriv e re bibêje “bavo”? 19.02.14 1.565
30 Ma meriv dikare jina xwe ya nexweş bernede û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.547
31 Ma mafê mêr heye ku li jina xwe ferman bike? 19.02.14 1.676
32 Faîzên ku di bankê de pêk tên, ma meriv dikare bide jar û feqîran? 23.08.14 1.521
33 Bo xelasiya ji tengasiya malî, meriv dikare ji bankê krêdiyê bikişîne? 23.08.14 1.584
34 Di navbera kara ku ji xeyrî menqûlan tê bidestxistin û ya faîzê çi ferq heye? 23.08.14 3.833
35 Ferz çi ye û cureyên wê çi ne? 18.11.14 1.256
36 Kesên ayetên Xwedê Teala li gorî îctihadên xwe şîrove dikin 18.11.14 1.306
37 Gelo fitre ji pertalên ticaretê jî tê dayin? 03.12.14 1.251
38 Digel ku lanet li Cihûyan hatiye barandin çawa dibin hêzeke navnetewî? 05.01.15 1.274
39 Ma divê mêr di kincan de bala xwe bidin çi? 03.02.15 1.545
40 Gelo ez dikarim ristika bi nîşana xaçê, têxim stûyê xwe? 02.03.15 1.444
41 Meriv dikare bi rakirina xuslê bi tenê limêj bike, an divê meriv desmêj jî bigire? 28.03.15 1.371
42 Destdana kesê bi cenabet, kincan nepak dike? 19.04.15 1.262
43 Ji bo hecê ma divê ku pîrek destûrê ji mêrê xwe bigire? 07.05.15 1.305
44 Li malên ku ava germ lê tune ye, mesela desmêj û xuslê dê çawa bê çareserkirin? 11.06.15 1.223
45 Ma pîrek dê çawa xusla xwe rakin? 01.07.15 1.215
46 Kirasê Ke‘beyê çima reş e? 22.07.15 1.376
47 Hedîsa “Zanayên umeta min, mîna pêxemberên Zaroyênîsrail in” 20.09.15 1.281
48 Ma hemî pêxemberan şivantî kirine? 08.11.15 1.374
49 Ma sedeqe temen dirêj dike? 18.01.16 1.292
50 Ma Hz. Îsa di zarokantiya xwe de bûbû pêxember? 23.02.16 1.169
51 Hedisa “Kesê çar rek‘et sunetên berî nîvro neke, mehdervaniya min nagihîjê” sehîh e? 28.03.16 1.217
52 Ma hedîsa kesê qurbanê serjê neke bila nêzî mizgefta me nebe, sehîh e? 25.04.16 1.127
53 Ma gunehê şirkê bi tu awayî nayê bexşandn? 02.06.16 1.255
54 Kesên ku êşa serî dikişînin gelo dikarin rojiyê bigirin? 28.06.16 1.111
55 Ma bikaranîna bêjeya “reb”, “seyyid” û “mewlana” ji bo însanan durist e? 04.08.16 1.090
56 Ma Pêxember, serokê durûyan Ebdullah kurê Ubey çima neda kuştin? 20.09.16 1.277
57 Ma bav dikare ji dêla keça xwe mahrê qebûl bike? 20.10.16 978
58 Kesê nîkaha dînî dibire ma şert e ku seyda be? 15.11.16 971
59 Heke pîşeyê me doktorî be, ma divê ku em bixebitin da ku em bibin bijîşkê herî baş? 21.12.16 1.000
60 Ma di şeva Beratê çiqas însan tên bexşandin? 25.01.17 969
61 Ma tu îbadeteke u xasî bi meha Seferê be heye? 01.03.17 961
62 Ma ez dikarim mafê xwe ji dil helal nekim? 03.05.17 935
63 Dayina xwînê rojiyê betal dike? 13.06.17 816
64 Diravên ku di iddiayê de ji min çûne heke qezenc bikim, dikarim bikar bînim? 01.08.17 757
65 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 792
66 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 664
67 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 680
68 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 655
69 Ma mirov dikare bi ferîşteyan re têkeve têkiliyê û arîkariyê ji wan bixwaze? 09.02.18 651
70 Ma berpirsyariya me ya ji tetbîqkirina hukmên mîratê yên di Qur’anê de çi ye? 08.03.18 574
71 Dema kesê mirov jê deyn kiriye bimire, divê mirov çi bike? 02.04.18 488
72 Ma agahiya ku zarokên xwişkê nabin wêris rast e? 07.05.18 448
73 Kesên bê mazeret rojî nagrin ma îsyankariya Xwedê dikin? 25.05.18 449
74 Dema zarokên mirî hebin ma ji birayên wî re par dikeve? 28.06.18 386
75 Ma dayin xeracê jî mîna stendina wê heram e? 24.07.18 404
76 Ma mirov dikare ji înterneta cîranê xwe bêdestûr îstifade bike? 11.09.18 248
77 “Xwendina îstiqraî” çi ye? 09.10.18 356
78 Ma destûrdayina sazkirina stasyona bazê li banê xêniyan caiz e? 07.11.18 195
79 Ma îcrakirina stran û îlahiyan û guhdarkirina li wan caiz e? 07.12.18 215
80 Mirov di demên kar de dê nimêjên xwe kengî bike? 25.01.19 232
81 Ma lixwekirina kum an jî şaşikê ji bo nimêjê lazim e? 11.03.19 189
82 Ma mirov dikare di rêwîtiyê de nimêjên xwe çar qam bike? 25.04.19 128
83 Hukmê qurbana ‘eqîqeyê çi ye?  Ma serjêkirina wê ferz e yan na? 17.07.19 97
84 Ma ji Qur’anê diyar dibe ku nimêja înê, wextê nîvro tê kirin? 28.08.19 75
85 Ma rast e ku Resûlullah gotiye: Li ser miriyên xwe sûreyê Yasînê bixwînin. 24.09.19 74
86 Piştî xwendina Qur’anê ma sunnet e ku mirov bibêje “sedeqellahu ‘ezîm”? 07.11.19 69
87 Ma Misilmanan, limêjên xwe li Mekkeyê bi desmêj dikirin? 17.01.14 1.849
88 Ma pîreka bi cenabet, dikare şîr bide zaroka xwe? 18.01.14 1.961
89 Bavê ku kafir be, gelo tu mafê wî li ser zarokên wî yên Musulman heye? 19.01.14 1.489
90 Gelo dînê Îslamê ji bo karkirinê, tu sînorek daniye? 21.01.14 1.653
91 Firotina malê ku ne di destê meriv de be, gelo caiz e yan na? 21.01.14 1.628
92 Hukmê firotina meyê li welatên xeyrimuslim çi ye? 22.01.14 1.215
93 Di berdana beriya zîfafê de, gelo dîsa jî şert e ku di hizûra du şahidan de pêk were? 24.01.14 1.480
94 Di kîjan rewşan de pîrek dikare doza berdanê li mêrê xwe veke? 24.01.14 1.464
95 Sêhr çi ye? 03.02.14 1.683
96 Piştî mirina zarokên biçûk, divê meriv çi bike? 03.02.14 1.631
97 Ma divê em hedîsa “Kesê ku dînê xwe guhert serê wî jê bikin” çawa fêhm bikin? 04.02.14 1.568
98 Cin dikarin têkevin xewna meriv? 06.02.14 1.816
99 Mêr û jin, ma dikarin ewretê hev bibînin? 06.02.14 1.417
100 Ma limêja înê li ser pîrekan jî ferz e? 10.02.14 1.336