Nexweşê ku tedawiya radyoterapiyê dibîne, ji dêla xuslê ma dibe ku teyemum bigire?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Xusul Tarih: 30 Mayıs 2015

Pirs: Ez nexweşê kansêrê me û detawiya tîrojê dibînim. Di dema radyoterapiyê de divê ez xwe neşûm. Ev jî nêzî meh û nîvekê ye. Lewre ez nikarim xusla xwe rakim. Cihê ku tîroj lê dikevin, divê av negihîjê. Ma ez dikarim teyemum bigirim? Birastî ez nizanim ka ez ê çi bikim?

Bersiv: Xwedê Teala di Qur’ana Pîroz de wiha ferman dike:

Xwedê her kesî bes li gorî hêza wî, wî binbar dike.”[1]

Di babeta mijarên dînî de Xwedê Teala tu zor û zehmetî li însanan bar nekiriye. Ew, wiha ferman dike:

Xwedê naxwaze ji we re zehmetiyê derxe; lê belê dixwaze we paqij bike û qenciya xwe li ser we temam bike. Da ku hûn Wî bişêkirînin.”[2]

Di mijara dîn de Wî tu zehmetî li we bar nekiriye.”[3]

Li ser koran tu guneh tune ye, li ser seqetan tu guneh tune ye û li ser nexweşan jî tu guneh tune ye. Kî bi gotina Xwedê û Qasidê Wî bike, Xweda dê wî bixe bihiştên ku di binê wan de çem diherikin. Kî jî li paş bimîne, Xwedê dê bi ezabekî dijwar wî ceza bike.”[4]

Eger di hundirê vê demê de divê ku av negihîje tu cihekî ji bedena we, wê gavê hûn dikarin teyemum bigirin. Ev, ji bo we hêsaniyek e ji aliyê Xwedê ve ye. Lê cihê tê tedawîkirin, eger biçûk be û şûştina deverên din dê zirarê nedê, ew der dê bi paçekî bê girêdan û cihê mayî jî dê bê şûştin. Jixwe şertê vê jî ev e ku zirarê nede tedawiya we. Eger zirarê bide, mîna ku me di berê got, divê hûn teyemum bigirin.

Bûyereke ku di serdema Pêzxember de (s.a.w) qewimiye û têkilatiya wê bi vê mijarê re heye wiha ye:

Li gorî ku ji Cabir kurê Ebdullah (x.j.q) hatiye ragihandin, wî wiha gotiye:

Em derketibûn rêwîtiyekê, kevir li zilamekî bi me re bû ket û serê wî şikand. Paşê vî zilamê han bi cenabet ket. Ji hevalên xwe pirsî: “Hûn ruxseta ku ez teyemumê bigirin dibînin?” Wan jî got ku: “Tu dikarî avê bikar bînî, em bo te ruxseta (teyemum girtinê) nabînin.” Li ser vê yekê, zilam serê xwe şûşt û di encama wê de mir. Dema em derketin hizûra Pêxember (s.a.w), ev bûyer jê re hate gotin. Li ser vê, Pêxemberê me (s.a.w) wiha got:

Zilam kuştine, Xwedê jî wan bikuje! Madem nizanibûn, çima nepirsîn? Dermanê nezanînê, pirskirin e. Teyemum jê re bes bû. Divê birîna wî bi paçekî bihata girêdan û ser wê bihata mesihkirin, piştre jî tiştî mayî ji laş bihata şûştin.”[5]



[1] Beqere, 2/286.

[2] Maîde, 5/6.

[3] Hec, 22/ 78.

[4] Fetih, 48/17.

[5] Ebû Dawûd, Teharet, 125, jimara hedîsê: 336.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma xusul kengî li ser meriv ferz dibe? 09.04.15 1.153
2 Li malên ku ava germ lê tune ye, mesela desmêj û xuslê dê çawa bê çareserkirin? 11.06.15 1.194
3 Tê gotin ku di binê her mûyekî de cenabet heye. Gelo ev rast e? 10.04.15 1.189
4 Di rewşên ku em nikarin xwe bişûn de ma dibe em teyemum bigirin? 13.06.15 1.114
5 Ma pîrek jî bi cenabet dikevin? 14.04.15 1.265
6 Di xuslê de ma divê ku pîrek guliyên xwe vekin? 14.06.15 1.168
7 Meriv dikare kincên di dema cenabetê de piştî rakirina xuslê dîsa lixwe bike? 15.04.15 1.254
8 Piştî têkilatiya cinsî bi seetekê menî parçe parçe diherike, divê ez çi bikim? 15.06.15 1.083
9 Gava meriv bi cenabetî li nivîna xwe razê û piştî rakirina xuslê dîsa lê rakeve ma careke din xusul lazim dike? 17.04.15 1.282
10 Ma ramûsan xuslê lazim dike? 17.06.15 1.119
11 Destdana kesê bi cenabet, kincan nepak dike? 19.04.15 1.215
12 Di munasebeta cinsî de kengî xusul lazim dike? 23.06.15 1.220
13 Di rakirina xuslê de gelo şûştina qulên guharan jî şert e? 20.04.15 1.247
14 Ma divê meriv çend gavan bimeşe û piştre xusla xwe rake? 28.06.15 1.124
15 Meriv heta kengî dikare bi cenabet bisekine? 21.04.15 1.138
16 Ma pîrek dê çawa xusla xwe rakin? 01.07.15 1.185
17 Kesê xusla xwe ranekiribe û miribe, rast e ku dê di dojehê de bişewite? 24.04.15 1.128
18 Gelo ji mêr û jinê divê kîjan berê xusla xwe rake? 02.07.15 1.124
19 Mislimanên ku limêj nakin, ma divê ku ew jî xusla xwe rakin? 26.04.15 1.211
20 Piştî ku xwînmeha pîrekê biqede, ma dikare bi zilamê re rakeve yan divê berê xusla xwe rake? 03.07.15 1.217
21 Meriv çawa xuslê ji ser xwe radike? 24.03.15 1.351
22 Piştî muayena jinekolojiyê ma lazim e ku pîrek xusla xwe rakin? 28.04.15 1.276
23 Eger piştî xuslê cihekî ziwa ji bedenê mabe divê meriv çi bike? 06.07.15 1.146
24 Niyeta xuslê çawa tê anîn? 26.03.15 1.301
25 Piştî tedawiya bo çêbûna zarokan ma divê ku pîrek xusla xwe rakin? 30.04.15 1.103
26 Qirêja ku ji guhan derdikeve ma xuslê betal dike? 07.07.15 1.160
27 Meriv dikare bi rakirina xuslê bi tenê limêj bike, an divê meriv desmêj jî bigire? 28.03.15 1.333
28 Pîreka ku li cem doktorê zilam muayene bibe, ma lazim e ku xusla xwe rake? 29.05.15 1.283
29 Ma rast e ku bi dîtina avê teyemum betal dibe? 12.07.15 1.219
30 Dagirtina diranan, ma dibe asteng bo rakirina xuslê? 29.03.15 1.197
31 Nexweşê ku tedawiya radyoterapiyê dibîne, ji dêla xuslê ma dibe ku teyemum bigire? 30.05.15 1.401
32 Ma dîn jî xusla xwe radikin? 14.07.15 1.338
33 Ma meriv di serşokê de zêde bimîne guneh e? 31.03.15 1.292
34 Ez nexweş im. Heta ji nexweşiya xwe baş bibim ma ez dikarim xwe neşûm? 03.06.15 1.214
35 Ma menî, mezî û wedî çi ne? 01.04.15 1.390
36 Bikaranîna bandên akupunkturê gelo dibe asteng bo rakirina xuslê? 08.06.15 1.183