Ma zewaca bi kîjan eqrebayan re li meriv heram e?
Fetwayen Kurdi > Eqreba/Lêzim > Fetwayên Nivîskî Tarih: 19 Ocak 2014

Pirs: Zewaca bi eqrebayan re heta kîjan zikî/betnî, li meriv heram in?

Bersiv: Di dînê me de eqrebatiya ku dibe asteng ji bo zewacê: Eqrebatiya nêz, eqrebatiya bi rêya xwezûrantiyê û eqrebatiya bi rêya şîr e.

Eqrebatiya nêz: Meriv ji eqrebayên xwe yên nêz, bi dê û dapîrên xwe, bi keça xwe û neviyên wê, xwişk/bira û zarokên xwişk û birayan û neviyên wan, bi xal/xaltîk û ap/meta xwe re nikare, bizewice.

Eqrebatiya bi rêya xwezûrantiyê: Meriv bi xwesî/diya pîreka xwe û dapîrên wê re ebediyen nikare bizewice. Her wiha pîreka ku meriv pê re ketibe şeva gerdekê, keç û neviyên wê jî li meriv heram dibin. Jinên bav û bapîrên wê, jinên kur û neviyên wê jî ebediyen li meriv heram dibin.

c- Eqrebatiya bi rêya şîr: Ê ku heta du saliya xwe ji pîrekekê şîr vexwaribe, ew pîrek û mêrê wê, zarokên wê û yên ku wê şîr daye wan, dibin eqrebayê hev yê şîr. Digel hin rewşên awarte, pîrekên ku yekî misilman bi sedem eqrebatiya nêz, nikare bi wan re bizewice, bi sedem eqrebatiya şîr jî nikare bi wan re bizewice. Mîna meriv, bi dê, xaltî, met û xwişk û birayên xwe yên şîr re nikare bizewice.

Ji bilî van, zewaca bi eqrebayên din re ji aliyê dînî ve tu mehzûrek wê tune ye.

Ayetên têkildar wiha ne:

Bi jinên ku bavê we, ew mehrkirine re nezewicin, titşê derbas bûbe êdî çûye. Lewra ew, fehşîtî û karekî kirêt e. Çi rêyeke pîs e!

Dayîkên we, keçên we û xwişkên we, metên we û xaltîkên we, keçên bira û keçên xwişkên we, dayikên we yên şîr û xwişkên we yên ji şîr, dayikên jinên we û keçhiliyên we yên di malên we de ku hûn çûne nivînên dayikên wan -êdî eger hûn neçûbin nivînên dayikên wan tu guneh li ser we nîn e – û jinên kurên we yên ji pişta we û ku hûn ji xwe re bi jinanî du xwişkan bînin cem hev, li we hatine qedexekirin. Tiştê derbas bûbe êdî çûye. Bi rastî Xwedê bexşîner e, dilovîn e.

Jinên bimêr jî li we heram in; ji bilî (esîrên cengê) yên ku di bin destê we de ne. Ev nivîsa Xwedê ya li ser we ye. Ji bilî van, ên mayî, bi şertê ku hûn bi namûs bijîn û xwe ji zinayê dûr bigirin, ji we re helal in. Ji van a, hûn bi nîkahê ji kîjanê istifade bikin, ji mehra wan mîqdarê we li hev kiriye bidin. Piştî mehra ku hatî kifşkirin, eger hûn bi riza dilê xwe bi awayekî din li hev bikin, li ser we tu guneh tune ye. Bêguman Xwedê zana ye, karbinecih e.”[1]



[1] Nîsa, 4/22-24.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Kesê ferzeke desmêjê jibîr bike, divê çi bike? 17.01.14 1.766
2 Ma kenê bideng, desmêjê dişikîne? 18.01.14 1.695
3 Ma zewaca bi kîjan eqrebayan re li meriv heram e? 19.01.14 1.621
4 Dema meriv deh çûwalan bi deyn bibe, dê deynê xwe çawa bide? 21.01.14 1.548
5 Xaniyê ku hêj temelê wê jî nehatiye avêtin, gelo caiz e ku meriv jê qatekî bikire? 21.01.14 1.455
6 Zêrê ku bi deyn hatiye stendin, ma divê bi peretî yan jî bi zêrêtî were dayin? 22.01.14 2.727
7 Pîreka ku di dema ‘ideyê xwe ji mal derkeve, gelo hatiye berdan an na? 24.01.14 1.526
8 Ma mafê pîrekê heye ku xwe berde? 24.01.14 1.541
9 Ma rast e ku li Pêxmberê me (s.a.w) sêhr hatiye kirin? 03.02.14 1.610
10 Ma birastî jî telqîna li ser miriyan sunet e? 03.02.14 1.648
11 Ma kesê nikaribe deynê xwe bide, tu ceza lê tê birin? 04.02.14 1.797
12 Ji bo xelasiya ji bandora cinan, divê meriv çi bike? 06.02.14 1.483
13 Hukmê “kurtaj” ango jiberxwekirina zarokê çi ye? 06.02.14 1.406
14 Li welatên Mislimanan limêja înê çend qam tên kirin? 10.02.14 1.310
15 Gelo çêkirina diranan caiz e yan na? 10.02.14 1.228
16 Ma tu esil ji duayê “Kenzu’l-‘Erş” û duayê “Qedeh”ê re heye? 11.02.14 2.747
17 Dînên ku limêj li wan ne ferz e, ma lazim e ku xusla cenabetê ji ser xwe rakin? 13.02.14 1.327
18 Hukmê hezkirina ji yekê çi ye? 19.02.14 1.478
19 Zewaca bi yeka xeyrimuslim re çawa ye? 19.02.14 1.544
20 Piştî nîşaniyê meriv dikare dev ji hev berde? 19.02.14 1.615
21 Ma mêr dikare nehêle ku jina wî biçe serdana dê-bavê xwe, an na? 19.02.14 1.503
22 Ji tirsa zor û zehmetiyên madî malbata min naxwaze min bizewicîne. Divê ez çi bikim? 19.02.14 1.994
23 Gelo promosyona ku bank didin memûr û karkeran, helal e? 23.08.14 1.552
24 Gelo meriv dikare bi rêya krêdiya bankê, xanî bikire? 23.08.14 1.508
25 Xetera fetwadayina kesên ne ehil 29.08.14 1.626
26 Keçeke neh salî eger ketibe cilan, ma ji aliyê olî ve dibe berpirsyar? 18.11.14 1.208
27 Di serdema pêşîn de ji bo têgihîştina mena Qur’anê, ma karê komxebatê dihate kirin? 18.11.14 1.184
28 Berpirsyariya kesên ku teblîxa Qur’anê negihaştibe wan çi ye? 17.12.14 1.338
29 Ma di teblîxê de pîvan çi ye? 14.01.15 1.132
30 Ma lazim e ku pîrek bi peçeyê ser çavê xwe bigirin? 10.02.15 1.520
31 Mêrê min, daxwaza vekirinê li min dike. Divê ez çi bikim? 11.03.15 1.605
32 Ma menî, mezî û wedî çi ne? 01.04.15 1.398
33 Ger musluman di rewşeke zor bin, ma raste ku meriv bo çûyina hecê pereyan kom bike? 22.04.15 1.193
34 Kesê heca îfradê bike, ma herî zû kengî dikare ‘umreyê bike? 22.05.15 1.189
35 Piştî têkilatiya cinsî bi seetekê menî parçe parçe diherike, divê ez çi bikim? 15.06.15 1.088
36 Piştî ku xwînmeha pîrekê biqede, ma dikare bi zilamê re rakeve yan divê berê xusla xwe rake? 03.07.15 1.224
37 Eger 40 roj ji çilê pîrekê derbas bibe, divê çawa tev bigere? 28.08.15 1.209
38 Ma hedîsa “Xêr di pereyên ku bo çêkirina avahiyê tên xerckirin, tune ye” sehîh e? 13.10.15 1.366
39 Ma rast e ku nîkahên di meha Seferê de tên birîn, temenkin in? 08.12.15 1.068
40 Hedîsa di heqê bîata bi îmamê zeman re 27.01.16 1.310
41 Berdana jinan çawa pêk tê? 02.03.16 1.165
42 Ma Îmam Nesaî, alimekî hedîsê yê pêbawer e? 04.04.16 1.101
43 Ma nîkaha bê haya malbatê hatibe birîn, sehîh e/durust e? 04.05.16 1.018
44 Di rojiya sunnet de, herî dereng heta kengî niyet tê anîn? 09.06.16 1.196
45 Şeytan çima bû kafir? 20.07.16 1.072
46 Ji bo memûrtiya dewletê gelo caiz e ku mirov torpîlê bike? 15.08.16 1.011
47 Ma divê em hedîsa “Ê ku bi pîreka xwe re herî rind tev digere, ez im” çawa fêhm bikin? 01.10.16 910
48 Ma mirov dikare di meha Remezanê de mahra xwe bibire? 28.10.16 977
49 Ma di Qur’anê de mijara ezabê gorê dibore? 22.11.16 945
50 Ma pîrek dikare bi tena serê xwe derkeve rêwîtiyê? 30.12.16 905
51 Ma pênc wext nimêj di şeva Mîracê de ferz bû? 13.02.17 835
52 Nimêjên ku min nekirine ma ez dikarim êvarî li malê bikim? 14.03.17 837
53 Heke ez têkevim azmûnê û heman fakulteyê careke din kar bikim ma ev dibe xwarina mafê ‘îbadan? 16.05.17 785
54 Çilkên çav, guh û bêvilê rojiyê betal dikin? 21.06.17 748
55 Ma amadekirina projeyan bo belavbûna lîstika “İdda”yê caiz e? 10.08.17 742
56 Nuzûla Qur’anê bi zimanê ‘Erebî gelo dibe asteng ji bo cîhanîbûna wê? 02.10.17 693
57 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 626
58 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 676
59 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 588
60 Ma ayeta 100an ji sûreyê Ali Îmran terefgiriya mezheban qedexe dike? 19.02.18 594
61 Mêr mir. Jinek û çar keçên wî hene. Mîrata wî dê çawa bê belavkirin? 15.03.18 520
62 Ma dayik dikare ji mîrata zarokên xwe yên sêwî îstifade bike? 18.04.18 485
63 Mêr mir. Hevser, keçek û du lawên wî man. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 15.05.18 357
64 Kefaretê rojiyê di kîjan rewşan de tê dayin? 31.05.18 435
65 Zilam mir. Sê law û keçek li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 05.07.18 503
66 Ma serjêkirina qurbanê bi tenê ji bo kesên li heccê ne, ferz e? 31.07.18 364
67 Ma guneh e ku ez telefona Qur’an lê barkirî ye di berîka xwe hilgirim? 20.09.18 235
68 Ma çend jin û zarokên Îmam ‘Elî hebûn? Nesla wî ji kîjan zarokên wî dewam kiriye? 17.10.18 224
69 Mirov ji bo alîkariya birayên xwe yên li Filîstînê bernameya şahiyê lidar bixe 15.11.18 170
70 Di nimêja bi cemaetî de ma şert e ku mirov bibêjê “tebayî îmamê hazir” 25.12.18 219
71 Da ku bikaribim rabim nimêja sibehê divê ez çi bikim? 31.01.19 183
72 Ma mirov dikare li odeya razanê nimêj bike? 28.03.19 130
73 Çima xêra rojiya 6 rojan ji meha Şewwalê biqasî rojîgirtina salekê ye? 06.05.19 124
74 Ma mirov dikare di cara yekem de dewarê bike qurban?   24.07.19 52
75 Ma mirov dikare nimêja sibehê beriya wextê îmsakê bike? 04.09.19 26
76 Ma mirov dikare bi lensan desmêj bigire? 17.01.14 1.746
77 Ma di secdeya tîlawetê de, divê ku meriv bi desmêj be? 18.01.14 1.773
78 Gelo meriv ji nebaşî û xerabiyên dê-bavê xwe, mesûl e? 19.01.14 1.604
79 Eger meriv dev ji bazarê berde, gelo tu cezayekî wê heye? 21.01.14 1.492
80 Hukmê kirîna wesayit-xaniyekî, bi rêya “Emin Evim”-“Emin Otomotiv”ê çi ye? 21.01.14 1.586
81 Gava deyn dereng were dayin, ma meriv dikare doza zirara xwe bike? 22.01.14 3.973
82 Dema meriv pîreka xwe ya berdayî ji malê derxe, telaq pêk tê? Ma ev jî ne fermana Xwedê ye? 24.01.14 1.417
83 Ma pîrek dikare mafê xweberdanê ji mêrê xwe bigire? 24.01.14 1.547
84 Gelo însan çima diçin ba sêhbaz û remildaran? 03.02.14 1.673
85 Meriv kengî dikare li cihê teziyê xwarinê bixwe? 03.02.14 1.653
86 Cezayê kuştina yekî bi şaşî çi ye? 04.02.14 1.631
87 Ma cin jî ji ehkamên Qur’anê berpirsiyar in? 06.02.14 1.702
88 Gelo caiz e ku meriv bi rêya “Tüp bebek” bibe xwedî zarok? 06.02.14 1.379
89 Piştî limêja înê, ma divê ku meriv limêja nîvro jî bike yan na? 10.02.14 1.500
90 Dema meriv bi cenabet be yan jî pîrek di xwînmehê de be, gelo durist e ku mirov diranê xwe dagire? 10.02.14 1.217
91 Hûn dikarin di derbarê Cewşenê de agahiyan bidin? 11.02.14 2.866
92 Kesê kor, gelo dikare li pêşiya cemaetê îmamtiyê bike? 13.02.14 1.280
93 Di hilbijartina hevalekî/ê ji bo zewacê, divê mirov bala xwe bide çi? 19.02.14 1.499
94 Mêrê Misliman, ma dikare bi yeka Fileh re bizewice? 19.02.14 1.568
95 Ma lixwekirina gustîlka zewacê durist e? 19.02.14 1.564
96 Ma mêr û jin dikarin bi navê hev bangî hev bikin? 19.02.14 1.528
97 Gunehên ku me beriya zewacê kirine, ger em bi hev re bizewicin tên bexşandin? 19.02.14 1.647
98 Promosyona ku bank didin, ma ne faîz e? 23.08.14 1.532
99 Krêdiyên ku faîza wan ji sedî sifir e, caiz in? 23.08.14 1.646
100 Meriv bê zenabûn fetwa bide 29.08.14 1.515