Ma “Di hezkirina xwe de bi endaz be, di buxza xwe de bi endaz be”, hedîs e?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Hedîs Tarih: 05 Ekim 2015

Pirs: Ez dixwazim di derbarê gotineke ku pir caran di we‘zan de em dibihîzin, bipirsim: “Ê tu jê hez dikî, bi endaz jê hez bike, dê rojekê bibe neyarê te; razê te derxe derve. Ê tu jê diqehirî jî bi endaz biqehire, dê rojekê bibe dostê te; tu yê ji gotinên xwe fedî bikî.” Gelo ev gotin, hedîs e? Eger hedîs be jî ma hûn dikarin çavkaniya wê diyar bikin?

Bersiv: Li gorî ku ji Ebû Hureyre (x.j.q) hatiye ragihandin, wî wiha gotiye:

Di hezkirina (yarê) xwe de bi endaz be, dibe ku rojekê bibe neyarê te. Ji yê ku tu buxz dikî jî bi endaz biqehire, dibe ku rojekê bibe dostê te.”[1]

Tirmizî: “Ev hedîs, xerîb e (ango hedîsa ku rawiyê wê, di tebeqeyek an jî çend tebeqeyên senedena wê de bûbe yek.) Em wê bi tenê bi vê senedê û bi vî awayî dizanin. Ji bilî ya ku Eyyub bi rêya Hesen kurê Ce‘fer, bi senedeke din jî hatiye ragihandin. Hedîsa ku wî bi seneda ji rêya ‘Elî ragihandiye, zeîf e. Riwayeta sehîh ya vê hedîsê, riwayeta ku bi rêya ‘Elî bi awayê mewqûf (gotina ku nagihêje Pêxember, belbî li Sehabî disekine) hatiye ragihandin e.”

Ev riwayet, dema bi ayeta li jêr bê nirxandin, bêhtir dibe watedar:

Qencî û xerabî nabin wekhev. Tu xerabiyê bi helwesta herî spehî, dûr bixe. Wê çaxê (tu dê bibînî) ku kesê di navbera te û wî de neyartiyek heye, wa bûye dostekî germ û nêzîk.”[2]



[1] Tirmizî, Bir we’s-Sila, 60.

[2] Fussîlet, 41/34.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Duayê Cewşenê ji aliyê ‘ilmê hedîsê ve, çawa tê nirxandin? 28.09.15 1.211
2 Hedîsa bihuşt di bin piyên dayikan de ye 20.01.16 1.309
3 Ma hedîsa “Temenê umeta min, 1.500 salî derbas nake.” sehîh e? 29.03.16 1.121
4 Ma di bara bikaranîna gopal de tu hedîsek heye? 26.04.16 1.084
5 Ma hedîsa “Kesê nîşangêriyê hîn bibe û biterikîne, ne ji me ye” sehîh e? 29.09.15 1.270
6 Gotina “ez kurê du qurbaniyan im”, gelo hedîs e? 21.01.16 1.234
7 Ma gotina “Saetek bi tefekkur, ji îbadeta sunet ya salekê bi xêrtir e” hedîs e? 30.03.16 1.141
8 Ma hedîsa “Roja qiyametê ez ê berî her kesî têkevim bihuştê” sehîh e? 27.04.16 1.133
9 Ma gotina “Quretiya li hemberî quretiyê sedeqe ye” hedîs e? 30.09.15 1.338
10 Ma limêj servekirî tê kirin? 25.01.16 1.207
11 Ma hedîsa “Xewa kesên alim, ji îbadeta nezanan bi xêrtir e” sehîh e? 31.03.16 1.202
12 Ma divê em hedîsa “Ê ku bi pîreka xwe re herî rind tev digere, ez im” çawa fêhm bikin? 01.10.16 910
13 Ma “Di hezkirina xwe de bi endaz be, di buxza xwe de bi endaz be”, hedîs e? 05.10.15 1.316
14 Hedîsa di heqê bîata bi îmamê zeman re 27.01.16 1.310
15 Ma hedîsa di heqê girtina faîzê li darulherbê sehîh e? 01.04.16 1.228
16 Ma hedîsa “Xêr di pereyên ku bo çêkirina avahiyê tên xerckirin, tune ye” sehîh e? 13.10.15 1.366
17 Ma hedîsa “di demên zor de alîkariyê ji miriyan bixwazin”, sehîh e? 28.01.16 1.234
18 Ma Îmam Nesaî, alimekî hedîsê yê pêbawer e? 04.04.16 1.101
19 Hedîsa “‘Eşereyê Mubeşşer”, divê çawa bê fêhmkirin? 19.10.15 1.341
20 Ma di derbarê hezkirina ji Pêxember tu hedîsek heye? 08.02.16 1.121
21 Kitêba ‘Eclûnî ya bi navê Keşfu’l-Xefa, ma çavkaniyeke ewle ye? 05.04.16 1.094
22 Ma Pêxemberê me di bihuştê de dê bi diya me Meryem re bizewice? 20.10.15 1.372
23 Li gorî hedîsan, mirovê herî qenc kî ye? 11.02.16 1.294
24 Gotina “Li ser miriyên xwe sûreyê Yasînê bixwînin.”, ma hedîsa Pêxember e? 07.04.16 1.221
25 Hukmê ‘emelkirina bi hedîsa zeîf çi ye? 02.09.15 1.229
26 Hedîsa qudsî çi ye? 23.10.15 1.366
27 Ma rast e ku di her sed salî de mucedidek tê? 12.02.16 1.214
28 Ma hedîsa “Receb meha Xwedê ye, Şe‘ban meha min e, Remezan jî meha ummeta min e” sehîh e? 08.04.16 1.146
29 Ma çend hedîs ji Pêxemberê me hatine ragihandin? 03.09.15 1.303
30 Ma razana ber êvarê, bi zirar e? 26.10.15 1.375
31 Ma hedîseke wiha “Kesê ji Xwedê sebrê bixwaze, wî bela xwestiye” heye? 26.02.16 1.219
32 Ma Xwedê Teala, şêwirmendên şelaf museletî ser rêvebirên ku ji wan hez nake, dike? 11.04.16 1.271
33 Ma însanan bi kîjan mebestan hedîs lêanîne? 07.09.15 1.146
34 Hûn dikarin hedîsa “cihê xeflet lê hatiye serê meriv biguherînin”, rave bikin? 27.10.15 1.318
35 Ma gotina “Limêj, mîraca kesê bawermend e” hedîs e? 08.03.16 1.144
36 Ma kesên li kilamên stranbêjên jin guh bidêrin, dê paxir bê berdan guhê wan? 13.04.16 1.175
37 Hûn dikarin di heqê berhemên ku hedîsên mewzû‘ berhev kirine, agahiyan bidin? 08.09.15 1.290
38 Ma hemî pêxemberan şivantî kirine? 08.11.15 1.340
39 Di heqê hedîsa divê zava piyên bûkê bişû 09.03.16 1.239
40 Ma hedîsa “Kesê suneta min îhya bike, xêra sed şehîdî jê re heye” sehîh e? 14.04.16 1.168
41 Li gorî Ebû Henîfe, di Kutubê Sitte de tu hedîsên li dijî Qur’anê ne, hene? 09.09.15 1.397
42 Gelo hedîsa kenza mexfî (gencîneya veşartî), sehîh e? 28.12.15 1.350
43 Ma gotina “Em ji cîhada biçûk hatin bal ya mezin” hedîs e? 14.03.16 1.248
44 Ma hedîsek bi vî awayî “Ji ber sê tiştan ji Ereban hez bikin” heye? 18.04.16 1.130
45 Ma nusxeya destnivîsa Buxarî bi xwe heye, wenda ye, an nayê zanîn? 14.09.15 1.361
46 Hedîsa “Jiyana min û mirina min jî, ji we re bi xêr e”, sehîh e? 29.12.15 1.336
47 Ma ji bilî xanî, cil, nan û avê mafê însên di tu tiştekî din de tune ye? 15.03.16 1.263
48 Ma hedîsa “Ez hatime şandin da ku exlaqê xweş temam bikim” sehîh e? 19.04.16 1.317
49 Ma di Qur’anê de di derbarê zewaca pîrik û nevî de, tu hukim tune ye? 15.09.15 1.351
50 Ma dibe ku însan, bêhemdî ketibe şirkê? 30.12.15 1.317
51 Gotina “Ne di erd û asîmanan de, lê di dilê bendeyê xwe yê bawermend de bi cih dibim” hedîs e? 16.03.16 1.254
52 Ma di heqê hibekirina xêra sûreyê Îxlas de tu hedîsek heye? 20.04.16 1.134
53 Kesê di axirzeman de îbadetên hindik bike, ma dê xelas bibe? 17.09.15 1.397
54 Ma sedeqe temen dirêj dike? 18.01.16 1.264
55 Ma hedîsa “Wê hin derewîn derkevin û bibêjin ku dev ji hedîsê berde, li Qur’anê binêre.” sehîh e? 22.03.16 1.199
56 Ma gotina “Hezkirina welêt, ji îmanê ye” hedîs e? 22.04.16 1.175
57 Hedîsa “Zanayên umeta min, mîna pêxemberên Zaroyênîsrail in” 20.09.15 1.257
58 Meseleya Se‘lebe gelo rast e, an jî çîrok e? 19.01.16 1.222
59 Hedisa “Kesê çar rek‘et sunetên berî nîvro neke, mehdervaniya min nagihîjê” sehîh e? 28.03.16 1.177
60 Ma hedîsa kesê qurbanê serjê neke bila nêzî mizgefta me nebe, sehîh e? 25.04.16 1.105