Hedîsa bihuşt di bin piyên dayikan de ye
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Hedîs Tarih: 20 Ocak 2016

Pirs: Hedîsa bihuşt di bin piyên dayikan de ye, ma hedîseke mezwû‘ ango derew e?

Bersiv: Li gorî vegotina Mu‘awiye kurê Cehîme; Cehîme (x.j.q) tê hizûra Pêxember (s.a.w) û jê re dibêje: “Ey Qasidê Xwedê! Ez dixwazim beşdarî xezwê/cengê bibim, hatime ku di vê meseleyê bi we re bişêwirim.” Qasidê Xwedê jê dipirse: “Ma dayika te heye?” Gava ku dibêje “Erê heye.” Ew wiha kerem dike: “Wê gavê jê meqete. Lewra bihuşt di bin piyên wê de ye.”[1]

Herwekî ku tê dîtin hedîs di Kutubê Sitte[2] de dibore. Lê belê ji alimên hedîsê Hakim diyar dike ku ev hedîs, mudterib e.[3]

Hedîs, herçiqas ji aliyê senedê ve zeîf be jî lê xuya dike ku mena vê rast/sehîh e. Lewra dema em li Qur’anê dinihêrin em dibînin ku di gelek ayetan de piştî baweriya bi Xwedê Teala, kirina qenciyê bi dê-bav hatiye fermankirin. Ji ber vê yekê rêya ku diçe bihiştê, di ber wan re derbas dibe.

*Hedîsa Mudterib: Hedîsa ji aliyê yekî yan çend kesan ve hatibe ragihandin û di metin an jî di seneda wê de hin cudahitî hebin ku di navbera wan de îmkana cem’ û telîfê tune be.



[1] Nesaî, Cihad, 12.

[2] Kutubê Sitte: Bi mena Şeş Berhemên Sereke yên hedîsê ye.

[3] Bnh. Îsmaîl kurê Muhemmed el-‘Eclûnî, Keşfu’l-Xefa, çapa 3’mîn, Beyrût 1988, I, 335, jimara hedîsê: 1078.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Hedîsa “‘Eşereyê Mubeşşer”, divê çawa bê fêhmkirin? 19.10.15 1.113
2 Ma di derbarê hezkirina ji Pêxember tu hedîsek heye? 08.02.16 899
3 Kitêba ‘Eclûnî ya bi navê Keşfu’l-Xefa, ma çavkaniyeke ewle ye? 05.04.16 896
4 Ma Pêxemberê me di bihuştê de dê bi diya me Meryem re bizewice? 20.10.15 1.167
5 Li gorî hedîsan, mirovê herî qenc kî ye? 11.02.16 1.092
6 Gotina “Li ser miriyên xwe sûreyê Yasînê bixwînin.”, ma hedîsa Pêxember e? 07.04.16 1.033
7 Hukmê ‘emelkirina bi hedîsa zeîf çi ye? 02.09.15 1.036
8 Hedîsa qudsî çi ye? 23.10.15 1.165
9 Ma rast e ku di her sed salî de mucedidek tê? 12.02.16 1.007
10 Ma hedîsa “Receb meha Xwedê ye, Şe‘ban meha min e, Remezan jî meha ummeta min e” sehîh e? 08.04.16 907
11 Ma çend hedîs ji Pêxemberê me hatine ragihandin? 03.09.15 1.052
12 Ma razana ber êvarê, bi zirar e? 26.10.15 1.180
13 Ma hedîseke wiha “Kesê ji Xwedê sebrê bixwaze, wî bela xwestiye” heye? 26.02.16 985
14 Ma Xwedê Teala, şêwirmendên şelaf museletî ser rêvebirên ku ji wan hez nake, dike? 11.04.16 1.042
15 Ma însanan bi kîjan mebestan hedîs lêanîne? 07.09.15 960
16 Hûn dikarin hedîsa “cihê xeflet lê hatiye serê meriv biguherînin”, rave bikin? 27.10.15 1.125
17 Ma gotina “Limêj, mîraca kesê bawermend e” hedîs e? 08.03.16 954
18 Ma kesên li kilamên stranbêjên jin guh bidêrin, dê paxir bê berdan guhê wan? 13.04.16 970
19 Hûn dikarin di heqê berhemên ku hedîsên mewzû‘ berhev kirine, agahiyan bidin? 08.09.15 1.086
20 Ma hemî pêxemberan şivantî kirine? 08.11.15 1.130
21 Di heqê hedîsa divê zava piyên bûkê bişû 09.03.16 1.058
22 Ma hedîsa “Kesê suneta min îhya bike, xêra sed şehîdî jê re heye” sehîh e? 14.04.16 927
23 Li gorî Ebû Henîfe, di Kutubê Sitte de tu hedîsên li dijî Qur’anê ne, hene? 09.09.15 1.141
24 Gelo hedîsa kenza mexfî (gencîneya veşartî), sehîh e? 28.12.15 1.121
25 Ma gotina “Em ji cîhada biçûk hatin bal ya mezin” hedîs e? 14.03.16 1.042
26 Ma hedîsek bi vî awayî “Ji ber sê tiştan ji Ereban hez bikin” heye? 18.04.16 923
27 Ma nusxeya destnivîsa Buxarî bi xwe heye, wenda ye, an nayê zanîn? 14.09.15 1.128
28 Hedîsa “Jiyana min û mirina min jî, ji we re bi xêr e”, sehîh e? 29.12.15 1.110
29 Ma ji bilî xanî, cil, nan û avê mafê însên di tu tiştekî din de tune ye? 15.03.16 1.077
30 Ma hedîsa “Ez hatime şandin da ku exlaqê xweş temam bikim” sehîh e? 19.04.16 1.099
31 Ma di Qur’anê de di derbarê zewaca pîrik û nevî de, tu hukim tune ye? 15.09.15 1.114
32 Ma dibe ku însan, bêhemdî ketibe şirkê? 30.12.15 1.093
33 Gotina “Ne di erd û asîmanan de, lê di dilê bendeyê xwe yê bawermend de bi cih dibim” hedîs e? 16.03.16 1.026
34 Ma di heqê hibekirina xêra sûreyê Îxlas de tu hedîsek heye? 20.04.16 945
35 Kesê di axirzeman de îbadetên hindik bike, ma dê xelas bibe? 17.09.15 1.183
36 Ma sedeqe temen dirêj dike? 18.01.16 1.062
37 Ma hedîsa “Wê hin derewîn derkevin û bibêjin ku dev ji hedîsê berde, li Qur’anê binêre.” sehîh e? 22.03.16 1.001
38 Ma gotina “Hezkirina welêt, ji îmanê ye” hedîs e? 22.04.16 970
39 Hedîsa “Zanayên umeta min, mîna pêxemberên Zaroyênîsrail in” 20.09.15 1.068
40 Meseleya Se‘lebe gelo rast e, an jî çîrok e? 19.01.16 1.018
41 Hedisa “Kesê çar rek‘et sunetên berî nîvro neke, mehdervaniya min nagihîjê” sehîh e? 28.03.16 967
42 Ma hedîsa kesê qurbanê serjê neke bila nêzî mizgefta me nebe, sehîh e? 25.04.16 931
43 Duayê Cewşenê ji aliyê ‘ilmê hedîsê ve, çawa tê nirxandin? 28.09.15 1.023
44 Hedîsa bihuşt di bin piyên dayikan de ye 20.01.16 1.050
45 Ma hedîsa “Temenê umeta min, 1.500 salî derbas nake.” sehîh e? 29.03.16 930
46 Ma di bara bikaranîna gopal de tu hedîsek heye? 26.04.16 904
47 Ma hedîsa “Kesê nîşangêriyê hîn bibe û biterikîne, ne ji me ye” sehîh e? 29.09.15 1.071
48 Gotina “ez kurê du qurbaniyan im”, gelo hedîs e? 21.01.16 1.000
49 Ma gotina “Saetek bi tefekkur, ji îbadeta sunet ya salekê bi xêrtir e” hedîs e? 30.03.16 978
50 Ma hedîsa “Roja qiyametê ez ê berî her kesî têkevim bihuştê” sehîh e? 27.04.16 930
51 Ma gotina “Quretiya li hemberî quretiyê sedeqe ye” hedîs e? 30.09.15 1.130
52 Ma limêj servekirî tê kirin? 25.01.16 1.004
53 Ma hedîsa “Xewa kesên alim, ji îbadeta nezanan bi xêrtir e” sehîh e? 31.03.16 976
54 Ma divê em hedîsa “Ê ku bi pîreka xwe re herî rind tev digere, ez im” çawa fêhm bikin? 01.10.16 688
55 Ma “Di hezkirina xwe de bi endaz be, di buxza xwe de bi endaz be”, hedîs e? 05.10.15 1.069
56 Hedîsa di heqê bîata bi îmamê zeman re 27.01.16 1.059
57 Ma hedîsa di heqê girtina faîzê li darulherbê sehîh e? 01.04.16 981
58 Ma hedîsa “Xêr di pereyên ku bo çêkirina avahiyê tên xerckirin, tune ye” sehîh e? 13.10.15 1.137
59 Ma hedîsa “di demên zor de alîkariyê ji miriyan bixwazin”, sehîh e? 28.01.16 1.043
60 Ma Îmam Nesaî, alimekî hedîsê yê pêbawer e? 04.04.16 919