Ma hedîsa “Wê hin derewîn derkevin û bibêjin ku dev ji hedîsê berde, li Qur’anê binêre.” sehîh e?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Hedîs Tarih: 22 Mart 2016

Pirs: Riwayeteke wiha li ser înternetê digere: “Wê rojek bê. Dema hedîsek min bê gotin, wê hin kes biderewînin û bibêjin ku ‘Resûlê Xwedê wiha nabêje, dev ji hedîsê berde, li Qur’anê binêre’ derkevin.” Ma ev hedîs sehîh e?

Bersiv: Riwayeta ku Ebû Ye‘la texrîc kiriye û bi bal Hezretî Pêxember ve hatiya îsnadkirin wiha ye:

Wê roj bê. Gava hedîsek min ji yekî ji we re bê gotin ew ê, li cihê rûniştina xwe paldayî wiha bibêje: Resûlullah tiştekî wiha nabêje. Tu dev ji hedîsê berde, ji min re ji Qur’anê delîl bîne.”[1]

Ev riwayet, bi sebeb rawiyê hedîsê Yezîd kurê Eban er-Reqaşî yê ku di seneda wê de derbas dibe, zeîf hatiye qebûlkirin.[2]

Ji aliyê ‘ilmê hedîsê ve, hedîseke wiha nabe delîl.

http://www.fetwayenkurdi.com/?p=1515

Hedîsên sehîh jî biryar û hukmên ku Pêxemberê me ji Qur’anê derxistine. Heyeteke pispor encax dikarin bizanibin ka ew ji kîjan ayetan hatine derxistin. Ji ber vê yekê gotinên bi awayê “Qasidê Xwedê tiştekî wiha nabêje. Dev ji hedîsê berde; li Qur’anê binêre”, teqez şaş in. Ji ber ku herî baş û çêtir Pêxemberê me ji Qur’anê fêhm dike, pisporê vî karî jî dibe ew. Ew, tiştên ku jixwe di Qur’anê de hene lê em bi hêsanî nikarin bibînin, nîşanî me dide. Ji vî aliyî ve em hewcedarê mînaktiya wî ne. Ji lewre gotina “hewcedarî bi hedîsan tune ye, Qur’an bi tenê têrî me dike”, ji bilî ku vê rastiyê înkar bike bi kêrî tu tiştekî din nayê.

Ji bo agahiyên berfirehtir ji kerema xwe re serî li lînkên jêr binêrin:

http://www.fetva.net/goruntulu-fetvalar/dini-anlama-ve-yasamada-sadece-kuran-ile-yetinmek-dogru-olur-mu.html

http://www.fetva.net/yazili-fetvalar/herkes-hikmete-ulasabilirse-peygamberlere-ne-gerek-vardi.html

http://www.fetva.net/goruntulu-fetvalar/hadisler-olmazsa-kurani-anlamak-mumkun-olmaz-mi.html



[1] Ebû Ye ‘la, Musnedu Ebî Ye‘la, III, 346.

[2] Bnh. Heysemî, Mecma‘u’z-Zewaid, Daru’l-Kutubi’l-Ilmiyye, Beyrût 1988, I, 155.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Hedîsa “‘Eşereyê Mubeşşer”, divê çawa bê fêhmkirin? 19.10.15 1.373
2 Ma di derbarê hezkirina ji Pêxember tu hedîsek heye? 08.02.16 1.149
3 Kitêba ‘Eclûnî ya bi navê Keşfu’l-Xefa, ma çavkaniyeke ewle ye? 05.04.16 1.140
4 Ma Pêxemberê me di bihuştê de dê bi diya me Meryem re bizewice? 20.10.15 1.423
5 Li gorî hedîsan, mirovê herî qenc kî ye? 11.02.16 1.343
6 Gotina “Li ser miriyên xwe sûreyê Yasînê bixwînin.”, ma hedîsa Pêxember e? 07.04.16 1.246
7 Hukmê ‘emelkirina bi hedîsa zeîf çi ye? 02.09.15 1.262
8 Hedîsa qudsî çi ye? 23.10.15 1.405
9 Ma rast e ku di her sed salî de mucedidek tê? 12.02.16 1.246
10 Ma hedîsa “Receb meha Xwedê ye, Şe‘ban meha min e, Remezan jî meha ummeta min e” sehîh e? 08.04.16 1.175
11 Ma çend hedîs ji Pêxemberê me hatine ragihandin? 03.09.15 1.343
12 Ma razana ber êvarê, bi zirar e? 26.10.15 1.403
13 Ma hedîseke wiha “Kesê ji Xwedê sebrê bixwaze, wî bela xwestiye” heye? 26.02.16 1.247
14 Ma Xwedê Teala, şêwirmendên şelaf museletî ser rêvebirên ku ji wan hez nake, dike? 11.04.16 1.323
15 Ma însanan bi kîjan mebestan hedîs lêanîne? 07.09.15 1.173
16 Hûn dikarin hedîsa “cihê xeflet lê hatiye serê meriv biguherînin”, rave bikin? 27.10.15 1.354
17 Ma gotina “Limêj, mîraca kesê bawermend e” hedîs e? 08.03.16 1.188
18 Ma kesên li kilamên stranbêjên jin guh bidêrin, dê paxir bê berdan guhê wan? 13.04.16 1.203
19 Hûn dikarin di heqê berhemên ku hedîsên mewzû‘ berhev kirine, agahiyan bidin? 08.09.15 1.313
20 Ma hemî pêxemberan şivantî kirine? 08.11.15 1.374
21 Di heqê hedîsa divê zava piyên bûkê bişû 09.03.16 1.272
22 Ma hedîsa “Kesê suneta min îhya bike, xêra sed şehîdî jê re heye” sehîh e? 14.04.16 1.203
23 Li gorî Ebû Henîfe, di Kutubê Sitte de tu hedîsên li dijî Qur’anê ne, hene? 09.09.15 1.433
24 Gelo hedîsa kenza mexfî (gencîneya veşartî), sehîh e? 28.12.15 1.378
25 Ma gotina “Em ji cîhada biçûk hatin bal ya mezin” hedîs e? 14.03.16 1.277
26 Ma hedîsek bi vî awayî “Ji ber sê tiştan ji Ereban hez bikin” heye? 18.04.16 1.159
27 Ma nusxeya destnivîsa Buxarî bi xwe heye, wenda ye, an nayê zanîn? 14.09.15 1.418
28 Hedîsa “Jiyana min û mirina min jî, ji we re bi xêr e”, sehîh e? 29.12.15 1.368
29 Ma ji bilî xanî, cil, nan û avê mafê însên di tu tiştekî din de tune ye? 15.03.16 1.298
30 Ma hedîsa “Ez hatime şandin da ku exlaqê xweş temam bikim” sehîh e? 19.04.16 1.362
31 Ma di Qur’anê de di derbarê zewaca pîrik û nevî de, tu hukim tune ye? 15.09.15 1.403
32 Ma dibe ku însan, bêhemdî ketibe şirkê? 30.12.15 1.345
33 Gotina “Ne di erd û asîmanan de, lê di dilê bendeyê xwe yê bawermend de bi cih dibim” hedîs e? 16.03.16 1.275
34 Ma di heqê hibekirina xêra sûreyê Îxlas de tu hedîsek heye? 20.04.16 1.164
35 Kesê di axirzeman de îbadetên hindik bike, ma dê xelas bibe? 17.09.15 1.421
36 Ma sedeqe temen dirêj dike? 18.01.16 1.292
37 Ma hedîsa “Wê hin derewîn derkevin û bibêjin ku dev ji hedîsê berde, li Qur’anê binêre.” sehîh e? 22.03.16 1.228
38 Ma gotina “Hezkirina welêt, ji îmanê ye” hedîs e? 22.04.16 1.208
39 Hedîsa “Zanayên umeta min, mîna pêxemberên Zaroyênîsrail in” 20.09.15 1.281
40 Meseleya Se‘lebe gelo rast e, an jî çîrok e? 19.01.16 1.258
41 Hedisa “Kesê çar rek‘et sunetên berî nîvro neke, mehdervaniya min nagihîjê” sehîh e? 28.03.16 1.217
42 Ma hedîsa kesê qurbanê serjê neke bila nêzî mizgefta me nebe, sehîh e? 25.04.16 1.127
43 Duayê Cewşenê ji aliyê ‘ilmê hedîsê ve, çawa tê nirxandin? 28.09.15 1.252
44 Hedîsa bihuşt di bin piyên dayikan de ye 20.01.16 1.349
45 Ma hedîsa “Temenê umeta min, 1.500 salî derbas nake.” sehîh e? 29.03.16 1.148
46 Ma di bara bikaranîna gopal de tu hedîsek heye? 26.04.16 1.113
47 Ma hedîsa “Kesê nîşangêriyê hîn bibe û biterikîne, ne ji me ye” sehîh e? 29.09.15 1.305
48 Gotina “ez kurê du qurbaniyan im”, gelo hedîs e? 21.01.16 1.280
49 Ma gotina “Saetek bi tefekkur, ji îbadeta sunet ya salekê bi xêrtir e” hedîs e? 30.03.16 1.185
50 Ma hedîsa “Roja qiyametê ez ê berî her kesî têkevim bihuştê” sehîh e? 27.04.16 1.157
51 Ma gotina “Quretiya li hemberî quretiyê sedeqe ye” hedîs e? 30.09.15 1.369
52 Ma limêj servekirî tê kirin? 25.01.16 1.233
53 Ma hedîsa “Xewa kesên alim, ji îbadeta nezanan bi xêrtir e” sehîh e? 31.03.16 1.235
54 Ma divê em hedîsa “Ê ku bi pîreka xwe re herî rind tev digere, ez im” çawa fêhm bikin? 01.10.16 938
55 Ma “Di hezkirina xwe de bi endaz be, di buxza xwe de bi endaz be”, hedîs e? 05.10.15 1.347
56 Hedîsa di heqê bîata bi îmamê zeman re 27.01.16 1.343
57 Ma hedîsa di heqê girtina faîzê li darulherbê sehîh e? 01.04.16 1.257
58 Ma hedîsa “Xêr di pereyên ku bo çêkirina avahiyê tên xerckirin, tune ye” sehîh e? 13.10.15 1.392
59 Ma hedîsa “di demên zor de alîkariyê ji miriyan bixwazin”, sehîh e? 28.01.16 1.266
60 Ma Îmam Nesaî, alimekî hedîsê yê pêbawer e? 04.04.16 1.121