Ma bikaranîna bêjeya “reb”, “seyyid” û “mewlana” ji bo însanan durist e?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Îman Tarih: 04 Ağustos 2016

Pirs: Di ayeta 50’î ji sûreyê Yûsuf, di vê axaftina xwe de Yûsuf Pêxember: “Li efendiyê xwe vegere û jê bipirse” rengdêra “Rebb” ji bo însanekî bikar tîne. Her wiha di gelek ayetan de ji bo mirovan wesfê “Mewla” tê xebitandin. Lê belê hinek seyda dibêjin ku bikaranîna vî wesfî bo însanan şaş e, ne durist e. Madem ev ayet li holê ne, ma bikaranîna wesfê Rebb, Mewla (Mewlana) an jî Efendî û hwd. ji bo kesan dibe ku şaş be?

Bersiv: Hin têgeh hene ku ji bo Xwedê û ji bo însanan jî tê xebitandin. “Rebb” jî yek ji wan têgehan e. Wergera herî munasib ji bo bêjeya rebb, “xwedî” ye. Di zimanê Erebî de ji bo xwediyê xanî rebbu’d-dar, ji bo sermayedar jî rebbu’l-mal tê gotin. Yûsuf aleyhiselam, ji koleyê ku qral şandibû re wiha gotibû:

قَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ اللَّاتِي قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ إِنَّ رَبِّي بِكَيْدِهِنَّ عَلِيمٌ

“… Li xwediyê xwe vegere û jê bipirse: Ka derdê wan pîrekên ku destên xwe birîbûn çi bû? Bêguman Rebbê min hîle û pîleyên wan dizane.”[1]

Ji lewre di vê ayetê de bêjeya Rebb, hem ji bo Xwedê hem jî ji bo qralê ku xwediyê kole ye, hatiye bikaranîn.

Mewla di wateya “dost” û “efendî” ye. Di Qur’anê de mînakên wê hene ku ji bo însanan di vê wateyê de hatiye xebitandin.[2]

Bêjeya seyyid jî di wateya “efendî” de ye. Ev peyv, di ayeta 30’an ji sûreyê Alî Îmran ji bo Yehya aleyhiselam hatiye bikaranîn. Ji ber vê yekê di esas de di xebitandina vê de ji bo însanan, tu mehzûrek tune ye. Lê belê tiştê ku rengê meseleyê diguherîne, wateyên ku di dema bikaranîna wê de lê tên barkirin. Mesela gotina Seyyidu’l-Kaînat=Efendiyê Gerdûnê îfadeyeke gelekî çewt e. Ev wesf, bi tenê û encax ji bo Xwedê Teala tê bikaranîn.

Bêjeya Rebb, ji ber ku di zimanên xincî Erebî de bi wateya “xwedî” nayê fêhmkirin, bikaranîna wê jî xeternak e.

 Di encamê de di dema xebitandina van bêjeyan de ji bo însanan, divê meriv gelekî baldar be û menayên şaş li wan bar neke.

Ji kerema xwe re bersiva me ya bi awayê vîdeoyê jî ji navnîşana jêr temaşe bikin:

http://www.fetva.net/goruntulu-fetvalar/peygamberimizle-alakali-bir-soru-sorulmustu-size-alimran-39-flv.html



[1] Yûsuf, 12/50.

[2] Wekî mînak bnh. Nehl, 16/76; Ehzab, 33/5.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma hûn têgeha şirkê çawa rave dikin? 03.06.16 807
2 Ma li gorî Qur’anê, kesên ku bi hebûna Xwedê bawer nakin, kafir in? 18.07.16 805
3 Ma şeytan bêaqil e ku li ber Xwedê rabû? 19.07.16 793
4 Şeytan çima bû kafir? 20.07.16 765
5 Tirsa şeytên ya ji Xwedê Teala, tê çi wateyê? 21.07.16 773
6 Ma Xwedê Teala li ku ye? 02.05.16 839
7 Gelo firqeya naciye/xelasbûyî kîjan e? 22.07.16 707
8 Ma têgihiştina Xwedê bi awayekî tam, guncav e? 05.05.16 819
9 Gunehên mezin kîjan in? 25.07.16 846
10 Ma “Rebb/Perwerdigar”, di nav Esmayê Husna de cih nagire? 16.05.16 857
11 Digel em Misliman in, çima hîn jî em ji Xwedê hidayetê dixwazin? 26.07.16 776
12 Xeyb çi ye? Baweriya bi xeybê çawa pêk tê? 17.05.16 670
13 Ma pirsyarî û lêpirsînên di heqê Xwedê yan jî afirandinê de, meriv dike kafir? 27.07.16 801
14 Ma baweriya me, divê ku bi rêya aqil be? 18.05.16 789
15 Ma Xwedê Teala jirêderketina însanan dixwaze? 28.07.16 780
16 Di axirzeman de ma divê îmana meriv mîna ya pîrejinan be? 23.05.16 733
17 Ma Xwedê dixwaze hin kes, li ser kufrê bimirin? 29.07.16 791
18 Kesê jiyana xwe di rêya Xwedê de borandibe, ma di sekratê de bê îman diçe? 25.05.16 802
19 Ji alimên berê, gelo yekî ku ayeta 4’an ji sûreyê Îbrahîm mîna we fêhm kiribe heye? 01.08.16 761
20 Ma di sekratê de pelîd tê ku îmana meriv bistîne? 30.05.16 731
21 Tekfîra ehlê qibleyê tê çi wateyê? 02.08.16 789
22 Gelo raserbûna Xwedê ya li ser ‘erş, tê çi wateyê? 31.05.16 756
23 Hûn dikarin di mijara ku xêr û şer ji Xwedê ye, me agahdar bikin? 03.08.16 799
24 Haşa, ma qudreta Xwedê ya afirandina kevirekî ku nikaribe hilgire heye? 01.06.16 723
25 Ma bikaranîna bêjeya “reb”, “seyyid” û “mewlana” ji bo însanan durist e? 04.08.16 778
26 Ma gunehê şirkê bi tu awayî nayê bexşandn? 02.06.16 890