Ma bikaranîna bêjeya “reb”, “seyyid” û “mewlana” ji bo însanan durist e?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Îman Tarih: 04 Ağustos 2016

Pirs: Di ayeta 50’î ji sûreyê Yûsuf, di vê axaftina xwe de Yûsuf Pêxember: “Li efendiyê xwe vegere û jê bipirse” rengdêra “Rebb” ji bo însanekî bikar tîne. Her wiha di gelek ayetan de ji bo mirovan wesfê “Mewla” tê xebitandin. Lê belê hinek seyda dibêjin ku bikaranîna vî wesfî bo însanan şaş e, ne durist e. Madem ev ayet li holê ne, ma bikaranîna wesfê Rebb, Mewla (Mewlana) an jî Efendî û hwd. ji bo kesan dibe ku şaş be?

Bersiv: Hin têgeh hene ku ji bo Xwedê û ji bo însanan jî tê xebitandin. “Rebb” jî yek ji wan têgehan e. Wergera herî munasib ji bo bêjeya rebb, “xwedî” ye. Di zimanê Erebî de ji bo xwediyê xanî rebbu’d-dar, ji bo sermayedar jî rebbu’l-mal tê gotin. Yûsuf aleyhiselam, ji koleyê ku qral şandibû re wiha gotibû:

قَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ اللَّاتِي قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ إِنَّ رَبِّي بِكَيْدِهِنَّ عَلِيمٌ

“… Li xwediyê xwe vegere û jê bipirse: Ka derdê wan pîrekên ku destên xwe birîbûn çi bû? Bêguman Rebbê min hîle û pîleyên wan dizane.”[1]

Ji lewre di vê ayetê de bêjeya Rebb, hem ji bo Xwedê hem jî ji bo qralê ku xwediyê kole ye, hatiye bikaranîn.

Mewla di wateya “dost” û “efendî” ye. Di Qur’anê de mînakên wê hene ku ji bo însanan di vê wateyê de hatiye xebitandin.[2]

Bêjeya seyyid jî di wateya “efendî” de ye. Ev peyv, di ayeta 30’an ji sûreyê Alî Îmran ji bo Yehya aleyhiselam hatiye bikaranîn. Ji ber vê yekê di esas de di xebitandina vê de ji bo însanan, tu mehzûrek tune ye. Lê belê tiştê ku rengê meseleyê diguherîne, wateyên ku di dema bikaranîna wê de lê tên barkirin. Mesela gotina Seyyidu’l-Kaînat=Efendiyê Gerdûnê îfadeyeke gelekî çewt e. Ev wesf, bi tenê û encax ji bo Xwedê Teala tê bikaranîn.

Bêjeya Rebb, ji ber ku di zimanên xincî Erebî de bi wateya “xwedî” nayê fêhmkirin, bikaranîna wê jî xeternak e.

 Di encamê de di dema xebitandina van bêjeyan de ji bo însanan, divê meriv gelekî baldar be û menayên şaş li wan bar neke.

Ji kerema xwe re bersiva me ya bi awayê vîdeoyê jî ji navnîşana jêr temaşe bikin:

http://www.fetva.net/goruntulu-fetvalar/peygamberimizle-alakali-bir-soru-sorulmustu-size-alimran-39-flv.html



[1] Yûsuf, 12/50.

[2] Wekî mînak bnh. Nehl, 16/76; Ehzab, 33/5.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Tirsa şeytên ya ji Xwedê Teala, tê çi wateyê? 21.07.16 628
2 Ma Xwedê Teala li ku ye? 02.05.16 679
3 Gelo firqeya naciye/xelasbûyî kîjan e? 22.07.16 598
4 Ma têgihiştina Xwedê bi awayekî tam, guncav e? 05.05.16 669
5 Gunehên mezin kîjan in? 25.07.16 696
6 Ma “Rebb/Perwerdigar”, di nav Esmayê Husna de cih nagire? 16.05.16 697
7 Digel em Misliman in, çima hîn jî em ji Xwedê hidayetê dixwazin? 26.07.16 650
8 Xeyb çi ye? Baweriya bi xeybê çawa pêk tê? 17.05.16 551
9 Ma pirsyarî û lêpirsînên di heqê Xwedê yan jî afirandinê de, meriv dike kafir? 27.07.16 638
10 Ma baweriya me, divê ku bi rêya aqil be? 18.05.16 680
11 Ma Xwedê Teala jirêderketina însanan dixwaze? 28.07.16 640
12 Di axirzeman de ma divê îmana meriv mîna ya pîrejinan be? 23.05.16 615
13 Ma Xwedê dixwaze hin kes, li ser kufrê bimirin? 29.07.16 647
14 Kesê jiyana xwe di rêya Xwedê de borandibe, ma di sekratê de bê îman diçe? 25.05.16 676
15 Ji alimên berê, gelo yekî ku ayeta 4’an ji sûreyê Îbrahîm mîna we fêhm kiribe heye? 01.08.16 633
16 Ma di sekratê de pelîd tê ku îmana meriv bistîne? 30.05.16 610
17 Tekfîra ehlê qibleyê tê çi wateyê? 02.08.16 675
18 Gelo raserbûna Xwedê ya li ser ‘erş, tê çi wateyê? 31.05.16 638
19 Hûn dikarin di mijara ku xêr û şer ji Xwedê ye, me agahdar bikin? 03.08.16 677
20 Haşa, ma qudreta Xwedê ya afirandina kevirekî ku nikaribe hilgire heye? 01.06.16 611
21 Ma bikaranîna bêjeya “reb”, “seyyid” û “mewlana” ji bo însanan durist e? 04.08.16 620
22 Ma gunehê şirkê bi tu awayî nayê bexşandn? 02.06.16 736
23 Ma hûn têgeha şirkê çawa rave dikin? 03.06.16 678
24 Ma li gorî Qur’anê, kesên ku bi hebûna Xwedê bawer nakin, kafir in? 18.07.16 663
25 Ma şeytan bêaqil e ku li ber Xwedê rabû? 19.07.16 651
26 Şeytan çima bû kafir? 20.07.16 601