Ma bikaranîna bêjeya “reb”, “seyyid” û “mewlana” ji bo însanan durist e?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Îman Tarih: 04 Ağustos 2016

Pirs: Di ayeta 50’î ji sûreyê Yûsuf, di vê axaftina xwe de Yûsuf Pêxember: “Li efendiyê xwe vegere û jê bipirse” rengdêra “Rebb” ji bo însanekî bikar tîne. Her wiha di gelek ayetan de ji bo mirovan wesfê “Mewla” tê xebitandin. Lê belê hinek seyda dibêjin ku bikaranîna vî wesfî bo însanan şaş e, ne durist e. Madem ev ayet li holê ne, ma bikaranîna wesfê Rebb, Mewla (Mewlana) an jî Efendî û hwd. ji bo kesan dibe ku şaş be?

Bersiv: Hin têgeh hene ku ji bo Xwedê û ji bo însanan jî tê xebitandin. “Rebb” jî yek ji wan têgehan e. Wergera herî munasib ji bo bêjeya rebb, “xwedî” ye. Di zimanê Erebî de ji bo xwediyê xanî rebbu’d-dar, ji bo sermayedar jî rebbu’l-mal tê gotin. Yûsuf aleyhiselam, ji koleyê ku qral şandibû re wiha gotibû:

قَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ اللَّاتِي قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ إِنَّ رَبِّي بِكَيْدِهِنَّ عَلِيمٌ

“… Li xwediyê xwe vegere û jê bipirse: Ka derdê wan pîrekên ku destên xwe birîbûn çi bû? Bêguman Rebbê min hîle û pîleyên wan dizane.”[1]

Ji lewre di vê ayetê de bêjeya Rebb, hem ji bo Xwedê hem jî ji bo qralê ku xwediyê kole ye, hatiye bikaranîn.

Mewla di wateya “dost” û “efendî” ye. Di Qur’anê de mînakên wê hene ku ji bo însanan di vê wateyê de hatiye xebitandin.[2]

Bêjeya seyyid jî di wateya “efendî” de ye. Ev peyv, di ayeta 30’an ji sûreyê Alî Îmran ji bo Yehya aleyhiselam hatiye bikaranîn. Ji ber vê yekê di esas de di xebitandina vê de ji bo însanan, tu mehzûrek tune ye. Lê belê tiştê ku rengê meseleyê diguherîne, wateyên ku di dema bikaranîna wê de lê tên barkirin. Mesela gotina Seyyidu’l-Kaînat=Efendiyê Gerdûnê îfadeyeke gelekî çewt e. Ev wesf, bi tenê û encax ji bo Xwedê Teala tê bikaranîn.

Bêjeya Rebb, ji ber ku di zimanên xincî Erebî de bi wateya “xwedî” nayê fêhmkirin, bikaranîna wê jî xeternak e.

 Di encamê de di dema xebitandina van bêjeyan de ji bo însanan, divê meriv gelekî baldar be û menayên şaş li wan bar neke.

Ji kerema xwe re bersiva me ya bi awayê vîdeoyê jî ji navnîşana jêr temaşe bikin:

http://www.fetva.net/goruntulu-fetvalar/peygamberimizle-alakali-bir-soru-sorulmustu-size-alimran-39-flv.html



[1] Yûsuf, 12/50.

[2] Wekî mînak bnh. Nehl, 16/76; Ehzab, 33/5.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma têgihiştina Xwedê bi awayekî tam, guncav e? 05.05.16 957
2 Gunehên mezin kîjan in? 25.07.16 1.047
3 Ma “Rebb/Perwerdigar”, di nav Esmayê Husna de cih nagire? 16.05.16 1.008
4 Digel em Misliman in, çima hîn jî em ji Xwedê hidayetê dixwazin? 26.07.16 919
5 Xeyb çi ye? Baweriya bi xeybê çawa pêk tê? 17.05.16 887
6 Ma pirsyarî û lêpirsînên di heqê Xwedê yan jî afirandinê de, meriv dike kafir? 27.07.16 970
7 Ma baweriya me, divê ku bi rêya aqil be? 18.05.16 931
8 Ma Xwedê Teala jirêderketina însanan dixwaze? 28.07.16 950
9 Di axirzeman de ma divê îmana meriv mîna ya pîrejinan be? 23.05.16 929
10 Ma Xwedê dixwaze hin kes, li ser kufrê bimirin? 29.07.16 933
11 Kesê jiyana xwe di rêya Xwedê de borandibe, ma di sekratê de bê îman diçe? 25.05.16 990
12 Ji alimên berê, gelo yekî ku ayeta 4’an ji sûreyê Îbrahîm mîna we fêhm kiribe heye? 01.08.16 934
13 Ma di sekratê de pelîd tê ku îmana meriv bistîne? 30.05.16 874
14 Tekfîra ehlê qibleyê tê çi wateyê? 02.08.16 950
15 Gelo raserbûna Xwedê ya li ser ‘erş, tê çi wateyê? 31.05.16 897
16 Hûn dikarin di mijara ku xêr û şer ji Xwedê ye, me agahdar bikin? 03.08.16 929
17 Haşa, ma qudreta Xwedê ya afirandina kevirekî ku nikaribe hilgire heye? 01.06.16 879
18 Ma bikaranîna bêjeya “reb”, “seyyid” û “mewlana” ji bo însanan durist e? 04.08.16 921
19 Ma gunehê şirkê bi tu awayî nayê bexşandn? 02.06.16 1.044
20 Ma hûn têgeha şirkê çawa rave dikin? 03.06.16 999
21 Ma li gorî Qur’anê, kesên ku bi hebûna Xwedê bawer nakin, kafir in? 18.07.16 947
22 Ma şeytan bêaqil e ku li ber Xwedê rabû? 19.07.16 942
23 Şeytan çima bû kafir? 20.07.16 908
24 Tirsa şeytên ya ji Xwedê Teala, tê çi wateyê? 21.07.16 890
25 Ma Xwedê Teala li ku ye? 02.05.16 991
26 Gelo firqeya naciye/xelasbûyî kîjan e? 22.07.16 841