Ma caiz e ku meriv bi peretî deyn bide û bi dolar an jî zêrîtî deynê xwe bistîne?
Fetwayen Kurdi > Deyn > Fetwayên Nivîskî Tarih: 22 Ocak 2014

Pirs: Li gorî dînê Îslamê ku mirov pereyê Turkiyê bi deyn bide yekî û bi dolar an jî bi zêrîtî deynê xwe jê bistîne, gelo durist e yan na?

Bersiv: Di deynan de ferqa qîmetê, mirov dikare li gorî zêr, zîv û enflasyonê hesab bike. Îro zêr û zîv ji peretî derketine û bûne mîna pertalên ticaretê. Êdî ew jî qîmet distînin û hin caran erzan dibin. Mîna di mehên pêşî yên sala 1980’yî de onsa (31 gr.) zêr bi 850’î dolaran bû, encax di roja nehê meha sêyem ji sala 1982’an de qîmetê zêr daket 335,5 dolaran. Di hundirê du salan de dema mirov daketin û erzanbûna dolaran jî bide ber çavan, dê bê dîtin ku erzanbûn û daketina bihayê zêran bêhtir e. Lê belê, pêlên zêran û daketina qîmatê wan li “Borsa”yê, ji bo demeke kin e. Zêr di dema dirêj de taybetmendiya wê ya ku qîmetê xwe biparêze heye. Ferqa ku di qîmetê pereyan de derdikeve holê, dema li gorî qîmetê zêr bê hesabkirin, dibe ku pirê caran, wê zirar û ziyanê telafî bike.

Her çiqas, li gorî rêjeya enflasyonê tesbîta ferqa kêmbûn û daketina qîmetê pereyan, rêyeke munasib be jî dîsa jî tesbîta rêjeya enflasyonê bi temamî, zehmet e.

Rêya sêyem, ku mirov pereyên biyanî yên di sûkê de derbas dibin, esas bigire. Ew jî ji ber ku pereyên kaxiz in, li gorî enflasyonê qîmeta wan dadikeve û di paralela pêlên borsayên navnetewî de radibin û dadikevin.

Di encamê de herdu alî jî li gorî çi hesab bikin jî piştî hesabdîtinê, ya baş ku li hevdu helal bikin. Lewra tesbîta ferqa erzanbûna pereyan bi temamî karekî zehmet e.

Li ser vê mijarê di malpera me de nivîseke bi sernavê “İslam Fıkhı Açısından Borçlanmalarda Enflasyon Farkı” (Ji Aliyê Fiqha Îslamî ve Di Deynan de Ferqa Enflasyonê) heye. Em tewsiye dikin ku hûn wê bixwînin. Nivîs di lînka jêr de ye:

http://www.suleymaniyevakfi.org/arastirmalar/islam-fikhi-acisindan-borclanmalarda-enflasyon-farki.html

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma Misilmanan, limêjên xwe li Mekkeyê bi desmêj dikirin? 17.01.14 865
2 Ma pîreka bi cenabet, dikare şîr bide zaroka xwe? 18.01.14 913
3 Bavê ku kafir be, gelo tu mafê wî li ser zarokên wî yên Musulman heye? 19.01.14 707
4 Gelo dînê Îslamê ji bo karkirinê, tu sînorek daniye? 21.01.14 818
5 Firotina malê ku ne di destê meriv de be, gelo caiz e yan na? 21.01.14 765
6 Hukmê firotina meyê li welatên xeyrimuslim çi ye? 22.01.14 573
7 Di berdana beriya zîfafê de, gelo dîsa jî şert e ku di hizûra du şahidan de pêk were? 24.01.14 736
8 Di kîjan rewşan de pîrek dikare doza berdanê li mêrê xwe veke? 24.01.14 746
9 Sêhr çi ye? 03.02.14 718
10 Piştî mirina zarokên biçûk, divê meriv çi bike? 03.02.14 785
11 Ma divê em hedîsa “Kesê ku dînê xwe guhert serê wî jê bikin” çawa fêhm bikin? 04.02.14 723
12 Cin dikarin têkevin xewna meriv? 06.02.14 776
13 Mêr û jin, ma dikarin ewretê hev bibînin? 06.02.14 681
14 Ma limêja înê li ser pîrekan jî ferz e? 10.02.14 674
15 Ma di gava limêja înê de kirîna tiştekî ji kantînê caiz e? 10.02.14 636
16 Hukmê ku meriv piştî her duayî bibêje “el-Fatîhe” çi ye? 11.02.14 905
17 Ma di şevên qendîlê de dawet an jî nîşanî tê kirin? 13.02.14 738
18 Zarokên me çênabin ma caiz e ku em zarokekî ji xwe re bigirin? 13.02.14 778
19 Ma çêdibe ku nîkah bê mehr were birîn? 19.02.14 725
20 Ma nîkah bi henekan tê birîn? 19.02.14 780
21 Meriv dikare bi pîreka birayê xwe yê mirî re bizewice? 19.02.14 742
22 Da ku ez diya xwe razî bikim, ma divê ez bi yekî bê dilê xwe re bizewicim? 19.02.14 797
23 Dema meriv pereyê faîzê dide jaran, ma divê ku em bêjin ev ê faîzê ye? 23.08.14 616
24 Di kîjan rewşan de meriv dikare bi faîzê ji bankan krêdiyê bikişîne? 23.08.14 708
25 Gelo kara ku ji kiriya xeyrî menqûlan û faîzê tê bidestxistin heman tişt in? 23.08.14 766
26 Helal çi ye? Ma hûn dikarin tarîf bikin? 18.11.14 590
27 Gelo erk û wezîfa Pêxember ya ravekirina Qur’anê heye an tune ye? 18.11.14 583
28 Ma divê em sedeqeya fitrê li çend kesan belav bikin? 03.12.14 515
29 Ma guneh e ku meriv pesnê yekî xeyrimislim bide? 06.01.15 527
30 Hukmê ku pîrek servekirî û bi derpê bixebitin çi ye? 04.02.15 645
31 Ma divê pîrek çarika xwe çawa girê bidin? 04.03.15 669
32 Dema xwendina Qur’anê de ma lazim e ku pîrek serê bigirin? 29.03.15 631
33 Di rakirina xuslê de gelo şûştina qulên guharan jî şert e? 20.04.15 524
34 Dîtina heyvê û weqfeya ‘Erefeyê 08.05.15 582
35 Îhram çi ye? Delîla pêdiviya girêdana îhramê çi ye? 12.06.15 549
36 Ma temamê pêxemberan hec kirine? 01.07.15 546
37 Madem bawermend necis nabe, jina di cila de çima ne paqij tê pejirandin? 24.08.15 457
38 Duayê Cewşenê ji aliyê ‘ilmê hedîsê ve, çawa tê nirxandin? 28.09.15 537
39 Ma limêjek bi navê limêja gorê heye? 30.11.15 498
40 Meseleya Se‘lebe gelo rast e, an jî çîrok e? 19.01.16 472
41 Ma hedîseke wiha “Kesê ji Xwedê sebrê bixwaze, wî bela xwestiye” heye? 26.02.16 456
42 Ma gotina “Saetek bi tefekkur, ji îbadeta sunet ya salekê bi xêrtir e” hedîs e? 30.03.16 430
43 Ma hedîsa “Roja qiyametê ez ê berî her kesî têkevim bihuştê” sehîh e? 27.04.16 425
44 Rojî çi ye? Ma hûn dikarin tarîfa wê bikin? 06.06.16 416
45 Gelo hebên bin zimên digihîjin mîdeyê û rojiyê dişikînin? 30.06.16 346
46 Ji bo qezenceke helal, divê bi taybetî meriv li çi miqate be? 08.08.16 339
47 Ma pêwendiyên me bi kesên dînê xwe najîn re divê çawa be? 22.09.16 215
48 Hukmê xebata pîrekan çi ye? 25.10.16 206
49 Ma şert e ku di birîna nîkahê de welî jî hazir be? 17.11.16 190
50 Ma caiz e bijîşk li gorî jimara nexweşên ku dişînin saziyên taybet ucret bigirin? 27.12.16 220
51 Ma Dîyanet çima hîn jî şevên qendîlê pîroz dike? 08.02.17 129
52 Ma qezakirina nimêjê heye? 07.03.17 96
53 Hukmê mesihkirina paş stû çi ye? 17.01.14 781
54 Gelo bi desmêjekê, çend limêj tên kirin? 18.01.14 783
55 Meriv dikare têkilatiyên xwe ji eqrebayên xwe bibire? 19.01.14 685
56 Malê ku di destê me de ye, dema bihayê wê zêde bibe, ma divê em bi kîjan bihayî bifiroşin? 21.01.14 723
57 Hukmê malê ku bi rêya fermî nehatibe qeydkirin û bikir jî ew teslîm negirtibe, dê çawa be? 21.01.14 728
58 Gelo dermankirina bi rêya bioenerjiyê, mumkin e? 22.01.14 639
59 Mena bêjeya ‘idde çi ye? 24.01.14 760
60 Di kîjan halan de lazim e ku mêr, mehrê bide pîrekê? 24.01.14 785
61 Gunehê kesên sêhrê dikin û yên didin kirin çi ye? 03.02.14 724
62 Hukmê kirina limêja mirî piştî definkirinê li ser gorê çi ye? 03.02.14 723
63 Ma di umetên berê de jî destê dizan dihate jêkirin? 04.02.14 741
64 Gelo hemî nexweşiyên derûnî bi sedem cinan e? 06.02.14 755
65 Ma di dînê me de, munasebeta bi pîrekê re ji paş ve teqez hatiye heramkirin? 06.02.14 577
66 Li gorî mezheban ji bo limêja înê herî kêm divê çend kes hebin? 10.02.14 707
67 Ma helal e ku mirov di gava limêja înê de li ser înternetê karê kirîn û firotinê bike? 10.02.14 651
68 Ma rast e ku bêjeya “Amîn” ji Cihûyan derbasî çanda Misilmanan bûye? 11.02.14 761
69 Pereyê bi emanet dema telef bibe, dê kî wî pereyî bide? 13.02.14 815
70 Ma ji zirkur û zirkeçan re jî ji mîratê par heye? 13.02.14 847
71 Hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye? 19.02.14 748
72 Ma divê meriv ji îfadeya “Telaq du car in”, çi fêhm bike? 19.02.14 772
73 Di dînê me de, cih û girîngiya bekaretê çi ye? 19.02.14 726
74 Kesê zewicandî dema pirsgirêkên wî yên cinsî hebin, gelo dikare bi yeka din re rabe û rûnê? 19.02.14 897
75 Da ku însan jê îstifade bikin, ma meriv dikare malê xwe têxe faîzê? 23.08.14 645
76 Dema banka krêdiyê dide, ma qey pereyan nafiroşe ango bazirganiyê nake? 23.08.14 639
77 Gelo caiz e ku meriv xeyrî menqûlên xwe bi kirê bide bankayan? 23.08.14 738
78 Heram çi ye û cureyên wê çi ne? 18.11.14 761
79 Tebyîna Pêxember ya Qur’anê ma ne ravekirina wê ye? 18.11.14 659
80 Ma sedeqeya fitrê divê ku ji cinsê xwarinan bê dayin? 03.12.14 523
81 Meriv dikare diyariyan bide yên xeyrimislim? 08.01.15 578
82 Hukmê lixwekirina çarşevê çi ye? 05.02.15 643
83 Pîrekeke misliman ma dikare werzişê bike? 06.03.15 674
84 Dagirtina diranan, ma dibe asteng bo rakirina xuslê? 29.03.15 504
85 Ma meriv niyeta hecê çawa tîne? 20.04.15 559
86 Ma delîla ferzbûna sekna li ‘Erefeyê çi ye? 11.05.15 582
87 Di rewşên ku em nikarin xwe bişûn de ma dibe em teyemum bigirin? 13.06.15 546
88 Pîraka ku dema cilê wê xelas bûbe û dîsa jî xwînê bibîne, dê çi bike? 02.07.15 444
89 Ma pîreka di xwînmehê de dikare bikeve mizgeftê? 25.08.15 529
90 Ma hedîsa “Kesê nîşangêriyê hîn bibe û biterikîne, ne ji me ye” sehîh e? 29.09.15 524
91 Pîreka bi hemil gava porê xwe kur bike, ma zarokê/a wê dê temenkin be? 01.12.15 467
92 Hedîsa bihuşt di bin piyên dayikan de ye 20.01.16 525
93 Hukmê nîkaha dînî çi ye? 29.02.16 403
94 Ma hedîsa “Xewa kesên alim, ji îbadeta nezanan bi xêrtir e” sehîh e? 31.03.16 417
95 Ma Xwedê Teala li ku ye? 02.05.16 363
96 Niyet çi ye? 07.06.16 364
97 Ma li gorî Qur’anê, kesên ku bi hebûna Xwedê bawer nakin, kafir in? 18.07.16 345
98 Ma caiz e ku meriv nîkaha xwe bi dizî bibire? 09.08.16 338
99 Ma armanca bingehîn ya dîn, rewişt e? 26.09.16 276
100 Ma mêr dikare mudaxeleyî pereyê jina xwe bike? 26.10.16 210