Ma caiz e ku meriv bi peretî deyn bide û bi dolar an jî zêrîtî deynê xwe bistîne?
Fetwayen Kurdi > Deyn > Fetwayên Nivîskî Tarih: 22 Ocak 2014

Pirs: Li gorî dînê Îslamê ku mirov pereyê Turkiyê bi deyn bide yekî û bi dolar an jî bi zêrîtî deynê xwe jê bistîne, gelo durist e yan na?

Bersiv: Di deynan de ferqa qîmetê, mirov dikare li gorî zêr, zîv û enflasyonê hesab bike. Îro zêr û zîv ji peretî derketine û bûne mîna pertalên ticaretê. Êdî ew jî qîmet distînin û hin caran erzan dibin. Mîna di mehên pêşî yên sala 1980’yî de onsa (31 gr.) zêr bi 850’î dolaran bû, encax di roja nehê meha sêyem ji sala 1982’an de qîmetê zêr daket 335,5 dolaran. Di hundirê du salan de dema mirov daketin û erzanbûna dolaran jî bide ber çavan, dê bê dîtin ku erzanbûn û daketina bihayê zêran bêhtir e. Lê belê, pêlên zêran û daketina qîmatê wan li “Borsa”yê, ji bo demeke kin e. Zêr di dema dirêj de taybetmendiya wê ya ku qîmetê xwe biparêze heye. Ferqa ku di qîmetê pereyan de derdikeve holê, dema li gorî qîmetê zêr bê hesabkirin, dibe ku pirê caran, wê zirar û ziyanê telafî bike.

Her çiqas, li gorî rêjeya enflasyonê tesbîta ferqa kêmbûn û daketina qîmetê pereyan, rêyeke munasib be jî dîsa jî tesbîta rêjeya enflasyonê bi temamî, zehmet e.

Rêya sêyem, ku mirov pereyên biyanî yên di sûkê de derbas dibin, esas bigire. Ew jî ji ber ku pereyên kaxiz in, li gorî enflasyonê qîmeta wan dadikeve û di paralela pêlên borsayên navnetewî de radibin û dadikevin.

Di encamê de herdu alî jî li gorî çi hesab bikin jî piştî hesabdîtinê, ya baş ku li hevdu helal bikin. Lewra tesbîta ferqa erzanbûna pereyan bi temamî karekî zehmet e.

Li ser vê mijarê di malpera me de nivîseke bi sernavê “İslam Fıkhı Açısından Borçlanmalarda Enflasyon Farkı” (Ji Aliyê Fiqha Îslamî ve Di Deynan de Ferqa Enflasyonê) heye. Em tewsiye dikin ku hûn wê bixwînin. Nivîs di lînka jêr de ye:

http://www.suleymaniyevakfi.org/arastirmalar/islam-fikhi-acisindan-borclanmalarda-enflasyon-farki.html

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Kesê li leşker e ji bo limêja xwe ya înê divê çi bike? 10.02.14 1.324
2 Di mijara dagirtina diranan de, gava li gorî fetwayê ‘emel bê kirin, ma meriv ji berpirsyariyê xelas dibe? 10.02.14 1.142
3 Gelo duakirina di nav xwarinê de sunet e? 11.02.14 2.668
4 Ma pîrek dikare serê apê mêrê xwe yê seqet bişû? 13.02.14 1.207
5 Temenê keçan ji bo zewacê, herî kêm divê çiqas be? 19.02.14 1.353
6 Pîreka ku şeva wê ya gerdekê rastî dema xwînmeha wê were 19.02.14 1.509
7 Gelo hedîseke bi awayê “Şeva gerdekê divê zava lingên bûkê bişû” heye? 19.02.14 1.567
8 Zarokên pir û pêşveketin 19.02.14 1.499
9 Ma heta çend mehan divê ku ez şîr bidim zaroka xwe? 19.02.14 2.258
10 Ma meaşê karkerên ku meaşê wan di faîzê de tê razandin heram e? 23.08.14 1.455
11 Da ku meriv pereyan bi neqît bistîne, gelo caiz e ku meriv karta krêdiyê li cem esnafan bikar bîne? 23.08.14 1.420
12 Ma di mijarên dînî de kî ehil e bo dayina fetwayan? 29.08.14 1.332
13 Gelo rewşa kesên şizofren ji aliyê berpirsyariyê ve çi ye? 18.11.14 1.154
14 Gelo sedeqeya fitrê li kê dikeve? 22.11.14 1.175
15 Kesên, ne ji malbateke musluman tên dinyayê ma bextreş in? 23.12.14 1.138
16 Ma xeyrimislim an jî keşe dikarin ayînên xwe di mizgeftê de bikin? 20.01.15 1.139
17 Pîrek, li cihê ku ew û mêrê xwe bi tenê bin, ma dikare bi mayo têkeve avê? 15.02.15 1.471
18 Dema em li pîrekên vekirî mêze bikin, gelo kî dibe sûcdarê eslî? 15.03.15 1.360
19 Li gorî mezhebê Şafiî, ma divê ku pîrek dest û rûyê xwe jî bigirin? 04.04.15 1.405
20 Mislimanên ku limêj nakin, ma divê ku ew jî xusla xwe rakin? 26.04.15 1.163
21 Bo çûna hecê ma ez dikarim krêdiyê bikişînim? 26.05.15 1.120
22 Ji bo derketina ji îhraman, ma divê çiqas ji por bê jêkirin? 18.06.15 1.251
23 Eger piştî xuslê cihekî ziwa ji bedenê mabe divê meriv çi bike? 06.07.15 1.104
24 Hukmê ‘emelkirina bi hedîsa zeîf çi ye? 02.09.15 1.188
25 Hedîsa “‘Eşereyê Mubeşşer”, divê çawa bê fêhmkirin? 19.10.15 1.289
26 Şûştina destan bi axê ma dibe sedemê feqîriyê? 16.12.15 1.120
27 Ma Îsa aleyhiselam dê careke din were dinyayê? 10.02.16 1.231
28 Gelo nîkaha ku bê xebera malbatê hatibe birîn, di cih de ye? 10.03.16 1.230
29 Ma Xwedê Teala, şêwirmendên şelaf museletî ser rêvebirên ku ji wan hez nake, dike? 11.04.16 1.213
30 Ma baweriya me, divê ku bi rêya aqil be? 18.05.16 1.015
31 Ma di rojiyê de rabûna paşîvê pêwîst e? 17.06.16 1.070
32 Digel em Misliman in, çima hîn jî em ji Xwedê hidayetê dixwazin? 26.07.16 994
33 Ma yên murted divê ku bên kuştin? 23.08.16 1.523
34 Mêrekî 25 salî, ma dikare yeka 46 salî re bizewice? 10.10.16 1.015
35 Hukmê ku jin servekirî û bi derpê bixebitin çi ye? 04.11.16 833
36 Ma hedîseke bi şeklê “Di demên zor de alîkariyê ji miriyan bixwazin” heye? 29.11.16 845
37 Sedemê ku firîşte û rûh di leyletul-qedrê de dadikevin ser rûyê erdê çi ye? 13.01.17 840
38 Ma di şevên qendîlê de dawet an jî nîşanî tê kirin? 20.02.17 735
39 Ma em dikarin di dewsa sunnetan de nimêjên qeza bikin? 21.03.17 999
40 Zilam dikare çend caran bi yekê re nîkaha dînî bibire? 25.05.17 667
41 Hukmê kişandina wêneyan çi ye? 20.07.17 653
42 Hukmê ku mirov bibe bayîyê iddia yan jî ganyanê çi ye? 22.08.17 670
43 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 662
44 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 670
45 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 479
46 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 460
47 Ez çawa dikarim cudahiyên di navbera mezheban de hîn bibim? 26.02.18 464
48 Xalê min mir. Di rewşa ku zarokên wî hebin de ma dayika min dibe wêrisê wî? 22.03.18 387
49 Ma li gorî ayeta 7an ji sûreyê Nîsa jin û mêr di mijara mîratê wekî hev in? 25.04.18 389
50 Ma kesê ji ber tîbûnîyê bêtaqet bikeve dikare rojiya xwe bixwe? 17.05.18 356
51 Ma vereşîn rojiyê dişkîne? 06.06.18 280
52 Mîrata kesê ku du hevserên wî hene dê çawa bê teqsîmkirin? 11.07.18 216
53 Hukmê gotina bîsmillah di dema serjêkirina boraqê de çi ye? 09.08.18 228
54 Hukmê “chat”ê çi ye? 27.09.18 160
55 Tê gotin ku dunya, zeviyê axretê ye. Hûn vê çawa îzah dikin? 23.10.18 201
56 Ma Hz. Enes kengî wefat kiriye? 26.11.18 143
57 Ma em nimêjên xwe yên sunnet li mizgeftê yan li malê bikin? 31.12.18 173
58 Ma nimêja jinan ji ya mêran cuda ye? 19.02.19 115
59 Ma mirov dikare li kargehê rûniştî nimêj bike? 09.04.19 84
60 Ma nexweş û kal-pîrên ku nikarin rojiyê bigrin divê çi bikin? 14.05.19 39
61 Bikaranîna xufikan, ma dibe sebebê kêmbûna xêra desmêjê? 18.01.14 1.538
62 Ma mirov dikare ji nezra xwe bixwe? 19.01.14 1.366
63 Ma mêr dikare nehêle ku jina wî biçe serdana dê-bavê xwe? 19.01.14 1.713
64 Hukmê kirîn û firotina pisîk û kûçikan çi ye? 21.01.14 1.448
65 Kirîna xaniyan ji TOKİyê gelo caiz e yan na? 21.01.14 1.466
66 Kesê bi deyndarî bimire, ma lazim e ku lêzimên wî, deynê wî bidin? 22.01.14 2.520
67 Ma rast e ku pîreka mêrê wê miriye, heta ‘ideyê wê neqede nikare ji mala xwe derkeve? 24.01.14 1.538
68 Di meseleya îftidayê de, gelo çima pîrek divê ku mehrê li mêrê xwe vegerîne? 24.01.14 1.369
69 Wefq çi ye? 03.02.14 1.615
70 Ma xêra sûreyê Yasîn û hwd. digihêje ber destê miriyan? 03.02.14 1.602
71 Ma meriv ji xerabî û şaşiyên dê-bavê xwe mesûl e? 04.02.14 1.821
72 Ma şeytan dikare têkeve dirûv û eşkalan û xwe nîşanî însanan bide? 06.02.14 1.567
73 Di demên hebilbûna pîrekê de ma munasebeta cinsî qedexe ye? 06.02.14 1.307
74 Ji bo çûna limêja înê, ma lazim e ku ez ji xwediyê kar destûrê bistînim? 10.02.14 1.232
75 Ma rast e ku dua, bê selat û selamdayina li ser Pêxember (s.a.w) qebûl nabin? 11.02.14 1.458
76 Ma ji bo şeva gerdekê tu duayekî taybet heye? 11.02.14 2.725
77 Kesên nexweş dê çawa desmêj bigirin? 13.02.14 1.189
78 Diya me ‘Eyşe, ma neh salî bû bi Pêxemberê me re zewicî? 19.02.14 1.431
79 Ma nîkaha yeka Şafiî bi yekî Henefî re dê çawa were birîn? 19.02.14 1.436
80 Di şeva gerdekê de tu duayekî taybet heye? 19.02.14 1.434
81 Hukmê “kurtaj” ango jiberxwekirina zarokê çi ye? 19.02.14 1.394
82 Tu ayetek ku behsa bişîrvekirina zarokê bike heye? 19.02.14 1.867
83 Gelo em dikarin pereyên xwe di fonên bankê ên likit’ê de bixebitînin? 23.08.14 1.393
84 Ma caiz e ku seraf, zêr bifiroşin û yekser bikirin û li hember wê pereyan bidin? 23.08.14 1.335
85 Fetwa çi ye? 29.08.14 1.412
86 Hukmê kesên fasiq çi ye? 18.11.14 1.259
87 Di meha Remezanê de kî fıtrê dide kê û mîqdarê wê çiqas e? 22.11.14 1.286
88 Ma Filehan diya me Meryem jî ji xwe re kirine îlah? 23.12.14 996
89 Ma rûxandina malperên ku heqaretê li dînê me dikin, durist e? 20.01.15 1.138
90 Ma tiştekî rast e ku pîrek bi merivên xwe yên zilam re xeber nede? 17.02.15 1.402
91 Gelo pîrek dikare li ba bapîrê xwe servekirî bimîne? 16.03.15 1.364
92 Ma di dema xwarinê de jî divê ku pîrek serê xwe bigirin? 06.04.15 1.470
93 Piştî muayena jinekolojiyê ma lazim e ku pîrek xusla xwe rakin? 28.04.15 1.231
94 Ma rast e ku kesê ‘umreyê bike hec jî lê ferz dibe? 28.05.15 1.198
95 Ma rojname dikare xwendakarên xwe bi rêya kupon û pişkê bibe ‘umreyê? 19.06.15 1.192
96 Qirêja ku ji guhan derdikeve ma xuslê betal dike? 07.07.15 1.130
97 Ma çend hedîs ji Pêxemberê me hatine ragihandin? 03.09.15 1.237
98 Ma Pêxemberê me di bihuştê de dê bi diya me Meryem re bizewice? 20.10.15 1.318
99 Peydakirina 7 peykerên fîlan di malê de ma oxiriyê tîne? 21.12.15 1.043
100 Li gorî hedîsan, mirovê herî qenc kî ye? 11.02.16 1.245