Ma caiz e ku meriv bi peretî deyn bide û bi dolar an jî zêrîtî deynê xwe bistîne?
Fetwayen Kurdi > Deyn > Fetwayên Nivîskî Tarih: 22 Ocak 2014

Pirs: Li gorî dînê Îslamê ku mirov pereyê Turkiyê bi deyn bide yekî û bi dolar an jî bi zêrîtî deynê xwe jê bistîne, gelo durist e yan na?

Bersiv: Di deynan de ferqa qîmetê, mirov dikare li gorî zêr, zîv û enflasyonê hesab bike. Îro zêr û zîv ji peretî derketine û bûne mîna pertalên ticaretê. Êdî ew jî qîmet distînin û hin caran erzan dibin. Mîna di mehên pêşî yên sala 1980’yî de onsa (31 gr.) zêr bi 850’î dolaran bû, encax di roja nehê meha sêyem ji sala 1982’an de qîmetê zêr daket 335,5 dolaran. Di hundirê du salan de dema mirov daketin û erzanbûna dolaran jî bide ber çavan, dê bê dîtin ku erzanbûn û daketina bihayê zêran bêhtir e. Lê belê, pêlên zêran û daketina qîmatê wan li “Borsa”yê, ji bo demeke kin e. Zêr di dema dirêj de taybetmendiya wê ya ku qîmetê xwe biparêze heye. Ferqa ku di qîmetê pereyan de derdikeve holê, dema li gorî qîmetê zêr bê hesabkirin, dibe ku pirê caran, wê zirar û ziyanê telafî bike.

Her çiqas, li gorî rêjeya enflasyonê tesbîta ferqa kêmbûn û daketina qîmetê pereyan, rêyeke munasib be jî dîsa jî tesbîta rêjeya enflasyonê bi temamî, zehmet e.

Rêya sêyem, ku mirov pereyên biyanî yên di sûkê de derbas dibin, esas bigire. Ew jî ji ber ku pereyên kaxiz in, li gorî enflasyonê qîmeta wan dadikeve û di paralela pêlên borsayên navnetewî de radibin û dadikevin.

Di encamê de herdu alî jî li gorî çi hesab bikin jî piştî hesabdîtinê, ya baş ku li hevdu helal bikin. Lewra tesbîta ferqa erzanbûna pereyan bi temamî karekî zehmet e.

Li ser vê mijarê di malpera me de nivîseke bi sernavê “İslam Fıkhı Açısından Borçlanmalarda Enflasyon Farkı” (Ji Aliyê Fiqha Îslamî ve Di Deynan de Ferqa Enflasyonê) heye. Em tewsiye dikin ku hûn wê bixwînin. Nivîs di lînka jêr de ye:

http://www.suleymaniyevakfi.org/arastirmalar/islam-fikhi-acisindan-borclanmalarda-enflasyon-farki.html

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma pîrek piştî mesihkirina guhan, paşiya stûyê xwe jî mesih dikin? 17.01.14 2.805
2 Ma meriv dikare li piyan mîz bike? 18.01.14 1.550
3 Rojiya nezir, ma divê ku li pey hev were girtin? 19.01.14 1.359
4 Gelo durist e ku meriv malê xwe bi du bihayên ji hev cuda bifiroşe? 21.01.14 1.564
5 Hukmê beşdarbûna rêxistina Lyonessê çi ye? 21.01.14 1.532
6 Qezenckirina pereyan bi rêya serîlêdana malperan, helal e? 21.01.14 1.550
7 Berdana ku ne li gorî ayetên pêşî ji sûreyê Telaq be, gelo durist e yan na? 24.01.14 1.493
8 Ma meriv dikare di hundirê ‘ideyê de jina xwe cara duyem berde? 24.01.14 1.459
9 Lîstina pîreka bi mêr li hember zilamên biyanî, ma dibe sedem ji bo xerabûna nîkaha wê? 24.01.14 1.498
10 Ma meriv dikare termê miriyên xwe bişewitîne? 03.02.14 1.750
11 Bêjeya “el-‘ezab” ya ku di mijara recmê de derbas dibe, tê çi wateyê? 04.02.14 1.501
12 Ma kuştina neyarên dînê Îslamê caiz e? 06.02.14 1.611
13 Eger masturbasyon mekrûh be, ma çima piştî kirina wê ez ewqas nerihet dibim? 06.02.14 1.303
14 Gelo heram e ku meriv behsa jiyana xwe ya cinsî bike? 06.02.14 1.267
15 Kesê xutba înê dixwîne, ma ne pêwîst e ku li pêşiyê limêj jî bike? 10.02.14 1.357
16 Mena duayê “Ya hey, ya qeyûm bi rehmetîke estexîsû” çi ye? 11.02.14 1.610
17 Hukmê dawetê çi ye? 13.02.14 1.692
18 Bi şermezarî dinivîsim, ez hevzayend im. Lava dikim alîkariya min bikin? 13.02.14 1.492
19 Ma kesa/ê ku însan dê pê re bizewice, berê hatiye tayînkirin? 19.02.14 1.578
20 Ma zewaca bi kîjan eqrebayî re heram e? 19.02.14 1.435
21 Ma meriv dikare bi xwişka şîr ya xwişka xwe ya helal re bizewice? 19.02.14 1.519
22 Ma bûk mecbûr in ku xizmeta xwesû û xezûrê xwe bikin? 19.02.14 1.679
23 Ma di faîzê de bi tenê rêjeya zêde û bilind heram e? 23.08.14 1.420
24 Ji bo kişandina krêdiyê, gelo caiz e ku meriv bibe navgîn? 23.08.14 1.430
25 Hukmê kaskokirina otomobîlan çi ye? 23.08.14 1.476
26 Gava li gorî fetwayê ‘emel bê kirin, ma meriv ji berpirsyariyê xelas dibe? 29.08.14 1.494
27 Seddî zerayi‘ çi ye? 18.11.14 1.207
28 Ma sedeqeya fitrê piştî meha Remezanê jî tê dayin? 02.12.14 1.128
29 Ma divê em bijartina Cihûyan li ser aleman çawa fêhm bikim? 30.12.14 1.132
30 Ma ji bo teseturê tu duayek heye? 29.01.15 1.422
31 Kesê ferzbûna teseturê mandel bike ma ji dîn derdikeve? 24.02.15 1.512
32 Niyeta xuslê çawa tê anîn? 26.03.15 1.309
33 Ma pîrek jî bi cenabet dikevin? 14.04.15 1.277
34 Kesê nikaribe li Muzdelîfeyê bisekine ma divê çi bike? 04.05.15 1.341
35 Hukmê recma şeytên di hecê de çi ye? 31.05.15 1.219
36 Di munasebeta cinsî de kengî xusul lazim dike? 23.06.15 1.225
37 Ma zilam dikarin di mijarên mîna xusul û heyzê de pîrekan agahdar bikin? 13.07.15 1.231
38 Ma nusxeya destnivîsa Buxarî bi xwe heye, wenda ye, an nayê zanîn? 14.09.15 1.362
39 Ma razana ber êvarê, bi zirar e? 26.10.15 1.377
40 Gelo hedîsa kenza mexfî (gencîneya veşartî), sehîh e? 28.12.15 1.351
41 Divê em ayeta “Îsa, ji bo qiyametê zanînek e”, çawa fêhm bikin? 17.02.16 1.097
42 Gotina “Ne di erd û asîmanan de, lê di dilê bendeyê xwe yê bawermend de bi cih dibim” hedîs e? 16.03.16 1.255
43 Ma hedîsa “Ez hatime şandin da ku exlaqê xweş temam bikim” sehîh e? 19.04.16 1.318
44 Ma di sekratê de pelîd tê ku îmana meriv bistîne? 30.05.16 977
45 Nexweşên diyabetê, gelo lazim e ku di meha Remezanê de rojî bigrin? 23.06.16 1.158
46 Ji alimên berê, gelo yekî ku ayeta 4’an ji sûreyê Îbrahîm mîna we fêhm kiribe heye? 01.08.16 1.079
47 Ma helwesteke rast e ku mirov xanima xwe nebe hecê? 04.09.16 953
48 Gava bi dilê malbatê jî be, ma mirov dikare bi destê hev bigire? 17.10.16 1.041
49 Di marê de çima destûra welî şert e? 10.11.16 1.032
50 Ma divê goristan li nav an jî li der bajêr be? 07.12.16 997
51 Ma rastiya hedîsa “Receb meha Xwedê ye, Şe‘ban ya min e, Remezan jî ya umeta min e.” çi ye? 19.01.17 919
52 Ma îda Remezan û Qurbanê jî mîna şevên qendîlê bid‘et e? 24.02.17 857
53 Ma destdirêjiya mafê mirovan tê bexşandin an na? 29.03.17 806
54 Cezayê kesê ku rojiya xwe dixwe çi ye? 31.05.17 962
55 Ma turnûvayên werzîşê yên bi xelat qumar e? 26.07.17 692
56 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 688
57 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 816
58 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 604
59 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 694
60 Ma divê em piştgiriya bi rêya ruh -li bawermendan- çawa fêhm bikin? 06.02.18 609
61 Ma Misilman û xeyrimuslim dibin wêrisên hev? 02.03.18 586
62 Ma meseleya “‘awliyye”yê ya di mîratê de çi ye? 28.03.18 498
63 Ma di heyama dawî ji dewra Osmaniyan arazî di nav wêrisan de çawa dihat teqsîmkirin? 02.05.18 400
64 Kesê ji ber sedemekî meşrû rojî negre ma lazim e ku pereyan bide? 22.05.18 440
65 Ma meha Remezanê bi hesab an jî bi dîtina heyvê tê diyarkirin?  12.06.18 328
66 Çima di mîratê de mêr ji jinan pirtir parê digrin? 18.07.18 260
67 Ma xwendina sûreyê ‘Esr di dawiya civînê de pêdiviyeke olî ye* 05.09.18 334
68 Ma ez dikarim pereyê xwe yê heram bidim kesên hewcedar? 04.10.18 284
69 Ma em di encama zewaca zarokên Adem (a.s) bi hev re zêde bûne? 01.11.18 172
70 Ma Misilman henekan dikin? 30.11.18 152
71 Ma rast e ku “jina bêhn di xwe dabe, heta xusla xwe raneke nikare nimêj bike” 10.01.19 253
72 Ma mirovê meynoş heta 40 rojan nikare nimêj bike? 28.02.19 142
73 Ma mêr dikare li malê li pêşiya hevser û zarokên xwe îmamtiyê bike? 17.04.19 124
74 Ma mirov dikare qurbanê bexşî komel û weqfan bike? 18.06.19 115
75 Ma mirov dikare ji şîr û hiriya qurbanê îstifade bike? 06.08.19 54
76 Ma li axretê kesên ku bêpirsyarî û dayina hesab dikevin bihuştê dê hebin? 17.09.19 27
77 Ma xew û baberdan desmêjê dişikînin? 17.01.14 1.611
78 Di desmêjê de îstibra çawa tê kirin? 18.01.14 1.587
79 Gelo mirov dikare li ba dê-bavê xwe, ji zarokên xwe hez bike? 19.01.14 1.230
80 Gelo di karkirinê de, tu sînorekî diyar heye yan na? 21.01.14 1.484
81 Ma stendina kuponan caiz e? 21.01.14 1.481
82 Eger meriv bibe hemwelatiyê Dewletên Ewrûpa, rast e ku meriv ji dîn derdikev? 22.01.14 1.333
83 Dema şahid tune bin, gelo telaq pêk tê yan na? 24.01.14 1.414
84 Gelo mehr ji pîreka ku berî zîfafê hatibe berdan re heye? 24.01.14 1.262
85 Ma vekirina cihên mehrem tu bandorê li nîkaha pîrekê dike? 24.01.14 1.399
86 Gelo çima goştê hin însanên mirî, narize? 03.02.14 1.761
87 Ma dibe ku gotina “sed daran” di mijara cezayê zinayê de sembolîk be? 04.02.14 1.578
88 Ma Elmanya daru’l-herb e û pîrekên wan jî dikevin bin hukmê qerwaşan? 06.02.14 1.727
89 Ma guneh e ku mirov livên jina xwe ramûse? 06.02.14 1.298
90 Zilam, dema şîrê pîreka xwe vexwe ma eqrebatî di navbera wan de çêdibe? 06.02.14 1.297
91 Ma roja înê dema xutbe tê xwendin, limêjên sunet tên kirin? 10.02.14 1.289
92 Ma di dua de divê meriv herdu destên xwe bide ber hev an ji hev veqetîne? 11.02.14 1.536
93 Li gorî Îslamê daweteke munasib divê çawa bê kirin? 13.02.14 1.537
94 Herçiqas zor û zehmet bû jî, êdî min dev ji gaytiyê berda? 13.02.14 1.369
95 Ma lixwekirina bûkanê guneh e? 19.02.14 1.560
96 Kurê xal û keça metê dikarin bi hev re bizewicin? 19.02.14 1.505
97 Ên ku bi sedem xwezûrantiyê ebediyen meriv nikare bi wan re bizewice kî ne? 19.02.14 1.651
98 Ma ez mecbûr im ku li xwesûya xwe binihêrim? 19.02.14 1.527
99 Ma gunehê kesê faîzê dide û yê distîne, mîna hev e? 23.08.14 1.480
100 Hukmê ku meriv ji bo yekî krêdiyê bikişîne çi ye? 23.08.14 1.433