Ma caiz e ku meriv bi peretî deyn bide û bi dolar an jî zêrîtî deynê xwe bistîne?
Fetwayen Kurdi > Deyn > Fetwayên Nivîskî Tarih: 22 Ocak 2014

Pirs: Li gorî dînê Îslamê ku mirov pereyê Turkiyê bi deyn bide yekî û bi dolar an jî bi zêrîtî deynê xwe jê bistîne, gelo durist e yan na?

Bersiv: Di deynan de ferqa qîmetê, mirov dikare li gorî zêr, zîv û enflasyonê hesab bike. Îro zêr û zîv ji peretî derketine û bûne mîna pertalên ticaretê. Êdî ew jî qîmet distînin û hin caran erzan dibin. Mîna di mehên pêşî yên sala 1980’yî de onsa (31 gr.) zêr bi 850’î dolaran bû, encax di roja nehê meha sêyem ji sala 1982’an de qîmetê zêr daket 335,5 dolaran. Di hundirê du salan de dema mirov daketin û erzanbûna dolaran jî bide ber çavan, dê bê dîtin ku erzanbûn û daketina bihayê zêran bêhtir e. Lê belê, pêlên zêran û daketina qîmatê wan li “Borsa”yê, ji bo demeke kin e. Zêr di dema dirêj de taybetmendiya wê ya ku qîmetê xwe biparêze heye. Ferqa ku di qîmetê pereyan de derdikeve holê, dema li gorî qîmetê zêr bê hesabkirin, dibe ku pirê caran, wê zirar û ziyanê telafî bike.

Her çiqas, li gorî rêjeya enflasyonê tesbîta ferqa kêmbûn û daketina qîmetê pereyan, rêyeke munasib be jî dîsa jî tesbîta rêjeya enflasyonê bi temamî, zehmet e.

Rêya sêyem, ku mirov pereyên biyanî yên di sûkê de derbas dibin, esas bigire. Ew jî ji ber ku pereyên kaxiz in, li gorî enflasyonê qîmeta wan dadikeve û di paralela pêlên borsayên navnetewî de radibin û dadikevin.

Di encamê de herdu alî jî li gorî çi hesab bikin jî piştî hesabdîtinê, ya baş ku li hevdu helal bikin. Lewra tesbîta ferqa erzanbûna pereyan bi temamî karekî zehmet e.

Li ser vê mijarê di malpera me de nivîseke bi sernavê “İslam Fıkhı Açısından Borçlanmalarda Enflasyon Farkı” (Ji Aliyê Fiqha Îslamî ve Di Deynan de Ferqa Enflasyonê) heye. Em tewsiye dikin ku hûn wê bixwînin. Nivîs di lînka jêr de ye:

http://www.suleymaniyevakfi.org/arastirmalar/islam-fikhi-acisindan-borclanmalarda-enflasyon-farki.html

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Kesên nexweş dê çawa desmêj bigirin? 18.01.14 1.543
2 Meriv dikare girtina rojiyê li xwe nezir bike? 19.01.14 1.168
3 Ji dikana ku mey lê tê firotin, gelo caiz e ku meriv tiştekî bikire? 21.01.14 1.465
4 Gelo şikandina çekan, caiz e? 21.01.14 1.376
5 Ez dixwazim wesayitekê bikirim, da ku nekevim faîzê divê ez kîjan rêyê bişopînim? 21.01.14 1.426
6 Dema deyndêrê meriv bimire, divê meriv çi bike? 22.01.14 2.815
7 Gelo ‘ideyê pîreka ku cara sêyem hatibe berdan, çiqas e? 24.01.14 1.431
8 Pîreka ku bi rêya îftidayê ji mêrê xwe qetiya be, ma dikare dîsa pê re bizewice? 24.01.14 1.364
9 Humkê girî û xemgîniya ji bo miriyan 03.02.14 1.438
10 Ma di Îslamê de piştî ku meriv dimire îsqata ji bo rojî limêj û hwd. heye yan na? 03.02.14 1.596
11 Ma cezayê kesê ku teşwîqa dizî û mêrkuştinê bike çi ye? 04.02.14 1.524
12 Beriya têkiliya cinsî, ma xwendina duayekî ku hatibe tewsiyekirin heye? 06.02.14 1.257
13 Ma di rojên cejnê de munasebeta cinsî heram e? 06.02.14 1.288
14 Ji bo çûna limêja înê, ma lazim e ku ez ji xwediyê kar destûrê bistînim? 10.02.14 1.157
15 Ma rast e ku dua, bê selat û selamdayina li ser Pêxember (s.a.w) qebûl nabin? 11.02.14 1.388
16 Ma ji bo şeva gerdekê tu duayekî taybet heye? 11.02.14 2.567
17 Kesên nexweş dê çawa desmêj bigirin? 13.02.14 1.119
18 Diya me ‘Eyşe, ma neh salî bû bi Pêxemberê me re zewicî? 19.02.14 1.363
19 Ma nîkaha yeka Şafiî bi yekî Henefî re dê çawa were birîn? 19.02.14 1.363
20 Di şeva gerdekê de tu duayekî taybet heye? 19.02.14 1.383
21 Hukmê “kurtaj” ango jiberxwekirina zarokê çi ye? 19.02.14 1.333
22 Tu ayetek ku behsa bişîrvekirina zarokê bike heye? 19.02.14 1.794
23 Gelo em dikarin pereyên xwe di fonên bankê ên likit’ê de bixebitînin? 23.08.14 1.307
24 Ma caiz e ku seraf, zêr bifiroşin û yekser bikirin û li hember wê pereyan bidin? 23.08.14 1.270
25 Fetwa çi ye? 29.08.14 1.328
26 Hukmê kesên fasiq çi ye? 18.11.14 1.204
27 Di meha Remezanê de kî fıtrê dide kê û mîqdarê wê çiqas e? 22.11.14 1.219
28 Ma Filehan diya me Meryem jî ji xwe re kirine îlah? 23.12.14 954
29 Ma rûxandina malperên ku heqaretê li dînê me dikin, durist e? 20.01.15 1.076
30 Ma tiştekî rast e ku pîrek bi merivên xwe yên zilam re xeber nede? 17.02.15 1.327
31 Gelo pîrek dikare li ba bapîrê xwe servekirî bimîne? 16.03.15 1.283
32 Ma di dema xwarinê de jî divê ku pîrek serê xwe bigirin? 06.04.15 1.404
33 Piştî muayena jinekolojiyê ma lazim e ku pîrek xusla xwe rakin? 28.04.15 1.151
34 Ma rast e ku kesê ‘umreyê bike hec jî lê ferz dibe? 28.05.15 1.154
35 Ma rojname dikare xwendakarên xwe bi rêya kupon û pişkê bibe ‘umreyê? 19.06.15 1.123
36 Qirêja ku ji guhan derdikeve ma xuslê betal dike? 07.07.15 1.069
37 Ma çend hedîs ji Pêxemberê me hatine ragihandin? 03.09.15 1.156
38 Ma Pêxemberê me di bihuştê de dê bi diya me Meryem re bizewice? 20.10.15 1.244
39 Peydakirina 7 peykerên fîlan di malê de ma oxiriyê tîne? 21.12.15 999
40 Li gorî hedîsan, mirovê herî qenc kî ye? 11.02.16 1.180
41 Ma bi borina demê re nîkah betal dibe? 11.03.16 1.043
42 Ma kesên li kilamên stranbêjên jin guh bidêrin, dê paxir bê berdan guhê wan? 13.04.16 1.057
43 Di axirzeman de ma divê îmana meriv mîna ya pîrejinan be? 23.05.16 957
44 Di rojiyê de divê em rîayeta kîjan welatî bikin? 20.06.16 971
45 Ma pirsyarî û lêpirsînên di heqê Xwedê yan jî afirandinê de, meriv dike kafir? 27.07.16 990
46 Ger zilamekî biyanî porê pîrekekê bibîne, gelo desmêja wê dişikê yan na? 31.08.16 1.011
47 Ma nîkaha dînî li ku tê birîn? 11.10.16 850
48 Heke di gava birîna marê de pîrek hebe çi dibe? 07.11.16 824
49 Ma pîreka di heyza de dikare biçe serdana goristanê? 30.11.16 831
50 Ma ji bo sê mehan tu duayek heye? 16.01.17 942
51 Ma mirov dikare di şeva mîracê de beşdarî nîşaniyê bibe? 21.02.17 863
52 Ji dêvla nimêjên sunnet mirov qezayên xwe bike 22.03.17 742
53 Ma lazim e ku şahidên nîkahê Misilman bin? 26.05.17 648
54 Ma sezayê qisasê li ser dîlên cengê tê tetbîqkirin? 21.07.17 682
55 Ma mirov dikare ji yekî xeyrimuslim qurbanî/boraqê bikire? 23.08.17 563
56 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 557
57 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 486
58 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 620
59 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 427
60 Ma hûn di fetwayên xwe de kîjan mezhebî esas digrin? 27.02.18 345
61 Mêr mir. Jinek, lawek û sê keçên wî man. Mîrata wî dê çawa bê dabeşkirin? 23.03.18 391
62 Zilam mir. Mîrata wî dê di navbera 2 law, 2 keç û zarokên lawê wî yê mirî de çawa bê teqsîmkirin? 26.04.18 268
63 Ma rojiya kesê bi cenabet qebûl dibe? 18.05.18 267
64 Ma nimêja terawîhan bid‘et e? 07.06.18 220
65 Ma ji zirkur û zirkeçan re jî ji mîratê par heye? 12.07.18 167
66 Ma di serdema Hz. Pêxember de boraq bi rêya wekaletê dihat serjêkirin? 10.08.18 146
67 Ma hûn dikarin nêrîna xwe ya di heqê îstişhadê de di ber çavan re derbas bikin? 28.09.18 94
68 Ma malê sêwiyan –bi riza wan jî be– nayê xwarin? 24.10.18 88
69 Hecamat çi ye? Hûn dikarin di der barê wê de agahiyê bidin? 27.11.18 74
70 Ma mirov kengî rêwî tê hesabkirin? 03.01.19 55
71 Desmêja kesê ku îdrara wî di torbeyekî de tê komkirin, kengî dişikê? 18.01.14 1.591
72 Gelo dîk û mirîşk dibin qurban? 19.01.14 1.240
73 Hukmê ku meriv ji yekî pere bistîne û bi zêdetirî lê vegerîne çi ye? 21.01.14 1.308
74 Firotina fêkiyên daran beriya ku kulîlkên xwe vekin 21.01.14 1.399
75 Hukmê kirîna malên qaçax çi ye? 21.01.14 1.391
76 Ma kirîna hiseyan ji Borsayê durist e yan na? 23.01.14 1.505
77 Mêr û jina ku dev ji hev berdin, dê parvekirina mal di navbera wan de çawa bê kirin? 24.01.14 1.321
78 Berdaneke rast û durist divê ku çawa be? 24.01.14 1.261
79 Ma nimêjkirina li ser mirî û definkirin ji kengî ve heye? 03.02.14 1.273
80 Ma rast e ku ehkamên Qur’anê dîrokî ne? 04.02.14 1.442
81 Hukmê daxistina materyalan –bê destûr- ji înternetê çi ye? 04.02.14 1.427
82 Hukmê masturbasyonê çi ye? 06.02.14 1.237
83 Di şevên qendîlê de ma caiz e ku mirov biçe nivîna pîreka xwe? 06.02.14 1.220
84 Ji ber qelebalixiya kar, ma dibe ez neçim limêja înê? 10.02.14 1.180
85 Hûn dikarin di derbarê îstixarê de min agahdar bikin? 11.02.14 1.482
86 Beriya mirov biçe nivîna jina xwe, tu duayekî ku hatibe tewsiyekirin heye? 11.02.14 2.441
87 Seqetên ku nikarin tu karî bikin, gelo dikarin pereyê xwe di faîzê de razênin? 13.02.14 1.158
88 Meriv dikare bi yeka ji xwe mezintir re bizewice? 19.02.14 1.387
89 Ma zewaca bi yeka qereçî re durist e? 19.02.14 1.346
90 Gelo xwişk û biratiya bi rêya xwînê jî heye? 19.02.14 1.438
91 Ma meriv serî li “tüp bebekê” bide yan jî bi qedera razî bibe û sebir bike? 19.02.14 1.448
92 Ma mêr û jin dikarin li derve bi destê hev bigirin û bimeşin? 19.02.14 2.073
93 Ma seqetên ku nikarin tu karî bikin, dikarin pereyê xwe di faîzê de bixebitînin? 23.08.14 1.498
94 Meriv li ser înternetê zêr bikire û bifiroşe, caiz e yan na? 23.08.14 1.320
95 Gelo di navbera Mislimanên cîhanê yekîtiyek di fetwadayinê de heye? 29.08.14 1.302
96 Ma di Îslamê de borîna demê heye? Eger hebe jî dema wê çiqas e? 18.11.14 1.115
97 Ma rêwî û nexweşên ku nikarin rojiyê bigirin jî dê fitrên xwe bidin? 22.11.14 1.136
98 Ma kuştina dujminên dînê Îslamê caiz e? 25.12.14 984
99 Ji bo xizmetên dînî meriv dikare ji xeyrimusliman alîkariyan kom bike? 24.01.15 1.104
100 Di hevdîtina bi merivên xwe yên nêz re divê meriv bala xwe bide çi? 19.02.15 1.299