Ma caiz e ku meriv bi peretî deyn bide û bi dolar an jî zêrîtî deynê xwe bistîne?
Fetwayen Kurdi > Deyn > Fetwayên Nivîskî Tarih: 22 Ocak 2014

Pirs: Li gorî dînê Îslamê ku mirov pereyê Turkiyê bi deyn bide yekî û bi dolar an jî bi zêrîtî deynê xwe jê bistîne, gelo durist e yan na?

Bersiv: Di deynan de ferqa qîmetê, mirov dikare li gorî zêr, zîv û enflasyonê hesab bike. Îro zêr û zîv ji peretî derketine û bûne mîna pertalên ticaretê. Êdî ew jî qîmet distînin û hin caran erzan dibin. Mîna di mehên pêşî yên sala 1980’yî de onsa (31 gr.) zêr bi 850’î dolaran bû, encax di roja nehê meha sêyem ji sala 1982’an de qîmetê zêr daket 335,5 dolaran. Di hundirê du salan de dema mirov daketin û erzanbûna dolaran jî bide ber çavan, dê bê dîtin ku erzanbûn û daketina bihayê zêran bêhtir e. Lê belê, pêlên zêran û daketina qîmatê wan li “Borsa”yê, ji bo demeke kin e. Zêr di dema dirêj de taybetmendiya wê ya ku qîmetê xwe biparêze heye. Ferqa ku di qîmetê pereyan de derdikeve holê, dema li gorî qîmetê zêr bê hesabkirin, dibe ku pirê caran, wê zirar û ziyanê telafî bike.

Her çiqas, li gorî rêjeya enflasyonê tesbîta ferqa kêmbûn û daketina qîmetê pereyan, rêyeke munasib be jî dîsa jî tesbîta rêjeya enflasyonê bi temamî, zehmet e.

Rêya sêyem, ku mirov pereyên biyanî yên di sûkê de derbas dibin, esas bigire. Ew jî ji ber ku pereyên kaxiz in, li gorî enflasyonê qîmeta wan dadikeve û di paralela pêlên borsayên navnetewî de radibin û dadikevin.

Di encamê de herdu alî jî li gorî çi hesab bikin jî piştî hesabdîtinê, ya baş ku li hevdu helal bikin. Lewra tesbîta ferqa erzanbûna pereyan bi temamî karekî zehmet e.

Li ser vê mijarê di malpera me de nivîseke bi sernavê “İslam Fıkhı Açısından Borçlanmalarda Enflasyon Farkı” (Ji Aliyê Fiqha Îslamî ve Di Deynan de Ferqa Enflasyonê) heye. Em tewsiye dikin ku hûn wê bixwînin. Nivîs di lînka jêr de ye:

http://www.suleymaniyevakfi.org/arastirmalar/islam-fikhi-acisindan-borclanmalarda-enflasyon-farki.html

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma pîreka li derve ser vekirî be, limêja wê qebûl dibe? 18.01.14 1.457
2 Ma nezra ku ji cureyê wê îbadet tune be, dibe nezir? 19.01.14 1.240
3 Gelo durist e ku di navbera bihayê bi deyn û pêşin de, ferq hebe? 21.01.14 1.347
4 Hukmê bazirganiya li pêşiya mizgeftan çi ye? 21.01.14 1.423
5 Ma kirîna tiştekî bi rêya muzayedê durist e? 21.01.14 1.356
6 Ma di kirîn û firotina ji borsa emtiayê de tu mehzûrek heye? 23.01.14 1.355
7 Gelo pîrek, bi gotina mêrê wê “min tu berdayî”, tê berdan na na? 24.01.14 1.352
8 Hukmê berdana formalite çi ye? 24.01.14 1.350
9 Gelo kurê bavê me Adem, çima definkirina termê birayê xwe ji qijakê hîn bûye? 03.02.14 1.433
10 Di dema me de cezayê zinayê, dê çawa bê tetbîqkirin? 04.02.14 1.441
11 Ma Îslam dînê şer e yan jî dînê aştiyê ye? 06.02.14 1.593
12 Gelo masturbasyon heram e yan mekrûh e? 06.02.14 1.155
13 Cezayê munasebeta cinsî di rojên qedexekirî de çi ye? 06.02.14 1.185
14 Kesê ku limêja înê nekiribe, ma ew ê limêja nîvro digel sunetên wê bike? 10.02.14 1.239
15 Ma meriv dikare bibêje: “Ya Rebbî! Tu bi xatirê filankesê… ” duayê min qebûl bikî? 11.02.14 1.529
16 Di duayên xwe de em jî mîna Pêxember dikarin daxwaziya “refîqî e‘la” bikin? 11.02.14 2.474
17 Gelo Îslam li mijara hevzayendiyê çawa dinihêre? 13.02.14 1.102
18 Têkiliya bi nîşaniya meriv re divê çawa be? 19.02.14 1.395
19 Yekî/a Sunî dikare bi yeka/î ‘Elewî re bizewice? 19.02.14 1.325
20 Keçika ku ji diya min şîr vexwaribe, ma dibe xwişka min jî? 19.02.14 1.661
21 Ma caiz e ku pîrekeke xerîb zaroka meriv di malzaroka xwe de mezin bike? 19.02.14 1.409
22 Pîrek kengî dikare xebera hemilbûna xwe ji dost û hevalan re bibêje? 19.02.14 2.575
23 Gelo li daru’l-herbê faîz, caiz e? 23.08.14 1.354
24 Di dayina deyn de meriv karê bike gelo caiz e yan jî dibe faîz? 23.08.14 1.347
25 Em êdî zinanin em ê bi kîjan fetwayê emel bikin. Divê em çi bikin? 29.08.14 1.429
26 Ma hemî helwestên Pêxemberê me ji me re sunet in? 18.11.14 1.137
27 Gelo ez dikarim fitra xwe bidim xwişka xwe? 02.12.14 987
28 Meriv dikare bi Fileh û Cihûyan re hevkariyê bike? 29.12.14 1.018
29 Ji bo tayînkirina cinsiyetê ma mirov dikare di genan de mudaxele bike? 28.01.15 1.065
30 Ma di Îslamê de “mezinbûna mîna xwişk û birayan” heye? 21.02.15 1.318
31 Meriv çawa xuslê ji ser xwe radike? 24.03.15 1.212
32 Ma xusul kengî li ser meriv ferz dibe? 09.04.15 1.031
33 Meriv bi qesabî here hecê? 02.05.15 1.130
34 Îbadeta hecê ma dibe sedemê biderengxistina zewacê? 29.05.15 1.119
35 Gelo hukmê kirina 40 wext limêj li Mescida Nebî çi ye? 23.06.15 1.117
36 Ma rast e ku bi dîtina avê teyemum betal dibe? 12.07.15 1.091
37 Hûn dikarin di heqê berhemên ku hedîsên mewzû‘ berhev kirine, agahiyan bidin? 08.09.15 1.144
38 Piştî birîna nîkahê derketina der bi şev, ma bêqidoşiyê çêdike? 22.10.15 956
39 Gelo di kirina wefqê de tu mehzûrek heye yan na? 23.12.15 1.052
40 Ma Hz. Îsa, ji nesla Hz. Îshaq tê? 16.02.16 1.041
41 Ma ji bilî xanî, cil, nan û avê mafê însên di tu tiştekî din de tune ye? 15.03.16 1.131
42 Ma hedîsek bi vî awayî “Ji ber sê tiştan ji Ereban hez bikin” heye? 18.04.16 965
43 Kesê jiyana xwe di rêya Xwedê de borandibe, ma di sekratê de bê îman diçe? 25.05.16 984
44 Nexweşên tedawiya kemoterapiyê dibînin, ma lazim e ku rojiyê bigirin? 22.06.16 1.000
45 Ma Xwedê dixwaze hin kes, li ser kufrê bimirin? 29.07.16 930
46 Hukmê xwarina nêçîrên xeyrimisliman çi ye? 03.09.16 1.157
47 Ma flort, zina ye? 13.10.16 799
48 Ma dibe em mara xwe bibirin da ku em nekevin gunehan? 09.11.16 929
49 Ma mirov dikare li nav goristanê mizgeftê ava bike? 05.12.16 798
50 Kesê ku di sê mehan de bimire ma -di gorê de- kengî pirs jê tê kirin? 18.01.17 768
51 Ma di şevên qendîlê de têkiliya cinsî ya di navbera mêr û jinê de qedexe ye? 23.02.17 770
52 Ma qezakirina nimêjê li ser yên ku bi zanebûn nimêjê diterikînin ne ferz e? 28.03.17 711
53 Ma di navbera rojiya me û rojiya miletên berê de cudahî heye? 30.05.17 666
54 Bi mebesta dayîna jar û feqiran mirov dikare bi qumarê bilîze? 25.07.17 565
55 Kesê ku ji bo spasiyê boraqekê serjê bike ma dikare jê bixwe? 25.08.17 535
56 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 561
57 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 473
58 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 454
59 Ma di Îslamê her tişt (wekî mînak ferîşte) bi rêya mantiqê tê ravekirin? 05.02.18 464
60 Mêr mir. Jinek, lawek û çar keçên wî hene. Mîrat dê çawa bê parve kirin? 01.03.18 317
61 Hukmên di der barê mîratê de çima di ayetên cuda de hatine gotin? 27.03.18 276
62 Ma malên ku di xweşiyê de tên hîbekirin jî dikevin nav mîratê? 30.04.18 235
63 Kesê rojî negirtibe dê çi bike? 21.05.18 196
64 Ma bikaranîna banda nîkotînê rojiyê dişkîne? 11.06.18 198
65 Ma mirov dikare bibe wêrisê malê heram? 16.07.18 125
66 Dema kêmasiyên yekî hat gotin, divê mirov çawa tev bigere? 04.09.18 110
67 Ma Nasiruddîn el-Elbanî alimekî hedîsê yê pêbawer e? 03.10.18 66
68 Ma Pêxemberê me (s.a.w) di şeva mîravê de Xwedê Teala dîtiye? 31.10.18 39
69 Ma di serdema Pêxember (s.a.w) de ji dêla sabûnê çi bikar dianîn? 17.01.14 1.405
70 Ma kişandina cixarê, desmêjê dişikîne? 18.01.14 1.488
71 Min nezir kir ez ê ewqas pere bidim zarokên taxa xwe, ma dikarim bidim hin zarokên din? 19.01.14 1.133
72 Ferqa di navbera bihayê pêşin û bi deyn, gelo dibe faîz? 21.01.14 1.361
73 Ma rast e ku Pêxemberê me (s.a.w) dema wefat kiriye, zirxê wî di hember deynê Cihûyekî de rehin bûye? 21.01.14 1.328
74 Hukmê kirîna diwîzan bi rêya sîstema Forexê, gelo durist e yan na? 21.01.14 1.351
75 Ma berdana bi sê telaqan çawa çêdibe? 24.01.14 1.291
76 Ma şertên ku ji bo jinberdanê pêwîst in çi ne? 24.01.14 1.300
77 Dema pîrek doza berdanê veke, malê wan dê çawa were parvekirin? 24.01.14 1.413
78 Li ser kê limêja cenaze tê kirin û li ser kê nayê kirin? 03.02.14 1.361
79 Di Qur’anê ji cezayê sed daran pê ve, ma tu hedekî din heye? 04.02.14 1.296
80 Piştî hicretê, ma Misilmanan çima êrîşî karwanê Qureyşiyan kirin? 06.02.14 1.268
81 Di masturbasyon de gelo di navbera ezab û yên zewicandî de tu ferq heye? 06.02.14 1.196
82 Pîreka ku zaroka wê ji ber çûye, kengî dikare bi mêrê xwe re razê? 06.02.14 1.137
83 Kesê ku di nav limêja înê de desmêja wî bişikê divê çi bike? 10.02.14 1.147
84 Rast e ku sehabiyekî kor, Pêxemberê me ji xwe re kiriye wesîle û dua kiriye? 11.02.14 1.472
85 Ma ji bo teseturê tu duayekî ku meriv bike heye? 11.02.14 2.318
86 Hukmê jiyana hevzayendiyê -sirf ji aliyê hestî ve- çi ye? 13.02.14 1.056
87 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 1.286
88 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 1.314
89 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 1.293
90 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 1.436
91 Ma faîz, ji ber ku navgîn e bo zilm û zordestiyê hatiye heramkirin? 23.08.14 1.349
92 Gelo tu hedîseke ku li daru’l-herbê faîzê caiz bidêre heye? 23.08.14 1.363
93 Hukmê meriv deynê karta xwe ya krêdiyê di dema wê de nede çi ye? 23.08.14 1.253
94 Fetwayên ku seyda didin, gelo çima ne mîna hev in? 29.08.14 1.423
95 Biryarên Pêxember (s.a.w) ên ku bi wesfê serokê dewletê dane 18.11.14 1.182
96 Alîkariyên ku beriya meha Remezanê hatine kirin, gelo dikevin şûna fitrê? 02.12.14 1.201
97 Ma Cihû, ji zikmakî lanetkirî ne? 30.12.14 1.021
98 Ma divê pîrek xwe çawa binixumînin? 29.01.15 1.331
99 Xwendekareke keç, ma dikare li mala mamosteyekî mêr dersê bigire? 22.02.15 1.362
100 Gelo bûk dikare li cem xezûrê xwe yê nehelal servekirî be? 24.03.15 1.386