Ma caiz e ku meriv bi peretî deyn bide û bi dolar an jî zêrîtî deynê xwe bistîne?
Fetwayen Kurdi > Deyn > Fetwayên Nivîskî Tarih: 22 Ocak 2014

Pirs: Li gorî dînê Îslamê ku mirov pereyê Turkiyê bi deyn bide yekî û bi dolar an jî bi zêrîtî deynê xwe jê bistîne, gelo durist e yan na?

Bersiv: Di deynan de ferqa qîmetê, mirov dikare li gorî zêr, zîv û enflasyonê hesab bike. Îro zêr û zîv ji peretî derketine û bûne mîna pertalên ticaretê. Êdî ew jî qîmet distînin û hin caran erzan dibin. Mîna di mehên pêşî yên sala 1980’yî de onsa (31 gr.) zêr bi 850’î dolaran bû, encax di roja nehê meha sêyem ji sala 1982’an de qîmetê zêr daket 335,5 dolaran. Di hundirê du salan de dema mirov daketin û erzanbûna dolaran jî bide ber çavan, dê bê dîtin ku erzanbûn û daketina bihayê zêran bêhtir e. Lê belê, pêlên zêran û daketina qîmatê wan li “Borsa”yê, ji bo demeke kin e. Zêr di dema dirêj de taybetmendiya wê ya ku qîmetê xwe biparêze heye. Ferqa ku di qîmetê pereyan de derdikeve holê, dema li gorî qîmetê zêr bê hesabkirin, dibe ku pirê caran, wê zirar û ziyanê telafî bike.

Her çiqas, li gorî rêjeya enflasyonê tesbîta ferqa kêmbûn û daketina qîmetê pereyan, rêyeke munasib be jî dîsa jî tesbîta rêjeya enflasyonê bi temamî, zehmet e.

Rêya sêyem, ku mirov pereyên biyanî yên di sûkê de derbas dibin, esas bigire. Ew jî ji ber ku pereyên kaxiz in, li gorî enflasyonê qîmeta wan dadikeve û di paralela pêlên borsayên navnetewî de radibin û dadikevin.

Di encamê de herdu alî jî li gorî çi hesab bikin jî piştî hesabdîtinê, ya baş ku li hevdu helal bikin. Lewra tesbîta ferqa erzanbûna pereyan bi temamî karekî zehmet e.

Li ser vê mijarê di malpera me de nivîseke bi sernavê “İslam Fıkhı Açısından Borçlanmalarda Enflasyon Farkı” (Ji Aliyê Fiqha Îslamî ve Di Deynan de Ferqa Enflasyonê) heye. Em tewsiye dikin ku hûn wê bixwînin. Nivîs di lînka jêr de ye:

http://www.suleymaniyevakfi.org/arastirmalar/islam-fikhi-acisindan-borclanmalarda-enflasyon-farki.html

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ji dêvla nimêjên sunnet mirov qezayên xwe bike 22.03.17 879
2 Ma lazim e ku şahidên nîkahê Misilman bin? 26.05.17 812
3 Ma sezayê qisasê li ser dîlên cengê tê tetbîqkirin? 21.07.17 882
4 Ma mirov dikare ji yekî xeyrimuslim qurbanî/boraqê bikire? 23.08.17 718
5 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 728
6 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 674
7 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 945
8 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 601
9 Ma hûn di fetwayên xwe de kîjan mezhebî esas digrin? 27.02.18 522
10 Mêr mir. Jinek, lawek û sê keçên wî man. Mîrata wî dê çawa bê dabeşkirin? 23.03.18 572
11 Zilam mir. Mîrata wî dê di navbera 2 law, 2 keç û zarokên lawê wî yê mirî de çawa bê teqsîmkirin? 26.04.18 465
12 Ma rojiya kesê bi cenabet qebûl dibe? 18.05.18 449
13 Ma nimêja terawîhan bid‘et e? 07.06.18 390
14 Ma ji zirkur û zirkeçan re jî ji mîratê par heye? 12.07.18 348
15 Ma di serdema Hz. Pêxember de boraq bi rêya wekaletê dihat serjêkirin? 10.08.18 340
16 Ma hûn dikarin nêrîna xwe ya di heqê îstişhadê de di ber çavan re derbas bikin? 28.09.18 247
17 Ma malê sêwiyan –bi riza wan jî be– nayê xwarin? 24.10.18 295
18 Hecamat çi ye? Hûn dikarin di der barê wê de agahiyê bidin? 27.11.18 263
19 Ma mirov kengî rêwî tê hesabkirin? 03.01.19 226
20 Ma divê em li leşkeriyê çawa nimêj bikin? 20.02.19 203
21 Nimêja şevê kengî û çawa tê kirin? 10.04.19 158
22 Ma xwarina îlaca texîrkirina dema heyzê bi mebesta girtina rojiyê caiz e? 16.05.19 157
23 Heywana ku memikeke wê jêbûye dibe qurban? 01.08.19 84
24 Ma nimêja sibehê, nimêja şevê ye yan ya rojê ye? 12.09.19 82
25 Ma em ê li bihuştê Xwedê Teala bibînin? 22.10.19 69
26 Ma wateya “mutehherûn” ya di sûreyê Waqi‘e ayeta 79an de derbas dibe, çi ye? 02.12.19 49
27 Desmêja kesê ku îdrara wî di torbeyekî de tê komkirin, kengî dişikê? 18.01.14 1.831
28 Gelo dîk û mirîşk dibin qurban? 19.01.14 1.336
29 Hukmê ku meriv ji yekî pere bistîne û bi zêdetirî lê vegerîne çi ye? 21.01.14 1.473
30 Firotina fêkiyên daran beriya ku kulîlkên xwe vekin 21.01.14 1.548
31 Hukmê kirîna malên qaçax çi ye? 21.01.14 1.516
32 Ma kirîna hiseyan ji Borsayê durist e yan na? 23.01.14 1.684
33 Mêr û jina ku dev ji hev berdin, dê parvekirina mal di navbera wan de çawa bê kirin? 24.01.14 1.452
34 Berdaneke rast û durist divê ku çawa be? 24.01.14 1.366
35 Ma nimêjkirina li ser mirî û definkirin ji kengî ve heye? 03.02.14 1.400
36 Ma rast e ku ehkamên Qur’anê dîrokî ne? 04.02.14 1.626
37 Hukmê daxistina materyalan –bê destûr- ji înternetê çi ye? 04.02.14 1.606
38 Hukmê masturbasyonê çi ye? 06.02.14 1.386
39 Di şevên qendîlê de ma caiz e ku mirov biçe nivîna pîreka xwe? 06.02.14 1.369
40 Ji ber qelebalixiya kar, ma dibe ez neçim limêja înê? 10.02.14 1.272
41 Hûn dikarin di derbarê îstixarê de min agahdar bikin? 11.02.14 1.737
42 Beriya mirov biçe nivîna jina xwe, tu duayekî ku hatibe tewsiyekirin heye? 11.02.14 2.780
43 Seqetên ku nikarin tu karî bikin, gelo dikarin pereyê xwe di faîzê de razênin? 13.02.14 1.289
44 Meriv dikare bi yeka ji xwe mezintir re bizewice? 19.02.14 1.515
45 Ma zewaca bi yeka qereçî re durist e? 19.02.14 1.503
46 Gelo xwişk û biratiya bi rêya xwînê jî heye? 19.02.14 1.606
47 Ma meriv serî li “tüp bebekê” bide yan jî bi qedera razî bibe û sebir bike? 19.02.14 1.612
48 Ma mêr û jin dikarin li derve bi destê hev bigirin û bimeşin? 19.02.14 2.209
49 Ma seqetên ku nikarin tu karî bikin, dikarin pereyê xwe di faîzê de bixebitînin? 23.08.14 1.665
50 Meriv li ser înternetê zêr bikire û bifiroşe, caiz e yan na? 23.08.14 1.491
51 Gelo di navbera Mislimanên cîhanê yekîtiyek di fetwadayinê de heye? 29.08.14 1.438
52 Ma di Îslamê de borîna demê heye? Eger hebe jî dema wê çiqas e? 18.11.14 1.254
53 Ma rêwî û nexweşên ku nikarin rojiyê bigirin jî dê fitrên xwe bidin? 22.11.14 1.257
54 Ma kuştina dujminên dînê Îslamê caiz e? 25.12.14 1.109
55 Ji bo xizmetên dînî meriv dikare ji xeyrimusliman alîkariyan kom bike? 24.01.15 1.225
56 Di hevdîtina bi merivên xwe yên nêz re divê meriv bala xwe bide çi? 19.02.15 1.532
57 Ma bûk dikare li cem xezûrê xwe servekirî bimîne? 19.03.15 1.347
58 Ma durist e ku pîrek biçin hemama jinan? 09.04.15 1.427
59 Piştî tedawiya bo çêbûna zarokan ma divê ku pîrek xusla xwe rakin? 30.04.15 1.143
60 Pîreka ku li cem doktorê zilam muayene bibe, ma lazim e ku xusla xwe rake? 29.05.15 1.315
61 Ma pîrekek di hefteyekê de dibe ku du caran têkeve cilan? 22.06.15 1.287
62 Ma hurmeta ku ji bo ava zemzemê tê nîşandan di cihê xwe de ye? 11.07.15 1.148
63 Ma însanan bi kîjan mebestan hedîs lêanîne? 07.09.15 1.173
64 Wesiyeta Şêx Ehmed, ma rast e yan jî xurafe ye? 21.10.15 1.290
65 Xidirellez çi ye? Ma tu girîngiyeke wê di dînê me de heye? 22.12.15 1.123
66 Li gorî hedîsan, mirovê herî qenc kî ye? 11.02.16 1.343
67 Ma bi borina demê re nîkah betal dibe? 11.03.16 1.160
68 Ma kesên li kilamên stranbêjên jin guh bidêrin, dê paxir bê berdan guhê wan? 13.04.16 1.203
69 Di axirzeman de ma divê îmana meriv mîna ya pîrejinan be? 23.05.16 1.143
70 Di rojiyê de divê em rîayeta kîjan welatî bikin? 20.06.16 1.139
71 Ma pirsyarî û lêpirsînên di heqê Xwedê yan jî afirandinê de, meriv dike kafir? 27.07.16 1.112
72 Ger zilamekî biyanî porê pîrekekê bibîne, gelo desmêja wê dişikê yan na? 31.08.16 1.207
73 Ma nîkaha dînî li ku tê birîn? 11.10.16 989
74 Heke di gava birîna marê de pîrek hebe çi dibe? 07.11.16 963
75 Ma pîreka di heyza de dikare biçe serdana goristanê? 30.11.16 930
76 Ma ji bo sê mehan tu duayek heye? 16.01.17 1.092
77 Ma mirov dikare di şeva mîracê de beşdarî nîşaniyê bibe? 21.02.17 1.019
78 Ma fermana bi kirina ‘îbadetê, qezakirina wê jî di xwe de nahewîne? 27.03.17 913
79 Erbabê pîşeyên giran dê çawa rojiyê bigrin? 29.05.17 880
80 Gelo di Îslamê de kole û cêrîtî heye? 24.07.17 680
81 Ma divê ku ji sê parên qurbanê du par werin belavkirin? 24.08.17 807
82 Ma Xwedê Teala hin Cihû mirandine û piştre vejandine? 11.10.17 722
83 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 692
84 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 699
85 Ma rihstên, Ezraîl e? 02.02.18 700
86 Peyrewê kîjan mezhebî dê bikevin bihuştê? 28.02.18 560
87 Ma birayên mezin dikarin di mîratê de doza heqekî zêdetir bikin? 26.03.18 517
88 Zilam mir. Sê kur, çar keç li pey xwe hiştin. Mîrata wî çawa tê teqsîmkirin? 27.04.18 436
89 Ma mirov dikare temamê rojiya xwe di xew de derbas bike? 18.05.18 484
90 Ma di Remezanê de nêçîr qedexe ye? 08.06.18 362
91 Di mijara mîratê de mirov dikare ferqê têxe navbera zarokên xwe? 13.07.18 300
92 Gelo şeytan, ji bo xapandina Adem û Hewwayê çawa ket bihuştê? 28.08.18 366
93 Ma mirov ji xebariyên di hiş de der bas dibin berpirsyar tê girtin? 02.10.18 240
94 Gotina “Xwedê her kesî li gorî hêza wî, wî binbar dike” tê çi wateyê? 25.10.18 252
95 Ma mirov dikare navê Xwedê ji bo Ellah Teala bikar bîne? 28.11.18 280
96 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin divê li pey hev bin? 08.01.19 240
97 Kesê Şafiî gava di nimêja 4 rek‘etî de rabe rek‘eta pêncan divê çi bike? 25.02.19 190
98 Ma mirov dikare di dawiya ezanê de selayê bixwîne? 15.04.19 176
99 Kesê meyê vedixwe ma dikare rojiyê bigre? 17.05.19 171
100 Ma hesp û xezal dibin qurban? 02.08.19 99