Ma caiz e ku meriv bi peretî deyn bide û bi dolar an jî zêrîtî deynê xwe bistîne?
Fetwayen Kurdi > Deyn > Fetwayên Nivîskî Tarih: 22 Ocak 2014

Pirs: Li gorî dînê Îslamê ku mirov pereyê Turkiyê bi deyn bide yekî û bi dolar an jî bi zêrîtî deynê xwe jê bistîne, gelo durist e yan na?

Bersiv: Di deynan de ferqa qîmetê, mirov dikare li gorî zêr, zîv û enflasyonê hesab bike. Îro zêr û zîv ji peretî derketine û bûne mîna pertalên ticaretê. Êdî ew jî qîmet distînin û hin caran erzan dibin. Mîna di mehên pêşî yên sala 1980’yî de onsa (31 gr.) zêr bi 850’î dolaran bû, encax di roja nehê meha sêyem ji sala 1982’an de qîmetê zêr daket 335,5 dolaran. Di hundirê du salan de dema mirov daketin û erzanbûna dolaran jî bide ber çavan, dê bê dîtin ku erzanbûn û daketina bihayê zêran bêhtir e. Lê belê, pêlên zêran û daketina qîmatê wan li “Borsa”yê, ji bo demeke kin e. Zêr di dema dirêj de taybetmendiya wê ya ku qîmetê xwe biparêze heye. Ferqa ku di qîmetê pereyan de derdikeve holê, dema li gorî qîmetê zêr bê hesabkirin, dibe ku pirê caran, wê zirar û ziyanê telafî bike.

Her çiqas, li gorî rêjeya enflasyonê tesbîta ferqa kêmbûn û daketina qîmetê pereyan, rêyeke munasib be jî dîsa jî tesbîta rêjeya enflasyonê bi temamî, zehmet e.

Rêya sêyem, ku mirov pereyên biyanî yên di sûkê de derbas dibin, esas bigire. Ew jî ji ber ku pereyên kaxiz in, li gorî enflasyonê qîmeta wan dadikeve û di paralela pêlên borsayên navnetewî de radibin û dadikevin.

Di encamê de herdu alî jî li gorî çi hesab bikin jî piştî hesabdîtinê, ya baş ku li hevdu helal bikin. Lewra tesbîta ferqa erzanbûna pereyan bi temamî karekî zehmet e.

Li ser vê mijarê di malpera me de nivîseke bi sernavê “İslam Fıkhı Açısından Borçlanmalarda Enflasyon Farkı” (Ji Aliyê Fiqha Îslamî ve Di Deynan de Ferqa Enflasyonê) heye. Em tewsiye dikin ku hûn wê bixwînin. Nivîs di lînka jêr de ye:

http://www.suleymaniyevakfi.org/arastirmalar/islam-fikhi-acisindan-borclanmalarda-enflasyon-farki.html

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma di serdema Pêxember (s.a.w) de ji dêla sabûnê çi bikar dianîn? 17.01.14 896
2 Ma kişandina cixarê, desmêjê dişikîne? 18.01.14 972
3 Min nezir kir ez ê ewqas pere bidim zarokên taxa xwe, ma dikarim bidim hin zarokên din? 19.01.14 742
4 Ferqa di navbera bihayê pêşin û bi deyn, gelo dibe faîz? 21.01.14 906
5 Ma rast e ku Pêxemberê me (s.a.w) dema wefat kiriye, zirxê wî di hember deynê Cihûyekî de rehin bûye? 21.01.14 897
6 Hukmê kirîna diwîzan bi rêya sîstema Forexê, gelo durist e yan na? 21.01.14 914
7 Ma berdana bi sê telaqan çawa çêdibe? 24.01.14 899
8 Ma şertên ku ji bo jinberdanê pêwîst in çi ne? 24.01.14 907
9 Dema pîrek doza berdanê veke, malê wan dê çawa were parvekirin? 24.01.14 915
10 Li ser kê limêja cenaze tê kirin û li ser kê nayê kirin? 03.02.14 892
11 Di Qur’anê ji cezayê sed daran pê ve, ma tu hedekî din heye? 04.02.14 847
12 Piştî hicretê, ma Misilmanan çima êrîşî karwanê Qureyşiyan kirin? 06.02.14 835
13 Di masturbasyon de gelo di navbera ezab û yên zewicandî de tu ferq heye? 06.02.14 807
14 Pîreka ku zaroka wê ji ber çûye, kengî dikare bi mêrê xwe re razê? 06.02.14 769
15 Kesê ku di nav limêja înê de desmêja wî bişikê divê çi bike? 10.02.14 814
16 Rast e ku sehabiyekî kor, Pêxemberê me ji xwe re kiriye wesîle û dua kiriye? 11.02.14 990
17 Ma ji bo teseturê tu duayekî ku meriv bike heye? 11.02.14 1.487
18 Hukmê jiyana hevzayendiyê -sirf ji aliyê hestî ve- çi ye? 13.02.14 683
19 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 892
20 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 900
21 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 888
22 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 944
23 Ma faîz, ji ber ku navgîn e bo zilm û zordestiyê hatiye heramkirin? 23.08.14 859
24 Gelo tu hedîseke ku li daru’l-herbê faîzê caiz bidêre heye? 23.08.14 885
25 Hukmê meriv deynê karta xwe ya krêdiyê di dema wê de nede çi ye? 23.08.14 864
26 Fetwayên ku seyda didin, gelo çima ne mîna hev in? 29.08.14 872
27 Biryarên Pêxember (s.a.w) ên ku bi wesfê serokê dewletê dane 18.11.14 699
28 Alîkariyên ku beriya meha Remezanê hatine kirin, gelo dikevin şûna fitrê? 02.12.14 660
29 Ma Cihû, ji zikmakî lanetkirî ne? 30.12.14 684
30 Ma divê pîrek xwe çawa binixumînin? 29.01.15 815
31 Xwendekareke keç, ma dikare li mala mamosteyekî mêr dersê bigire? 22.02.15 794
32 Gelo bûk dikare li cem xezûrê xwe yê nehelal servekirî be? 24.03.15 865
33 Tê gotin ku di binê her mûyekî de cenabet heye. Gelo ev rast e? 10.04.15 691
34 Ya baş ku meriv çend caran biçe hecê yan jî wî pereyî înfaq bike? 03.05.15 760
35 Nexweşê ku tedawiya radyoterapiyê dibîne, ji dêla xuslê ma dibe ku teyemum bigire? 30.05.15 708
36 Ma dema xwînmeha pîrekan kengî diqede? 23.06.15 556
37 Ma meriv dikare di şûna yekî din de hecê bike? 12.07.15 681
38 Li gorî Ebû Henîfe, di Kutubê Sitte de tu hedîsên li dijî Qur’anê ne, hene? 09.09.15 723
39 Hedîsa qudsî çi ye? 23.10.15 754
40 Ma rûniştina di nav derî de guneh e? 24.12.15 639
41 Divê em ayeta “Îsa, ji bo qiyametê zanînek e”, çawa fêhm bikin? 17.02.16 534
42 Gotina “Ne di erd û asîmanan de, lê di dilê bendeyê xwe yê bawermend de bi cih dibim” hedîs e? 16.03.16 590
43 Ma hedîsa “Ez hatime şandin da ku exlaqê xweş temam bikim” sehîh e? 19.04.16 650
44 Ma di sekratê de pelîd tê ku îmana meriv bistîne? 30.05.16 460
45 Nexweşên diyabetê, gelo lazim e ku di meha Remezanê de rojî bigirin? 23.06.16 515
46 Ji alimên berê, gelo yekî ku ayeta 4’an ji sûreyê Îbrahîm mîna we fêhm kiribe heye? 01.08.16 493
47 Ma helwesteke rast e ku mirov xanima xwe nebe hecê? 04.09.16 394
48 Gava bi dilê malbatê jî be, ma mirov dikare bi destê hev bigire? 17.10.16 396
49 Di marê de çima destûra welî şert e? 10.11.16 371
50 Ma divê goristan li nav an jî li der bajêr be? 07.12.16 374
51 Ma rastiya hedîsa “Receb meha Xwedê ye, Şe‘ban ya min e, Remezan jî ya umeta min e.” çi ye? 19.01.17 302
52 Ma îda Remezan û Qurbanê jî mîna şevên qendîlê bid‘et e? 24.02.17 234
53 Ma destdirêjiya mafê mirovan tê bexşandin an na? 29.03.17 209
54 Cezayê kesê ku rojiya xwe dixwe çi ye? 31.05.17 195
55 Ma turnûvayên werzîşê yên bi xelat qumar e? 26.07.17 94
56 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 57
57 Ma pîrek piştî mesihkirina guhan, paşiya stûyê xwe jî mesih dikin? 17.01.14 935
58 Ma meriv dikare li piyan mîz bike? 18.01.14 958
59 Rojiya nezir, ma divê ku li pey hev were girtin? 19.01.14 823
60 Gelo durist e ku meriv malê xwe bi du bihayên ji hev cuda bifiroşe? 21.01.14 930
61 Hukmê beşdarbûna rêxistina Lyonessê çi ye? 21.01.14 882
62 Qezenckirina pereyan bi rêya serîlêdana malperan, helal e? 21.01.14 916
63 Berdana ku ne li gorî ayetên pêşî ji sûreyê Telaq be, gelo durist e yan na? 24.01.14 880
64 Ma meriv dikare di hundirê ‘ideyê de jina xwe cara duyem berde? 24.01.14 889
65 Lîstina pîreka bi mêr li hember zilamên biyanî, ma dibe sedem ji bo xerabûna nîkaha wê? 24.01.14 874
66 Ma meriv dikare termê miriyên xwe bişewitîne? 03.02.14 988
67 Bêjeya “el-‘ezab” ya ku di mijara recmê de derbas dibe, tê çi wateyê? 04.02.14 848
68 Ma kuştina neyarên dînê Îslamê caiz e? 06.02.14 924
69 Eger masturbasyon mekrûh be, ma çima piştî kirina wê ez ewqas nerihet dibim? 06.02.14 777
70 Gelo heram e ku meriv behsa jiyana xwe ya cinsî bike? 06.02.14 758
71 Kesê xutba înê dixwîne, ma ne pêwîst e ku li pêşiyê limêj jî bike? 10.02.14 786
72 Mena duayê “Ya hey, ya qeyûm bi rehmetîke estexîsû” çi ye? 11.02.14 971
73 Hukmê dawetê çi ye? 13.02.14 923
74 Bi şermezarî dinivîsim, ez hevzayend im. Lava dikim alîkariya min bikin? 13.02.14 947
75 Ma kesa/ê ku însan dê pê re bizewice, berê hatiye tayînkirin? 19.02.14 938
76 Ma zewaca bi kîjan eqrebayî re heram e? 19.02.14 869
77 Ma meriv dikare bi xwişka şîr ya xwişka xwe ya helal re bizewice? 19.02.14 889
78 Ma bûk mecbûr in ku xizmeta xwesû û xezûrê xwe bikin? 19.02.14 996
79 Ma di faîzê de bi tenê rêjeya zêde û bilind heram e? 23.08.14 830
80 Ji bo kişandina krêdiyê, gelo caiz e ku meriv bibe navgîn? 23.08.14 806
81 Hukmê kaskokirina otomobîlan çi ye? 23.08.14 836
82 Gava li gorî fetwayê ‘emel bê kirin, ma meriv ji berpirsyariyê xelas dibe? 29.08.14 842
83 Seddî zerayi‘ çi ye? 18.11.14 677
84 Ma sedeqeya fitrê piştî meha Remezanê jî tê dayin? 02.12.14 623
85 Ma divê em bijartina Cihûyan li ser aleman çawa fêhm bikim? 30.12.14 693
86 Ma ji bo teseturê tu duayek heye? 29.01.15 809
87 Kesê ferzbûna teseturê mandel bike ma ji dîn derdikeve? 24.02.15 851
88 Niyeta xuslê çawa tê anîn? 26.03.15 762
89 Ma pîrek jî bi cenabet dikevin? 14.04.15 652
90 Kesê nikaribe li Muzdelîfeyê bisekine ma divê çi bike? 04.05.15 715
91 Hukmê recma şeytên di hecê de çi ye? 31.05.15 687
92 Di munasebeta cinsî de kengî xusul lazim dike? 23.06.15 641
93 Ma zilam dikarin di mijarên mîna xusul û heyzê de pîrekan agahdar bikin? 13.07.15 704
94 Ma nusxeya destnivîsa Buxarî bi xwe heye, wenda ye, an nayê zanîn? 14.09.15 723
95 Ma razana ber êvarê, bi zirar e? 26.10.15 784
96 Gelo hedîsa kenza mexfî (gencîneya veşartî), sehîh e? 28.12.15 678
97 Ma Hz. Îsa wefat kiriye yan ketiye xewê? 18.02.16 596
98 Ma zina nîkahê betal dike? 21.03.16 529
99 Ma di heqê hibekirina xêra sûreyê Îxlas de tu hedîsek heye? 20.04.16 541
100 Gelo raserbûna Xwedê ya li ser ‘erş, tê çi wateyê? 31.05.16 467