Ma armanca bingehîn ya dîn, rewişt e?
Fetwayen Kurdi > Bijartina Îslamê > Fetwayên Nivîskî Tarih: 26 Eylül 2016

Pirs: Ma armanca bingehîn ya dîn, rewişt e?

Bersiv: Armanca bingehîn ya dîn, ku mirov ji Xwedê pê ve ji tu kesê din re bendetiyê neke. Dema mirov bi tenê ji Xwedê re bendetiyê bike, ev tê wateya ku mirovê azad hatiye afirandin, li gorî xwezaya xwe tev digere. Rewişt jî ku mirov li gorî xulqiyeta xwe bijî. Xwedê Teala wiha ferman dike:

Tu berê xwe rast û durist bide vî dînî, fitreta Xwedê. Wî, mirov li ser wê xulixandine. Di afirandina Xwedê re tu guhartin tune ye. Ha ev e dînê rast. Lê belê gelek ji mirovan vê nizanin.”[1]

Kesê ku bide pey vî dînî, ji ber ku dê li gorî afirandinê tev bigere, ew ê gelekî bi exlaq jî be. Kesê ku herî rind ev tişt pêk aniye Qasidê Xwedê bûye. Xwedê Teala di derbarê wî de wiha ferman dike:

وَإِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ

Birastî tu li ser rewiştekî mezin î.”[2]

Li ser pirseke ku ji diya me Hezretî Eyşe hatiye kirin, wê gotiye ku exlaqê Pêxember,  Qur’an bû.[3]



[1] Rûm, 30/30.

[2] Qelem, 68/4.

[3] Bnh. Muslim, Selatu’l-Musafirîn, 139 (746).

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma pîreka li derve ser vekirî be, limêja wê qebûl dibe? 18.01.14 1.004
2 Ma nezra ku ji cureyê wê îbadet tune be, dibe nezir? 19.01.14 905
3 Gelo durist e ku di navbera bihayê bi deyn û pêşin de, ferq hebe? 21.01.14 978
4 Hukmê bazirganiya li pêşiya mizgeftan çi ye? 21.01.14 972
5 Ma kirîna tiştekî bi rêya muzayedê durist e? 21.01.14 976
6 Ma di kirîn û firotina ji borsa emtiayê de tu mehzûrek heye? 23.01.14 941
7 Gelo pîrek, bi gotina mêrê wê “min tu berdayî”, tê berdan na na? 24.01.14 1.002
8 Hukmê berdana formalite çi ye? 24.01.14 971
9 Gelo kurê bavê me Adem, çima definkirina termê birayê xwe ji qijakê hîn bûye? 03.02.14 1.046
10 Di dema me de cezayê zinayê, dê çawa bê tetbîqkirin? 04.02.14 1.070
11 Ma Îslam dînê şer e yan jî dînê aştiyê ye? 06.02.14 1.142
12 Gelo masturbasyon heram e yan mekrûh e? 06.02.14 834
13 Cezayê munasebeta cinsî di rojên qedexekirî de çi ye? 06.02.14 865
14 Kesê ku limêja înê nekiribe, ma ew ê limêja nîvro digel sunetên wê bike? 10.02.14 853
15 Ma meriv dikare bibêje: “Ya Rebbî! Tu bi xatirê filankesê… ” duayê min qebûl bikî? 11.02.14 1.087
16 Di duayên xwe de em jî mîna Pêxember dikarin daxwaziya “refîqî e‘la” bikin? 11.02.14 1.714
17 Gelo Îslam li mijara hevzayendiyê çawa dinihêre? 13.02.14 792
18 Têkiliya bi nîşaniya meriv re divê çawa be? 19.02.14 1.002
19 Yekî/a Sunî dikare bi yeka/î ‘Elewî re bizewice? 19.02.14 988
20 Keçika ku ji diya min şîr vexwaribe, ma dibe xwişka min jî? 19.02.14 1.213
21 Ma caiz e ku pîrekeke xerîb zaroka meriv di malzaroka xwe de mezin bike? 19.02.14 994
22 Pîrek kengî dikare xebera hemilbûna xwe ji dost û hevalan re bibêje? 19.02.14 1.888
23 Gelo li daru’l-herbê faîz, caiz e? 23.08.14 937
24 Di dayina deyn de meriv karê bike gelo caiz e yan jî dibe faîz? 23.08.14 966
25 Em êdî zinanin em ê bi kîjan fetwayê emel bikin. Divê em çi bikin? 29.08.14 960
26 Ma hemî helwestên Pêxemberê me ji me re sunet in? 18.11.14 807
27 Gelo ez dikarim fitra xwe bidim xwişka xwe? 02.12.14 694
28 Meriv dikare bi Fileh û Cihûyan re hevkariyê bike? 29.12.14 684
29 Ji bo tayînkirina cinsiyetê ma mirov dikare di genan de mudaxele bike? 28.01.15 739
30 Ma di Îslamê de “mezinbûna mîna xwişk û birayan” heye? 21.02.15 910
31 Meriv çawa xuslê ji ser xwe radike? 24.03.15 876
32 Ma xusul kengî li ser meriv ferz dibe? 09.04.15 776
33 Meriv bi qesabî here hecê? 02.05.15 726
34 Îbadeta hecê ma dibe sedemê biderengxistina zewacê? 29.05.15 709
35 Gelo hukmê kirina 40 wext limêj li Mescida Nebî çi ye? 23.06.15 752
36 Ma rast e ku bi dîtina avê teyemum betal dibe? 12.07.15 711
37 Hûn dikarin di heqê berhemên ku hedîsên mewzû‘ berhev kirine, agahiyan bidin? 08.09.15 749
38 Piştî birîna nîkahê derketina der bi şev, ma bêqidoşiyê çêdike? 22.10.15 673
39 Gelo di kirina wefqê de tu mehzûrek heye yan na? 23.12.15 727
40 Ma Hz. Îsa, ji nesla Hz. Îshaq tê? 16.02.16 705
41 Ma ji bilî xanî, cil, nan û avê mafê însên di tu tiştekî din de tune ye? 15.03.16 738
42 Ma hedîsek bi vî awayî “Ji ber sê tiştan ji Ereban hez bikin” heye? 18.04.16 619
43 Kesê jiyana xwe di rêya Xwedê de borandibe, ma di sekratê de bê îman diçe? 25.05.16 591
44 Nexweşên tedawiya kemoterapiyê dibînin, ma lazim e ku rojiyê bigirin? 22.06.16 544
45 Ma Xwedê dixwaze hin kes, li ser kufrê bimirin? 29.07.16 561
46 Hukmê xwarina nêçîrên xeyrimisliman çi ye? 03.09.16 822
47 Ma flort, zina ye? 13.10.16 468
48 Ma dibe em mara xwe bibirin da ku em nekevin gunehan? 09.11.16 473
49 Ma mirov dikare li nav goristanê mizgeftê ava bike? 05.12.16 437
50 Kesê ku di sê mehan de bimire ma -di gorê de- kengî pirs jê tê kirin? 18.01.17 429
51 Ma di şevên qendîlê de têkiliya cinsî ya di navbera mêr û jinê de qedexe ye? 23.02.17 307
52 Ma qezakirina nimêjê li ser yên ku bi zanebûn nimêjê diterikînin ne ferz e? 28.03.17 281
53 Ma di navbera rojiya me û rojiya miletên berê de cudahî heye? 30.05.17 171
54 Bi mebesta dayîna jar û feqiran mirov dikare bi qumarê bilîze? 25.07.17 157
55 Kesê ku ji bo spasiyê boraqekê serjê bike ma dikare jê bixwe? 25.08.17 150
56 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 102
57 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 50
58 Ma di serdema Pêxember (s.a.w) de ji dêla sabûnê çi bikar dianîn? 17.01.14 980
59 Ma kişandina cixarê, desmêjê dişikîne? 18.01.14 1.059
60 Min nezir kir ez ê ewqas pere bidim zarokên taxa xwe, ma dikarim bidim hin zarokên din? 19.01.14 812
61 Ferqa di navbera bihayê pêşin û bi deyn, gelo dibe faîz? 21.01.14 985
62 Ma rast e ku Pêxemberê me (s.a.w) dema wefat kiriye, zirxê wî di hember deynê Cihûyekî de rehin bûye? 21.01.14 976
63 Hukmê kirîna diwîzan bi rêya sîstema Forexê, gelo durist e yan na? 21.01.14 976
64 Ma berdana bi sê telaqan çawa çêdibe? 24.01.14 957
65 Ma şertên ku ji bo jinberdanê pêwîst in çi ne? 24.01.14 965
66 Dema pîrek doza berdanê veke, malê wan dê çawa were parvekirin? 24.01.14 988
67 Li ser kê limêja cenaze tê kirin û li ser kê nayê kirin? 03.02.14 975
68 Di Qur’anê ji cezayê sed daran pê ve, ma tu hedekî din heye? 04.02.14 927
69 Piştî hicretê, ma Misilmanan çima êrîşî karwanê Qureyşiyan kirin? 06.02.14 915
70 Di masturbasyon de gelo di navbera ezab û yên zewicandî de tu ferq heye? 06.02.14 873
71 Pîreka ku zaroka wê ji ber çûye, kengî dikare bi mêrê xwe re razê? 06.02.14 830
72 Kesê ku di nav limêja înê de desmêja wî bişikê divê çi bike? 10.02.14 879
73 Rast e ku sehabiyekî kor, Pêxemberê me ji xwe re kiriye wesîle û dua kiriye? 11.02.14 1.075
74 Ma ji bo teseturê tu duayekî ku meriv bike heye? 11.02.14 1.736
75 Hukmê jiyana hevzayendiyê -sirf ji aliyê hestî ve- çi ye? 13.02.14 745
76 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 961
77 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 982
78 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 958
79 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 1.033
80 Ma faîz, ji ber ku navgîn e bo zilm û zordestiyê hatiye heramkirin? 23.08.14 953
81 Gelo tu hedîseke ku li daru’l-herbê faîzê caiz bidêre heye? 23.08.14 971
82 Hukmê meriv deynê karta xwe ya krêdiyê di dema wê de nede çi ye? 23.08.14 929
83 Fetwayên ku seyda didin, gelo çima ne mîna hev in? 29.08.14 962
84 Biryarên Pêxember (s.a.w) ên ku bi wesfê serokê dewletê dane 18.11.14 760
85 Alîkariyên ku beriya meha Remezanê hatine kirin, gelo dikevin şûna fitrê? 02.12.14 729
86 Ma Cihû, ji zikmakî lanetkirî ne? 30.12.14 768
87 Ma divê pîrek xwe çawa binixumînin? 29.01.15 907
88 Xwendekareke keç, ma dikare li mala mamosteyekî mêr dersê bigire? 22.02.15 889
89 Gelo bûk dikare li cem xezûrê xwe yê nehelal servekirî be? 24.03.15 955
90 Tê gotin ku di binê her mûyekî de cenabet heye. Gelo ev rast e? 10.04.15 768
91 Ya baş ku meriv çend caran biçe hecê yan jî wî pereyî înfaq bike? 03.05.15 816
92 Nexweşê ku tedawiya radyoterapiyê dibîne, ji dêla xuslê ma dibe ku teyemum bigire? 30.05.15 783
93 Ma dema xwînmeha pîrekan kengî diqede? 23.06.15 614
94 Ma meriv dikare di şûna yekî din de hecê bike? 12.07.15 755
95 Li gorî Ebû Henîfe, di Kutubê Sitte de tu hedîsên li dijî Qur’anê ne, hene? 09.09.15 799
96 Hedîsa qudsî çi ye? 23.10.15 840
97 Ma rûniştina di nav derî de guneh e? 24.12.15 699
98 Divê em ayeta “Îsa, ji bo qiyametê zanînek e”, çawa fêhm bikin? 17.02.16 589
99 Gotina “Ne di erd û asîmanan de, lê di dilê bendeyê xwe yê bawermend de bi cih dibim” hedîs e? 16.03.16 675
100 Ma hedîsa “Ez hatime şandin da ku exlaqê xweş temam bikim” sehîh e? 19.04.16 732