Ma mayîna keç û xortekî bi hev re di malekê de guneh e?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Nîkaha Dînî Tarih: 17 Mayıs 2017

Pirs: Mayîna keç û xortekî ne zewicandî bi hev re di heman xaniyî de guneh e?  Wekî din hukmê ku mirov xaniyê xwe teslîmî mirovên wiha bike çi ye?

Bersiv: Pêxemberê me (s.a.w) wiha gotiye:

Ez, çûna bi bal pîrekeke ku mehremek pê re tune be, li we qedexe dikim.” Li ser vê gotinê pîrekekê ji Ensariyan pirsî: “Ya Qasidê Xwedê! (Di derheqê eqrebayên ji bilî bav û lawan de tu nabêjî çi?)” Qasidê Xwedê wiha bersiv da: “Xelweta (sekna) bi wan re mirin e.” (Buxarî, Nîkah, 112; Muslim, Selam, 20 (2172).

“Ji jinên bawermend re bibêje: Bila çavên xwe (ji heramiyê) bigirin û cihên şermegeha xwe biparêzin, ji beşa ku xuya dike pê ve -ew ne tê de ye- bila xeml û zîneta xwe dernexin der. Bila çarikên xwe berdin ser sîngên xwe. Bila xişrên xwe ji bilî mêrên xwe, bavên xwe, xezûrên xwe, kurên xwe, kurên mêrên xwe, birayên xwe, biraziyên xwe, xwarziyên xwe, jinên digel xwe, dîlên ku di bin destên wan de ne, ji mêran jî ew ên ketî ku tu pêdiviya wan bi jinan nemaye yan jî ew zarokên ku hêj negihane ku dilê wan biçe deverên veşartî yên jinan, nîşanî tu kesî din nedin. Bila (bi tepînî) lingên xwe li erdê nedin ku êdî xişrên wan ên veşartî werin zanîn. Gelî bawermendan! Tev bi bal Xwedê ve tobe bikin da ku hûn serfiraz bibin.”[1]

Li gorî vê pîrek dikare li cem zilamên ku li jor behsa wan hat kirin, rûnê û serê xwe veke. Ji bilî van, li cem birayên zilamê xwe yan jî li cem xizmên zilam ên din, pîrek nikare cihên xwe yên mehrem vebike. Lê ne qedexe ye ku bi wan re biaxive û selamê li wan bike. Dema girtî be, dikare derkeve pêşberî wan. Bi şertê ku çarçoveya xwegirtinê neyê binpêkirin, xeberdana bi zilamên ji bilî yên ku li jor navê wan derbas bûn, ne qedexe ye. Tiştê hatiye qedexekirin ev e, ku pîrek di cihekî girtî de bi wan re bi tena serê xwe bimîne.

Çawa ku divê misilman ji heramiyê birevin, herwiha divê ku xwe ji rêyên mirov dibin heramiyê jî biparêzin. Dema Xwedê Teala bi taybetî jî gunehê mezin qedexe dike ferman dike ku “nêzî wan nebin” û “ji wan dûr bimînin.”

Di derbarê zinayê de Xwedê Teala wiha ferman dike:

Nêzîkî zinayê mebin. Lewra ew, karekî pir kirêt û rêyeke pir pîs e.”[2]

Dûrmayin jî encax ku mirov di navbera xwe û wan de mesafeyekê bihêle pêkan e û jixwe ji vê re jî seddî zerayî‘ tê gotin.

http://www.fetwayenkurdi.com/?p=1032

Mirovê sêyem dema bi zanîn xaniyê xwe teslîmî însanên wiha bike bi sedema ku wî derdor ji gunehê wan re temin kiriye ev dibe alîkarî ji bo kirina guneh. Di der barê vê yekê Xwedê Teala wiha ferman dike:

Kî di karekî baş de navcîtiyekê bike, ji wî pareke wî jî heye. Kî di karekî nebaş de navcîtiyekê bike, ji wî re jî parek heye. Xwedê li ser her tiştî desthilatdar e.[3]

Di qencî û teqwayê de arîkariya hev bikin, li ser gunehkarî û zêdegaviyê arîkariya hev mekin.”[4]



[1] Nûr, 24/30-31.

[2] Îsra, 17/32.

[3] Nîsa, 4/85.

[4] Maîde, 5/2.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Hukmê nîkaha dînî çi ye? 29.02.16 1.051
2 Piştî birîna mahrê, ma şert e ku bûk û zava bi hev şa bibin? 12.10.16 941
3 Kesê nîkaha dînî dibire ma şert e ku seyda be? 15.11.16 936
4 Gelo şertên pêwîst bo nîkaha dînî, çi ne? 01.03.16 1.150
5 Ma flort, zina ye? 13.10.16 913
6 Ma şert e ku di birîna nîkahê de welî jî hazir be? 17.11.16 929
7 Berdana jinan çawa pêk tê? 02.03.16 1.160
8 Gava bi dilê malbatê jî be, ma mirov dikare bi destê hev bigire? 17.10.16 1.033
9 Ma mayîna keç û xortekî bi hev re di malekê de guneh e? 17.05.17 783
10 Gelo pevrebûn û zewaca duyem ya bi nîkaha dînî tiştekî rast e? 03.03.16 1.164
11 Bê hebûna nîkahê meriv nêzî yekê/yekî bibe 18.10.16 983
12 Piştî berdanê mirov kengî dikare bizewice? 23.05.17 795
13 Gelo nîkaha ku bê xebera malbatê hatibe birîn, di cih de ye? 10.03.16 1.278
14 Ma mirov dikare bi mebesta zewacê bi salan bi yekê re hevaltiyê bike? 19.10.16 933
15 Piştî birîna nîkahê gera pîrekê ya servekirî tu zirarê dide nîkahê? 24.05.17 720
16 Ma bi borina demê re nîkah betal dibe? 11.03.16 1.118
17 Ma bav dikare ji dêla keça xwe mahrê qebûl bike? 20.10.16 921
18 Zilam dikare çend caran bi yekê re nîkaha dînî bibire? 25.05.17 717
19 Ma zina nîkahê betal dike? 21.03.16 1.032
20 Ma “nîkaha dilan” heye? 21.10.16 848
21 Ma lazim e ku şahidên nîkahê Misilman bin? 26.05.17 762
22 Di nîkaha batil de ma divê ku meriv mehrê bide? 03.05.16 1.019
23 Ma mirov dikare di meha Remezanê de mahra xwe bibire? 28.10.16 971
24 Ma nîkaha bê haya malbatê hatibe birîn, sehîh e/durust e? 04.05.16 1.014
25 Bê ku mahra fermî hebe, ma mêr dikare jina xwe vexwîne bi bal munasebeta cinsî? 31.10.16 863
26 Ma di dema Pêxemberê me de, nîkaha dînî tune bû? 24.05.16 1.081
27 Di meseleya nîkahê de em ê ji gotina kê bawer bikin? 01.11.16 982
28 Ma caiz e ku meriv nîkaha xwe bi dizî bibire? 09.08.16 1.103
29 Heke di gava birîna marê de pîrek hebe çi dibe? 07.11.16 907
30 Em hîn bûn ku nîkaha bi dizî betal e. Baş e, wê gavê divê em çi bikin? 17.08.16 1.146
31 Ma di marê de şahidiya Xwedê bi tenê ne kafî ye? 08.11.16 1.035
32 Ma kontrola nîkahê bi tenê ji bo pîrekan e? 06.10.16 865
33 Ma dibe em mara xwe bibirin da ku em nekevin gunehan? 09.11.16 1.063
34 Pîreka bî, ma dikare bê destûra malbata xwe bizewice? 07.10.16 970
35 Di marê de çima destûra welî şert e? 10.11.16 1.023
36 Mêrekî 25 salî, ma dikare yeka 46 salî re bizewice? 10.10.16 1.052
37 Bavê min li dijî nîkaha dînî ye. Ma dîsa jî ez ê destûrê jê bixwazim? 12.11.16 972
38 Ma nîkaha dînî li ku tê birîn? 11.10.16 952
39 Piştî salekê em ê bizewicin. Ma em dikarin nîkaha xwe bi dizî bibirin? 14.11.16 966