Nexweşên gurçikê dê çawa rojiyê bigrin?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Rojî Tarih: 22 Haziran 2017

Pirs: Ma nexweşên gurçikê yên ku divê zor caran avê vexwin dikarin rojiyê bigrin?

Bersiv: Temamê nexweşên gurçikê, ne hewce ye ku her gav avê vexwin. Heta hin nexweşên gurçikê hene ku vexwarina avê li wan tê hacîrkirin. Lê belê di rewşên bi taybetî jî nexweşên ku di gurçika wan de ber heye û yên ku gurçika wan bi îtihab e tê tewsiyekirin ku gelek caran avê vexwin. Armanc jî zêdekirina mîqdarê mîzê ye (ji van nexweşên han tê xwestin ku di hundirê 24 saetan de herî kêm 1-1,5 lître mîz bikin). Ji bo vê jî divê ku mîqdarê şilaviya ku di gurçikê de ye bê zêdekirin. Heke na, ewqas mîz dernakeve der. Ji ber vê sedemê ye ku nexweşên ber di gurçika wan de heye yan jî bi îltihab e di rojê (24 saetan) de herî kêm divê lître tiştên mayî vexwin. Encax di rewşeke wiha de pêkan e ku 1-1,5 lître mîz were derxistin. Lewra nêzî 2 lître av ji bo hewcedariyên bedenê tên xebitandin (beşek jê jî bi rêya rovî û nefesê tê derxistin). Tiştê mayî jî bi awayê mîzê derdikeve der.

Çima li hin nexweşên gurçikê tê tewsiyekirin ku pir caran tiştên mayî vexwin? Lewra mîqdarê ku di gurçikê de dewrîdaîm bibe çiqas pir bibe mîqdarê mîzê jî ewqas zêde dibe. Wekî robarê ku debiya wê zêde bibe û kevir û kokên darê bi xwe re bibe, mîza ku mîqdarê wê zêde dibe jî ber, qum û îltihaba di gurçikê de bi xwe re diajo. Di encamê de jî ev maddeyên ku tên ajotin bi rêya mîzê derdikevin der.

Tiştê herî girîng ji bo zêdekirina mîzê, mîqdarê ku di hundirê 24 saetan de ji tiştên mayî (av, dew, şîr, şorbe û hwd) tê vexwarin. Gava ku ev mayîyên han di gavekê de jî werin vexwarin dibe ku heman fêdeyê pêk bîne. Ji ber vê ye ku heke nexweş di navbera dema fitar û paşîvê de mîqdarê kafî ji tiştên mayî vexwe, pirsgirêk dernakeve (herî kêm divê ku di rojê de mîqdarê mîzê danexin binê lîtreyekê). Ji bo bidesxistina vê armancê jî;

1) Divê ku di dema fitarê de bêhtir xwarinên mayî tercih bike,

2) Heta dema paşîvê serê her saetê qedeheke avê vexwe,

3) Di paşîvê de jî tiştên mayî gelek werin xwarin û vexwarin.

Bi kurtasî divê ku ji dema fitarê heta wexta paşîvê (digel xwarina fitar û paşivê jî) nêzî 2,5-3 lître ji tiştên mayî bixwe û vexwe. Ev rewş, -heke rewşeke awarte tunebe- derketina lîtrekeye mîz ji bo 24 saetan misoger dike. Lê belê heke nexweşiya emelî û tayê û hwd. hebe divê mirov hinekî bêhtir ji tiştên mayî bixwe û vexwe. Heke ev, bi sedema verşê û hwd. ji ber sedemên cur bi cur nayê kirin an jî rewşeke ku divê bi rêya demarê serûm were dayîn hebe –di vî hal– mirov dikare rojiya xwe taxîr bike, ango piştî meha Remezanê rojiya xwe bigre.

Çavkanî: Zeki Bayraktar, “Oruçlu Hastalar İçin Bazı Tıbbi Öneriler”, Kitap ve Hikmet Dergisi/Kovara Kitêb û Hîkmetê, Temmuz-Eylül Tîrmeh-Îlon 2015, Jimar: 10, rp: 18-19.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Nexweşên tedawiya kemoterapiyê dibînin, ma lazim e ku rojiyê bigirin? 22.06.16 1.207
2 Tedawiya lavman rojiyê betal dike? 19.06.17 858
3 Ma nexweşên ku divê rojê sê caran derman bixwin dikarin rojiyê negrin? 29.05.18 447
4 Ma xwarina îlaca texîrkirina dema heyzê bi mebesta girtina rojiyê caiz e? 16.05.19 157
5 Nexweşên diyabetê, gelo lazim e ku di meha Remezanê de rojî bigrin? 23.06.16 1.192
6 Çilkên çav, guh û bêvilê rojiyê betal dikin? 21.06.17 785
7 Ma tedawiya bi rêya hiperbarikê rojiyê dişkîne? 30.05.18 496
8 Kesê meyê vedixwe ma dikare rojiyê bigre? 17.05.19 171
9 Nexweşiya min a mîdê heye, divê ez îlacan bixwim. Ma dibe ku ez rojiyê negirim? 24.06.16 1.134
10 Nexweşên gurçikê dê çawa rojiyê bigrin? 22.06.17 932
11 Kefaretê rojiyê di kîjan rewşan de tê dayin? 31.05.18 468
12 Nexweşên şekir, tansiyon, migren û hwd. ma divê ku rojiyê bigirin? 27.06.16 1.188
13 Gava jin bikeve kirasa ma rojiya wê betal dibe? 16.05.18 511
14 Ma rabûna paşîvê di rojiya nafîle de şert e? 01.06.18 484
15 Kesên ku êşa serî dikişînin gelo dikarin rojiyê bigirin? 28.06.16 1.110
16 Ma mirov dikare di rojiyê de serê xwe bîşû? 16.05.18 451
17 Pîreka ku nikare rojiyê bigre ma caiz e ku li kargehê xwarinê bixwe? 04.06.18 427
18 Ma rojîgirtina nexweşên ku tedawiyê dibînin mehzûr e? 29.06.16 1.097
19 Ma xebatkarên keştiyê dikarin rojiya xwe piştre qeza bikin? 17.05.18 522
20 Ma muayeneya li cem bijîşkê jînekolog rojiyê dişkîne? 05.06.18 408
21 Rojî çi ye? Ma hûn dikarin tarîfa wê bikin? 06.06.16 1.216
22 Gelo hebên bin zimên digihîjin mîdeyê û rojiyê dişikînin? 30.06.16 1.121
23 Ma kesê ji ber tîbûnîyê bêtaqet bikeve dikare rojiya xwe bixwe? 17.05.18 452
24 Ma vereşîn rojiyê dişkîne? 06.06.18 396
25 Niyet çi ye? 07.06.16 1.154
26 Erbabê pîşeyên giran dê çawa rojiyê bigrin? 29.05.17 879
27 Ma rojiya kesê bi cenabet qebûl dibe? 18.05.18 448
28 Ma nimêja terawîhan bid‘et e? 07.06.18 390
29 Niyeta rojiya remezanê kengî û çawa tê anîn? 08.06.16 1.092
30 Ma di navbera rojiya me û rojiya miletên berê de cudahî heye? 30.05.17 884
31 Ma mirov dikare temamê rojiya xwe di xew de derbas bike? 18.05.18 481
32 Ma di Remezanê de nêçîr qedexe ye? 08.06.18 361
33 Di rojiya sunnet de, herî dereng heta kengî niyet tê anîn? 09.06.16 1.241
34 Cezayê kesê ku rojiya xwe dixwe çi ye? 31.05.17 991
35 Kesê rojî negirtibe dê çi bike? 21.05.18 429
36 Ma bikaranîna banda nîkotînê rojiyê dişkîne? 11.06.18 405
37 Ma girtina rojiya meha remezanê li kê ferz e? 13.06.16 1.179
38 Ma çêr û dijûn rojiyê dişkînin? 01.06.17 909
39 Kesê ji ber sedemekî meşrû rojî negre ma lazim e ku pereyan bide? 22.05.18 467
40 Ma meha Remezanê bi hesab an jî bi dîtina heyvê tê diyarkirin?  12.06.18 364
41 Hûn dikarin di heqê çaxa balixbûnê de agahiyê bidin? 14.06.16 1.194
42 Ma bikaranîna dermanên inhalasyonê rojiyê dişkîne? 12.06.17 944
43 Kesên di karê giran de dixebitin ma dikarin rojiyê negrin? 23.05.18 464
44 Çima xêra rojiya 6 rojan ji meha Şewwalê biqasî rojîgirtina salekê ye? 06.05.19 149
45 Gelo hikmetê ferzbûna rojiyê çi ye? 15.06.16 1.110
46 Dayina xwînê rojiyê betal dike? 13.06.17 816
47 Kesê di Remezanê de derdikeve tetîlê ma dikare rojiya xwe piştre qeza bike? 24.05.18 502
48 Ma pîreka bi rojî dikare li tama xwarinê binêre? 07.05.19 184
49 Ma di rojiyê de rabûna paşîvê pêwîst e? 17.06.16 1.186
50 Kişandina ultrason, rontgen û tomografiyê rojiyê dişkîne? 14.06.17 835
51 Kesên bê mazeret rojî nagrin ma îsyankariya Xwedê dikin? 25.05.18 449
52 Ma jina ducanî û ya şîr dide zarokê dê rojiyê bigrin? 08.05.19 179
53 Di rojiyê de divê em rîayeta kîjan welatî bikin? 20.06.16 1.139
54 Ma ultrason, rontgen û tomografî rojiyê dişkîne? 15.06.17 824
55 Ma mirov dikare di rojiyê de avê di dev û pozê xwe wernede? 25.05.18 484
56 Ma cûtina benîşt rojiyê dişkîne? 13.05.19 184
57 Gelo rojî heta şevê an jî heta êvarê tê girtin? 21.06.16 1.123
58 Rakirin an jî tedawiya diranan rojiyê betal dike? 16.06.17 843
59 Ma kesê bêyî îradeya xwe verşê dikare rojiya xwe bişkîne? 28.05.18 465
60 Ma nexweş û kal-pîrên ku nikarin rojiyê bigrin divê çi bikin? 14.05.19 185