Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Qur'an Tarih: 08 Eylül 2017

Pirs: Ma mebest ji bêjeya “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne?

Bersiv: “Ehbar”, pirjimara “hibr”ê ye. Hibr (حبر) jî di ferhengê de bi wateya “alim”, “zanyar” , “hibir” û hwd. tê. (Bnr: Îbn Manzûr, Lisanu’l-‘Erab, c: IV, rp: 157; el-Îsfehanî, Mufredat, rp: 215.)

Di berhemên tefsîrê de ji bo bêjeya “ehbar”ê ev wateyên han: “Alimên dînê Cihûtiyê”, “Zanyarên Olî”, “Feqîh”, “Zahid” û hwd. hatine dayîn.

Ehbar; kesê ku di mijarekê de yan jî bi tenê di meseleyên olî de berhem û nivîsan dinivîse; bi wateya xwe ya taybetî zanyarên ola Cihûtiyê, bi gelemperî jî ji bo temamê zanyar/aliman –çi yê Misilmanan çi jî yê xeyrimusliman– tê bikaranîn. (Bnr: Îbn Manzûr, Lisanu’l-‘Erab, c: IV, rp: 157; el-Îsfehanî, Mufredat, rp: 215; Maîde, 5/44)

Ev bêje di Qur’anê de çar caran û temamê wan jî bi qalibê pirjimarî derbas dibe. (Maîde, 5/44, 63; Tewbe, 9/31, 34.) Yek ji wan mealen wiha ye:

Gelî yên ku bawerî anîne! Gelek ji alim (ehbar) û zanyaran  (ruhbanan), malên xelkê bi stemkarî dixwin û riya Xwedê li ber wan digrin. …” (Tewbe, 9/34)

Jêder: Aydın Mülayim, Kur’an’da Din Adamları, Süleymaniye Vakfı Yayınları (Weşanên Weqfa Suleymaniyeyê), Stenbol, 2016, rp: 58.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 590
2 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 601
3 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 487
4 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 532
5 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 636
6 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 562
7 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 601
8 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 496
9 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 632
10 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 575
11 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 464
12 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 580
13 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 742
14 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 561
15 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 564
16 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 542
17 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 588
18 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 638
19 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 541
20 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 516
21 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 716
22 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 638
23 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 460
24 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 431
25 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 632
26 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 551
27 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 716
28 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 490
29 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 620
30 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 565
31 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 559
32 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 650
33 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 561
34 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 546
35 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 695
36 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 524
37 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 585
38 Ma ji alimên berê kesekî ku ayeta 4an ji sûreyê Îbrahîm wekî we fêhm kiribe heye? 18.10.17 740
39 Ma Pêxemeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hikum nedaye? 23.11.17 579
40 Ma li gorî ayeta 54an ji sûreyê E‘raf, şev li pêş e yan ro? 27.12.17 566
41 Ma hîkmeta ku digel Qur’anê ji Resûlullah re hatiye hinartin çi ye? 23.10.17 665
42 Hûn di karin ji sûreyê Fatihe ayeta “em bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin” rave bikin? 28.11.17 565
43 Ma Qur’ana Pîroz di 23 salan an jî bi tenê di mehekê de hatiye hinartin? 04.01.18 568
44 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 610
45 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 534
46 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 560
47 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 517
48 Ma Xwedê Teala ji bo her herêmeke li cîhanê hişyarkerek şandiye? 06.09.17 656
49 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 589
50 Ma wateya têgeha “ulu’l-elbab” ya ku di gelek ayetên Qur’anê de dibore, çi ye? 30.11.17 573
51 Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye? 09.01.18 530
52 Ma mebest ji bêjeya “ruhban” ya ku di Qur’anê de dibore de kî ne? 07.09.17 664
53 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 600
54 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 567
55 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 498
56 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 678
57 Ma mebest ji zahirî û batiniya Xwedê çi ye? 30.10.17 616
58 Çima mijarên di Qur’anê de di sûreyên cur bi cur de tên vegotin? 05.12.17 568
59 Ma lêkera şae û erade di Qur’anê de di wayeta “xwestin”ê de ye? 11.01.18 571