Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Qur'an Tarih: 08 Eylül 2017

Pirs: Ma mebest ji bêjeya “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne?

Bersiv: “Ehbar”, pirjimara “hibr”ê ye. Hibr (حبر) jî di ferhengê de bi wateya “alim”, “zanyar” , “hibir” û hwd. tê. (Bnr: Îbn Manzûr, Lisanu’l-‘Erab, c: IV, rp: 157; el-Îsfehanî, Mufredat, rp: 215.)

Di berhemên tefsîrê de ji bo bêjeya “ehbar”ê ev wateyên han: “Alimên dînê Cihûtiyê”, “Zanyarên Olî”, “Feqîh”, “Zahid” û hwd. hatine dayîn.

Ehbar; kesê ku di mijarekê de yan jî bi tenê di meseleyên olî de berhem û nivîsan dinivîse; bi wateya xwe ya taybetî zanyarên ola Cihûtiyê, bi gelemperî jî ji bo temamê zanyar/aliman –çi yê Misilmanan çi jî yê xeyrimusliman– tê bikaranîn. (Bnr: Îbn Manzûr, Lisanu’l-‘Erab, c: IV, rp: 157; el-Îsfehanî, Mufredat, rp: 215; Maîde, 5/44)

Ev bêje di Qur’anê de çar caran û temamê wan jî bi qalibê pirjimarî derbas dibe. (Maîde, 5/44, 63; Tewbe, 9/31, 34.) Yek ji wan mealen wiha ye:

Gelî yên ku bawerî anîne! Gelek ji alim (ehbar) û zanyaran  (ruhbanan), malên xelkê bi stemkarî dixwin û riya Xwedê li ber wan digrin. …” (Tewbe, 9/34)

Jêder: Aydın Mülayim, Kur’an’da Din Adamları, Süleymaniye Vakfı Yayınları (Weşanên Weqfa Suleymaniyeyê), Stenbol, 2016, rp: 58.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 532
2 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 445
3 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 565
4 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 385
5 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 509
6 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 445
7 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 465
8 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 558
9 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 470
10 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 448
11 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 567
12 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 432
13 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 452
14 Ma ji alimên berê kesekî ku ayeta 4an ji sûreyê Îbrahîm wekî we fêhm kiribe heye? 18.10.17 575
15 Ma Pêxemeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hikum nedaye? 23.11.17 472
16 Ma li gorî ayeta 54an ji sûreyê E‘raf, şev li pêş e yan ro? 27.12.17 484
17 Ma hîkmeta ku digel Qur’anê ji Resûlullah re hatiye hinartin çi ye? 23.10.17 526
18 Hûn di karin ji sûreyê Fatihe ayeta “em bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin” rave bikin? 28.11.17 470
19 Ma Qur’ana Pîroz di 23 salan an jî bi tenê di mehekê de hatiye hinartin? 04.01.18 465
20 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 520
21 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 455
22 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 440
23 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 411
24 Ma Xwedê Teala ji bo her herêmeke li cîhanê hişyarkerek şandiye? 06.09.17 549
25 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 491
26 Ma wateya têgeha “ulu’l-elbab” ya ku di gelek ayetên Qur’anê de dibore, çi ye? 30.11.17 482
27 Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye? 09.01.18 437
28 Ma mebest ji bêjeya “ruhban” ya ku di Qur’anê de dibore de kî ne? 07.09.17 580
29 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 495
30 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 459
31 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 415
32 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 582
33 Ma mebest ji zahirî û batiniya Xwedê çi ye? 30.10.17 513
34 Çima mijarên di Qur’anê de di sûreyên cur bi cur de tên vegotin? 05.12.17 454
35 Ma lêkera şae û erade di Qur’anê de di wayeta “xwestin”ê de ye? 11.01.18 474
36 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 480
37 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 492
38 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 387
39 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 420
40 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 512
41 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 474
42 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 505
43 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 393
44 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 520
45 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 457
46 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 387
47 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 451
48 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 579
49 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 460
50 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 459
51 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 425
52 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 502
53 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 522
54 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 404
55 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 382
56 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 603
57 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 516
58 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 387
59 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 329