Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Qur'an Tarih: 05 Ekim 2017

Pirs: Hînî me kirin ku “Qur’an 6.666 ayet e.” Lê belê min jimart; 6.236 ayet derket! Bi rastî Qur’an çend ayet e û ev jimara 6.666an ji ku tê?

Bersiv: Di der barê jimara ayetên Qur’anê de di nav zanyaran de hin cudahî derketine holê. Hin sedemên vê cudahiyê  hene. Ev jî; ji aliyê hin kesan ve qebûlkirina hin cihan wekî dawiya ayetê, besmeleyên di destpêka sîreyan de û jimartin an jî nejimartina Ya-Sîn, Ha-Mîm, Elîf-Lam-Ra û hwd. ji  hurûfê muqette’ wekî ayetên serbixwe, qebûlkirina hin ayetên ku di Mushefê de wekî ayetekê cî girtine bi du yan jî sê ayetan û wekî din in.

Alimên ku pêgirên mezhebê Besra, Kûfe, Mekke û Medîneyê ne di der barê jimara ayetên Qur’anê de nerînên ji hev cuda avêtine holê.

Li gorî İmam Nafî’ –yê ku pêşiyê alimên Medîneyê ye– Qur’an 6.217, li gorî Şeybeyê Îbn Nisah –yê ku ji paşiyan e– 6.214, li gorî Ebû Ce’fer 6.210 ayet e.

Li gorî Mekkiyan jimara ayetan 6.219 an jî 6. 220, li gorî alimên Şamê 6. 220, li gorî zanyarên Besrayê 6.205, li gorî alimê Kûfeyê jî 6.236 ayet e.

Ji tefsîrzanan Zemexşerî angaşt kiriye ku Qur’an 6.666 ayet e, jixwe di nav gel de herî pir ev nerîn belav bûye.

Lê belê mushefa ku îro li ber destê me ye û ya ku di cîhana Îslamê de herî zêde meşhûr e li gorî rêbaza Kûfeyê hatiye amadekirin û di wê her wekî ku her kes bi awayekî hêsan dikare hesab bike ji 6.236 ayetan pêk tê. Tê ragihandin ku ji Xelîfeyan Eliyê kurê Ebû Talib jî wiha difikirî.  (Ji bo agahiyên berfirehtir bnr: Hasan Keskin, “Âyetlerin Sayısı Hakkındaki İhtilaf Nedenleri”, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2009, c: 13, jimar: 2, rp: 49-67)

Sedemê cudahiya jimara ayetan li jor hat ravekirin. Ev nayê wateya ku Qur’ana di destê Kûfiyan de ye ji aliyê metnê ve ji ya li ber destê Mekke, Şam an jî ya Besriyan e cuda ye! Her kes li gorî rê û rêbaza xwe; lê belê li ser heman Qur’anê şîroveyên xwe kirine. Ji ber vê yekê bi nihêrtina li cudahiya jimara ayetên Qur’anê – li gorî mezhebên cuda– mirov nikare angaşt bike ku di mushefa îro di destê me de ye zêdeyî yan jî kêmayî heye.

JÊRDER: Yahya Şenol, “Fetvalar”, Kitap ve Hikmet Dergisi, Ocak-Mart 2015, Yıl: 2, Jimar: 8, rp: 54.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 455
2 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 396
3 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 509
4 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 337
5 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 459
6 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 395
7 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 382
8 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 499
9 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 423
10 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 394
11 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 505
12 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 391
13 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 396
14 Ma ji alimên berê kesekî ku ayeta 4an ji sûreyê Îbrahîm wekî we fêhm kiribe heye? 18.10.17 502
15 Ma Pêxemeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hikum nedaye? 23.11.17 418
16 Ma li gorî ayeta 54an ji sûreyê E‘raf, şev li pêş e yan ro? 27.12.17 432
17 Ma hîkmeta ku digel Qur’anê ji Resûlullah re hatiye hinartin çi ye? 23.10.17 461
18 Hûn di karin ji sûreyê Fatihe ayeta “em bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin” rave bikin? 28.11.17 424
19 Ma Qur’ana Pîroz di 23 salan an jî bi tenê di mehekê de hatiye hinartin? 04.01.18 412
20 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 461
21 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 395
22 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 370
23 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 367
24 Ma Xwedê Teala ji bo her herêmeke li cîhanê hişyarkerek şandiye? 06.09.17 503
25 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 442
26 Ma wateya têgeha “ulu’l-elbab” ya ku di gelek ayetên Qur’anê de dibore, çi ye? 30.11.17 431
27 Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye? 09.01.18 389
28 Ma mebest ji bêjeya “ruhban” ya ku di Qur’anê de dibore de kî ne? 07.09.17 534
29 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 443
30 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 420
31 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 370
32 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 530
33 Ma mebest ji zahirî û batiniya Xwedê çi ye? 30.10.17 454
34 Çima mijarên di Qur’anê de di sûreyên cur bi cur de tên vegotin? 05.12.17 410
35 Ma lêkera şae û erade di Qur’anê de di wayeta “xwestin”ê de ye? 11.01.18 411
36 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 425
37 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 434
38 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 342
39 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 378
40 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 455
41 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 420
42 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 454
43 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 338
44 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 462
45 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 405
46 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 332
47 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 392
48 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 495
49 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 405
50 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 399
51 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 362
52 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 448
53 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 470
54 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 359
55 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 330
56 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 545
57 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 460
58 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 335
59 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 287