Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Qur'an Tarih: 05 Ekim 2017

Pirs: Hînî me kirin ku “Qur’an 6.666 ayet e.” Lê belê min jimart; 6.236 ayet derket! Bi rastî Qur’an çend ayet e û ev jimara 6.666an ji ku tê?

Bersiv: Di der barê jimara ayetên Qur’anê de di nav zanyaran de hin cudahî derketine holê. Hin sedemên vê cudahiyê  hene. Ev jî; ji aliyê hin kesan ve qebûlkirina hin cihan wekî dawiya ayetê, besmeleyên di destpêka sîreyan de û jimartin an jî nejimartina Ya-Sîn, Ha-Mîm, Elîf-Lam-Ra û hwd. ji  hurûfê muqette’ wekî ayetên serbixwe, qebûlkirina hin ayetên ku di Mushefê de wekî ayetekê cî girtine bi du yan jî sê ayetan û wekî din in.

Alimên ku pêgirên mezhebê Besra, Kûfe, Mekke û Medîneyê ne di der barê jimara ayetên Qur’anê de nerînên ji hev cuda avêtine holê.

Li gorî İmam Nafî’ –yê ku pêşiyê alimên Medîneyê ye– Qur’an 6.217, li gorî Şeybeyê Îbn Nisah –yê ku ji paşiyan e– 6.214, li gorî Ebû Ce’fer 6.210 ayet e.

Li gorî Mekkiyan jimara ayetan 6.219 an jî 6. 220, li gorî alimên Şamê 6. 220, li gorî zanyarên Besrayê 6.205, li gorî alimê Kûfeyê jî 6.236 ayet e.

Ji tefsîrzanan Zemexşerî angaşt kiriye ku Qur’an 6.666 ayet e, jixwe di nav gel de herî pir ev nerîn belav bûye.

Lê belê mushefa ku îro li ber destê me ye û ya ku di cîhana Îslamê de herî zêde meşhûr e li gorî rêbaza Kûfeyê hatiye amadekirin û di wê her wekî ku her kes bi awayekî hêsan dikare hesab bike ji 6.236 ayetan pêk tê. Tê ragihandin ku ji Xelîfeyan Eliyê kurê Ebû Talib jî wiha difikirî.  (Ji bo agahiyên berfirehtir bnr: Hasan Keskin, “Âyetlerin Sayısı Hakkındaki İhtilaf Nedenleri”, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2009, c: 13, jimar: 2, rp: 49-67)

Sedemê cudahiya jimara ayetan li jor hat ravekirin. Ev nayê wateya ku Qur’ana di destê Kûfiyan de ye ji aliyê metnê ve ji ya li ber destê Mekke, Şam an jî ya Besriyan e cuda ye! Her kes li gorî rê û rêbaza xwe; lê belê li ser heman Qur’anê şîroveyên xwe kirine. Ji ber vê yekê bi nihêrtina li cudahiya jimara ayetên Qur’anê – li gorî mezhebên cuda– mirov nikare angaşt bike ku di mushefa îro di destê me de ye zêdeyî yan jî kêmayî heye.

JÊRDER: Yahya Şenol, “Fetvalar”, Kitap ve Hikmet Dergisi, Ocak-Mart 2015, Yıl: 2, Jimar: 8, rp: 54.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 377
2 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 308
3 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 258
4 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 288
5 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 381
6 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 282
7 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 279
8 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 253
9 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 349
10 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 378
11 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 260
12 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 234
13 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 428
14 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 357
15 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 239
16 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 191
17 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 358
18 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 294
19 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 387
20 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 243
21 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 357
22 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 279
23 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 298
24 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 397
25 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 322
26 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 306
27 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 405
28 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 300
29 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 280
30 Ma ji alimên berê kesekî ku ayeta 4an ji sûreyê Îbrahîm wekî we fêhm kiribe heye? 18.10.17 363
31 Ma Pêxemeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hikum nedaye? 23.11.17 319
32 Ma li gorî ayeta 54an ji sûreyê E‘raf, şev li pêş e yan ro? 27.12.17 340
33 Ma hîkmeta ku digel Qur’anê ji Resûlullah re hatiye hinartin çi ye? 23.10.17 352
34 Hûn di karin ji sûreyê Fatihe ayeta “em bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin” rave bikin? 28.11.17 334
35 Ma Qur’ana Pîroz di 23 salan an jî bi tenê di mehekê de hatiye hinartin? 04.01.18 325
36 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 372
37 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 299
38 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 272
39 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 276
40 Ma Xwedê Teala ji bo her herêmeke li cîhanê hişyarkerek şandiye? 06.09.17 395
41 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 334
42 Ma wateya têgeha “ulu’l-elbab” ya ku di gelek ayetên Qur’anê de dibore, çi ye? 30.11.17 320
43 Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye? 09.01.18 303
44 Ma mebest ji bêjeya “ruhban” ya ku di Qur’anê de dibore de kî ne? 07.09.17 422
45 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 364
46 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 329
47 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 275
48 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 437
49 Ma mebest ji zahirî û batiniya Xwedê çi ye? 30.10.17 352
50 Çima mijarên di Qur’anê de di sûreyên cur bi cur de tên vegotin? 05.12.17 316
51 Ma lêkera şae û erade di Qur’anê de di wayeta “xwestin”ê de ye? 11.01.18 314
52 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 337
53 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 341
54 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 267
55 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 282
56 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 351
57 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 326
58 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 360
59 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 244