Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Qur'an Tarih: 06 Ekim 2017

Pirs: Di hin riwayetan de tê diyarkirin ku herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere di şeva Mîracê de bêyî navgîniya Cebraîl hatine wehîkirin. Hûn dikarin di vê mijarê de agahiyê bidin? Ango ma bi rastî jî herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bêyî navgîniya melek, Pêxemberê me rasterast ji Xwedê Teala girtine?

Bersiv: ‘Ebdullahê kurê Mesûd wiha gotiye: “Di mîracê de sê tişt ji Resûlullah re hatine dayîn. Ev jî: Pênc wext nimêj, ayetên dawî ji sûreyê Beqere û -ji bilî şirkê- dê gunehên mezin yên ummeta wî bên bexşandin.” (Muslim, Îman, 76; Wekî din bnr: Tirmizî, Tefsîru’l-Qur’an, 53; Nesaî, Selat, 1; Buxarî, Selat, 1, Musned, 1, 422; Muslim, Îman, 74)

Heke em ji Qur’anê bi xwe li ser mijara ka ayet çawa ji Resûlullah re tên wehîkirin lêkolînê bikin, em ê bibînin ku ev li gorî azîneyekê pêk tê. Xwedê Teala di der barê ka bi mirovan re çawa diaxive de wiha ferman kiriye:

Xwedê bi beşerekî re bi tenê bi rêya îlhamê yan ji pişt perdeyê yan jî qasidekî bişîne; vêca bi destûra Xwedê ya ku Ew tercîh bike wehî bike pê ve bi tu kesî re naaxive. Bi rastî jî Ew bilind e, karbinecih e.” (Şûra, 42/51)

Dema em li ayetê binêrin tê dîtin ku Xwedê Teala sirf bi sê rêyan bi mirovan re diaxive. Hatiye îfadekirin ku yek ji vana, rêya wehyê ango îlhamê ye. (Ebû ‘Ebdullah Fexreddin Muhemmedê  ‘Umer er-Râzî (ö. 606/1209), et-Tefsîru’l-Kebîr, Daru Îhyai’t-Turasi’l-‘Erebi, Beyrût 1999/1420, IX, 611) Babeteke din a ku di ayetê de hatiye diyarkirin, xeberdana ku ji pişt perdeyê tê kirin. Minaka sêyem ya ku Xwedê Teala bi mirovan re xeber dide, wehya ku Xwedê bi rêya qasid dişîne.

Tê fêhmê ku wehyên bi rîsaletê (ragihandinê) ve eleqedar in bi tenê bi rêya melek tê hinartin. Wehyên bi vî rengî, sirf û bi tenê ji pêxemberan re tên hinartin (Beqere, 2/113; Nîsa 4/163) û ji aliyê Xwedê Teala ve tên parastin (Cin, 72/27, 28).

Çend ayetên di der barê ku ayetên Qur’anê bi navgîniya Cebraîl tên wehîkirin wiha ne:

Bibêje: Kî, dikare bibe dijminê Cebarîl? Qur’ana ku yên beriya xwe rast didêre û ji bo bawermendan rêber û mizgîn e -bi destûra Xwedê- wî nazil kiriye ser dilê te.” (Beqere, 2/97)

“Ruhul Emîn (Cibraîl) ew nazil kiriye ser dilê te da ku tu bibî ji hişyarkeran.” (Şu‘era, 26/193-194)

Di çarçoveya van ayetan de tê fêhmê ku Xwedê Teala, ya bi rêya îlhamê (wehyê), ya ji pişt perdeyê yan jî bi şandina qasidekî bi temamê mirovan re dipeyive. Ev hem ji bo pêxember hem jî însanên din e. Lê belê wehya bi rîsaletê ango bi ragihandinê ve têkildar bi tenê xasî bi pêxemberan e û te fêhmê ku ew jî sirf bi navgîniya Cebraîl tê. (Ji bo agahiyên berfirehtir bnr: bkz: Fatih Orum, Kur’an ve Sünnet Temelinde Kur’an’ı Anlama Usûlü,  rp: 48-61)

Ji ber vê yekê riwayeta di der barê ku herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bêyî navgîniya Cebraîl, Resûlullah rasterast ji Xwedê Teala girtiye, di serî de bi ayeta 51ê ji sûreyê Şu‘era û bi azîneya daketina wehya Qur’anê re nakok e.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 206
2 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 159
3 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 120
4 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 107
5 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 206
6 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 147
7 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 118
8 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 102
9 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 200
10 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 177
11 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 120
12 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 78
13 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 215
14 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 164
15 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 105
16 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 55
17 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 200
18 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 131
19 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 171
20 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 68
21 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 186
22 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 134
23 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 136
24 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 202
25 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 141
26 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 141
27 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 195
28 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 138
29 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 138
30 Ma ji alimên berê kesekî ku ayeta 4an ji sûreyê Îbrahîm wekî we fêhm kiribe heye? 18.10.17 191
31 Ma Pêxemeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hikum nedaye? 23.11.17 147
32 Ma li gorî ayeta 54an ji sûreyê E‘raf, şev li pêş e yan ro? 27.12.17 158
33 Ma hîkmeta ku digel Qur’anê ji Resûlullah re hatiye hinartin çi ye? 23.10.17 182
34 Hûn di karin ji sûreyê Fatihe ayeta “em bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin” rave bikin? 28.11.17 158
35 Ma Qur’ana Pîroz di 23 salan an jî bi tenê di mehekê de hatiye hinartin? 04.01.18 156
36 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 222
37 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 156
38 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 134
39 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 128
40 Ma Xwedê Teala ji bo her herêmeke li cîhanê hişyarkerek şandiye? 06.09.17 234
41 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 164
42 Ma wateya têgeha “ulu’l-elbab” ya ku di gelek ayetên Qur’anê de dibore, çi ye? 30.11.17 144
43 Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye? 09.01.18 128
44 Ma mebest ji bêjeya “ruhban” ya ku di Qur’anê de dibore de kî ne? 07.09.17 241
45 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 207
46 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 144
47 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 116
48 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 248
49 Ma mebest ji zahirî û batiniya Xwedê çi ye? 30.10.17 177
50 Çima mijarên di Qur’anê de di sûreyên cur bi cur de tên vegotin? 05.12.17 145
51 Ma lêkera şae û erade di Qur’anê de di wayeta “xwestin”ê de ye? 11.01.18 123
52 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 201
53 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 182
54 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 125
55 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 113
56 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 199
57 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 167
58 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 168
59 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 99