Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Qur'an Tarih: 06 Ekim 2017

Pirs: Di hin riwayetan de tê diyarkirin ku herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere di şeva Mîracê de bêyî navgîniya Cebraîl hatine wehîkirin. Hûn dikarin di vê mijarê de agahiyê bidin? Ango ma bi rastî jî herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bêyî navgîniya melek, Pêxemberê me rasterast ji Xwedê Teala girtine?

Bersiv: ‘Ebdullahê kurê Mesûd wiha gotiye: “Di mîracê de sê tişt ji Resûlullah re hatine dayîn. Ev jî: Pênc wext nimêj, ayetên dawî ji sûreyê Beqere û -ji bilî şirkê- dê gunehên mezin yên ummeta wî bên bexşandin.” (Muslim, Îman, 76; Wekî din bnr: Tirmizî, Tefsîru’l-Qur’an, 53; Nesaî, Selat, 1; Buxarî, Selat, 1, Musned, 1, 422; Muslim, Îman, 74)

Heke em ji Qur’anê bi xwe li ser mijara ka ayet çawa ji Resûlullah re tên wehîkirin lêkolînê bikin, em ê bibînin ku ev li gorî azîneyekê pêk tê. Xwedê Teala di der barê ka bi mirovan re çawa diaxive de wiha ferman kiriye:

Xwedê bi beşerekî re bi tenê bi rêya îlhamê yan ji pişt perdeyê yan jî qasidekî bişîne; vêca bi destûra Xwedê ya ku Ew tercîh bike wehî bike pê ve bi tu kesî re naaxive. Bi rastî jî Ew bilind e, karbinecih e.” (Şûra, 42/51)

Dema em li ayetê binêrin tê dîtin ku Xwedê Teala sirf bi sê rêyan bi mirovan re diaxive. Hatiye îfadekirin ku yek ji vana, rêya wehyê ango îlhamê ye. (Ebû ‘Ebdullah Fexreddin Muhemmedê  ‘Umer er-Râzî (ö. 606/1209), et-Tefsîru’l-Kebîr, Daru Îhyai’t-Turasi’l-‘Erebi, Beyrût 1999/1420, IX, 611) Babeteke din a ku di ayetê de hatiye diyarkirin, xeberdana ku ji pişt perdeyê tê kirin. Minaka sêyem ya ku Xwedê Teala bi mirovan re xeber dide, wehya ku Xwedê bi rêya qasid dişîne.

Tê fêhmê ku wehyên bi rîsaletê (ragihandinê) ve eleqedar in bi tenê bi rêya melek tê hinartin. Wehyên bi vî rengî, sirf û bi tenê ji pêxemberan re tên hinartin (Beqere, 2/113; Nîsa 4/163) û ji aliyê Xwedê Teala ve tên parastin (Cin, 72/27, 28).

Çend ayetên di der barê ku ayetên Qur’anê bi navgîniya Cebraîl tên wehîkirin wiha ne:

Bibêje: Kî, dikare bibe dijminê Cebarîl? Qur’ana ku yên beriya xwe rast didêre û ji bo bawermendan rêber û mizgîn e -bi destûra Xwedê- wî nazil kiriye ser dilê te.” (Beqere, 2/97)

“Ruhul Emîn (Cibraîl) ew nazil kiriye ser dilê te da ku tu bibî ji hişyarkeran.” (Şu‘era, 26/193-194)

Di çarçoveya van ayetan de tê fêhmê ku Xwedê Teala, ya bi rêya îlhamê (wehyê), ya ji pişt perdeyê yan jî bi şandina qasidekî bi temamê mirovan re dipeyive. Ev hem ji bo pêxember hem jî însanên din e. Lê belê wehya bi rîsaletê ango bi ragihandinê ve têkildar bi tenê xasî bi pêxemberan e û te fêhmê ku ew jî sirf bi navgîniya Cebraîl tê. (Ji bo agahiyên berfirehtir bnr: bkz: Fatih Orum, Kur’an ve Sünnet Temelinde Kur’an’ı Anlama Usûlü,  rp: 48-61)

Ji ber vê yekê riwayeta di der barê ku herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bêyî navgîniya Cebraîl, Resûlullah rasterast ji Xwedê Teala girtiye, di serî de bi ayeta 51ê ji sûreyê Şu‘era û bi azîneya daketina wehya Qur’anê re nakok e.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma hîkmeta ku digel Qur’anê ji Resûlullah re hatiye hinartin çi ye? 23.10.17 352
2 Hûn di karin ji sûreyê Fatihe ayeta “em bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin” rave bikin? 28.11.17 334
3 Ma Qur’ana Pîroz di 23 salan an jî bi tenê di mehekê de hatiye hinartin? 04.01.18 325
4 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 372
5 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 299
6 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 272
7 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 276
8 Ma Xwedê Teala ji bo her herêmeke li cîhanê hişyarkerek şandiye? 06.09.17 395
9 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 334
10 Ma wateya têgeha “ulu’l-elbab” ya ku di gelek ayetên Qur’anê de dibore, çi ye? 30.11.17 320
11 Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye? 09.01.18 303
12 Ma mebest ji bêjeya “ruhban” ya ku di Qur’anê de dibore de kî ne? 07.09.17 422
13 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 364
14 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 329
15 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 275
16 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 437
17 Ma mebest ji zahirî û batiniya Xwedê çi ye? 30.10.17 352
18 Çima mijarên di Qur’anê de di sûreyên cur bi cur de tên vegotin? 05.12.17 316
19 Ma lêkera şae û erade di Qur’anê de di wayeta “xwestin”ê de ye? 11.01.18 314
20 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 337
21 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 341
22 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 267
23 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 282
24 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 351
25 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 326
26 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 360
27 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 244
28 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 377
29 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 308
30 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 258
31 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 288
32 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 381
33 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 282
34 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 279
35 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 253
36 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 349
37 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 378
38 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 260
39 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 234
40 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 428
41 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 357
42 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 239
43 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 191
44 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 359
45 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 294
46 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 387
47 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 243
48 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 357
49 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 279
50 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 298
51 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 397
52 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 322
53 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 306
54 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 405
55 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 300
56 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 280
57 Ma ji alimên berê kesekî ku ayeta 4an ji sûreyê Îbrahîm wekî we fêhm kiribe heye? 18.10.17 364
58 Ma Pêxemeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hikum nedaye? 23.11.17 319
59 Ma li gorî ayeta 54an ji sûreyê E‘raf, şev li pêş e yan ro? 27.12.17 340