Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Qur'an Tarih: 06 Aralık 2017

Pirs: Min bi kêf nivîsa mamoste Abdulaziz Bayındır ya bi sernavê “Kitap ve Hikmet”ê xwend. Gava min ayetên di der barê vê mijarê de xwendin, min dît ku di sûreyê Alî Îmran ayeta 48an û di sûreyê Maîde ayeta 110an de bêjeyên “Tewrat”, “Încîl” û “Kitab”ê derbas dibin. Gelo mebest ji kelîmeya “el-kitab”ê ya ku di van ayetan de çi ye? Ma ji bilî Tewratê kitêbên ku ji pêxemberên beriya Hz. Îsa re hatine dayîn in? Qertafa “el” û bikaranîna bêjeyê ne qalibê pirjimarî, bi qalibê yekjimarî jî pirtir bala min kişand. Di vê mijarê de hûn dikarin agahiyê bidin?

Bersiv: Bikaranîna bêjeya “el-Kitab”ê digel bêjeyên “Tewrat” û “Încîl”ê di ayeta 48an ji sûreyê Alî Îmran û ayeta 110an ji sûreyê Maîde, lazim didêre ku cudahiyek wê ji “kitab” a ku di sûreyê Beqere ayeta 151an de dibore, hebe. Mebest ji “el-Kitab”a ku di sûreyê Beqere ayeta 151an derbas dibe “Qur’an” e. Lê meqsed ji bêjeya “kitab”ê ya ku di ayetên din de dibore “nivîsandin” e. Bi sedema ku di ayetên têkildar de qala Îsa aleyhisselam tê kirin û kelîmeya “Încîl”ê derbas dibe, em wiha mane dikin. Li aliyê din, di hin ayetên Qur’an de tê diyarkirin ku însan, tiştê nizane bi pênûsê ango bi nivîsê (‘Eleq, 96/4-6), her wiha îfade û beyan ango rewanbêjî hatiye fêrkirin (Rehman, 55/4). Lê belê di ayetên wekî ayeta 151an ji sûreyê Beqere gava tu qerîneyek (nîşan û îşaretek) tunebe, di wateya “kitêba îlahî” de ye. Nebî ango pêxember vê kitêba îlahî tîlawet dikin, fêr dikin. Wekî din jî temamê Nebiyan, hukmên ango hîkmeta ku di kitêbên ji wan re hatine hinartin de hene jî, didin fêrkirin.

Ayetên têkildar ji aliyê me ve wiha hatine wergerandin:

Dê nivîs, zanîna rast, Tewrat û Încîlê fêrî wî (Îsa) bike.” (Alî Îmran, 3/48)

Xwedê dê wê rojê wiha bibêje: Ey Îsayê kurê Meryemê! Qencî û kerema ku Min li te û dayîka te kiribû bîne bîra xwe. Min bi canê pak piştgiriya te kiribû; hem di dergûşê de hem di navsereyî de tu bi mirovan re dipeyivî. Min nivîsandin, hîkmet, Tewrat û Încîl fêrî te kiribû. Te bi destûra Min ji heriyê peykerê teyran çêdikir û pif dikirê piştre bi destûra Min dibû teyr. Te bi destûra Min, korê ji zikmakî û nexweşê çermbelekî baş dikirin. Dîsa te bi destûra Min, mirî ji gorê derdixistin (zindî dikirin). Min tu ji zaroyên Îsraîl jî rizgar kiribû; lewra digel ku tu bi delîlên aşkere ji wan re hatibû jî yên kafir, gotibûn: “Ev ji sêrbaziyeke aşkere ye.” (Maîde, 5/110)

Da ku Em qenciyên xwe li ser we temam bikin, Me ji nav we ji bo we qasidek şand. Ew, ayetên Me ji we re dixwîne, we paqij dike, we fêrî Kitêb û hikmetê dike û we fêrî tiştê ku hûn pê nizanin dike.” (Beqere, 2/151)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 596
2 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 513
3 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 486
4 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 622
5 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 474
6 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 516
7 Ma ji alimên berê kesekî ku ayeta 4an ji sûreyê Îbrahîm wekî we fêhm kiribe heye? 18.10.17 650
8 Ma Pêxemeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hikum nedaye? 23.11.17 515
9 Ma li gorî ayeta 54an ji sûreyê E‘raf, şev li pêş e yan ro? 27.12.17 519
10 Ma hîkmeta ku digel Qur’anê ji Resûlullah re hatiye hinartin çi ye? 23.10.17 583
11 Hûn di karin ji sûreyê Fatihe ayeta “em bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin” rave bikin? 28.11.17 513
12 Ma Qur’ana Pîroz di 23 salan an jî bi tenê di mehekê de hatiye hinartin? 04.01.18 503
13 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 563
14 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 488
15 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 486
16 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 456
17 Ma Xwedê Teala ji bo her herêmeke li cîhanê hişyarkerek şandiye? 06.09.17 594
18 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 530
19 Ma wateya têgeha “ulu’l-elbab” ya ku di gelek ayetên Qur’anê de dibore, çi ye? 30.11.17 522
20 Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye? 09.01.18 475
21 Ma mebest ji bêjeya “ruhban” ya ku di Qur’anê de dibore de kî ne? 07.09.17 618
22 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 542
23 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 495
24 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 449
25 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 627
26 Ma mebest ji zahirî û batiniya Xwedê çi ye? 30.10.17 552
27 Çima mijarên di Qur’anê de di sûreyên cur bi cur de tên vegotin? 05.12.17 501
28 Ma lêkera şae û erade di Qur’anê de di wayeta “xwestin”ê de ye? 11.01.18 519
29 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 526
30 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 529
31 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 416
32 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 463
33 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 561
34 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 516
35 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 542
36 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 435
37 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 569
38 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 508
39 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 425
40 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 498
41 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 657
42 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 502
43 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 506
44 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 473
45 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 533
46 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 566
47 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 454
48 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 448
49 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 653
50 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 559
51 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 414
52 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 371
53 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 576
54 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 486
55 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 620
56 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 427
57 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 557
58 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 495
59 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 504