Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Qur'an Tarih: 19 Aralık 2017

Pirs: Pirsa min di der barê xwendina “dad”ê de ye. Hin seyda û hafizên herêma Stenbolê bi awayê welezzallîn dixwînin. Lê belê ‘Ebdussemed, Mustefa Îsmaîl û temamê mamosteyên din weleddallîn dixwînin. Ev pirsgirêk di dema Îmam Suyûtiyê ku ji mamosteyê zimanê ‘Erebî ye de jî hebûye û gotiye ku “xwendina bi awayê za teqez şaş e.” Wê gavê kîjan xwendin rast e? Ma em bidin pey kê?

Bersiv: Pirsgirêka ku we behsa wê kir, ji bo yên ku ne ‘Ereb in û alfabeya ‘Erebî bikar nînin arîşe ye. Wekî mînak tîpên (خ ح ه) yên ‘Erebî, em di zimanê Turkî de ji bêgavî bi tenê bi tîpa “H” dinivîsin. Halbukî ev, tîpên bi temamî ji hev cuda ne û hin caran ji aliyê wateyê ve ji hev dûr dikevin. Heman tişt ji bo tîpên (د ط ض) jî derbas dibin. Gava mirov van her sê herfan bi dengê tîpa “D”ê bixwîne, kêmasiyek derdikeve holê.

Hûn bala xwe bidin xwendevanên ‘Ereb û li gorî qurrayên wan bixwînin.  Lewra bi taybetî jî gava mirov kelîmeya (ولا الضالين) ya ku di dawiya Fatîheyê de derbas dibe bi awayê (ولا الظالين) bi “za”yê bixwîne di vî halî de wate: di dewsa “me nexe rêya rêşaşan”, dibe “me nexe rêya yên xwe dane ber siyê.”

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 742
2 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 561
3 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 564
4 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 542
5 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 587
6 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 638
7 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 541
8 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 516
9 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 716
10 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 638
11 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 460
12 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 431
13 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 632
14 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 551
15 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 716
16 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 490
17 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 620
18 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 565
19 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 559
20 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 650
21 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 561
22 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 546
23 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 695
24 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 524
25 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 585
26 Ma ji alimên berê kesekî ku ayeta 4an ji sûreyê Îbrahîm wekî we fêhm kiribe heye? 18.10.17 740
27 Ma Pêxemeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hikum nedaye? 23.11.17 578
28 Ma li gorî ayeta 54an ji sûreyê E‘raf, şev li pêş e yan ro? 27.12.17 566
29 Ma hîkmeta ku digel Qur’anê ji Resûlullah re hatiye hinartin çi ye? 23.10.17 665
30 Hûn di karin ji sûreyê Fatihe ayeta “em bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin” rave bikin? 28.11.17 565
31 Ma Qur’ana Pîroz di 23 salan an jî bi tenê di mehekê de hatiye hinartin? 04.01.18 568
32 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 610
33 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 534
34 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 560
35 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 517
36 Ma Xwedê Teala ji bo her herêmeke li cîhanê hişyarkerek şandiye? 06.09.17 656
37 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 589
38 Ma wateya têgeha “ulu’l-elbab” ya ku di gelek ayetên Qur’anê de dibore, çi ye? 30.11.17 573
39 Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye? 09.01.18 530
40 Ma mebest ji bêjeya “ruhban” ya ku di Qur’anê de dibore de kî ne? 07.09.17 664
41 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 600
42 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 567
43 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 498
44 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 677
45 Ma mebest ji zahirî û batiniya Xwedê çi ye? 30.10.17 616
46 Çima mijarên di Qur’anê de di sûreyên cur bi cur de tên vegotin? 05.12.17 568
47 Ma lêkera şae û erade di Qur’anê de di wayeta “xwestin”ê de ye? 11.01.18 571
48 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 590
49 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 601
50 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 486
51 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 532
52 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 636
53 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 561
54 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 601
55 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 495
56 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 632
57 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 575
58 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 464
59 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 580