Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Qur'an Tarih: 19 Aralık 2017

Pirs: Pirsa min di der barê xwendina “dad”ê de ye. Hin seyda û hafizên herêma Stenbolê bi awayê welezzallîn dixwînin. Lê belê ‘Ebdussemed, Mustefa Îsmaîl û temamê mamosteyên din weleddallîn dixwînin. Ev pirsgirêk di dema Îmam Suyûtiyê ku ji mamosteyê zimanê ‘Erebî ye de jî hebûye û gotiye ku “xwendina bi awayê za teqez şaş e.” Wê gavê kîjan xwendin rast e? Ma em bidin pey kê?

Bersiv: Pirsgirêka ku we behsa wê kir, ji bo yên ku ne ‘Ereb in û alfabeya ‘Erebî bikar nînin arîşe ye. Wekî mînak tîpên (خ ح ه) yên ‘Erebî, em di zimanê Turkî de ji bêgavî bi tenê bi tîpa “H” dinivîsin. Halbukî ev, tîpên bi temamî ji hev cuda ne û hin caran ji aliyê wateyê ve ji hev dûr dikevin. Heman tişt ji bo tîpên (د ط ض) jî derbas dibin. Gava mirov van her sê herfan bi dengê tîpa “D”ê bixwîne, kêmasiyek derdikeve holê.

Hûn bala xwe bidin xwendevanên ‘Ereb û li gorî qurrayên wan bixwînin.  Lewra bi taybetî jî gava mirov kelîmeya (ولا الضالين) ya ku di dawiya Fatîheyê de derbas dibe bi awayê (ولا الظالين) bi “za”yê bixwîne di vî halî de wate: di dewsa “me nexe rêya rêşaşan”, dibe “me nexe rêya yên xwe dane ber siyê.”

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 501
2 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 522
3 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 404
4 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 382
5 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 603
6 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 516
7 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 387
8 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 329
9 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 532
10 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 445
11 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 565
12 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 385
13 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 509
14 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 445
15 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 465
16 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 558
17 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 470
18 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 448
19 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 567
20 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 432
21 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 452
22 Ma ji alimên berê kesekî ku ayeta 4an ji sûreyê Îbrahîm wekî we fêhm kiribe heye? 18.10.17 575
23 Ma Pêxemeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hikum nedaye? 23.11.17 470
24 Ma li gorî ayeta 54an ji sûreyê E‘raf, şev li pêş e yan ro? 27.12.17 484
25 Ma hîkmeta ku digel Qur’anê ji Resûlullah re hatiye hinartin çi ye? 23.10.17 526
26 Hûn di karin ji sûreyê Fatihe ayeta “em bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin” rave bikin? 28.11.17 470
27 Ma Qur’ana Pîroz di 23 salan an jî bi tenê di mehekê de hatiye hinartin? 04.01.18 465
28 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 520
29 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 455
30 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 440
31 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 411
32 Ma Xwedê Teala ji bo her herêmeke li cîhanê hişyarkerek şandiye? 06.09.17 549
33 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 491
34 Ma wateya têgeha “ulu’l-elbab” ya ku di gelek ayetên Qur’anê de dibore, çi ye? 30.11.17 482
35 Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye? 09.01.18 437
36 Ma mebest ji bêjeya “ruhban” ya ku di Qur’anê de dibore de kî ne? 07.09.17 580
37 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 495
38 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 459
39 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 415
40 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 581
41 Ma mebest ji zahirî û batiniya Xwedê çi ye? 30.10.17 513
42 Çima mijarên di Qur’anê de di sûreyên cur bi cur de tên vegotin? 05.12.17 454
43 Ma lêkera şae û erade di Qur’anê de di wayeta “xwestin”ê de ye? 11.01.18 474
44 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 480
45 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 492
46 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 386
47 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 420
48 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 512
49 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 473
50 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 505
51 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 391
52 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 520
53 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 457
54 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 387
55 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 451
56 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 579
57 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 460
58 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 459
59 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 424