Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Qur'an Tarih: 21 Aralık 2017

Pirs: Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? Çima her gav di cihên ku behsa jinan dike de bi navgîniya mêran îfadeyên “ji pîrekên xwe re bibêjin” hatine bikaranîn?

Bersiv: Qur’ana Pîroz bi tenê xitab/bang li mêran nake, ew kitêbeke ku bang li her Misilmanê mêr û jin dike. Di ayetên ku bi xitabên gelemperî hatine mîna “Gelî zaroyên Adem”, “gelî mirovan”, “ummet”, “civak”, “mêr û jin”, “mêrên bawermend jinên bawermend”, “mêrên Misilman, jinên Misilman” û hwd. de jin jî her gav hene.

Lê belê bi sedema ku muxatebê pêşîn Nebiyê me ye, di diyarkirina gelek hukum û biryaran de rasterast xitab li şexsê wî hatiye kirin.

Li ser meseleyê ayetên li jêr bi vî rengî ne:

 “Ji zilamên bawermend re bibêje: Bila çavên xwe (ji heramiyê) bigrin û cihên şermegeha xwe biparêzin…” (Nûr, 24/30)

“Ji jinên bawermend re bibêje: Bila çavên xwe (ji heramiyê) bigrin û cihên şermegeha xwe biparêzin. Ji beşa ku xuya dike pê ve -ew ne tê de ye- bila xeml û zîneta xwe dernexin der. Bila çarikên xwe berdin ser sîngên xwe…”(Nûr, 24/31)

Ey Pêxember! Ji xanimên xwe re, ji keçên xwe re û ji pîrekên bawermendan re bibêje: Bila bi cilbabên xwe (çarikên xwe yên mezin) bedena xwe binixumînin…” (Ehzab, 33/59)

Di van îfadeyan de rewşeke awarte tuneye. Di hin ayetan de jî rasterast bang li jinan hatiye kirin:

Gelî xanimên Pêxember! Kî ji we bêtoretiyeke ku bê çespandin bike, dê ezabê wê du qat be. Ev li ba Xwedê hêsan e.” (Ehzab, 33/30)

Kî ji we li ber Xwedê û Resûlê Wî serê xwe bitewîne û  karê qenc bike, Em ê xelata wê du qat bidinê. Jixwe Me ji bo wê rizqekî bi comerdî amade kiriye.” (Ehzab, 33/31)

Gelî xanimên Pêxember! Hûn ji jinan ne mîna yekê ji wan in. Heke hûn ji Xwedê ditirsin bi nazdarî xeber nedin, vêca dê bi yê dilxerab re umûd çêbibe. Hûn gotinê, bêyî ku cidiyetê xera bike bibêjin.” (Ehzab, 33/32)

Di malên xwe de rûnin, mîna serdema Cahiliyeyê jinaniya xwe dernexin pêş, bi berdewamî nimêj bikin, zekatê bidin û bi gotina Xwedê û Qasidê Wî bikin. Gelî ehlê mala Pêxember! Daxwaza Xwedê bi tenê ku qirêjê ji we dûr bixe û we ji her kirêtiyê pak û paqij bike.” (Ehzab, 33/33)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 289
2 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 227
3 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 245
4 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 322
5 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 248
6 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 245
7 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 324
8 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 251
9 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 234
10 Ma ji alimên berê kesekî ku ayeta 4an ji sûreyê Îbrahîm wekî we fêhm kiribe heye? 18.10.17 288
11 Ma Pêxemeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hikum nedaye? 23.11.17 243
12 Ma li gorî ayeta 54an ji sûreyê E‘raf, şev li pêş e yan ro? 27.12.17 276
13 Ma hîkmeta ku digel Qur’anê ji Resûlullah re hatiye hinartin çi ye? 23.10.17 293
14 Hûn di karin ji sûreyê Fatihe ayeta “em bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin” rave bikin? 28.11.17 283
15 Ma Qur’ana Pîroz di 23 salan an jî bi tenê di mehekê de hatiye hinartin? 04.01.18 275
16 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 320
17 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 247
18 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 224
19 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 217
20 Ma Xwedê Teala ji bo her herêmeke li cîhanê hişyarkerek şandiye? 06.09.17 337
21 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 265
22 Ma wateya têgeha “ulu’l-elbab” ya ku di gelek ayetên Qur’anê de dibore, çi ye? 30.11.17 247
23 Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye? 09.01.18 245
24 Ma mebest ji bêjeya “ruhban” ya ku di Qur’anê de dibore de kî ne? 07.09.17 351
25 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 302
26 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 264
27 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 212
28 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 349
29 Ma mebest ji zahirî û batiniya Xwedê çi ye? 30.10.17 286
30 Çima mijarên di Qur’anê de di sûreyên cur bi cur de tên vegotin? 05.12.17 263
31 Ma lêkera şae û erade di Qur’anê de di wayeta “xwestin”ê de ye? 11.01.18 257
32 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 293
33 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 285
34 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 216
35 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 209
36 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 304
37 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 263
38 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 293
39 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 200
40 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 316
41 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 258
42 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 218
43 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 213
44 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 325
45 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 234
46 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 223
47 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 207
48 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 304
49 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 296
50 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 213
51 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 189
52 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 354
53 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 283
54 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 197
55 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 148
56 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 315
57 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 222
58 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 297
59 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 167