Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Qur'an Tarih: 21 Aralık 2017

Pirs: Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? Çima her gav di cihên ku behsa jinan dike de bi navgîniya mêran îfadeyên “ji pîrekên xwe re bibêjin” hatine bikaranîn?

Bersiv: Qur’ana Pîroz bi tenê xitab/bang li mêran nake, ew kitêbeke ku bang li her Misilmanê mêr û jin dike. Di ayetên ku bi xitabên gelemperî hatine mîna “Gelî zaroyên Adem”, “gelî mirovan”, “ummet”, “civak”, “mêr û jin”, “mêrên bawermend jinên bawermend”, “mêrên Misilman, jinên Misilman” û hwd. de jin jî her gav hene.

Lê belê bi sedema ku muxatebê pêşîn Nebiyê me ye, di diyarkirina gelek hukum û biryaran de rasterast xitab li şexsê wî hatiye kirin.

Li ser meseleyê ayetên li jêr bi vî rengî ne:

 “Ji zilamên bawermend re bibêje: Bila çavên xwe (ji heramiyê) bigrin û cihên şermegeha xwe biparêzin…” (Nûr, 24/30)

“Ji jinên bawermend re bibêje: Bila çavên xwe (ji heramiyê) bigrin û cihên şermegeha xwe biparêzin. Ji beşa ku xuya dike pê ve -ew ne tê de ye- bila xeml û zîneta xwe dernexin der. Bila çarikên xwe berdin ser sîngên xwe…”(Nûr, 24/31)

Ey Pêxember! Ji xanimên xwe re, ji keçên xwe re û ji pîrekên bawermendan re bibêje: Bila bi cilbabên xwe (çarikên xwe yên mezin) bedena xwe binixumînin…” (Ehzab, 33/59)

Di van îfadeyan de rewşeke awarte tuneye. Di hin ayetan de jî rasterast bang li jinan hatiye kirin:

Gelî xanimên Pêxember! Kî ji we bêtoretiyeke ku bê çespandin bike, dê ezabê wê du qat be. Ev li ba Xwedê hêsan e.” (Ehzab, 33/30)

Kî ji we li ber Xwedê û Resûlê Wî serê xwe bitewîne û  karê qenc bike, Em ê xelata wê du qat bidinê. Jixwe Me ji bo wê rizqekî bi comerdî amade kiriye.” (Ehzab, 33/31)

Gelî xanimên Pêxember! Hûn ji jinan ne mîna yekê ji wan in. Heke hûn ji Xwedê ditirsin bi nazdarî xeber nedin, vêca dê bi yê dilxerab re umûd çêbibe. Hûn gotinê, bêyî ku cidiyetê xera bike bibêjin.” (Ehzab, 33/32)

Di malên xwe de rûnin, mîna serdema Cahiliyeyê jinaniya xwe dernexin pêş, bi berdewamî nimêj bikin, zekatê bidin û bi gotina Xwedê û Qasidê Wî bikin. Gelî ehlê mala Pêxember! Daxwaza Xwedê bi tenê ku qirêjê ji we dûr bixe û we ji her kirêtiyê pak û paqij bike.” (Ehzab, 33/33)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 525
2 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 434
3 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 432
4 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 391
5 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 470
6 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 493
7 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 381
8 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 355
9 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 577
10 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 489
11 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 359
12 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 309
13 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 492
14 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 418
15 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 535
16 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 362
17 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 487
18 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 422
19 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 409
20 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 535
21 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 446
22 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 428
23 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 538
24 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 410
25 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 432
26 Ma ji alimên berê kesekî ku ayeta 4an ji sûreyê Îbrahîm wekî we fêhm kiribe heye? 18.10.17 549
27 Ma Pêxemeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hikum nedaye? 23.11.17 443
28 Ma li gorî ayeta 54an ji sûreyê E‘raf, şev li pêş e yan ro? 27.12.17 455
29 Ma hîkmeta ku digel Qur’anê ji Resûlullah re hatiye hinartin çi ye? 23.10.17 493
30 Hûn di karin ji sûreyê Fatihe ayeta “em bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin” rave bikin? 28.11.17 445
31 Ma Qur’ana Pîroz di 23 salan an jî bi tenê di mehekê de hatiye hinartin? 04.01.18 438
32 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 496
33 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 420
34 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 414
35 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 390
36 Ma Xwedê Teala ji bo her herêmeke li cîhanê hişyarkerek şandiye? 06.09.17 523
37 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 468
38 Ma wateya têgeha “ulu’l-elbab” ya ku di gelek ayetên Qur’anê de dibore, çi ye? 30.11.17 459
39 Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye? 09.01.18 412
40 Ma mebest ji bêjeya “ruhban” ya ku di Qur’anê de dibore de kî ne? 07.09.17 558
41 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 473
42 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 439
43 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 394
44 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 554
45 Ma mebest ji zahirî û batiniya Xwedê çi ye? 30.10.17 483
46 Çima mijarên di Qur’anê de di sûreyên cur bi cur de tên vegotin? 05.12.17 433
47 Ma lêkera şae û erade di Qur’anê de di wayeta “xwestin”ê de ye? 11.01.18 443
48 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 453
49 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 467
50 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 362
51 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 396
52 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 484
53 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 445
54 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 479
55 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 363
56 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 492
57 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 431
58 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 353
59 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 418