Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Qur'an Tarih: 09 Ocak 2018

Pirs: Di Qur’ana Pîroz de du şêwazên vegotinê hene. Ya yekem ku rasterast Xwedê dibêje “Min afirand”, “Min wiha xwest.” Şêwazekî din jî heye. Ev jî wekî ku yekî nivîsandibe û gotina Xwedê rast bidêre mîna “Xwedê wiha ferman dike.” Ev pirsa han ji min re çêbû: Gelo ayetek diyar bike ku temamê peyvên Qur’anê gotinên Xwedê ne, heye? Ango Qur’an di dema Hz. Muhemmed de ne wekî kitêbekê bû. Ma ne pêkan e ku Hz. Ebû Bekir û hevalên xwe ji hedîsên Hz. Muhemmed û ji gotinên xwe berhemek pêkanîbin? Ango gotinên bi awayê “Me bi xwe hinart” an jî “Min afirand” teqez kelamê Xwedê ye. Ev bi rastî jî ayet in. Ên din jî wekî “Xwedê wiha ferman kir”, “Xwedê vê ji we dixwaze.”  Ma nabe ku ev gotinên Xwedê rast didêrin û ji hedîsan hatibin girtin an jî ji aliyê sehabiyan ve lê hatibin zêdekirin?

Bersiv: Ev taybetmendî û şêwazên vegotina zimanê ‘Erebî ne; bi sedema ku di zimanê Turkî de tunene pêkan e ku ji we re xerîb xuya bike. Ji kesên hewl dane ku Qur’anê ji bilî Xwedê wekî gotina yekî din nîşan bidin tu kesî rexeneyeke wiha nekiriye. Lewra tiştekî wiha nayê hişê kesên ku bi zimanê ‘Erebî dizanin.

Hîn di jiyana Pêxemberê me de Qur’an wekî kitêbekê temam bûbû. Tiştê ku di dema Hz. Ebû Bekir de hatiye kirin jî ji nivîsandina metnekî ku bi tifaqa tevan û temamê ayetan di xwe de bihewîne û rê li pêşiya derketina ixtilafan bigre pêk tê. Ev jî hatiye bidestxistin. Di der barê metnê di destê me de ye ku metnê Qur’anê ye tu gengeşî çênebûye.

Vê ayeta li jêr destnîşan dike ku temamê lefzê Qur’anê yê Xwedê ye:

Ma ew ji serî heta dawî li Qur’anê nafikirin? Eger ew, ne ji cem Xwedê  bûya, ew ê tê de pêrgî gelek nakokiyan bihatina!” (Nîsa, 4/82)

Wekî din hûn dikarin li van ayetan jî binêrin: Beqere 2/23-24; En’am 6/19, Yûsuf 12/2,  Îsra 17/88, Neml 27/6, Şûra 42/7, Zuxruf 43/3.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 768
2 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 581
3 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 585
4 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 566
5 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 604
6 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 660
7 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 567
8 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 548
9 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 742
10 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 663
11 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 472
12 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 453
13 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 656
14 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 579
15 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 746
16 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 518
17 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 641
18 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 589
19 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 575
20 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 673
21 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 580
22 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 562
23 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 730
24 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 543
25 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 612
26 Ma ji alimên berê kesekî ku ayeta 4an ji sûreyê Îbrahîm wekî we fêhm kiribe heye? 18.10.17 776
27 Ma Pêxemeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hikum nedaye? 23.11.17 605
28 Ma li gorî ayeta 54an ji sûreyê E‘raf, şev li pêş e yan ro? 27.12.17 582
29 Ma hîkmeta ku digel Qur’anê ji Resûlullah re hatiye hinartin çi ye? 23.10.17 697
30 Hûn di karin ji sûreyê Fatihe ayeta “em bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin” rave bikin? 28.11.17 583
31 Ma Qur’ana Pîroz di 23 salan an jî bi tenê di mehekê de hatiye hinartin? 04.01.18 593
32 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 634
33 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 554
34 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 588
35 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 548
36 Ma Xwedê Teala ji bo her herêmeke li cîhanê hişyarkerek şandiye? 06.09.17 675
37 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 612
38 Ma wateya têgeha “ulu’l-elbab” ya ku di gelek ayetên Qur’anê de dibore, çi ye? 30.11.17 590
39 Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye? 09.01.18 548
40 Ma mebest ji bêjeya “ruhban” ya ku di Qur’anê de dibore de kî ne? 07.09.17 685
41 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 626
42 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 590
43 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 513
44 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 696
45 Ma mebest ji zahirî û batiniya Xwedê çi ye? 30.10.17 643
46 Çima mijarên di Qur’anê de di sûreyên cur bi cur de tên vegotin? 05.12.17 591
47 Ma lêkera şae û erade di Qur’anê de di wayeta “xwestin”ê de ye? 11.01.18 593
48 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 614
49 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 622
50 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 509
51 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 556
52 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 658
53 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 575
54 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 623
55 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 517
56 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 655
57 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 595
58 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 485
59 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 610