Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Qur'an Tarih: 09 Ocak 2018

Pirs: Di Qur’ana Pîroz de du şêwazên vegotinê hene. Ya yekem ku rasterast Xwedê dibêje “Min afirand”, “Min wiha xwest.” Şêwazekî din jî heye. Ev jî wekî ku yekî nivîsandibe û gotina Xwedê rast bidêre mîna “Xwedê wiha ferman dike.” Ev pirsa han ji min re çêbû: Gelo ayetek diyar bike ku temamê peyvên Qur’anê gotinên Xwedê ne, heye? Ango Qur’an di dema Hz. Muhemmed de ne wekî kitêbekê bû. Ma ne pêkan e ku Hz. Ebû Bekir û hevalên xwe ji hedîsên Hz. Muhemmed û ji gotinên xwe berhemek pêkanîbin? Ango gotinên bi awayê “Me bi xwe hinart” an jî “Min afirand” teqez kelamê Xwedê ye. Ev bi rastî jî ayet in. Ên din jî wekî “Xwedê wiha ferman kir”, “Xwedê vê ji we dixwaze.”  Ma nabe ku ev gotinên Xwedê rast didêrin û ji hedîsan hatibin girtin an jî ji aliyê sehabiyan ve lê hatibin zêdekirin?

Bersiv: Ev taybetmendî û şêwazên vegotina zimanê ‘Erebî ne; bi sedema ku di zimanê Turkî de tunene pêkan e ku ji we re xerîb xuya bike. Ji kesên hewl dane ku Qur’anê ji bilî Xwedê wekî gotina yekî din nîşan bidin tu kesî rexeneyeke wiha nekiriye. Lewra tiştekî wiha nayê hişê kesên ku bi zimanê ‘Erebî dizanin.

Hîn di jiyana Pêxemberê me de Qur’an wekî kitêbekê temam bûbû. Tiştê ku di dema Hz. Ebû Bekir de hatiye kirin jî ji nivîsandina metnekî ku bi tifaqa tevan û temamê ayetan di xwe de bihewîne û rê li pêşiya derketina ixtilafan bigre pêk tê. Ev jî hatiye bidestxistin. Di der barê metnê di destê me de ye ku metnê Qur’anê ye tu gengeşî çênebûye.

Vê ayeta li jêr destnîşan dike ku temamê lefzê Qur’anê yê Xwedê ye:

Ma ew ji serî heta dawî li Qur’anê nafikirin? Eger ew, ne ji cem Xwedê  bûya, ew ê tê de pêrgî gelek nakokiyan bihatina!” (Nîsa, 4/82)

Wekî din hûn dikarin li van ayetan jî binêrin: Beqere 2/23-24; En’am 6/19, Yûsuf 12/2,  Îsra 17/88, Neml 27/6, Şûra 42/7, Zuxruf 43/3.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma mebest ji bêjeya “ruhban” ya ku di Qur’anê de dibore de kî ne? 07.09.17 558
2 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 473
3 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 439
4 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 395
5 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 554
6 Ma mebest ji zahirî û batiniya Xwedê çi ye? 30.10.17 483
7 Çima mijarên di Qur’anê de di sûreyên cur bi cur de tên vegotin? 05.12.17 434
8 Ma lêkera şae û erade di Qur’anê de di wayeta “xwestin”ê de ye? 11.01.18 444
9 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 453
10 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 467
11 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 362
12 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 396
13 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 484
14 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 445
15 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 480
16 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 363
17 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 492
18 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 432
19 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 354
20 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 418
21 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 525
22 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 434
23 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 432
24 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 391
25 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 470
26 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 493
27 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 381
28 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 355
29 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 577
30 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 489
31 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 359
32 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 309
33 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 492
34 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 418
35 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 535
36 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 362
37 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 487
38 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 422
39 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 409
40 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 535
41 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 446
42 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 428
43 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 538
44 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 410
45 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 433
46 Ma ji alimên berê kesekî ku ayeta 4an ji sûreyê Îbrahîm wekî we fêhm kiribe heye? 18.10.17 549
47 Ma Pêxemeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hikum nedaye? 23.11.17 444
48 Ma li gorî ayeta 54an ji sûreyê E‘raf, şev li pêş e yan ro? 27.12.17 456
49 Ma hîkmeta ku digel Qur’anê ji Resûlullah re hatiye hinartin çi ye? 23.10.17 493
50 Hûn di karin ji sûreyê Fatihe ayeta “em bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin” rave bikin? 28.11.17 445
51 Ma Qur’ana Pîroz di 23 salan an jî bi tenê di mehekê de hatiye hinartin? 04.01.18 438
52 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 496
53 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 420
54 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 414
55 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 390
56 Ma Xwedê Teala ji bo her herêmeke li cîhanê hişyarkerek şandiye? 06.09.17 523
57 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 468
58 Ma wateya têgeha “ulu’l-elbab” ya ku di gelek ayetên Qur’anê de dibore, çi ye? 30.11.17 460
59 Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye? 09.01.18 413