Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Qur'an Tarih: 09 Ocak 2018

Pirs: Di Qur’ana Pîroz de du şêwazên vegotinê hene. Ya yekem ku rasterast Xwedê dibêje “Min afirand”, “Min wiha xwest.” Şêwazekî din jî heye. Ev jî wekî ku yekî nivîsandibe û gotina Xwedê rast bidêre mîna “Xwedê wiha ferman dike.” Ev pirsa han ji min re çêbû: Gelo ayetek diyar bike ku temamê peyvên Qur’anê gotinên Xwedê ne, heye? Ango Qur’an di dema Hz. Muhemmed de ne wekî kitêbekê bû. Ma ne pêkan e ku Hz. Ebû Bekir û hevalên xwe ji hedîsên Hz. Muhemmed û ji gotinên xwe berhemek pêkanîbin? Ango gotinên bi awayê “Me bi xwe hinart” an jî “Min afirand” teqez kelamê Xwedê ye. Ev bi rastî jî ayet in. Ên din jî wekî “Xwedê wiha ferman kir”, “Xwedê vê ji we dixwaze.”  Ma nabe ku ev gotinên Xwedê rast didêrin û ji hedîsan hatibin girtin an jî ji aliyê sehabiyan ve lê hatibin zêdekirin?

Bersiv: Ev taybetmendî û şêwazên vegotina zimanê ‘Erebî ne; bi sedema ku di zimanê Turkî de tunene pêkan e ku ji we re xerîb xuya bike. Ji kesên hewl dane ku Qur’anê ji bilî Xwedê wekî gotina yekî din nîşan bidin tu kesî rexeneyeke wiha nekiriye. Lewra tiştekî wiha nayê hişê kesên ku bi zimanê ‘Erebî dizanin.

Hîn di jiyana Pêxemberê me de Qur’an wekî kitêbekê temam bûbû. Tiştê ku di dema Hz. Ebû Bekir de hatiye kirin jî ji nivîsandina metnekî ku bi tifaqa tevan û temamê ayetan di xwe de bihewîne û rê li pêşiya derketina ixtilafan bigre pêk tê. Ev jî hatiye bidestxistin. Di der barê metnê di destê me de ye ku metnê Qur’anê ye tu gengeşî çênebûye.

Vê ayeta li jêr destnîşan dike ku temamê lefzê Qur’anê yê Xwedê ye:

Ma ew ji serî heta dawî li Qur’anê nafikirin? Eger ew, ne ji cem Xwedê  bûya, ew ê tê de pêrgî gelek nakokiyan bihatina!” (Nîsa, 4/82)

Wekî din hûn dikarin li van ayetan jî binêrin: Beqere 2/23-24; En’am 6/19, Yûsuf 12/2,  Îsra 17/88, Neml 27/6, Şûra 42/7, Zuxruf 43/3.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 322
2 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 248
3 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 244
4 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 324
5 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 251
6 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 233
7 Ma ji alimên berê kesekî ku ayeta 4an ji sûreyê Îbrahîm wekî we fêhm kiribe heye? 18.10.17 288
8 Ma Pêxemeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hikum nedaye? 23.11.17 243
9 Ma li gorî ayeta 54an ji sûreyê E‘raf, şev li pêş e yan ro? 27.12.17 276
10 Ma hîkmeta ku digel Qur’anê ji Resûlullah re hatiye hinartin çi ye? 23.10.17 293
11 Hûn di karin ji sûreyê Fatihe ayeta “em bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin” rave bikin? 28.11.17 283
12 Ma Qur’ana Pîroz di 23 salan an jî bi tenê di mehekê de hatiye hinartin? 04.01.18 275
13 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 320
14 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 247
15 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 224
16 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 216
17 Ma Xwedê Teala ji bo her herêmeke li cîhanê hişyarkerek şandiye? 06.09.17 337
18 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 265
19 Ma wateya têgeha “ulu’l-elbab” ya ku di gelek ayetên Qur’anê de dibore, çi ye? 30.11.17 247
20 Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye? 09.01.18 245
21 Ma mebest ji bêjeya “ruhban” ya ku di Qur’anê de dibore de kî ne? 07.09.17 351
22 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 302
23 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 264
24 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 212
25 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 349
26 Ma mebest ji zahirî û batiniya Xwedê çi ye? 30.10.17 286
27 Çima mijarên di Qur’anê de di sûreyên cur bi cur de tên vegotin? 05.12.17 263
28 Ma lêkera şae û erade di Qur’anê de di wayeta “xwestin”ê de ye? 11.01.18 257
29 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 293
30 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 285
31 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 216
32 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 209
33 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 304
34 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 263
35 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 293
36 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 200
37 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 316
38 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 258
39 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 218
40 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 213
41 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 325
42 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 234
43 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 223
44 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 207
45 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 304
46 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 296
47 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 213
48 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 189
49 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 354
50 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 283
51 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 197
52 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 148
53 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 315
54 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 222
55 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 297
56 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 167
57 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 289
58 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 227
59 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 244