Ji bilî çar ferîşteyên mezin gelo navê tu melekên din di Qur’anê de derbas dibe?
Fetwayen Kurdi > Ferîşte > Fetwayên Nivîskî Tarih: 08 Şubat 2018

Pirs: Ji bilî 4 ferîşteyên me, melekên me yên arîkar hene? Wekî mînak ma di Qur’anê de ferîşteyên bi navê Uriel, Sandalfon, Raziel, Raguel, Ceremayel, Samuel, Ariel derbas dibin? Di hin weşanên televîzyon û di hin berheman de di der barê ku mirov dikare ji wan arîkariyê bixwaze şitexalî û galegot tên kirin. Hişê me tevlîhev bû. Hûn dikarin bi me re bibin arîkar?  

Bersiv: Ji çar ferîşteyên ku di lîteratura Îslamî de ferîşteyên mezin tên zanîn bi tenê navê Cebraîl û Mîkaîl di Qur’ana Pîroz de derbas dibe. Ezraîl di Qur’anê de bi awayê “rihstên” tê wesifandin, behsa Îsrafîl jî di hedîsan de tê kirin.  Ji bilî vê, di Qur’ana Pîroz de îşaret bi bal ferîşteyên kiramen katibîn, muqerrebûn, hefeze, hemele-i ‘erş û hin ferîşteyên ku di bihuşt û dojehê de peywirdar in ve tê kirin. Navên ku di pirsê de derbas dibin, çi wekî navê ferîşteyan çi jî wekî din di Qur’anê û hedîsan de derbas nabin. Baweriya bi hebûna ferîşteyan di dînê Îslamê de ji esasê baweriyê ye û divê ku her mirovê bawermend bi vê, baweriyê bîne. Ferîşte, heyînên ku bi rêya endaman nayên hîskirin, lê belê bi navgîniya danzanîna (wehya) ji Xwedê Teala em agahiya di der barê wan de bidest dixin. Di Qur’ana Pîroz û gotinên Pêxemberê me de di der barê taybetî û peywirên ferîşteyan de agahî hatine dayîn. Ferîşte, heyînên ku Xwedê Teala di pêkhatina hin bûyerên xwezayî de wan dike wesîle, bêyî destûr û fermana Wî, tu carî nikarin bizav û çalakiyekê bikin.

Distûra yekîtiya (tewhîda) Xwedê ya ku esasê dînê Îslamê pêk tîne, lazimî xwe didêre ku bawermend daxwaza arîkarî û pêkhatina hewcedariyên xwe rasterast ji Xwedê Teala bikin û di vê babetê de tu tiştekî di navbera xwe û Wî de nekin navgîn. Ev babet, di sûreyê Fatiheyê de “Em bi tenê ji Te re bendeyiyê dikin, bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin.” (Fatihe, 1/4) ya ku di her qama nimêjê de tê xwendin hatiye diyarkirin û hatiye xwestin ku her bawermend rojê pênc caran vê yekê di bîr bîne. Temamê kar û çalakiyên di xwezayê de di bin kontrola Xwedê Teala de ne. Ferîşte jî bi tenê peywira ku ji wan re hatiye dayin dikin.

Hewldayîna gihaştina Xwedê bi navgînan, mirov dixe şirkê. Wezîfa mirovê bawermend jî ku xwe ji van baweriyên şaş dûr bigre.

Dr. Osman Demir

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma di desmêjê de muwalat ango şûştina endamên desmêjê li pey hev, ferz e? 17.01.14 1.607
2 Kesê ne balix, ma divê ku nezra xwe bîne cih? 19.01.14 1.371
3 Hukmê xeberdana pîrekê bi tiyê xwe re çi ye? 19.01.14 1.714
4 Gelo kirîna malê hicizkirî, caiz e? 21.01.14 1.491
5 Hukmê “Yekî ku wesayitek modela wê 2009 ji meriv bistîne, bi şertê ku di sala pêş de yeka modela 2011 be, ji meriv re bikire”, çi ye? 21.01.14 1.448
6 Ma meriv dikare ji deynan karê bi dest bixe yan dibe faîz? 22.01.14 2.901
7 Piştî berdana pîrekê dema meriv li jina xwe vegere, ma divê ku nîkaheke nû were birîn? 24.01.14 1.486
8 Ma pîrek dikare doza berdanê li zilamê ku li mala xwe ne miqate ye û erka xwe ya mêrantiyê neyîne cih, bike? 24.01.14 1.490
9 Hukmê vekirina fala stêrkê çi ye? 03.02.14 1.600
10 Hukmê beşdarbûna merasîma cenazeyê kesên xeyrimislim çi ye? 03.02.14 1.662
11 Ma di Îslamê de tu ceza ji bo heqaretê heye? 04.02.14 1.609
12 Ji bo xweparastina ji cinan, ma gotina bêjeya “destûr” şert e? 06.02.14 1.669
13 Gelo durist e ku pîrekeke biyanî, zaroka meriv di malzaroka xwe de hilgire? 06.02.14 1.354
14 Gelo di kîjan şert û mercan de limêja înê tê terkkirin? 10.02.14 1.258
15 Dagirtin an jî qilifkirina diranan, ma dibe asteng ji bo rabûna xuslê? 10.02.14 1.385
16 Mena duayê “la hewle wela qûwwete îlla billahîl aliyyîl ezîm” çi ye? 11.02.14 2.636
17 Seqetên ku beşdarî limêja înê dibin gelo ferza wê ji stûyê wan derdikeve yan an? 13.02.14 1.332
18 Ma meriv dikare keça xwe bide yekî ku limêj nake? 19.02.14 1.522
19 Ma zewaca bi yeka/î ku zina kiribe û piştre poşman bûbe re durist e? 19.02.14 1.525
20 Hukmê kirina du rek’et limêj di şeva gerdekê de çi ye? 19.02.14 1.524
21 Ji aliyê dînê ve mafê mêr heye ku doza zarokan li jina xwe bike? 19.02.14 1.571
22 Rast e ku pîrek ne mecbûr in şîr bidin zarokên xwe? 19.02.14 1.720
23 Zemên memûran ên ku dereng tên razandin, gelo dibe faîz? 23.08.14 1.562
24 Ma caiz e ku meriv krêdiya fêrbûnê bistîne? 23.08.14 1.471
25 Hin însan Îslamê li gorî roja me dinirxînin. Di vê mijarê de hûn nabêjin çi? 29.08.14 1.515
26 Tiştên ehliyeta meriv ya edayê ji holê radikin çi ne? 18.11.14 1.210
27 Ma Henefiyan, dema seferê/rêwîtiyê bi qiyaseke çawa diyar kirine? 18.11.14 1.272
28 Meriv dikare ji xeyrimislimê ku ji mirovahiyê re tiştên bi fêde kiribeye re rehmê bixwaze? 21.12.14 1.239
29 Kesên xeyrimislim, çima nikarin têkevin Mekkeyê? 20.01.15 1.336
30 Derbarê dersên avjenî û werzîşê li dibistanên Elmanyayê 14.02.15 1.579
31 Mijara xwegirtinê gelo çima di nav şertên Îslamê û 32 ferzan de nehatiye diyarkirin? 14.03.15 1.585
32 Ma rast e ku diya me Reyhane serê xwe negirtiye? 03.04.15 1.450
33 Di edakirina hecê de meriv neçe Cebelu’r-Rehme û çiyayê Hîrayê? 25.04.15 1.177
34 Qurbanên ku li hecê tên serjêkirin, ma tên îsrafkirin? 24.05.15 1.306
35 Ma ramûsan xuslê lazim dike? 17.06.15 1.119
36 Ji ber tedawiya spîralê xwîna ku berî dema adetê tê, ma dibe asteng bo limêjê? 05.07.15 1.127
37 Pîreka di heyza de ma dikare biçe serdana goran? 01.09.15 1.112
38 Ma stewrkirina heywanên kedî durist e? 16.10.15 1.224
39 Ma rast e ku pir bûyerên girîng di roja aşûrê de qewimîne? 15.12.15 1.087
40 Ma di derbarê hezkirina ji Pêxember tu hedîsek heye? 08.02.16 1.110
41 Ma gotina “Limêj, mîraca kesê bawermend e” hedîs e? 08.03.16 1.137
42 Gotina “Li ser miriyên xwe sûreyê Yasînê bixwînin.”, ma hedîsa Pêxember e? 07.04.16 1.213
43 Ma “Rebb/Perwerdigar”, di nav Esmayê Husna de cih nagire? 16.05.16 1.151
44 Hûn dikarin di heqê çaxa balixbûnê de agahiyê bidin? 14.06.16 1.134
45 Gelo firqeya naciye/xelasbûyî kîjan e? 22.07.16 984
46 Em hîn bûn ku nîkaha bi dizî betal e. Baş e, wê gavê divê em çi bikin? 17.08.16 1.146
47 Ma kontrola nîkahê bi tenê ji bo pîrekan e? 06.10.16 865
48 Di meseleya nîkahê de em ê ji gotina kê bawer bikin? 01.11.16 982
49 Eger mirî me nabihîsin, wê gavê ma çima em silavê li wan dikin? 24.11.16 799
50 Hukmê ku mirov ji mecbûrî bi destê pîrekê bigire çi ye? 09.01.17 810
51 Ma mîrac bi bedenê an jî bi ruh pêk hatiye? 16.02.17 826
52 Zarokê ku piştî kirina nimêjê razê û îhtilam bibe ma divê wê nimêjê dîsa bike? 16.03.17 870
53 Piştî berdanê mirov kengî dikare bizewice? 23.05.17 794
54 Ma daliqandin an jî hilandina wêneyê kesê mirî guneh e? 18.07.17 665
55 Eger îkramiye rastî bilêta piyangoyê ya promosyonê were dê rewş çawa be? 14.08.17 772
56 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 656
57 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 623
58 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 630
59 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 626
60 Ma pêgiriya mezheban pêdiviyeke olî ye? 21.02.18 499
61 Ma mirov dikare zêde mal ji zarokê astengdar re bihêle? 20.03.18 495
62 Ma mîrata kesê ku zarokên wî tunene ji kê re dikeve? 20.04.18 404
63 Ma mirov dikare di rojiyê de serê xwe bîşû? 16.05.18 413
64 Pîreka ku nikare rojiyê bigre ma caiz e ku li kargehê xwarinê bixwe? 04.06.18 366
65 Zilam mir. Hevser, du law û keçek li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 09.07.18 282
66 Ma hedîsa kesê boraqê serjê neke bila nêzî mizgefta me nebe, sehîh e? 02.08.18 293
67 Ma mirov dikare bi gerdaniya ku navê “Xwedê” li ser nivîsandiye biçe daşirê? 25.09.18 212
68 Ma cejna Remezan û Qurbanê çend roj in? 19.10.18 179
69 Gava bijîka jin hebe, ma mirov dikare yê mêr tercîh bike? 22.11.18 172
70 Ma hilkirina milan di nimêjê de mekrûh e? 27.12.18 269
71 Ma mirov dikare bi pêlavê nimêj bike? 06.02.19 155
72 Ma di nimêjê de ken, hem nimêj hem jî destmêjê betal dike? 04.04.19 117
73 Ma jina ducanî û ya şîr dide zarokê dê rojiyê bigrin? 08.05.19 126
74 Saziyên xêrê dikarin goştê qurbana ku ji wan re hatiye dayin, bifiroşin? 26.07.19 64
75 Bikaranîna xufikan, ma dibe sebebê kêmbûna xêra desmêjê? 18.01.14 1.574
76 Ma mirov dikare ji nezra xwe bixwe? 19.01.14 1.419
77 Ma mêr dikare nehêle ku jina wî biçe serdana dê-bavê xwe? 19.01.14 1.796
78 Hukmê kirîn û firotina pisîk û kûçikan çi ye? 21.01.14 1.487
79 Kirîna xaniyan ji TOKİyê gelo caiz e yan na? 21.01.14 1.511
80 Kesê bi deyndarî bimire, ma lazim e ku lêzimên wî, deynê wî bidin? 22.01.14 2.629
81 Ma rast e ku pîreka mêrê wê miriye, heta ‘ideyê wê neqede nikare ji mala xwe derkeve? 24.01.14 1.588
82 Di meseleya îftidayê de, gelo çima pîrek divê ku mehrê li mêrê xwe vegerîne? 24.01.14 1.403
83 Wefq çi ye? 03.02.14 1.664
84 Ma xêra sûreyê Yasîn û hwd. digihêje ber destê miriyan? 03.02.14 1.650
85 Ma meriv ji xerabî û şaşiyên dê-bavê xwe mesûl e? 04.02.14 1.879
86 Ma şeytan dikare têkeve dirûv û eşkalan û xwe nîşanî însanan bide? 06.02.14 1.612
87 Di demên hebilbûna pîrekê de ma munasebeta cinsî qedexe ye? 06.02.14 1.358
88 Kesê li leşker e ji bo limêja xwe ya înê divê çi bike? 10.02.14 1.365
89 Di mijara dagirtina diranan de, gava li gorî fetwayê ‘emel bê kirin, ma meriv ji berpirsyariyê xelas dibe? 10.02.14 1.180
90 Gelo duakirina di nav xwarinê de sunet e? 11.02.14 2.774
91 Ma pîrek dikare serê apê mêrê xwe yê seqet bişû? 13.02.14 1.241
92 Temenê keçan ji bo zewacê, herî kêm divê çiqas be? 19.02.14 1.380
93 Pîreka ku şeva wê ya gerdekê rastî dema xwînmeha wê were 19.02.14 1.549
94 Gelo hedîseke bi awayê “Şeva gerdekê divê zava lingên bûkê bişû” heye? 19.02.14 1.614
95 Zarokên pir û pêşveketin 19.02.14 1.549
96 Ma heta çend mehan divê ku ez şîr bidim zaroka xwe? 19.02.14 2.313
97 Ma meaşê karkerên ku meaşê wan di faîzê de tê razandin heram e? 23.08.14 1.511
98 Da ku meriv pereyan bi neqît bistîne, gelo caiz e ku meriv karta krêdiyê li cem esnafan bikar bîne? 23.08.14 1.456
99 Ma di mijarên dînî de kî ehil e bo dayina fetwayan? 29.08.14 1.371
100 Gelo rewşa kesên şizofren ji aliyê berpirsyariyê ve çi ye? 18.11.14 1.188