Cezayê kuştina yekî bi şaşî çi ye?
Fetwayen Kurdi > Ceza > Fetwayên Nivîskî Tarih: 04 Şubat 2014

Pirs: Ma kesê bi şaşîtî yekî bikuje, çiqas xwîn lê dikeve û dê çawa bide?

Bersiv: Di derbarê kuştina bi şaşîtî de Xwedê Teala wiha ferman dike:

Tu car ji bawermendekî re ne rewa ye ku bawermnedekî bikuje. Lê ku bi şaşî be, ew tiştekî din e. Kesê ku bi şaşî bawermendekî bikuje divê koleyekî bawermend azad bike û xwînekê bide xwediyên kuştî. Lê ku ew di xwînê biborin ew tiştekî din e! Eger ew kuştî ji qewmekî dijminê we be û bawermend be, vêca azadkirina koleyekî bawermend pêwîst e. Eger ew ji qewmekî be ku di navbera we û wan de peyman heye, vêca (cezayê wî) xwîneke ku ji malbata wî re were dayin û azadkirina koleyekî bawermend pêwîst e. Kesê ku koleyekî bawermend bi dest nexe, divê du mehan li pey hev rojî bigire. Ev, da ku tobeya wî ji aliyê Xwedê ve, bê pejirandin. Xwedê zana ye, karbinecih e.[1]

Xwîna kuştina bi şaşî, ji pênc cureyên hêştiran ji her cureyekî bîst hêştir bi temamî 100 hêştir tê dayin. Pênc celebên hêştiran wiha ne:

Bintî mexaz: Hêştira mê ya ku ketiya du salan: 20

Bintî lebûn: Hêştira mê ya ku ketiye sê salan: 20

Hiqqa: Hêştira mê ya ku ketiye çar salan: 20

Ceze‘a: Hêştira mê ya ku ketiye pênc salan: 20

Îbn mexaz: Hêştirê nêr î ku ketiye du salan: 20[2]

Di roja me de dê qîmetên van hêştiran bi peretî bê hesabkirin û ji malbata kuştî re bê dayin. Di heman wextê divê ku du mehan li ser hev rojî bê girtin.

Di serdema Pêxember de (s.a.w) qîmetê van hêştiran 1.000 dînar, yanî 4.350 gr. zêr digirt. Ji vê bonê di pirtûkên fiqhê de derbas dibe ku mirov ji bo xwînê 1.000 dînarî bide, kafî ye. Ev jî di hundirê sê salan de bi teqsîtan, dê bê dayin.



[1] Nîsa, 4/92.

[2] Ömer Nasuhi Bilmen, Hukuk-i İslamiye ve Istılahat-ı Fıkhiyye Kâmusu, III, 48.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma pîreka li derve ser vekirî be, limêja wê qebûl dibe? 18.01.14 1.058
2 Ma nezra ku ji cureyê wê îbadet tune be, dibe nezir? 19.01.14 944
3 Gelo durist e ku di navbera bihayê bi deyn û pêşin de, ferq hebe? 21.01.14 1.025
4 Hukmê bazirganiya li pêşiya mizgeftan çi ye? 21.01.14 1.027
5 Ma kirîna tiştekî bi rêya muzayedê durist e? 21.01.14 1.013
6 Ma di kirîn û firotina ji borsa emtiayê de tu mehzûrek heye? 23.01.14 991
7 Gelo pîrek, bi gotina mêrê wê “min tu berdayî”, tê berdan na na? 24.01.14 1.039
8 Hukmê berdana formalite çi ye? 24.01.14 1.021
9 Gelo kurê bavê me Adem, çima definkirina termê birayê xwe ji qijakê hîn bûye? 03.02.14 1.098
10 Di dema me de cezayê zinayê, dê çawa bê tetbîqkirin? 04.02.14 1.115
11 Ma Îslam dînê şer e yan jî dînê aştiyê ye? 06.02.14 1.193
12 Gelo masturbasyon heram e yan mekrûh e? 06.02.14 872
13 Cezayê munasebeta cinsî di rojên qedexekirî de çi ye? 06.02.14 902
14 Kesê ku limêja înê nekiribe, ma ew ê limêja nîvro digel sunetên wê bike? 10.02.14 899
15 Ma meriv dikare bibêje: “Ya Rebbî! Tu bi xatirê filankesê… ” duayê min qebûl bikî? 11.02.14 1.135
16 Di duayên xwe de em jî mîna Pêxember dikarin daxwaziya “refîqî e‘la” bikin? 11.02.14 1.799
17 Gelo Îslam li mijara hevzayendiyê çawa dinihêre? 13.02.14 818
18 Têkiliya bi nîşaniya meriv re divê çawa be? 19.02.14 1.052
19 Yekî/a Sunî dikare bi yeka/î ‘Elewî re bizewice? 19.02.14 1.025
20 Keçika ku ji diya min şîr vexwaribe, ma dibe xwişka min jî? 19.02.14 1.268
21 Ma caiz e ku pîrekeke xerîb zaroka meriv di malzaroka xwe de mezin bike? 19.02.14 1.035
22 Pîrek kengî dikare xebera hemilbûna xwe ji dost û hevalan re bibêje? 19.02.14 1.960
23 Gelo li daru’l-herbê faîz, caiz e? 23.08.14 988
24 Di dayina deyn de meriv karê bike gelo caiz e yan jî dibe faîz? 23.08.14 1.016
25 Em êdî zinanin em ê bi kîjan fetwayê emel bikin. Divê em çi bikin? 29.08.14 1.024
26 Ma hemî helwestên Pêxemberê me ji me re sunet in? 18.11.14 847
27 Gelo ez dikarim fitra xwe bidim xwişka xwe? 02.12.14 727
28 Meriv dikare bi Fileh û Cihûyan re hevkariyê bike? 29.12.14 737
29 Ji bo tayînkirina cinsiyetê ma mirov dikare di genan de mudaxele bike? 28.01.15 782
30 Ma di Îslamê de “mezinbûna mîna xwişk û birayan” heye? 21.02.15 959
31 Meriv çawa xuslê ji ser xwe radike? 24.03.15 906
32 Ma xusul kengî li ser meriv ferz dibe? 09.04.15 805
33 Meriv bi qesabî here hecê? 02.05.15 770
34 Îbadeta hecê ma dibe sedemê biderengxistina zewacê? 29.05.15 755
35 Gelo hukmê kirina 40 wext limêj li Mescida Nebî çi ye? 23.06.15 801
36 Ma rast e ku bi dîtina avê teyemum betal dibe? 12.07.15 748
37 Hûn dikarin di heqê berhemên ku hedîsên mewzû‘ berhev kirine, agahiyan bidin? 08.09.15 791
38 Piştî birîna nîkahê derketina der bi şev, ma bêqidoşiyê çêdike? 22.10.15 705
39 Gelo di kirina wefqê de tu mehzûrek heye yan na? 23.12.15 763
40 Ma Hz. Îsa, ji nesla Hz. Îshaq tê? 16.02.16 730
41 Ma ji bilî xanî, cil, nan û avê mafê însên di tu tiştekî din de tune ye? 15.03.16 787
42 Ma hedîsek bi vî awayî “Ji ber sê tiştan ji Ereban hez bikin” heye? 18.04.16 662
43 Kesê jiyana xwe di rêya Xwedê de borandibe, ma di sekratê de bê îman diçe? 25.05.16 630
44 Nexweşên tedawiya kemoterapiyê dibînin, ma lazim e ku rojiyê bigirin? 22.06.16 599
45 Ma Xwedê dixwaze hin kes, li ser kufrê bimirin? 29.07.16 595
46 Hukmê xwarina nêçîrên xeyrimisliman çi ye? 03.09.16 864
47 Ma flort, zina ye? 13.10.16 513
48 Ma dibe em mara xwe bibirin da ku em nekevin gunehan? 09.11.16 535
49 Ma mirov dikare li nav goristanê mizgeftê ava bike? 05.12.16 474
50 Kesê ku di sê mehan de bimire ma -di gorê de- kengî pirs jê tê kirin? 18.01.17 464
51 Ma di şevên qendîlê de têkiliya cinsî ya di navbera mêr û jinê de qedexe ye? 23.02.17 366
52 Ma qezakirina nimêjê li ser yên ku bi zanebûn nimêjê diterikînin ne ferz e? 28.03.17 323
53 Ma di navbera rojiya me û rojiya miletên berê de cudahî heye? 30.05.17 200
54 Bi mebesta dayîna jar û feqiran mirov dikare bi qumarê bilîze? 25.07.17 202
55 Kesê ku ji bo spasiyê boraqekê serjê bike ma dikare jê bixwe? 25.08.17 182
56 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 140
57 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 86
58 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 86
59 Ma di serdema Pêxember (s.a.w) de ji dêla sabûnê çi bikar dianîn? 17.01.14 1.035
60 Ma kişandina cixarê, desmêjê dişikîne? 18.01.14 1.111
61 Min nezir kir ez ê ewqas pere bidim zarokên taxa xwe, ma dikarim bidim hin zarokên din? 19.01.14 845
62 Ferqa di navbera bihayê pêşin û bi deyn, gelo dibe faîz? 21.01.14 1.026
63 Ma rast e ku Pêxemberê me (s.a.w) dema wefat kiriye, zirxê wî di hember deynê Cihûyekî de rehin bûye? 21.01.14 1.013
64 Hukmê kirîna diwîzan bi rêya sîstema Forexê, gelo durist e yan na? 21.01.14 1.016
65 Ma berdana bi sê telaqan çawa çêdibe? 24.01.14 996
66 Ma şertên ku ji bo jinberdanê pêwîst in çi ne? 24.01.14 1.009
67 Dema pîrek doza berdanê veke, malê wan dê çawa were parvekirin? 24.01.14 1.062
68 Li ser kê limêja cenaze tê kirin û li ser kê nayê kirin? 03.02.14 1.023
69 Di Qur’anê ji cezayê sed daran pê ve, ma tu hedekî din heye? 04.02.14 967
70 Piştî hicretê, ma Misilmanan çima êrîşî karwanê Qureyşiyan kirin? 06.02.14 956
71 Di masturbasyon de gelo di navbera ezab û yên zewicandî de tu ferq heye? 06.02.14 909
72 Pîreka ku zaroka wê ji ber çûye, kengî dikare bi mêrê xwe re razê? 06.02.14 866
73 Kesê ku di nav limêja înê de desmêja wî bişikê divê çi bike? 10.02.14 904
74 Rast e ku sehabiyekî kor, Pêxemberê me ji xwe re kiriye wesîle û dua kiriye? 11.02.14 1.119
75 Ma ji bo teseturê tu duayekî ku meriv bike heye? 11.02.14 1.806
76 Hukmê jiyana hevzayendiyê -sirf ji aliyê hestî ve- çi ye? 13.02.14 771
77 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 1.002
78 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 1.023
79 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 998
80 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 1.088
81 Ma faîz, ji ber ku navgîn e bo zilm û zordestiyê hatiye heramkirin? 23.08.14 999
82 Gelo tu hedîseke ku li daru’l-herbê faîzê caiz bidêre heye? 23.08.14 1.013
83 Hukmê meriv deynê karta xwe ya krêdiyê di dema wê de nede çi ye? 23.08.14 961
84 Fetwayên ku seyda didin, gelo çima ne mîna hev in? 29.08.14 1.020
85 Biryarên Pêxember (s.a.w) ên ku bi wesfê serokê dewletê dane 18.11.14 812
86 Alîkariyên ku beriya meha Remezanê hatine kirin, gelo dikevin şûna fitrê? 02.12.14 792
87 Ma Cihû, ji zikmakî lanetkirî ne? 30.12.14 792
88 Ma divê pîrek xwe çawa binixumînin? 29.01.15 951
89 Xwendekareke keç, ma dikare li mala mamosteyekî mêr dersê bigire? 22.02.15 966
90 Gelo bûk dikare li cem xezûrê xwe yê nehelal servekirî be? 24.03.15 1.004
91 Tê gotin ku di binê her mûyekî de cenabet heye. Gelo ev rast e? 10.04.15 806
92 Ya baş ku meriv çend caran biçe hecê yan jî wî pereyî înfaq bike? 03.05.15 850
93 Nexweşê ku tedawiya radyoterapiyê dibîne, ji dêla xuslê ma dibe ku teyemum bigire? 30.05.15 823
94 Ma dema xwînmeha pîrekan kengî diqede? 23.06.15 662
95 Ma meriv dikare di şûna yekî din de hecê bike? 12.07.15 791
96 Li gorî Ebû Henîfe, di Kutubê Sitte de tu hedîsên li dijî Qur’anê ne, hene? 09.09.15 845
97 Hedîsa qudsî çi ye? 23.10.15 878
98 Ma rûniştina di nav derî de guneh e? 24.12.15 745
99 Divê em ayeta “Îsa, ji bo qiyametê zanînek e”, çawa fêhm bikin? 17.02.16 630
100 Gotina “Ne di erd û asîmanan de, lê di dilê bendeyê xwe yê bawermend de bi cih dibim” hedîs e? 16.03.16 716