Cezayê kuştina yekî bi şaşî çi ye?
Fetwayen Kurdi > Ceza > Fetwayên Nivîskî Tarih: 04 Şubat 2014

Pirs: Ma kesê bi şaşîtî yekî bikuje, çiqas xwîn lê dikeve û dê çawa bide?

Bersiv: Di derbarê kuştina bi şaşîtî de Xwedê Teala wiha ferman dike:

Tu car ji bawermendekî re ne rewa ye ku bawermnedekî bikuje. Lê ku bi şaşî be, ew tiştekî din e. Kesê ku bi şaşî bawermendekî bikuje divê koleyekî bawermend azad bike û xwînekê bide xwediyên kuştî. Lê ku ew di xwînê biborin ew tiştekî din e! Eger ew kuştî ji qewmekî dijminê we be û bawermend be, vêca azadkirina koleyekî bawermend pêwîst e. Eger ew ji qewmekî be ku di navbera we û wan de peyman heye, vêca (cezayê wî) xwîneke ku ji malbata wî re were dayin û azadkirina koleyekî bawermend pêwîst e. Kesê ku koleyekî bawermend bi dest nexe, divê du mehan li pey hev rojî bigire. Ev, da ku tobeya wî ji aliyê Xwedê ve, bê pejirandin. Xwedê zana ye, karbinecih e.[1]

Xwîna kuştina bi şaşî, ji pênc cureyên hêştiran ji her cureyekî bîst hêştir bi temamî 100 hêştir tê dayin. Pênc celebên hêştiran wiha ne:

Bintî mexaz: Hêştira mê ya ku ketiya du salan: 20

Bintî lebûn: Hêştira mê ya ku ketiye sê salan: 20

Hiqqa: Hêştira mê ya ku ketiye çar salan: 20

Ceze‘a: Hêştira mê ya ku ketiye pênc salan: 20

Îbn mexaz: Hêştirê nêr î ku ketiye du salan: 20[2]

Di roja me de dê qîmetên van hêştiran bi peretî bê hesabkirin û ji malbata kuştî re bê dayin. Di heman wextê divê ku du mehan li ser hev rojî bê girtin.

Di serdema Pêxember de (s.a.w) qîmetê van hêştiran 1.000 dînar, yanî 4.350 gr. zêr digirt. Ji vê bonê di pirtûkên fiqhê de derbas dibe ku mirov ji bo xwînê 1.000 dînarî bide, kafî ye. Ev jî di hundirê sê salan de bi teqsîtan, dê bê dayin.



[1] Nîsa, 4/92.

[2] Ömer Nasuhi Bilmen, Hukuk-i İslamiye ve Istılahat-ı Fıkhiyye Kâmusu, III, 48.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Kesên nexweş dê çawa desmêj bigirin? 18.01.14 1.248
2 Meriv dikare girtina rojiyê li xwe nezir bike? 19.01.14 973
3 Ji dikana ku mey lê tê firotin, gelo caiz e ku meriv tiştekî bikire? 21.01.14 1.237
4 Gelo şikandina çekan, caiz e? 21.01.14 1.177
5 Ez dixwazim wesayitekê bikirim, da ku nekevim faîzê divê ez kîjan rêyê bişopînim? 21.01.14 1.190
6 Dema deyndêrê meriv bimire, divê meriv çi bike? 22.01.14 2.323
7 Gelo ‘ideyê pîreka ku cara sêyem hatibe berdan, çiqas e? 24.01.14 1.224
8 Pîreka ku bi rêya îftidayê ji mêrê xwe qetiya be, ma dikare dîsa pê re bizewice? 24.01.14 1.144
9 Humkê girî û xemgîniya ji bo miriyan 03.02.14 1.206
10 Ma di Îslamê de piştî ku meriv dimire îsqata ji bo rojî limêj û hwd. heye yan na? 03.02.14 1.347
11 Ma cezayê kesê ku teşwîqa dizî û mêrkuştinê bike çi ye? 04.02.14 1.243
12 Beriya têkiliya cinsî, ma xwendina duayekî ku hatibe tewsiyekirin heye? 06.02.14 1.051
13 Ma di rojên cejnê de munasebeta cinsî heram e? 06.02.14 1.096
14 Ji bo çûna limêja înê, ma lazim e ku ez ji xwediyê kar destûrê bistînim? 10.02.14 995
15 Ma rast e ku dua, bê selat û selamdayina li ser Pêxember (s.a.w) qebûl nabin? 11.02.14 1.165
16 Ma ji bo şeva gerdekê tu duayekî taybet heye? 11.02.14 2.161
17 Kesên nexweş dê çawa desmêj bigirin? 13.02.14 913
18 Diya me ‘Eyşe, ma neh salî bû bi Pêxemberê me re zewicî? 19.02.14 1.141
19 Ma nîkaha yeka Şafiî bi yekî Henefî re dê çawa were birîn? 19.02.14 1.134
20 Di şeva gerdekê de tu duayekî taybet heye? 19.02.14 1.199
21 Hukmê “kurtaj” ango jiberxwekirina zarokê çi ye? 19.02.14 1.099
22 Tu ayetek ku behsa bişîrvekirina zarokê bike heye? 19.02.14 1.584
23 Gelo em dikarin pereyên xwe di fonên bankê ên likit’ê de bixebitînin? 23.08.14 1.087
24 Ma caiz e ku seraf, zêr bifiroşin û yekser bikirin û li hember wê pereyan bidin? 23.08.14 1.038
25 Fetwa çi ye? 29.08.14 1.073
26 Hukmê kesên fasiq çi ye? 18.11.14 949
27 Di meha Remezanê de kî fıtrê dide kê û mîqdarê wê çiqas e? 22.11.14 1.005
28 Ma Filehan diya me Meryem jî ji xwe re kirine îlah? 23.12.14 825
29 Ma rûxandina malperên ku heqaretê li dînê me dikin, durist e? 20.01.15 874
30 Ma tiştekî rast e ku pîrek bi merivên xwe yên zilam re xeber nede? 17.02.15 1.071
31 Gelo pîrek dikare li ba bapîrê xwe servekirî bimîne? 16.03.15 1.046
32 Ma di dema xwarinê de jî divê ku pîrek serê xwe bigirin? 06.04.15 1.150
33 Piştî muayena jinekolojiyê ma lazim e ku pîrek xusla xwe rakin? 28.04.15 894
34 Ma rast e ku kesê ‘umreyê bike hec jî lê ferz dibe? 28.05.15 944
35 Ma rojname dikare xwendakarên xwe bi rêya kupon û pişkê bibe ‘umreyê? 19.06.15 952
36 Qirêja ku ji guhan derdikeve ma xuslê betal dike? 07.07.15 882
37 Ma çend hedîs ji Pêxemberê me hatine ragihandin? 03.09.15 902
38 Ma Pêxemberê me di bihuştê de dê bi diya me Meryem re bizewice? 20.10.15 1.027
39 Peydakirina 7 peykerên fîlan di malê de ma oxiriyê tîne? 21.12.15 830
40 Li gorî hedîsan, mirovê herî qenc kî ye? 11.02.16 936
41 Ma bi borina demê re nîkah betal dibe? 11.03.16 871
42 Ma kesên li kilamên stranbêjên jin guh bidêrin, dê paxir bê berdan guhê wan? 13.04.16 845
43 Di axirzeman de ma divê îmana meriv mîna ya pîrejinan be? 23.05.16 679
44 Di rojiyê de divê em rîayeta kîjan welatî bikin? 20.06.16 733
45 Ma pirsyarî û lêpirsînên di heqê Xwedê yan jî afirandinê de, meriv dike kafir? 27.07.16 744
46 Ger zilamekî biyanî porê pîrekekê bibîne, gelo desmêja wê dişikê yan na? 31.08.16 741
47 Ma nîkaha dînî li ku tê birîn? 11.10.16 608
48 Heke di gava birîna marê de pîrek hebe çi dibe? 07.11.16 556
49 Ma pîreka di heyza de dikare biçe serdana goristanê? 30.11.16 635
50 Ma ji bo sê mehan tu duayek heye? 16.01.17 667
51 Ma mirov dikare di şeva mîracê de beşdarî nîşaniyê bibe? 21.02.17 521
52 Ji dêvla nimêjên sunnet mirov qezayên xwe bike 22.03.17 513
53 Ma lazim e ku şahidên nîkahê Misilman bin? 26.05.17 390
54 Ma sezayê qisasê li ser dîlên cengê tê tetbîqkirin? 21.07.17 376
55 Ma mirov dikare ji yekî xeyrimuslim qurbanî/boraqê bikire? 23.08.17 335
56 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 289
57 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 222
58 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 296
59 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 167
60 Ma hûn di fetwayên xwe de kîjan mezhebî esas digrin? 27.02.18 104
61 Mêr mir. Jinek, lawek û sê keçên wî man. Mîrata wî dê çawa bê dabeşkirin? 23.03.18 98
62 Hedîsa di heqê bîata bi îmamê zeman re 27.01.16 911
63 Desmêja kesê ku îdrara wî di torbeyekî de tê komkirin, kengî dişikê? 18.01.14 1.298
64 Gelo dîk û mirîşk dibin qurban? 19.01.14 1.051
65 Hukmê ku meriv ji yekî pere bistîne û bi zêdetirî lê vegerîne çi ye? 21.01.14 1.128
66 Firotina fêkiyên daran beriya ku kulîlkên xwe vekin 21.01.14 1.153
67 Hukmê kirîna malên qaçax çi ye? 21.01.14 1.173
68 Ma kirîna hiseyan ji Borsayê durist e yan na? 23.01.14 1.251
69 Mêr û jina ku dev ji hev berdin, dê parvekirina mal di navbera wan de çawa bê kirin? 24.01.14 1.091
70 Berdaneke rast û durist divê ku çawa be? 24.01.14 1.089
71 Ma nimêjkirina li ser mirî û definkirin ji kengî ve heye? 03.02.14 1.071
72 Ma rast e ku ehkamên Qur’anê dîrokî ne? 04.02.14 1.201
73 Hukmê daxistina materyalan –bê destûr- ji înternetê çi ye? 04.02.14 1.209
74 Hukmê masturbasyonê çi ye? 06.02.14 1.069
75 Di şevên qendîlê de ma caiz e ku mirov biçe nivîna pîreka xwe? 06.02.14 1.017
76 Ji ber qelebalixiya kar, ma dibe ez neçim limêja înê? 10.02.14 1.021
77 Hûn dikarin di derbarê îstixarê de min agahdar bikin? 11.02.14 1.214
78 Beriya mirov biçe nivîna jina xwe, tu duayekî ku hatibe tewsiyekirin heye? 11.02.14 2.023
79 Seqetên ku nikarin tu karî bikin, gelo dikarin pereyê xwe di faîzê de razênin? 13.02.14 966
80 Meriv dikare bi yeka ji xwe mezintir re bizewice? 19.02.14 1.147
81 Ma zewaca bi yeka qereçî re durist e? 19.02.14 1.155
82 Gelo xwişk û biratiya bi rêya xwînê jî heye? 19.02.14 1.194
83 Ma meriv serî li “tüp bebekê” bide yan jî bi qedera razî bibe û sebir bike? 19.02.14 1.202
84 Ma mêr û jin dikarin li derve bi destê hev bigirin û bimeşin? 19.02.14 1.860
85 Ma seqetên ku nikarin tu karî bikin, dikarin pereyê xwe di faîzê de bixebitînin? 23.08.14 1.221
86 Meriv li ser înternetê zêr bikire û bifiroşe, caiz e yan na? 23.08.14 1.082
87 Gelo di navbera Mislimanên cîhanê yekîtiyek di fetwadayinê de heye? 29.08.14 1.066
88 Ma di Îslamê de borîna demê heye? Eger hebe jî dema wê çiqas e? 18.11.14 916
89 Ma rêwî û nexweşên ku nikarin rojiyê bigirin jî dê fitrên xwe bidin? 22.11.14 942
90 Ma kuştina dujminên dînê Îslamê caiz e? 25.12.14 842
91 Ji bo xizmetên dînî meriv dikare ji xeyrimusliman alîkariyan kom bike? 24.01.15 936
92 Di hevdîtina bi merivên xwe yên nêz re divê meriv bala xwe bide çi? 19.02.15 1.027
93 Ma bûk dikare li cem xezûrê xwe servekirî bimîne? 19.03.15 980
94 Ma durist e ku pîrek biçin hemama jinan? 09.04.15 1.051
95 Piştî tedawiya bo çêbûna zarokan ma divê ku pîrek xusla xwe rakin? 30.04.15 826
96 Pîreka ku li cem doktorê zilam muayene bibe, ma lazim e ku xusla xwe rake? 29.05.15 996
97 Ma pîrekek di hefteyekê de dibe ku du caran têkeve cilan? 22.06.15 908
98 Ma hurmeta ku ji bo ava zemzemê tê nîşandan di cihê xwe de ye? 11.07.15 837
99 Ma însanan bi kîjan mebestan hedîs lêanîne? 07.09.15 847
100 Wesiyeta Şêx Ehmed, ma rast e yan jî xurafe ye? 21.10.15 954