Ma Misilman û xeyrimuslim dibin wêrisên hev?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Mîrat Tarih: 02 Mart 2018

Pirs: Ma misilmaniya kesê mirî (çi mêr çi jin), ên li pey xwe hiştine (çi mêr çi jin), zarokên keç û kur, dê û bav bi kurtasî yên li heyatê mane di dabeşkirina mîratê de bandorê dike? Ma Qur’an dibêje ku “zarokê Misilman” ewqas digre, an jî bi tenê dibêje “zarok” ewqas digre? Heke bersiva we bi awayê “ji bo girtina parê ji mîratê misilmanî şert e”, wê demê hûn ê ji yekî ku Misilman bûye re mijara ku jin, zarok, dê û bavê ku Misilman nebûne ji mîratê tu parê nagrin çawa rave bikin?

Bersiv: Di ayetên ku bi mîratê re têkildar in de -di der barê misilmanî an jî nemisilmaniya kesê mîrat li pey xwe hiştine yan jî ji bo kesên dibin wêris- tu sînor nehatine danîn. (Bnr: Nîsa, 4/11-12, 176)

Xwedê Teala di ayeteke di der barê ku Misilman dikarin bi ehlikitêban re bizewicin de wiha ferman kiriye:

Îro, ji bo we tiştên xweş û pak hatine helalkirin. Xwarinên ehlî kitêban ji we re helal in û xwarinên we jî, ji bo wan helal in. Zewaca bi pîrekên bawermend ên bi namûs û pîrekên bi namûs ên ku beriya we Me kitêb daye wan, ji we re helal in; bi şertê ku hûn mehra wan bidin wan, bi namûs bin, ji zinayê dûr bin û ji xwe re bi dizî dostikan negrin. Kî ku îmanê înkar bike, bê guman kirinên wî pûç dibin; ew li axretê dibe ji yên ku xesirî ne.” (Maîde, 5/5)

Ji bo wêrisiya di navbera mêr û jinê de -wekî ku dê li jêr were dîtin- misilmanî-nemisilmaniya mêr û jinê tu sînor nehatiye danîn. Îfadeya “jinên we” ya ku di ayetê de dibore hem jinên bawermend hem jî jinên xeyrimuslim di xwe dihewîne.

“(Gelî mêran!) Ji mîrateya ku ji jinên we maye, eger zarokên wan tune bin nîvî ya we ye. Eger zarokên wan hebin vêca çaryeka mîrateya ku li pey xwe hiştine ji we re ye. Ev, piştî pêkanîna wesiyeta wan û dayîna deynên wan e. Ji bo jinên we jî, eger ku zarokên we nebin çaryeka mîrateya ku we li pey xwe hiştiye heye. Vêca eger zarokên we hebin naxwe ji bo wan heştyeka mîrateya ku we li pey xwe hiştiye heye…” (Nîsa, 4/12)

Muazê kurê Cebel ji Pêxemberê me ragihandiye ku wî di der barê wêrisiya di navbera kesê Misilman û xizmên wî yên xeyrimuslim de wiha ferman kiriye “Misilmanbûn zêde dike, nabe sedema kêmbûnê” (Ebû Dawûd, Feraid, 10; Ehmedê kurê Henbel, 5/230) û ji lewre Muazî ew kirine wêrisên hev. Her wiha di çavkaniyan de derbas dibe ku ji sehabî û tabiiyan Muawiyeyê kurê Ebû Sufyan, Mesrûq, Se‘îdê kurê Museyyeb û Şu‘be, kesên Misilman kirine wêrisên xeyrimusliman.

Li gorî piraniya ku ji mezhebên Henefî, Şafi‘î û Malikiyan pêk tê, Misilman nabin mîratxurên xeyrimusliman. Xeyrimuslim jî nabin wêrisên Misilmanan. Ew, bi tenê dikarin sêyeka mîrata xwe wesiyet bikin. Delîla wan jî ev riwayeta han e: “Misilman nabe wêrisê kesê kafir, kafir jî nabe wêrisê kesê Misilman.” (Buxarî, Feraid, 25; Muslim, Feraid, 23)

Ji bo bersiveke me ya bi awayê vîdeoyê ji kerema xwe re serî li navnîşa jêr bidin:

www.fetva.net/goruntulu-fetvalar/miras-paylasiminda-din-farkinin-bir-onemi-var-midir.html

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Mêr mir. Mîrata wî dê di navbera dayik, kurek û sê keçên wî de çawa bê parvekirin? 14.03.18 339
2 Ma di mîratê de her dem para mêran ji ya jinan pirtir e? 17.04.18 239
3 Mêr mir. Hevser, kurek û sê keç man. Mîrat dê çawa were teqsîmkirin? 14.05.18 197
4 Ma mirov dikare bibe wêrisê malê heram? 16.07.18 136
5 Mêr mir. Jinek û çar keçên wî hene. Mîrata wî dê çawa bê belavkirin? 15.03.18 326
6 Ma dayik dikare ji mîrata zarokên xwe yên sêwî îstifade bike? 18.04.18 278
7 Mêr mir. Hevser, keçek û du lawên wî man. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 15.05.18 199
8 Çima di mîratê de mêr ji jinan pirtir parê digrin? 18.07.18 145
9 Ma mafê dê û bav heye ku mîratê par ve nekin? 19.03.18 310
10 Mêr mir. Dê, bav, hevser û keçeke wî heye. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 19.04.18 240
11 Mêr mir. Hevser, pênc kur û du keçên wî hene. Mîrat dê çawa were teqsîmkirin? 25.06.18 191
12 Ma mirov dikare zêde mal ji zarokê astengdar re bihêle? 20.03.18 326
13 Ma mîrata kesê ku zarokên wî tunene ji kê re dikeve? 20.04.18 233
14 Ma di mîratê de erse/û erd çawa tên teqsîmkirin? 26.06.18 164
15 Mêr mir. Jin, sê law û du keçên wî hene. Mîrata wî dê çawa bê belavkirin? 21.03.18 330
16 Zilam mir. Jin, çar kur û sê keçên wî hene. Mîrata wî dê çawa bê teqsîmkirin? 24.04.18 295
17 Dema zarokên mirî hebin ma ji birayên wî re par dikeve? 28.06.18 142
18 Xalê min mir. Di rewşa ku zarokên wî hebin de ma dayika min dibe wêrisê wî? 22.03.18 290
19 Ma li gorî ayeta 7an ji sûreyê Nîsa jin û mêr di mijara mîratê wekî hev in? 25.04.18 249
20 Ma bira dikarin xwişkên xwe ji mîratê mehrûm bikin? 29.06.18 152
21 Mêr mir. Jinek, lawek û sê keçên wî man. Mîrata wî dê çawa bê dabeşkirin? 23.03.18 366
22 Zilam mir. Mîrata wî dê di navbera 2 law, 2 keç û zarokên lawê wî yê mirî de çawa bê teqsîmkirin? 26.04.18 241
23 Mêr mir. Dayik, hevser, lawek û du keçên wî man. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 02.07.18 149
24 Ma birayên mezin dikarin di mîratê de doza heqekî zêdetir bikin? 26.03.18 312
25 Zilam mir. Sê kur, çar keç li pey xwe hiştin. Mîrata wî çawa tê teqsîmkirin? 27.04.18 241
26 Ma mafê dê-bav di pereyê di encama mirinê de derdikeve de heye? 03.07.18 160
27 Mêr mir. Jinek, lawek û çar keçên wî hene. Mîrat dê çawa bê parve kirin? 01.03.18 331
28 Hukmên di der barê mîratê de çima di ayetên cuda de hatine gotin? 27.03.18 289
29 Ma malên ku di xweşiyê de tên hîbekirin jî dikevin nav mîratê? 30.04.18 252
30 Ma nîsbeta ku jin ji mîrata mêrê xwe digrin çiqas e? 04.07.18 136
31 Ma Misilman û xeyrimuslim dibin wêrisên hev? 02.03.18 394
32 Ma meseleya “‘awliyye”yê ya di mîratê de çi ye? 28.03.18 328
33 Ma di heyama dawî ji dewra Osmaniyan arazî di nav wêrisan de çawa dihat teqsîmkirin? 02.05.18 251
34 Zilam mir. Sê law û keçek li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 05.07.18 372
35 Ma keç dikarin ji mîratê wekî para birayên xwe daxwaz bikin? 05.03.18 364
36 Ma xizmên nêz dikarin eşyayên miriyê xwe bikar bînin? 29.03.18 297
37 Jin mir. Hevser, lawek û çar keçên wê hene. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 03.05.18 230
38 Zilam mir. Hevser, lawek û keçek li pey xwe hişt. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 06.07.18 159
39 “Kelale”ya ku nave wê pir caran di mijara mîratê de derbas dibe çi ye? 06.03.18 347
40 Ma ez dikarim mala xwe wesiyet bikim? 30.03.18 315
41 Mêr mir. Jin, du law û çar keçên wî hene. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 04.05.18 237
42 Zilam mir. Hevser, du law û keçek li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 09.07.18 151
43 Ma berpirsyariya me ya ji tetbîqkirina hukmên mîratê yên di Qur’anê de çi ye? 08.03.18 346
44 Dema kesê mirov jê deyn kiriye bimire, divê mirov çi bike? 02.04.18 303
45 Ma agahiya ku zarokên xwişkê nabin wêris rast e? 07.05.18 203
46 Hukmê redda mîratê çi ye? 10.07.18 137
47 Li gorî dînê me hukmê meseleya “sêwiyê bapîr” ya di mîratê de çi ye? 09.03.18 367
48 Malê bav dê di navbera du kur û keçekê de çawa bê belavkirin? 05.04.18 296
49 Mêr mir. Dayik, bav, hevser û sê keçên wî hene. Mîrat dê çawa were teqsîmkirin? 08.05.18 204
50 Mîrata kesê ku du hevserên wî hene dê çawa bê teqsîmkirin? 11.07.18 131
51 Mêr mir. Jinek, sê law û sê keçên wî hene. Mîrat dê çawa bê parvekirin? 12.03.18 347
52 Zilam mir. Jinek û sê zarok li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê belavkirin? 06.04.18 271
53 Ma di dabeşkirina mîratê de çima hûn pêşaniyê didin jinan? 09.05.18 207
54 Ma ji zirkur û zirkeçan re jî ji mîratê par heye? 12.07.18 135
55 Mêr mir. Mîrata wî dê di navbera jin, du keç û zarokên kurê wî yê ku miriye de çawa bê parvekirin? 13.03.18 331
56 Jin mir. Hevserê wê, birayek û xwişkek wê heye. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 16.04.18 212
57 Ma ji zarokê ku ji malê veqete re ji mîrata bav par heye? 10.05.18 194
58 Di mijara mîratê de mirov dikare ferqê têxe navbera zarokên xwe? 13.07.18 134