Dema kêmasiyên yekî hat gotin, divê mirov çawa tev bigere?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Têvel Tarih: 04 Eylül 2018

Pirs: Dema qala kêmasî (xerabî û nebaşi)yên yekî ji me re hat gotin, ma divê ku em lêpêrsîn û lêkolînê bikin ka wisa ye yan na?

Bersiv: Heke kêmasî, ji tişên zirarê dide derdorê û divê ku bê sererastkirin, divê em li gorî ayeta li jêr tev bigerin:

Gelî bawermendan! Eger yekî fasiq ji we re xeberekê bîne, li rastiya wê bigerin. An na bê zanîn hûn dê destdirêjî civatekê bikin û piştre hûn ê li kirina xwe poşman bibin.” (Hucurat, 49/6)

Heke kêmasî, bi tenê bi xwediyê kirinê ve girêdayî be û zirarê nede tu kesê din, di vê rewşê de divê mirov li gorî ayet û hedîsên li jêr tev bigere:

Gelî yên bawerî anîne! Xwe ji gumanê gelekî biparêzin. Lewra qismek ji gumanê heye ku guneh e. Li eybên hev negerin. Hin ji we xeyba yên din nekin. Erê ma bi yekî ji we xweş tê ku goştê birayê xwe yê mirî bixwe? Ev li xweşa we naçe. Ji Xwedê bitirsin; bêguman Xwedê tobewergir e, dilovîn e.” (Hucurat, 49/12)

Li gorî ku ji Ebû Hureyre hatiye ragihandin Qasidê Xwedê (s.a.w) wiha kerem kiriye:

Xwe ji gumanê biparêzin. Lewra ji gotinan ya herî derew, guman (sûcdariya bê binyad)e. Li xeberdanên ên din guhddariyê nekin, li pey kêmasiyên hev negerin, xwe li pêşberî hev qure mekin, zikreşiya hevdu nekin, kîna hevdu nekin, berê xwe ji hevdu nezîvirînin. Gelî bendeyên Xwedê! Wekî ku Xwedê li we ferman kiriye bibin birayên hev.” (Buxarî,  Nîkah,  45,  Feraiz,  2,  Edeb,  57,  58; Muslim,  Bir,  28 (2563); Ebû Dawûd,  Edeb 37,  48; Muwetta,  Husnu’l-Xuluq,  15; Ehmed b. Henbel,  2/287,  342,  465,  470,  482,  492,  517,  539)

Muawiye (x.j.q) wiha got: Min bihîst ku Qasidê Xwedê (s.a.w) wiha digot:

Heke tu hewl bidî ku kêmasiyên Misilmanan vekolînî, bidî pey rewşên wan ên veşarî, tu yê exlaqê wan xera bikî yan jî ji bo vê yekê zorê li wan bikî.” (Ebû Dawûd, Edeb, 37)

Rojekê zilamekî tînin nik ‘Ebdullahê kurê Mesûd (x.j.q), li ser gotina ku “Ev, filankesê ku ji riha wî mey niqutiye”, wî ev bersiv daye:

Em ji lêpirsîna kêmasî û eyban hatine qedexekirin. Heke kêmasî yan jî eyb bi xwe derkeve holê, em ê tiştê pêwîst pêk bînin.” (Ebû Dawûd, Edeb, 37)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma mirov dikare di nav xwe “altın günü” li dar bixe? 27.07.18 342
2 Ma hûn dikarin nêrîna xwe ya di heqê îstişhadê de di ber çavan re derbas bikin? 28.09.18 247
3 Ma malê sêwiyan –bi riza wan jî be– nayê xwarin? 24.10.18 295
4 Hecamat çi ye? Hûn dikarin di der barê wê de agahiyê bidin? 27.11.18 263
5 Gelo şeytan, ji bo xapandina Adem û Hewwayê çawa ket bihuştê? 28.08.18 366
6 Ma mirov ji xebariyên di hiş de der bas dibin berpirsyar tê girtin? 02.10.18 240
7 Gotina “Xwedê her kesî li gorî hêza wî, wî binbar dike” tê çi wateyê? 25.10.18 252
8 Ma mirov dikare navê Xwedê ji bo Ellah Teala bikar bîne? 28.11.18 280
9 Dema kêmasiyên yekî hat gotin, divê mirov çawa tev bigere? 04.09.18 332
10 Ma Nasiruddîn el-Elbanî alimekî hedîsê yê pêbawer e? 03.10.18 250
11 Ma Pêxemberê me (s.a.w) di şeva mîravê de Xwedê Teala dîtiye? 31.10.18 215
12 Ma di dînê me de ji bo nexweşiyên derûnî tu rêyeke çareseriyê heye? 29.11.18 170
13 Ma xwendina sûreyê ‘Esr di dawiya civînê de pêdiviyeke olî ye* 05.09.18 370
14 Ma ez dikarim pereyê xwe yê heram bidim kesên hewcedar? 04.10.18 311
15 Ma em di encama zewaca zarokên Adem (a.s) bi hev re zêde bûne? 01.11.18 193
16 Ma Misilman henekan dikin? 30.11.18 203
17 Ma Hz. Fatîmeyê di çend saliya xwe de wefat kiriye? 06.09.18 427
18 Ma kesê li dêma mirov ya rastê bixe divê mirov ya çepê jî bide ber? 05.10.18 285
19 Ma divê em ji bo bihuştê yan jî ji bo riza Xwedê îbadetê bikin? 02.11.18 255
20 Ma Ademê ku Şeytan nikaribû ew bixapanda, hevsera wî Hewwayê ew xirand? 03.12.18 234
21 Hilyeyê Şerîfe çi ye? 10.09.18 292
22 Hukmê temaşekirina televîzyonê çi ye? 08.10.18 528
23 Wateya “el-hubbu fîllah we’l-buxdu fîllah” çi ye? 05.11.18 286
24 Ma mirov dikare ji înterneta cîranê xwe bêdestûr îstifade bike? 11.09.18 248
25 “Xwendina îstiqraî” çi ye? 09.10.18 356
26 Ma bi rastî jî 18 hezar alem hene? An ev gotineke bêbinyad e? 06.11.18 244
27 Ma divê em di hemî axaftinên xwe de bibêjin “îşaellah”? 12.09.18 298
28 Ma rastiya “şeqama şefqetê” ya ku mirov dibêjin çi ye? 10.10.18 245
29 Ma destûrdayina sazkirina stasyona bazê li banê xêniyan caiz e? 07.11.18 195
30 Mamoste, da ku gel netirsînin ma nabe hûn hin tiştan nebêjin? 13.09.18 334
31 Hukmê bikaranîna firçeyên ku ji mûyê beraz hatine çêkirin çi ye? 11.10.18 292
32 Ma gotina “’eleyhisselam” ji bo Hz. ‘Elî tê bikaranîn? 12.11.18 231
33 Ma Weqfa Suleymaniyeyê Selefî, Wehhabî yan Suleymancî ye? 17.09.18 253
34 Gelo bikaranîna bêjeya “afirandinê” durist e? 12.10.18 342
35 Dayika me Xedîce gava bi Pêxemberê me re zewicî, gelo xwedî zarok bû? 13.11.18 217
36 Gelo çima Misilman di Cenga Uhudê de têk çûn? 19.09.18 237
37 Ma tevkariya alema Xiristiyanan di aboriya cîhanê de heye? 16.10.18 215
38 Ma herdem efûkirin, rê li ber encamên ne baş vedike? 14.11.18 266
39 Ma guneh e ku ez telefona Qur’an lê barkirî ye di berîka xwe hilgirim? 20.09.18 295
40 Ma çend jin û zarokên Îmam ‘Elî hebûn? Nesla wî ji kîjan zarokên wî dewam kiriye? 17.10.18 254
41 Mirov ji bo alîkariya birayên xwe yên li Filîstînê bernameya şahiyê lidar bixe 15.11.18 190
42 Ma caiz e ku mirov di xew de berê lingên xwe bide aliyê qibleyê? 19.07.18 391
43 Ma bedenbazî guneh e? 24.09.18 230
44 Ma tiştê ku di deryayê de tê dîtin helal e? 18.10.18 225
45 Ma hukmê biratiya bi rêya xwînê ji aliyê dînî ve çi ye? 16.11.18 229
46 Ma dayika me ‘Eyşeyê, piştî wefata Pêxemberê me careke din zewiciye? 23.07.18 336
47 Ma mirov dikare bi gerdaniya ku navê “Xwedê” li ser nivîsandiye biçe daşirê? 25.09.18 240
48 Ma cejna Remezan û Qurbanê çend roj in? 19.10.18 205
49 Gava bijîka jin hebe, ma mirov dikare yê mêr tercîh bike? 22.11.18 201
50 Ma gotina “rediyellehu anh” ji bo sehabiyan bid‘t e? 25.07.18 428
51 Ma dîn û dilê mirov xerab dibe? 26.09.18 301
52 Ma xeberdana li pişt yekî bêyî diyarkirina nav, dibe xîbet? 22.10.18 292
53 Ma gotina “hemd ji Xwedayê me re” rast e? 23.11.18 224
54 Ma mirov dikare bi cîhazên ku bernameyên Qur’an û hedîsê li wan barkirî ye, biçe daşirê? 26.07.18 399
55 Hukmê “chat”ê çi ye? 27.09.18 223
56 Tê gotin ku dunya, zeviyê axretê ye. Hûn vê çawa îzah dikin? 23.10.18 342
57 Ma Hz. Enes kengî wefat kiriye? 26.11.18 203