Dema kêmasiyên yekî hat gotin, divê mirov çawa tev bigere?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Têvel Tarih: 04 Eylül 2018

Pirs: Dema qala kêmasî (xerabî û nebaşi)yên yekî ji me re hat gotin, ma divê ku em lêpêrsîn û lêkolînê bikin ka wisa ye yan na?

Bersiv: Heke kêmasî, ji tişên zirarê dide derdorê û divê ku bê sererastkirin, divê em li gorî ayeta li jêr tev bigerin:

Gelî bawermendan! Eger yekî fasiq ji we re xeberekê bîne, li rastiya wê bigerin. An na bê zanîn hûn dê destdirêjî civatekê bikin û piştre hûn ê li kirina xwe poşman bibin.” (Hucurat, 49/6)

Heke kêmasî, bi tenê bi xwediyê kirinê ve girêdayî be û zirarê nede tu kesê din, di vê rewşê de divê mirov li gorî ayet û hedîsên li jêr tev bigere:

Gelî yên bawerî anîne! Xwe ji gumanê gelekî biparêzin. Lewra qismek ji gumanê heye ku guneh e. Li eybên hev negerin. Hin ji we xeyba yên din nekin. Erê ma bi yekî ji we xweş tê ku goştê birayê xwe yê mirî bixwe? Ev li xweşa we naçe. Ji Xwedê bitirsin; bêguman Xwedê tobewergir e, dilovîn e.” (Hucurat, 49/12)

Li gorî ku ji Ebû Hureyre hatiye ragihandin Qasidê Xwedê (s.a.w) wiha kerem kiriye:

Xwe ji gumanê biparêzin. Lewra ji gotinan ya herî derew, guman (sûcdariya bê binyad)e. Li xeberdanên ên din guhddariyê nekin, li pey kêmasiyên hev negerin, xwe li pêşberî hev qure mekin, zikreşiya hevdu nekin, kîna hevdu nekin, berê xwe ji hevdu nezîvirînin. Gelî bendeyên Xwedê! Wekî ku Xwedê li we ferman kiriye bibin birayên hev.” (Buxarî,  Nîkah,  45,  Feraiz,  2,  Edeb,  57,  58; Muslim,  Bir,  28 (2563); Ebû Dawûd,  Edeb 37,  48; Muwetta,  Husnu’l-Xuluq,  15; Ehmed b. Henbel,  2/287,  342,  465,  470,  482,  492,  517,  539)

Muawiye (x.j.q) wiha got: Min bihîst ku Qasidê Xwedê (s.a.w) wiha digot:

Heke tu hewl bidî ku kêmasiyên Misilmanan vekolînî, bidî pey rewşên wan ên veşarî, tu yê exlaqê wan xera bikî yan jî ji bo vê yekê zorê li wan bikî.” (Ebû Dawûd, Edeb, 37)

Rojekê zilamekî tînin nik ‘Ebdullahê kurê Mesûd (x.j.q), li ser gotina ku “Ev, filankesê ku ji riha wî mey niqutiye”, wî ev bersiv daye:

Em ji lêpirsîna kêmasî û eyban hatine qedexekirin. Heke kêmasî yan jî eyb bi xwe derkeve holê, em ê tiştê pêwîst pêk bînin.” (Ebû Dawûd, Edeb, 37)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma Hz. Fatîmeyê di çend saliya xwe de wefat kiriye? 06.09.18 109
2 Ma kesê li dêma mirov ya rastê bixe divê mirov ya çepê jî bide ber? 05.10.18 49
3 Hilyeyê Şerîfe çi ye? 10.09.18 61
4 Hukmê temaşekirina televîzyonê çi ye? 08.10.18 46
5 Ma mirov dikare ji înterneta cîranê xwe bêdestûr îstifade bike? 11.09.18 71
6 “Xwendina îstiqraî” çi ye? 09.10.18 38
7 Ma divê em di hemî axaftinên xwe de bibêjin “îşaellah”? 12.09.18 62
8 Ma rastiya “şeqama şefqetê” ya ku mirov dibêjin çi ye? 10.10.18 44
9 Mamoste, da ku gel netirsînin ma nabe hûn hin tiştan nebêjin? 13.09.18 96
10 Hukmê bikaranîna firçeyên ku ji mûyê beraz hatine çêkirin çi ye? 11.10.18 43
11 Ma Weqfa Suleymaniyeyê Selefî, Wehhabî yan Suleymancî ye? 17.09.18 58
12 Gelo bikaranîna bêjeya “afirandinê” durist e? 12.10.18 40
13 Gelo çima Misilman di Cenga Uhudê de têk çûn? 19.09.18 55
14 Ma tevkariya alema Xiristiyanan di aboriya cîhanê de heye? 16.10.18 27
15 Ma guneh e ku ez telefona Qur’an lê barkirî ye di berîka xwe hilgirim? 20.09.18 55
16 Ma çend jin û zarokên Îmam ‘Elî hebûn? Nesla wî ji kîjan zarokên wî dewam kiriye? 17.10.18 31
17 Ma caiz e ku mirov di xew de berê lingên xwe bide aliyê qibleyê? 19.07.18 116
18 Ma bedenbazî guneh e? 24.09.18 45
19 Ma tiştê ku di deryayê de tê dîtin helal e? 18.10.18 25
20 Ma dayika me ‘Eyşeyê, piştî wefata Pêxemberê me careke din zewiciye? 23.07.18 119
21 Ma mirov dikare bi gerdaniya ku navê “Xwedê” li ser nivîsandiye biçe daşirê? 25.09.18 44
22 Ma cejna Remezan û Qurbanê çend roj in? 19.10.18 26
23 Ma gotina “rediyellehu anh” ji bo sehabiyan bid‘t e? 25.07.18 144
24 Ma dîn û dilê mirov xerab dibe? 26.09.18 43
25 Ma mirov dikare bi cîhazên ku bernameyên Qur’an û hedîsê li wan barkirî ye, biçe daşirê? 26.07.18 121
26 Hukmê “chat”ê çi ye? 27.09.18 42
27 Ma mirov dikare di nav xwe “altın günü” li dar bixe? 27.07.18 126
28 Ma hûn dikarin nêrîna xwe ya di heqê îstişhadê de di ber çavan re derbas bikin? 28.09.18 39
29 Gelo şeytan, ji bo xapandina Adem û Hewwayê çawa ket bihuştê? 28.08.18 102
30 Ma mirov ji xebariyên di hiş de der bas dibin berpirsyar tê girtin? 02.10.18 44
31 Dema kêmasiyên yekî hat gotin, divê mirov çawa tev bigere? 04.09.18 84
32 Ma Nasiruddîn el-Elbanî alimekî hedîsê yê pêbawer e? 03.10.18 37
33 Ma xwendina sûreyê ‘Esr di dawiya civînê de pêdiviyeke olî ye* 05.09.18 120
34 Ma ez dikarim pereyê xwe yê heram bidim kesên hewcedar? 04.10.18 43