Dema kêmasiyên yekî hat gotin, divê mirov çawa tev bigere?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Têvel Tarih: 04 Eylül 2018

Pirs: Dema qala kêmasî (xerabî û nebaşi)yên yekî ji me re hat gotin, ma divê ku em lêpêrsîn û lêkolînê bikin ka wisa ye yan na?

Bersiv: Heke kêmasî, ji tişên zirarê dide derdorê û divê ku bê sererastkirin, divê em li gorî ayeta li jêr tev bigerin:

Gelî bawermendan! Eger yekî fasiq ji we re xeberekê bîne, li rastiya wê bigerin. An na bê zanîn hûn dê destdirêjî civatekê bikin û piştre hûn ê li kirina xwe poşman bibin.” (Hucurat, 49/6)

Heke kêmasî, bi tenê bi xwediyê kirinê ve girêdayî be û zirarê nede tu kesê din, di vê rewşê de divê mirov li gorî ayet û hedîsên li jêr tev bigere:

Gelî yên bawerî anîne! Xwe ji gumanê gelekî biparêzin. Lewra qismek ji gumanê heye ku guneh e. Li eybên hev negerin. Hin ji we xeyba yên din nekin. Erê ma bi yekî ji we xweş tê ku goştê birayê xwe yê mirî bixwe? Ev li xweşa we naçe. Ji Xwedê bitirsin; bêguman Xwedê tobewergir e, dilovîn e.” (Hucurat, 49/12)

Li gorî ku ji Ebû Hureyre hatiye ragihandin Qasidê Xwedê (s.a.w) wiha kerem kiriye:

Xwe ji gumanê biparêzin. Lewra ji gotinan ya herî derew, guman (sûcdariya bê binyad)e. Li xeberdanên ên din guhddariyê nekin, li pey kêmasiyên hev negerin, xwe li pêşberî hev qure mekin, zikreşiya hevdu nekin, kîna hevdu nekin, berê xwe ji hevdu nezîvirînin. Gelî bendeyên Xwedê! Wekî ku Xwedê li we ferman kiriye bibin birayên hev.” (Buxarî,  Nîkah,  45,  Feraiz,  2,  Edeb,  57,  58; Muslim,  Bir,  28 (2563); Ebû Dawûd,  Edeb 37,  48; Muwetta,  Husnu’l-Xuluq,  15; Ehmed b. Henbel,  2/287,  342,  465,  470,  482,  492,  517,  539)

Muawiye (x.j.q) wiha got: Min bihîst ku Qasidê Xwedê (s.a.w) wiha digot:

Heke tu hewl bidî ku kêmasiyên Misilmanan vekolînî, bidî pey rewşên wan ên veşarî, tu yê exlaqê wan xera bikî yan jî ji bo vê yekê zorê li wan bikî.” (Ebû Dawûd, Edeb, 37)

Rojekê zilamekî tînin nik ‘Ebdullahê kurê Mesûd (x.j.q), li ser gotina ku “Ev, filankesê ku ji riha wî mey niqutiye”, wî ev bersiv daye:

Em ji lêpirsîna kêmasî û eyban hatine qedexekirin. Heke kêmasî yan jî eyb bi xwe derkeve holê, em ê tiştê pêwîst pêk bînin.” (Ebû Dawûd, Edeb, 37)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma divê em di hemî axaftinên xwe de bibêjin “îşaellah”? 12.09.18 198
2 Ma rastiya “şeqama şefqetê” ya ku mirov dibêjin çi ye? 10.10.18 167
3 Ma destûrdayina sazkirina stasyona bazê li banê xêniyan caiz e? 07.11.18 127
4 Mamoste, da ku gel netirsînin ma nabe hûn hin tiştan nebêjin? 13.09.18 264
5 Hukmê bikaranîna firçeyên ku ji mûyê beraz hatine çêkirin çi ye? 11.10.18 214
6 Ma gotina “’eleyhisselam” ji bo Hz. ‘Elî tê bikaranîn? 12.11.18 136
7 Ma Weqfa Suleymaniyeyê Selefî, Wehhabî yan Suleymancî ye? 17.09.18 175
8 Gelo bikaranîna bêjeya “afirandinê” durist e? 12.10.18 271
9 Dayika me Xedîce gava bi Pêxemberê me re zewicî, gelo xwedî zarok bû? 13.11.18 144
10 Gelo çima Misilman di Cenga Uhudê de têk çûn? 19.09.18 173
11 Ma tevkariya alema Xiristiyanan di aboriya cîhanê de heye? 16.10.18 150
12 Ma herdem efûkirin, rê li ber encamên ne baş vedike? 14.11.18 168
13 Ma guneh e ku ez telefona Qur’an lê barkirî ye di berîka xwe hilgirim? 20.09.18 204
14 Ma çend jin û zarokên Îmam ‘Elî hebûn? Nesla wî ji kîjan zarokên wî dewam kiriye? 17.10.18 185
15 Mirov ji bo alîkariya birayên xwe yên li Filîstînê bernameya şahiyê lidar bixe 15.11.18 137
16 Ma caiz e ku mirov di xew de berê lingên xwe bide aliyê qibleyê? 19.07.18 306
17 Ma bedenbazî guneh e? 24.09.18 160
18 Ma tiştê ku di deryayê de tê dîtin helal e? 18.10.18 160
19 Ma hukmê biratiya bi rêya xwînê ji aliyê dînî ve çi ye? 16.11.18 147
20 Ma dayika me ‘Eyşeyê, piştî wefata Pêxemberê me careke din zewiciye? 23.07.18 269
21 Ma mirov dikare bi gerdaniya ku navê “Xwedê” li ser nivîsandiye biçe daşirê? 25.09.18 193
22 Ma cejna Remezan û Qurbanê çend roj in? 19.10.18 158
23 Gava bijîka jin hebe, ma mirov dikare yê mêr tercîh bike? 22.11.18 149
24 Ma gotina “rediyellehu anh” ji bo sehabiyan bid‘t e? 25.07.18 365
25 Ma dîn û dilê mirov xerab dibe? 26.09.18 213
26 Ma xeberdana li pişt yekî bêyî diyarkirina nav, dibe xîbet? 22.10.18 197
27 Ma gotina “hemd ji Xwedayê me re” rast e? 23.11.18 139
28 Ma mirov dikare bi cîhazên ku bernameyên Qur’an û hedîsê li wan barkirî ye, biçe daşirê? 26.07.18 310
29 Hukmê “chat”ê çi ye? 27.09.18 169
30 Tê gotin ku dunya, zeviyê axretê ye. Hûn vê çawa îzah dikin? 23.10.18 213
31 Ma Hz. Enes kengî wefat kiriye? 26.11.18 151
32 Ma mirov dikare di nav xwe “altın günü” li dar bixe? 27.07.18 277
33 Ma hûn dikarin nêrîna xwe ya di heqê îstişhadê de di ber çavan re derbas bikin? 28.09.18 183
34 Ma malê sêwiyan –bi riza wan jî be– nayê xwarin? 24.10.18 195
35 Hecamat çi ye? Hûn dikarin di der barê wê de agahiyê bidin? 27.11.18 169
36 Gelo şeytan, ji bo xapandina Adem û Hewwayê çawa ket bihuştê? 28.08.18 257
37 Ma mirov ji xebariyên di hiş de der bas dibin berpirsyar tê girtin? 02.10.18 166
38 Gotina “Xwedê her kesî li gorî hêza wî, wî binbar dike” tê çi wateyê? 25.10.18 175
39 Ma mirov dikare navê Xwedê ji bo Ellah Teala bikar bîne? 28.11.18 174
40 Dema kêmasiyên yekî hat gotin, divê mirov çawa tev bigere? 04.09.18 231
41 Ma Nasiruddîn el-Elbanî alimekî hedîsê yê pêbawer e? 03.10.18 176
42 Ma Pêxemberê me (s.a.w) di şeva mîravê de Xwedê Teala dîtiye? 31.10.18 140
43 Ma di dînê me de ji bo nexweşiyên derûnî tu rêyeke çareseriyê heye? 29.11.18 116
44 Ma xwendina sûreyê ‘Esr di dawiya civînê de pêdiviyeke olî ye* 05.09.18 292
45 Ma ez dikarim pereyê xwe yê heram bidim kesên hewcedar? 04.10.18 239
46 Ma em di encama zewaca zarokên Adem (a.s) bi hev re zêde bûne? 01.11.18 137
47 Ma Misilman henekan dikin? 30.11.18 120
48 Ma Hz. Fatîmeyê di çend saliya xwe de wefat kiriye? 06.09.18 314
49 Ma kesê li dêma mirov ya rastê bixe divê mirov ya çepê jî bide ber? 05.10.18 221
50 Ma divê em ji bo bihuştê yan jî ji bo riza Xwedê îbadetê bikin? 02.11.18 185
51 Ma Ademê ku Şeytan nikaribû ew bixapanda, hevsera wî Hewwayê ew xirand? 03.12.18 145
52 Hilyeyê Şerîfe çi ye? 10.09.18 226
53 Hukmê temaşekirina televîzyonê çi ye? 08.10.18 292
54 Wateya “el-hubbu fîllah we’l-buxdu fîllah” çi ye? 05.11.18 190
55 Ma mirov dikare ji înterneta cîranê xwe bêdestûr îstifade bike? 11.09.18 184
56 “Xwendina îstiqraî” çi ye? 09.10.18 262
57 Ma bi rastî jî 18 hezar alem hene? An ev gotineke bêbinyad e? 06.11.18 159