Wateya “el-hubbu fîllah we’l-buxdu fîllah” çi ye?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Têvel Tarih: 05 Kasım 2018

Pirs: Gelo wateya“el-hubbu fîllah we’l-buxdu fîllah” çi ye?

Bersiv: El-hubbu fîllah, di wateya hezkirina ji bo Xwedê; el-buxdu fîllah jî nefretkirina ji bo Xwedê ye. Ango mirov ji bo Xwedê nefret bike. Lewra kesên ku mirov ji bo Xwedê ji wan hez bike û her wiha kesên ku mirov ji bo Xwedê ji wan nefret bike hene. Hin ayet û hedîsên di der barê vê yekê de wiha ne:

“Gelî bawermendan! Di şûna bawermendan de kafiran ji xwe re nekin dost û piştevan. Ma hûn dixwazin ku li dijberî xwe delîleke aşkere bidin Xwedê?!” (Nîsa, 4/144)

Gelî bawermendan! Cihû û Filehan ji xwe re nekin dost û piştevan. Ew, xwe bi xwe ji hev re dost û piştek in. Kî ji we, wan ji xwe re bike dost û arîkar, ew jî ji wan e. Bê guman Xwedê civata sitemkar serwext nake.” (Maîde, 5/51)

Gelî bawermendan! Hûn, ji wan ên ku beriya xwe Kitêb ji wan re hatiye dayin û ji kafirên ku dînê we ji xwe re kirine tinaz û pêlîstok ji bo xwe nekin dost û piştevan. Eger bi rastî hûn bawermend in, ji Xwedê bitirsin.” (Maîde, 5/57)

Gelî bawermendan! Bavên xwe û birayên xwe, eger ew kufrê di ser îmanê re bigrin, ji xwe re nekin dost û arîkar. Êdî kî wan ji xwe re bike dost û arîkar, vêca ew sitemkar bi xwe ne.

Bibêje: Eger bavên we, kurên we, birayên we, jinên we, eşîra we, malê ku we bi dest xistiye, ticareta ku hûn ji zirarkirina wê ditirsin û xaniyên ku hûn ji wan xweş in, li cem we, ji Xwedê, ji Pêxemberê Wî û ji cîhada di rêya Wî de şîrîntir û xweştir bin, vêca çavlirê bin heta Xwedê fermana xwe (bi ezabê ji we re) bîne. Xwedê, civaka jirêderketî teqez nayîne ser rêya rast.” (Tewbe, 9/23-24)

Civateke ku bawerî bi Xwedê û roja axiretê anîbe tu dê nebînî ew ji kesên ku neyartiya Xwedê û qasidê Wî dikin -çendî ew bavên wan, kurên wan, birayên wan, an eşîra wan bin jî-, hez dikin. Kesên ku Xwedê îman di dilên wan de bi cih kiriye, bi arîkarî û piştgiriyeke ji cem xwe ew xurt kirine û wan bixe bihiştên ku di nav wan de çem diherikin û ew dê her û her lê bimînin, ha ew in.  Xwedê ji wan razî bûye, ew jî ji Xwedê razî bûne. Ha ew benda Xwedê ne. Agahdar bin! Bi rastî jî benda Xwedê her ew in yên serfiraz û rizgarbûyî.” (Mucadele, 58/22)

Gelî yên bawerî anîne! Dijminê min û dijminê xwe ji xwe re nekin dost û arîkar. Digel ew bi heqiya ku ji we re hatiye şandin bawerî nayînin, hûn ji wan hez dikin, Ji ber ku we bi Xwedayê ku ew Perwerdegarê we ye bawerî anîye, hûn û pêxember ji cih û warê we derxistin. Eger hûn ji bo cîhadê û razîbûna Min (ji warê xwe) derketibin, hûn wan ji xwe re nekin dost û arîkar ku bi dizî hûn hezkirina xwe bigihînin wan. Ez bi ya hûn vedişêrin û bi ya hûn aşkere jî dikin dizanim. Kî ji we vê bike, bi rastî wî rêya rast winda kiriye.” (Mumtehine, 60/1)

Li gorî ku ji Ebû Umeme hatiye ragihandin Resûlullah (s.a.w) wiha gotiye:

“Kî ji bo Xwedê hez bike, tiştê dide ji bo Xwedê bide û tiştê nade jî ji bo Xwedê nade, wî îmana xwe kamil kiriye.” (Ebû Dawûd, Sunnet, 15)

Sehl b. Muâz b. Enes el Cühenî’den ve babasından rivâyete göre,  Resûlullah şöyle buyurmuştur:

Li gorî ku ji Sehlê kurê Muazê kurê Enesê el-Cuhenî û bavê wî hatiye ragihandin Resûlê Xwedê wiha gotiye:

“Kî ji bo Xwedê bide û ji bo Xwedê bibe asteng, ji bo Xwedê hez bike û ji bo Xwedê nefret bike û ji bo Xwedê bizewice îmana wî kesî gihaştiye kemalê.” (Tirmizî, Qiyamet, 60)

Li gorî ku ji Enesê kurê Malik (x.j.q) hatiye ragihandin Pêxember (s.a.w) wiha gotiye:

“Sê tişt hene ku ew di kê hebin wî, îman tam kiriye:

  1. Hezkirina Xwedê û Resûlê Wî, ji her kesî pirtir.
  2. Hezkirina ji bo Xwedê.
  3. Vegera li kufrê piştî ku Xwedê mirov ji kufrê rizgar kir wekî ku mirov biavêjin êgir nexweş û xeternak bibine.” (Buxarî, Îman 9, 14,  Îkrah 1,  Edeb 42; Muslim,  Îman,  67. Wekî din bnr: Tirmizî,  Îman,  10)

 

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma divê em di hemî axaftinên xwe de bibêjin “îşaellah”? 12.09.18 102
2 Ma rastiya “şeqama şefqetê” ya ku mirov dibêjin çi ye? 10.10.18 94
3 Ma destûrdayina sazkirina stasyona bazê li banê xêniyan caiz e? 07.11.18 53
4 Mamoste, da ku gel netirsînin ma nabe hûn hin tiştan nebêjin? 13.09.18 165
5 Hukmê bikaranîna firçeyên ku ji mûyê beraz hatine çêkirin çi ye? 11.10.18 93
6 Ma gotina “’eleyhisselam” ji bo Hz. ‘Elî tê bikaranîn? 12.11.18 59
7 Ma Weqfa Suleymaniyeyê Selefî, Wehhabî yan Suleymancî ye? 17.09.18 102
8 Gelo bikaranîna bêjeya “afirandinê” durist e? 12.10.18 138
9 Dayika me Xedîce gava bi Pêxemberê me re zewicî, gelo xwedî zarok bû? 13.11.18 61
10 Gelo çima Misilman di Cenga Uhudê de têk çûn? 19.09.18 94
11 Ma tevkariya alema Xiristiyanan di aboriya cîhanê de heye? 16.10.18 66
12 Ma herdem efûkirin, rê li ber encamên ne baş vedike? 14.11.18 55
13 Ma guneh e ku ez telefona Qur’an lê barkirî ye di berîka xwe hilgirim? 20.09.18 105
14 Ma çend jin û zarokên Îmam ‘Elî hebûn? Nesla wî ji kîjan zarokên wî dewam kiriye? 17.10.18 91
15 Mirov ji bo alîkariya birayên xwe yên li Filîstînê bernameya şahiyê lidar bixe 15.11.18 45
16 Ma caiz e ku mirov di xew de berê lingên xwe bide aliyê qibleyê? 19.07.18 187
17 Ma bedenbazî guneh e? 24.09.18 82
18 Ma tiştê ku di deryayê de tê dîtin helal e? 18.10.18 82
19 Ma hukmê biratiya bi rêya xwînê ji aliyê dînî ve çi ye? 16.11.18 46
20 Ma dayika me ‘Eyşeyê, piştî wefata Pêxemberê me careke din zewiciye? 23.07.18 180
21 Ma mirov dikare bi gerdaniya ku navê “Xwedê” li ser nivîsandiye biçe daşirê? 25.09.18 87
22 Ma cejna Remezan û Qurbanê çend roj in? 19.10.18 74
23 Gava bijîka jin hebe, ma mirov dikare yê mêr tercîh bike? 22.11.18 49
24 Ma gotina “rediyellehu anh” ji bo sehabiyan bid‘t e? 25.07.18 203
25 Ma dîn û dilê mirov xerab dibe? 26.09.18 94
26 Ma xeberdana li pişt yekî bêyî diyarkirina nav, dibe xîbet? 22.10.18 72
27 Ma gotina “hemd ji Xwedayê me re” rast e? 23.11.18 48
28 Ma mirov dikare bi cîhazên ku bernameyên Qur’an û hedîsê li wan barkirî ye, biçe daşirê? 26.07.18 182
29 Hukmê “chat”ê çi ye? 27.09.18 81
30 Tê gotin ku dunya, zeviyê axretê ye. Hûn vê çawa îzah dikin? 23.10.18 88
31 Ma Hz. Enes kengî wefat kiriye? 26.11.18 30
32 Ma mirov dikare di nav xwe “altın günü” li dar bixe? 27.07.18 184
33 Ma hûn dikarin nêrîna xwe ya di heqê îstişhadê de di ber çavan re derbas bikin? 28.09.18 74
34 Ma malê sêwiyan –bi riza wan jî be– nayê xwarin? 24.10.18 65
35 Hecamat çi ye? Hûn dikarin di der barê wê de agahiyê bidin? 27.11.18 45
36 Gelo şeytan, ji bo xapandina Adem û Hewwayê çawa ket bihuştê? 28.08.18 150
37 Ma mirov ji xebariyên di hiş de der bas dibin berpirsyar tê girtin? 02.10.18 91
38 Gotina “Xwedê her kesî li gorî hêza wî, wî binbar dike” tê çi wateyê? 25.10.18 70
39 Ma mirov dikare navê Xwedê ji bo Ellah Teala bikar bîne? 28.11.18 52
40 Dema kêmasiyên yekî hat gotin, divê mirov çawa tev bigere? 04.09.18 132
41 Ma Nasiruddîn el-Elbanî alimekî hedîsê yê pêbawer e? 03.10.18 85
42 Ma Pêxemberê me (s.a.w) di şeva mîravê de Xwedê Teala dîtiye? 31.10.18 52
43 Ma di dînê me de ji bo nexweşiyên derûnî tu rêyeke çareseriyê heye? 29.11.18 33
44 Ma xwendina sûreyê ‘Esr di dawiya civînê de pêdiviyeke olî ye* 05.09.18 171
45 Ma ez dikarim pereyê xwe yê heram bidim kesên hewcedar? 04.10.18 94
46 Ma em di encama zewaca zarokên Adem (a.s) bi hev re zêde bûne? 01.11.18 59
47 Ma Misilman henekan dikin? 30.11.18 37
48 Ma Hz. Fatîmeyê di çend saliya xwe de wefat kiriye? 06.09.18 169
49 Ma kesê li dêma mirov ya rastê bixe divê mirov ya çepê jî bide ber? 05.10.18 108
50 Ma divê em ji bo bihuştê yan jî ji bo riza Xwedê îbadetê bikin? 02.11.18 67
51 Ma Ademê ku Şeytan nikaribû ew bixapanda, hevsera wî Hewwayê ew xirand? 03.12.18 27
52 Hilyeyê Şerîfe çi ye? 10.09.18 118
53 Hukmê temaşekirina televîzyonê çi ye? 08.10.18 105
54 Wateya “el-hubbu fîllah we’l-buxdu fîllah” çi ye? 05.11.18 62
55 Ma mirov dikare ji înterneta cîranê xwe bêdestûr îstifade bike? 11.09.18 111
56 “Xwendina îstiqraî” çi ye? 09.10.18 109
57 Ma bi rastî jî 18 hezar alem hene? An ev gotineke bêbinyad e? 06.11.18 59