Wateya “el-hubbu fîllah we’l-buxdu fîllah” çi ye?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Têvel Tarih: 05 Kasım 2018

Pirs: Gelo wateya“el-hubbu fîllah we’l-buxdu fîllah” çi ye?

Bersiv: El-hubbu fîllah, di wateya hezkirina ji bo Xwedê; el-buxdu fîllah jî nefretkirina ji bo Xwedê ye. Ango mirov ji bo Xwedê nefret bike. Lewra kesên ku mirov ji bo Xwedê ji wan hez bike û her wiha kesên ku mirov ji bo Xwedê ji wan nefret bike hene. Hin ayet û hedîsên di der barê vê yekê de wiha ne:

“Gelî bawermendan! Di şûna bawermendan de kafiran ji xwe re nekin dost û piştevan. Ma hûn dixwazin ku li dijberî xwe delîleke aşkere bidin Xwedê?!” (Nîsa, 4/144)

Gelî bawermendan! Cihû û Filehan ji xwe re nekin dost û piştevan. Ew, xwe bi xwe ji hev re dost û piştek in. Kî ji we, wan ji xwe re bike dost û arîkar, ew jî ji wan e. Bê guman Xwedê civata sitemkar serwext nake.” (Maîde, 5/51)

Gelî bawermendan! Hûn, ji wan ên ku beriya xwe Kitêb ji wan re hatiye dayin û ji kafirên ku dînê we ji xwe re kirine tinaz û pêlîstok ji bo xwe nekin dost û piştevan. Eger bi rastî hûn bawermend in, ji Xwedê bitirsin.” (Maîde, 5/57)

Gelî bawermendan! Bavên xwe û birayên xwe, eger ew kufrê di ser îmanê re bigrin, ji xwe re nekin dost û arîkar. Êdî kî wan ji xwe re bike dost û arîkar, vêca ew sitemkar bi xwe ne.

Bibêje: Eger bavên we, kurên we, birayên we, jinên we, eşîra we, malê ku we bi dest xistiye, ticareta ku hûn ji zirarkirina wê ditirsin û xaniyên ku hûn ji wan xweş in, li cem we, ji Xwedê, ji Pêxemberê Wî û ji cîhada di rêya Wî de şîrîntir û xweştir bin, vêca çavlirê bin heta Xwedê fermana xwe (bi ezabê ji we re) bîne. Xwedê, civaka jirêderketî teqez nayîne ser rêya rast.” (Tewbe, 9/23-24)

Civateke ku bawerî bi Xwedê û roja axiretê anîbe tu dê nebînî ew ji kesên ku neyartiya Xwedê û qasidê Wî dikin -çendî ew bavên wan, kurên wan, birayên wan, an eşîra wan bin jî-, hez dikin. Kesên ku Xwedê îman di dilên wan de bi cih kiriye, bi arîkarî û piştgiriyeke ji cem xwe ew xurt kirine û wan bixe bihiştên ku di nav wan de çem diherikin û ew dê her û her lê bimînin, ha ew in.  Xwedê ji wan razî bûye, ew jî ji Xwedê razî bûne. Ha ew benda Xwedê ne. Agahdar bin! Bi rastî jî benda Xwedê her ew in yên serfiraz û rizgarbûyî.” (Mucadele, 58/22)

Gelî yên bawerî anîne! Dijminê min û dijminê xwe ji xwe re nekin dost û arîkar. Digel ew bi heqiya ku ji we re hatiye şandin bawerî nayînin, hûn ji wan hez dikin, Ji ber ku we bi Xwedayê ku ew Perwerdegarê we ye bawerî anîye, hûn û pêxember ji cih û warê we derxistin. Eger hûn ji bo cîhadê û razîbûna Min (ji warê xwe) derketibin, hûn wan ji xwe re nekin dost û arîkar ku bi dizî hûn hezkirina xwe bigihînin wan. Ez bi ya hûn vedişêrin û bi ya hûn aşkere jî dikin dizanim. Kî ji we vê bike, bi rastî wî rêya rast winda kiriye.” (Mumtehine, 60/1)

Li gorî ku ji Ebû Umeme hatiye ragihandin Resûlullah (s.a.w) wiha gotiye:

“Kî ji bo Xwedê hez bike, tiştê dide ji bo Xwedê bide û tiştê nade jî ji bo Xwedê nade, wî îmana xwe kamil kiriye.” (Ebû Dawûd, Sunnet, 15)

Sehl b. Muâz b. Enes el Cühenî’den ve babasından rivâyete göre,  Resûlullah şöyle buyurmuştur:

Li gorî ku ji Sehlê kurê Muazê kurê Enesê el-Cuhenî û bavê wî hatiye ragihandin Resûlê Xwedê wiha gotiye:

“Kî ji bo Xwedê bide û ji bo Xwedê bibe asteng, ji bo Xwedê hez bike û ji bo Xwedê nefret bike û ji bo Xwedê bizewice îmana wî kesî gihaştiye kemalê.” (Tirmizî, Qiyamet, 60)

Li gorî ku ji Enesê kurê Malik (x.j.q) hatiye ragihandin Pêxember (s.a.w) wiha gotiye:

“Sê tişt hene ku ew di kê hebin wî, îman tam kiriye:

  1. Hezkirina Xwedê û Resûlê Wî, ji her kesî pirtir.
  2. Hezkirina ji bo Xwedê.
  3. Vegera li kufrê piştî ku Xwedê mirov ji kufrê rizgar kir wekî ku mirov biavêjin êgir nexweş û xeternak bibine.” (Buxarî, Îman 9, 14,  Îkrah 1,  Edeb 42; Muslim,  Îman,  67. Wekî din bnr: Tirmizî,  Îman,  10)

 

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Hilyeyê Şerîfe çi ye? 10.09.18 260
2 Hukmê temaşekirina televîzyonê çi ye? 08.10.18 403
3 Wateya “el-hubbu fîllah we’l-buxdu fîllah” çi ye? 05.11.18 238
4 Ma mirov dikare ji înterneta cîranê xwe bêdestûr îstifade bike? 11.09.18 212
5 “Xwendina îstiqraî” çi ye? 09.10.18 296
6 Ma bi rastî jî 18 hezar alem hene? An ev gotineke bêbinyad e? 06.11.18 192
7 Ma divê em di hemî axaftinên xwe de bibêjin “îşaellah”? 12.09.18 239
8 Ma rastiya “şeqama şefqetê” ya ku mirov dibêjin çi ye? 10.10.18 203
9 Ma destûrdayina sazkirina stasyona bazê li banê xêniyan caiz e? 07.11.18 157
10 Mamoste, da ku gel netirsînin ma nabe hûn hin tiştan nebêjin? 13.09.18 300
11 Hukmê bikaranîna firçeyên ku ji mûyê beraz hatine çêkirin çi ye? 11.10.18 260
12 Ma gotina “’eleyhisselam” ji bo Hz. ‘Elî tê bikaranîn? 12.11.18 171
13 Ma Weqfa Suleymaniyeyê Selefî, Wehhabî yan Suleymancî ye? 17.09.18 210
14 Gelo bikaranîna bêjeya “afirandinê” durist e? 12.10.18 300
15 Dayika me Xedîce gava bi Pêxemberê me re zewicî, gelo xwedî zarok bû? 13.11.18 177
16 Gelo çima Misilman di Cenga Uhudê de têk çûn? 19.09.18 204
17 Ma tevkariya alema Xiristiyanan di aboriya cîhanê de heye? 16.10.18 178
18 Ma herdem efûkirin, rê li ber encamên ne baş vedike? 14.11.18 205
19 Ma guneh e ku ez telefona Qur’an lê barkirî ye di berîka xwe hilgirim? 20.09.18 228
20 Ma çend jin û zarokên Îmam ‘Elî hebûn? Nesla wî ji kîjan zarokên wî dewam kiriye? 17.10.18 217
21 Mirov ji bo alîkariya birayên xwe yên li Filîstînê bernameya şahiyê lidar bixe 15.11.18 163
22 Ma caiz e ku mirov di xew de berê lingên xwe bide aliyê qibleyê? 19.07.18 330
23 Ma bedenbazî guneh e? 24.09.18 193
24 Ma tiştê ku di deryayê de tê dîtin helal e? 18.10.18 192
25 Ma hukmê biratiya bi rêya xwînê ji aliyê dînî ve çi ye? 16.11.18 183
26 Ma dayika me ‘Eyşeyê, piştî wefata Pêxemberê me careke din zewiciye? 23.07.18 300
27 Ma mirov dikare bi gerdaniya ku navê “Xwedê” li ser nivîsandiye biçe daşirê? 25.09.18 212
28 Ma cejna Remezan û Qurbanê çend roj in? 19.10.18 179
29 Gava bijîka jin hebe, ma mirov dikare yê mêr tercîh bike? 22.11.18 172
30 Ma gotina “rediyellehu anh” ji bo sehabiyan bid‘t e? 25.07.18 402
31 Ma dîn û dilê mirov xerab dibe? 26.09.18 257
32 Ma xeberdana li pişt yekî bêyî diyarkirina nav, dibe xîbet? 22.10.18 229
33 Ma gotina “hemd ji Xwedayê me re” rast e? 23.11.18 167
34 Ma mirov dikare bi cîhazên ku bernameyên Qur’an û hedîsê li wan barkirî ye, biçe daşirê? 26.07.18 344
35 Hukmê “chat”ê çi ye? 27.09.18 189
36 Tê gotin ku dunya, zeviyê axretê ye. Hûn vê çawa îzah dikin? 23.10.18 253
37 Ma Hz. Enes kengî wefat kiriye? 26.11.18 173
38 Ma mirov dikare di nav xwe “altın günü” li dar bixe? 27.07.18 303
39 Ma hûn dikarin nêrîna xwe ya di heqê îstişhadê de di ber çavan re derbas bikin? 28.09.18 211
40 Ma malê sêwiyan –bi riza wan jî be– nayê xwarin? 24.10.18 229
41 Hecamat çi ye? Hûn dikarin di der barê wê de agahiyê bidin? 27.11.18 200
42 Gelo şeytan, ji bo xapandina Adem û Hewwayê çawa ket bihuştê? 28.08.18 298
43 Ma mirov ji xebariyên di hiş de der bas dibin berpirsyar tê girtin? 02.10.18 195
44 Gotina “Xwedê her kesî li gorî hêza wî, wî binbar dike” tê çi wateyê? 25.10.18 211
45 Ma mirov dikare navê Xwedê ji bo Ellah Teala bikar bîne? 28.11.18 211
46 Dema kêmasiyên yekî hat gotin, divê mirov çawa tev bigere? 04.09.18 263
47 Ma Nasiruddîn el-Elbanî alimekî hedîsê yê pêbawer e? 03.10.18 203
48 Ma Pêxemberê me (s.a.w) di şeva mîravê de Xwedê Teala dîtiye? 31.10.18 174
49 Ma di dînê me de ji bo nexweşiyên derûnî tu rêyeke çareseriyê heye? 29.11.18 140
50 Ma xwendina sûreyê ‘Esr di dawiya civînê de pêdiviyeke olî ye* 05.09.18 326
51 Ma ez dikarim pereyê xwe yê heram bidim kesên hewcedar? 04.10.18 276
52 Ma em di encama zewaca zarokên Adem (a.s) bi hev re zêde bûne? 01.11.18 164
53 Ma Misilman henekan dikin? 30.11.18 144
54 Ma Hz. Fatîmeyê di çend saliya xwe de wefat kiriye? 06.09.18 370
55 Ma kesê li dêma mirov ya rastê bixe divê mirov ya çepê jî bide ber? 05.10.18 247
56 Ma divê em ji bo bihuştê yan jî ji bo riza Xwedê îbadetê bikin? 02.11.18 218
57 Ma Ademê ku Şeytan nikaribû ew bixapanda, hevsera wî Hewwayê ew xirand? 03.12.18 173