Ma hilkirina milan di nimêjê de mekrûh e?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Nimêj Tarih: 27 Aralık 2018

Pirs: Ma hilkirina zendên îşlik di nimêjê de mekrûh e?

Bersiv: Di berhemên fiqhê yên mezhebê Henefî de, hilkirina milan heta enîşkan ji bo mêran di nimêjê de mekrûh hatiye qebûlkirin. Di wan berheman de ev sedemên han hatine pêşkêşkirin; “ew helwest nîşana quretî û riyayê ye”, “dibe sebebê zehmetkişandina çûna secdeyê”, “ne munasibî adab û cidiyeta nimêjê” û hwd.

Hedîseke di der barê vê yekê de wiha ye:

Resûlullah got ku:

“Ferman li min hatiye kirin ku ez li ser heft hestiyan biçim secdeyê. Enî –û bi destê xwe îşaretî bi bal pozê xwe ve kir– herdu dest, serçog, serê tiliyên lingan. Em kincan û por (di secdeyê de) kom nakin.” (Buxarî, Ezan, 133, 134, 137; Muslim, Selat, 227-231 (490); Ebû Dawûd, Selat, 155; Tirmizî, Selat, 203; Nesaî, Tetbîq, 40, 43-44; Îbn Mace, Îqamet, 19.)

Îmam Newewî di şîroveya vê hedîsê de wiha gotiye:

“Li gorî vê hedîsê, komkirina por û kincan di nimêjê de mekrûh e. Ev rewş, li gorî piraniya aliman; hem di nimêjê de hem jî beriya nimêjê mekrûh e. Ev kerahet jî, keraheta tenzîhî ye. Kirina nimêjê bi vî awayî her çiqas ne baş jî be, nimêj durist e. İbnu’l-Munzir vegotiye ku Hesenê Besrî gotiye nimêja bi vî şeklî bê kirin divê careke din were kirin. nimêj bike. Lê belê Dawûdî gotiye ku karê hilkirina kincan bi tenê di nimêjê de mekrûh e. Lê belê nêrîna piraniya aliman pirtir hêjayî tercîhkirinê ye.” (Îmam Newewî, Şerhu Sehîhi Muslim, c: 4, rp: 209)

Di mezhebê Henefî de, hilkirina milan heta enîşkan mekrûh e. Lê belê bêyî ku bigihîje enîşkan hilkirina heta zendan ne mekrûh e. (Zuheylî, el-Fiqhu’l-Îslamî, c: 1, rp: 781, maddeya 24an)

Mirov bi gelemperî gava dest bi karekî bikin, zendikên xwe hil dikin. Mebesta van ji vê kirinê jî da ku nebe asteng li pêşiya karê ku dê bê kirin an jî da ku tu pîsîtî têkilî wan nebe. Ji ber vê yekê dema mirov dest bi kirina nimêjê bike –her wekî teşebusî karekî wiha dike– hilkirina milan an jî devdelingan xweş nehatiye dîtin. Lê belê –mîna ku li jor hat diyarkirin– ji derveyî nimêjê tu mehzûrek di lixwekirina îşlikên ku zendikên wan hatine hilkirin an jî kirina nimêjê bi kincên zendkurt de tuneye.

JÊDER: Yahya Şenol-Enes Alimoğlu, İnsanlık Tarihi Boyunca O Namaz, Weşanên Weqfa Sulaymaniyeyê, Çapa 3yem, Stenbol, 2016, rp: 167-168.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Xwendekarên dibistanê dê nimêjên xwe çawa bikin? 15.01.19 253
2 Ma zarok dikarin li pêşiya mezinan îmamtiyê bikin? 05.03.19 203
3 Ma mirov dikare nimêja îdê bi tenê bike? 18.04.19 137
4 Ma jin dikare îmamtiya jinan bike? 23.01.19 236
5 Ma di navbera herdu secdeyên nimêjê de duayekî ku were xwendin heye? 06.03.19 227
6 Çima nimêj Misilmanan ji şirkê dûr nagre? 22.04.19 132
7 Mirov di kîjan rewşan de dikare peya nimêj bike? 24.01.19 257
8 Nimêj kengî li zarokan ferz dibe? 07.03.19 248
9 Ma kirina nimêjê li rastê mizgeftê bi xêrtir e? 24.04.19 129
10 Mirov di demên kar de dê nimêjên xwe kengî bike? 25.01.19 230
11 Ma lixwekirina kum an jî şaşikê ji bo nimêjê lazim e? 11.03.19 189
12 Ma mirov dikare di rêwîtiyê de nimêjên xwe çar qam bike? 25.04.19 127
13 Ma nabe ku karkerên me nimêjên xwe bihêlin qezayê? 28.01.19 249
14 Ma nimêjeke bi navê nimêja hacetê heye? 12.03.19 195
15 Ma caiz e ku mirov piştî nimêjan li mizgeftê bi destê hev bigre? 29.04.19 171
16 Eger piştî nimêjê diyar bibe ku îmam bêdesmêj e dê çi bê kirin? 29.01.19 233
17 Ma xwendina sûreyên nimêjê di nimêjê de şert e? 14.03.19 178
18 Ma mirov dikare nimêjên ferz bi tena serê xwe bike? 30.04.19 176
19 Ma qibleya Misilmanan ya ewil Ke‘be yan Beytul-Meqdis bû? 24.12.18 246
20 Dema jin di pêşiya nimêjker re derbas bibe, ma nimêj betal dibe? 30.01.19 233
21 Ma delîla nimêjên sunnet ji ayetê heye? 25.03.19 193
22 Ma ji bo kirina nimêjê divê mirov ji serkarê xwe destûrê bixwaze? 02.05.19 205
23 Di nimêja bi cemaetî de ma şert e ku mirov bibêjê “tebayî îmamê hazir” 25.12.18 257
24 Da ku bikaribim rabim nimêja sibehê divê ez çi bikim? 31.01.19 217
25 Ma mirov dikare li odeya razanê nimêj bike? 28.03.19 171
26 Di nimêja bi cemaetî de divê cemaet kengî silavê bide? 26.12.18 307
27 Ez nikarim xwe bi tevahî bidim nimêjê. Divê ez çi bikim? 01.02.19 277
28 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin, Cebraîl hînî Pêxemberê me kirine? 03.04.19 171
29 Ma hilkirina milan di nimêjê de mekrûh e? 27.12.18 338
30 Ma mirov dikare bi pêlavê nimêj bike? 06.02.19 201
31 Ma di nimêjê de ken, hem nimêj hem jî destmêjê betal dike? 04.04.19 163
32 Ma jin dikarin bêyî lixwekirina goreyan nimêj bikin? 28.12.18 262
33 Ma mirov dikare bi kincên bi resm nimêj bike? 18.02.19 231
34 Gava ferzeke destmêjê kêm be, nimêj qebûl dibe an na? 05.04.19 198
35 Ma em nimêjên xwe yên sunnet li mizgeftê yan li malê bikin? 31.12.18 278
36 Ma nimêja jinan ji ya mêran cuda ye? 19.02.19 231
37 Ma mirov dikare li kargehê rûniştî nimêj bike? 09.04.19 178
38 Ma mirov kengî rêwî tê hesabkirin? 03.01.19 225
39 Ma divê em li leşkeriyê çawa nimêj bikin? 20.02.19 202
40 Nimêja şevê kengî û çawa tê kirin? 10.04.19 156
41 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin divê li pey hev bin? 08.01.19 240
42 Kesê Şafiî gava di nimêja 4 rek‘etî de rabe rek‘eta pêncan divê çi bike? 25.02.19 189
43 Ma mirov dikare di dawiya ezanê de selayê bixwîne? 15.04.19 176
44 Ma niyeta nimêjê çawa tê anîn? 09.01.19 249
45 Ma kirina nimêjê li ser sicadeya ku wêneyê Ke‘beyê li ser heye caiz e? 27.02.19 226
46 Ma hedisa kesê çar qam sunnetên berî nîvro meke, mehdervaniya min nagihîjê, sehîh e? 16.04.19 128
47 Ma rast e ku “jina bêhn di xwe dabe, heta xusla xwe raneke nikare nimêj bike” 10.01.19 292
48 Ma mirovê meynoş heta 40 rojan nikare nimêj bike? 28.02.19 173
49 Ma mêr dikare li malê li pêşiya hevser û zarokên xwe îmamtiyê bike? 17.04.19 158