Ma hilkirina milan di nimêjê de mekrûh e?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Nimêj Tarih: 27 Aralık 2018

Pirs: Ma hilkirina zendên îşlik di nimêjê de mekrûh e?

Bersiv: Di berhemên fiqhê yên mezhebê Henefî de, hilkirina milan heta enîşkan ji bo mêran di nimêjê de mekrûh hatiye qebûlkirin. Di wan berheman de ev sedemên han hatine pêşkêşkirin; “ew helwest nîşana quretî û riyayê ye”, “dibe sebebê zehmetkişandina çûna secdeyê”, “ne munasibî adab û cidiyeta nimêjê” û hwd.

Hedîseke di der barê vê yekê de wiha ye:

Resûlullah got ku:

“Ferman li min hatiye kirin ku ez li ser heft hestiyan biçim secdeyê. Enî –û bi destê xwe îşaretî bi bal pozê xwe ve kir– herdu dest, serçog, serê tiliyên lingan. Em kincan û por (di secdeyê de) kom nakin.” (Buxarî, Ezan, 133, 134, 137; Muslim, Selat, 227-231 (490); Ebû Dawûd, Selat, 155; Tirmizî, Selat, 203; Nesaî, Tetbîq, 40, 43-44; Îbn Mace, Îqamet, 19.)

Îmam Newewî di şîroveya vê hedîsê de wiha gotiye:

“Li gorî vê hedîsê, komkirina por û kincan di nimêjê de mekrûh e. Ev rewş, li gorî piraniya aliman; hem di nimêjê de hem jî beriya nimêjê mekrûh e. Ev kerahet jî, keraheta tenzîhî ye. Kirina nimêjê bi vî awayî her çiqas ne baş jî be, nimêj durist e. İbnu’l-Munzir vegotiye ku Hesenê Besrî gotiye nimêja bi vî şeklî bê kirin divê careke din were kirin. nimêj bike. Lê belê Dawûdî gotiye ku karê hilkirina kincan bi tenê di nimêjê de mekrûh e. Lê belê nêrîna piraniya aliman pirtir hêjayî tercîhkirinê ye.” (Îmam Newewî, Şerhu Sehîhi Muslim, c: 4, rp: 209)

Di mezhebê Henefî de, hilkirina milan heta enîşkan mekrûh e. Lê belê bêyî ku bigihîje enîşkan hilkirina heta zendan ne mekrûh e. (Zuheylî, el-Fiqhu’l-Îslamî, c: 1, rp: 781, maddeya 24an)

Mirov bi gelemperî gava dest bi karekî bikin, zendikên xwe hil dikin. Mebesta van ji vê kirinê jî da ku nebe asteng li pêşiya karê ku dê bê kirin an jî da ku tu pîsîtî têkilî wan nebe. Ji ber vê yekê dema mirov dest bi kirina nimêjê bike –her wekî teşebusî karekî wiha dike– hilkirina milan an jî devdelingan xweş nehatiye dîtin. Lê belê –mîna ku li jor hat diyarkirin– ji derveyî nimêjê tu mehzûrek di lixwekirina îşlikên ku zendikên wan hatine hilkirin an jî kirina nimêjê bi kincên zendkurt de tuneye.

JÊDER: Yahya Şenol-Enes Alimoğlu, İnsanlık Tarihi Boyunca O Namaz, Weşanên Weqfa Sulaymaniyeyê, Çapa 3yem, Stenbol, 2016, rp: 167-168.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma jin dikare îmamtiya jinan bike? 23.01.19 194
2 Ma di navbera herdu secdeyên nimêjê de duayekî ku were xwendin heye? 06.03.19 146
3 Çima nimêj Misilmanan ji şirkê dûr nagre? 22.04.19 93
4 Mirov di kîjan rewşan de dikare peya nimêj bike? 24.01.19 179
5 Nimêj kengî li zarokan ferz dibe? 07.03.19 185
6 Ma kirina nimêjê li rastê mizgeftê bi xêrtir e? 24.04.19 97
7 Mirov di demên kar de dê nimêjên xwe kengî bike? 25.01.19 187
8 Ma lixwekirina kum an jî şaşikê ji bo nimêjê lazim e? 11.03.19 143
9 Ma mirov dikare di rêwîtiyê de nimêjên xwe çar qam bike? 25.04.19 90
10 Ma nabe ku karkerên me nimêjên xwe bihêlin qezayê? 28.01.19 180
11 Ma nimêjeke bi navê nimêja hacetê heye? 12.03.19 152
12 Ma caiz e ku mirov piştî nimêjan li mizgeftê bi destê hev bigre? 29.04.19 110
13 Eger piştî nimêjê diyar bibe ku îmam bêdesmêj e dê çi bê kirin? 29.01.19 175
14 Ma xwendina sûreyên nimêjê di nimêjê de şert e? 14.03.19 133
15 Ma mirov dikare nimêjên ferz bi tena serê xwe bike? 30.04.19 121
16 Ma qibleya Misilmanan ya ewil Ke‘be yan Beytul-Meqdis bû? 24.12.18 190
17 Dema jin di pêşiya nimêjker re derbas bibe, ma nimêj betal dibe? 30.01.19 191
18 Ma delîla nimêjên sunnet ji ayetê heye? 25.03.19 130
19 Ma ji bo kirina nimêjê divê mirov ji serkarê xwe destûrê bixwaze? 02.05.19 163
20 Di nimêja bi cemaetî de ma şert e ku mirov bibêjê “tebayî îmamê hazir” 25.12.18 210
21 Da ku bikaribim rabim nimêja sibehê divê ez çi bikim? 31.01.19 174
22 Ma mirov dikare li odeya razanê nimêj bike? 28.03.19 122
23 Di nimêja bi cemaetî de divê cemaet kengî silavê bide? 26.12.18 270
24 Ez nikarim xwe bi tevahî bidim nimêjê. Divê ez çi bikim? 01.02.19 217
25 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin, Cebraîl hînî Pêxemberê me kirine? 03.04.19 116
26 Ma hilkirina milan di nimêjê de mekrûh e? 27.12.18 270
27 Ma mirov dikare bi pêlavê nimêj bike? 06.02.19 155
28 Ma di nimêjê de ken, hem nimêj hem jî destmêjê betal dike? 04.04.19 117
29 Ma jin dikarin bêyî lixwekirina goreyan nimêj bikin? 28.12.18 208
30 Ma mirov dikare bi kincên bi resm nimêj bike? 18.02.19 178
31 Gava ferzeke destmêjê kêm be, nimêj qebûl dibe an na? 05.04.19 143
32 Ma em nimêjên xwe yên sunnet li mizgeftê yan li malê bikin? 31.12.18 242
33 Ma nimêja jinan ji ya mêran cuda ye? 19.02.19 164
34 Ma mirov dikare li kargehê rûniştî nimêj bike? 09.04.19 130
35 Ma mirov kengî rêwî tê hesabkirin? 03.01.19 197
36 Ma divê em li leşkeriyê çawa nimêj bikin? 20.02.19 154
37 Nimêja şevê kengî û çawa tê kirin? 10.04.19 114
38 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin divê li pey hev bin? 08.01.19 190
39 Kesê Şafiî gava di nimêja 4 rek‘etî de rabe rek‘eta pêncan divê çi bike? 25.02.19 143
40 Ma mirov dikare di dawiya ezanê de selayê bixwîne? 15.04.19 122
41 Ma niyeta nimêjê çawa tê anîn? 09.01.19 206
42 Ma kirina nimêjê li ser sicadeya ku wêneyê Ke‘beyê li ser heye caiz e? 27.02.19 164
43 Ma hedisa kesê çar qam sunnetên berî nîvro meke, mehdervaniya min nagihîjê, sehîh e? 16.04.19 86
44 Ma rast e ku “jina bêhn di xwe dabe, heta xusla xwe raneke nikare nimêj bike” 10.01.19 244
45 Ma mirovê meynoş heta 40 rojan nikare nimêj bike? 28.02.19 129
46 Ma mêr dikare li malê li pêşiya hevser û zarokên xwe îmamtiyê bike? 17.04.19 112
47 Xwendekarên dibistanê dê nimêjên xwe çawa bikin? 15.01.19 201
48 Ma zarok dikarin li pêşiya mezinan îmamtiyê bikin? 05.03.19 136
49 Ma mirov dikare nimêja îdê bi tenê bike? 18.04.19 96