Ma em nimêjên xwe yên sunnet li mizgeftê yan li malê bikin?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Nimêj Tarih: 31 Aralık 2018

Pirs: Ma kirina nimêjên sunnet li mizgeftê yan li malê pirtir bi xêr e?

Bersiv: Resûlullah, nimêjên xwe -ji bilî yên ferz- ne li mizgefta xwe; li mala xwe dikir û li hevalên şîret xwe dikirin ku ew jî wiha bikin. Hedîsên di der barê vê yekê de wiha ne:

Gelî mirovan! Li mala xwe nimêj bikin. Lewra ji bilî ya ferz nimêjê herî meqbûl ya ku mirov li mala xwe dike.” (Buxarî, Ezan, 81, I‘tisam, 3)

Beşek ji nimêja xwe li malên xwe bikin û wan negerînin wekî gorê.”  (Buxarî, Selat, 52, Teheccud, 37; Ebû Dawûd, Selat, 199, Witir, 11; Tirmizî, Selat, 213; Nesaî, Qiyamu’l-Leyl, 1.)

Gava yekî ji we nimêja xwe ya ferz li mizgeftê kir, bila ji wê nimêja xwe behrekê ji mala xwe jî re bihêle.” (Muslim, Selatu’l-Musafirîn, 210; Îbn Mace, Îqamet 186.)

Ji bo kirina nimêjên sunnet li malan sedemên cur bi cur hene. Wekî mînak; da ku rûmeta malan pê zêde bibe,  wan cihan bi xêr û bêr bike. Sedemeke din a girîng jî ev e; kirina nimêjên sunnet li malan mirov ji riyaya ku alema mirov ya manewî serûbin dike, diparêze. Digel ku mala Resûlullah bi mizgeftê ve bû jî, wî nimêjên xwe yên sunnet li malê dikir. Bi rastî jî ev yek divê mala me bikşîne.

Wekî din hatiye vegotin; da ku xêniyê mirov nebe wekî goran bê can û mirî. Ev yek jî ji hîkmetên kirina nimêjên sunnet li malan hatiye destnîşankirin. Gotina “nimêj bike”, “Qur’anê bixwîne” ji bo kesê mirî û ketiye gorê, tu wateyekê îfade nake. Ji ber vê yekê ew li goristanê ne dikare nimêj bike ne jî dikare Qur’anê bixwîne. Misilman divê li hemberî vê rewşê baldar bin û malên xwe mekin mîna gotistanê, xêniyên xwe nekin wekî otela ku mirov lê radizê. Li berevajî vê di malên xwe de îbadet bikin, nimêj bikin û Qur’anê bixwînin. (M. Yaşar Kandemir, İ. Lütfi Çakan, Raşit Küçük, Riyâzu’s-Sâlihin Tercümesi ve Şerhi,  Erkam Yay., 2006, c: 5, rp: 332-333, şîroveya hedîsa 1132an.)

Li aliyê din, Misilmanê ku nimêjên xwe yên nafîle, ne li mizgeftê li mala xwe dike ji bo kesên ku nikarin biçin mizgeftê ji hevser, dê, bav, bapîr û zarokan ji efradên malê re dibe nimûne. Bi saya vê yekê dê ew jî fêr bibin ka nimêj çawa tê kirin, wextê kirina nimêjê hatiye û bi bîra wan bixwe ku divê ew jî nimêj bikin.

JÊDER: Yahya Şenol-Enes Alimoğlu, İnsanlık Tarihi Boyunca O Namaz, Weşanên Weqfa Sulaymaniyeyê, Çapa 3yem, Stenbol, 2016, rp: 156-158.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma mirov kengî rêwî tê hesabkirin? 03.01.19 198
2 Ma divê em li leşkeriyê çawa nimêj bikin? 20.02.19 154
3 Nimêja şevê kengî û çawa tê kirin? 10.04.19 115
4 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin divê li pey hev bin? 08.01.19 191
5 Kesê Şafiî gava di nimêja 4 rek‘etî de rabe rek‘eta pêncan divê çi bike? 25.02.19 143
6 Ma mirov dikare di dawiya ezanê de selayê bixwîne? 15.04.19 123
7 Ma niyeta nimêjê çawa tê anîn? 09.01.19 207
8 Ma kirina nimêjê li ser sicadeya ku wêneyê Ke‘beyê li ser heye caiz e? 27.02.19 164
9 Ma hedisa kesê çar qam sunnetên berî nîvro meke, mehdervaniya min nagihîjê, sehîh e? 16.04.19 87
10 Ma rast e ku “jina bêhn di xwe dabe, heta xusla xwe raneke nikare nimêj bike” 10.01.19 245
11 Ma mirovê meynoş heta 40 rojan nikare nimêj bike? 28.02.19 129
12 Ma mêr dikare li malê li pêşiya hevser û zarokên xwe îmamtiyê bike? 17.04.19 113
13 Xwendekarên dibistanê dê nimêjên xwe çawa bikin? 15.01.19 202
14 Ma zarok dikarin li pêşiya mezinan îmamtiyê bikin? 05.03.19 136
15 Ma mirov dikare nimêja îdê bi tenê bike? 18.04.19 97
16 Ma jin dikare îmamtiya jinan bike? 23.01.19 195
17 Ma di navbera herdu secdeyên nimêjê de duayekî ku were xwendin heye? 06.03.19 146
18 Çima nimêj Misilmanan ji şirkê dûr nagre? 22.04.19 93
19 Mirov di kîjan rewşan de dikare peya nimêj bike? 24.01.19 180
20 Nimêj kengî li zarokan ferz dibe? 07.03.19 185
21 Ma kirina nimêjê li rastê mizgeftê bi xêrtir e? 24.04.19 97
22 Mirov di demên kar de dê nimêjên xwe kengî bike? 25.01.19 188
23 Ma lixwekirina kum an jî şaşikê ji bo nimêjê lazim e? 11.03.19 143
24 Ma mirov dikare di rêwîtiyê de nimêjên xwe çar qam bike? 25.04.19 90
25 Ma nabe ku karkerên me nimêjên xwe bihêlin qezayê? 28.01.19 181
26 Ma nimêjeke bi navê nimêja hacetê heye? 12.03.19 152
27 Ma caiz e ku mirov piştî nimêjan li mizgeftê bi destê hev bigre? 29.04.19 110
28 Eger piştî nimêjê diyar bibe ku îmam bêdesmêj e dê çi bê kirin? 29.01.19 176
29 Ma xwendina sûreyên nimêjê di nimêjê de şert e? 14.03.19 133
30 Ma mirov dikare nimêjên ferz bi tena serê xwe bike? 30.04.19 121
31 Ma qibleya Misilmanan ya ewil Ke‘be yan Beytul-Meqdis bû? 24.12.18 190
32 Dema jin di pêşiya nimêjker re derbas bibe, ma nimêj betal dibe? 30.01.19 192
33 Ma delîla nimêjên sunnet ji ayetê heye? 25.03.19 131
34 Ma ji bo kirina nimêjê divê mirov ji serkarê xwe destûrê bixwaze? 02.05.19 163
35 Di nimêja bi cemaetî de ma şert e ku mirov bibêjê “tebayî îmamê hazir” 25.12.18 211
36 Da ku bikaribim rabim nimêja sibehê divê ez çi bikim? 31.01.19 175
37 Ma mirov dikare li odeya razanê nimêj bike? 28.03.19 123
38 Di nimêja bi cemaetî de divê cemaet kengî silavê bide? 26.12.18 271
39 Ez nikarim xwe bi tevahî bidim nimêjê. Divê ez çi bikim? 01.02.19 218
40 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin, Cebraîl hînî Pêxemberê me kirine? 03.04.19 117
41 Ma hilkirina milan di nimêjê de mekrûh e? 27.12.18 270
42 Ma mirov dikare bi pêlavê nimêj bike? 06.02.19 156
43 Ma di nimêjê de ken, hem nimêj hem jî destmêjê betal dike? 04.04.19 118
44 Ma jin dikarin bêyî lixwekirina goreyan nimêj bikin? 28.12.18 208
45 Ma mirov dikare bi kincên bi resm nimêj bike? 18.02.19 179
46 Gava ferzeke destmêjê kêm be, nimêj qebûl dibe an na? 05.04.19 144
47 Ma em nimêjên xwe yên sunnet li mizgeftê yan li malê bikin? 31.12.18 243
48 Ma nimêja jinan ji ya mêran cuda ye? 19.02.19 165
49 Ma mirov dikare li kargehê rûniştî nimêj bike? 09.04.19 131