Ma jin dikare îmamtiya jinan bike?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Nimêj Tarih: 23 Ocak 2019

Pirs: Ma jin dikare li pêşiya jinan bi îmamtî nimêj bike? Gelo tu pîvan û sînorekî vê yekê heye? Hûn dikarin di vê mijarê de bibin arîkar?

Bersiv: Jin, di dema kirina nimêjê de dikarin tebayî jinekê bibin. Bi rêyên saxlem hatiye neqilkirin ku dayika me ‘Eyşeyê û Ummu Wereqe li pêşiya jinan îmamtî kirine.

Di mijara ka jin dikarin li pêşiya jinan îmamtiyê bikin an na di berhemên fiqhê de dubendiyek heye. Ji xanimên Pêxemberê me Hz. ‘Eyşe û Ummu Selemeyê, ji alimên serdema tabiiyan ‘Eta, Sewrî, Ewzaî digel alimên mîna Îmam Şafiî, Îshaq û Ebû Sewr îmamtiya jinan li pêşiya jinan musteheb qebûl kirine.

Ehmedê kurê Henbel diyar kiriye ku ne musteheb e. Li aliyê din Ehsabu’r-Re’y ê ku Henefî pêşrewên wê ne û Îmam Malik digel ku mekrûh qebûl dikin, dibêjin ku nimêja li pey îmama jin tê kirin sehîh e.

Dîsa ji alimên tabiiyan Şe’bî, Nexeî û Qetade diyar kirine ku jin bi tenê di nimêjên nafîle de dikarin li pêşiya jinan îmamtiyê bikin, di yên ferz de nikarin bikin.

Hesenê Besrî û Suleymanê kurê Yesar gotine ku jin di tu nimêjan de çi ya nafîle çi jî ya ferz nikare li pêşiya jinan îmamtiyê bike.

Alimên ku îmamtiya jinê li pêşiya jinan qebûl dikin îmamtiya dayika me ‘Eyşeyê û Ummu Wereqe ji bo vê nêrîna xwe dikin delil. Bi baweriya me jî nêrîna rast ev e. Ên ku di vê baweriyê de, gotine ku pîreka dê li pêşiya jinan îmamtiyê bike nikare wekî mêran li pêşiya cimaetê raweste, divê di hundirê sefê de bi cimaetê re raweste. (Ebû Muhemmed ‘Ebdullahê kurê Ehmed Îbn Qudame el-Meqdisî, el-Muxnî we’ş-Şerhu’l-Kebîr ela Metni’l-Muqni’, Darul-Fikr, Beyrût, 1984, c: 2, rp: 36, meseleya 1145an.)

Lê belê wekî mezhebê Henefî hin kesên ku îmamtiya jinan ji bo jinan mekrûh qebûl dikin jî hene. Wan, nêrîna xwe ya şexsî ji bo xwe kirine delil, diyar kirine jina ku îmamtiya jinan dike nikare ji cimaeta li pêşdetir be û heta ji bo vê yekê îmamtiya wan mekrûh hatiye qebûlkirin. Lê belê wan, hem nimêja îmama jin û hem jî nimêja cimaeta pîrek ya li pey wê sehîh jimartine.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma rast e ku “jina bêhn di xwe dabe, heta xusla xwe raneke nikare nimêj bike” 10.01.19 245
2 Ma mirovê meynoş heta 40 rojan nikare nimêj bike? 28.02.19 129
3 Ma mêr dikare li malê li pêşiya hevser û zarokên xwe îmamtiyê bike? 17.04.19 113
4 Xwendekarên dibistanê dê nimêjên xwe çawa bikin? 15.01.19 202
5 Ma zarok dikarin li pêşiya mezinan îmamtiyê bikin? 05.03.19 136
6 Ma mirov dikare nimêja îdê bi tenê bike? 18.04.19 97
7 Ma jin dikare îmamtiya jinan bike? 23.01.19 195
8 Ma di navbera herdu secdeyên nimêjê de duayekî ku were xwendin heye? 06.03.19 146
9 Çima nimêj Misilmanan ji şirkê dûr nagre? 22.04.19 93
10 Mirov di kîjan rewşan de dikare peya nimêj bike? 24.01.19 180
11 Nimêj kengî li zarokan ferz dibe? 07.03.19 185
12 Ma kirina nimêjê li rastê mizgeftê bi xêrtir e? 24.04.19 97
13 Mirov di demên kar de dê nimêjên xwe kengî bike? 25.01.19 188
14 Ma lixwekirina kum an jî şaşikê ji bo nimêjê lazim e? 11.03.19 143
15 Ma mirov dikare di rêwîtiyê de nimêjên xwe çar qam bike? 25.04.19 90
16 Ma nabe ku karkerên me nimêjên xwe bihêlin qezayê? 28.01.19 181
17 Ma nimêjeke bi navê nimêja hacetê heye? 12.03.19 152
18 Ma caiz e ku mirov piştî nimêjan li mizgeftê bi destê hev bigre? 29.04.19 110
19 Eger piştî nimêjê diyar bibe ku îmam bêdesmêj e dê çi bê kirin? 29.01.19 176
20 Ma xwendina sûreyên nimêjê di nimêjê de şert e? 14.03.19 133
21 Ma mirov dikare nimêjên ferz bi tena serê xwe bike? 30.04.19 121
22 Ma qibleya Misilmanan ya ewil Ke‘be yan Beytul-Meqdis bû? 24.12.18 190
23 Dema jin di pêşiya nimêjker re derbas bibe, ma nimêj betal dibe? 30.01.19 192
24 Ma delîla nimêjên sunnet ji ayetê heye? 25.03.19 130
25 Ma ji bo kirina nimêjê divê mirov ji serkarê xwe destûrê bixwaze? 02.05.19 163
26 Di nimêja bi cemaetî de ma şert e ku mirov bibêjê “tebayî îmamê hazir” 25.12.18 211
27 Da ku bikaribim rabim nimêja sibehê divê ez çi bikim? 31.01.19 175
28 Ma mirov dikare li odeya razanê nimêj bike? 28.03.19 123
29 Di nimêja bi cemaetî de divê cemaet kengî silavê bide? 26.12.18 271
30 Ez nikarim xwe bi tevahî bidim nimêjê. Divê ez çi bikim? 01.02.19 218
31 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin, Cebraîl hînî Pêxemberê me kirine? 03.04.19 116
32 Ma hilkirina milan di nimêjê de mekrûh e? 27.12.18 270
33 Ma mirov dikare bi pêlavê nimêj bike? 06.02.19 156
34 Ma di nimêjê de ken, hem nimêj hem jî destmêjê betal dike? 04.04.19 118
35 Ma jin dikarin bêyî lixwekirina goreyan nimêj bikin? 28.12.18 208
36 Ma mirov dikare bi kincên bi resm nimêj bike? 18.02.19 179
37 Gava ferzeke destmêjê kêm be, nimêj qebûl dibe an na? 05.04.19 144
38 Ma em nimêjên xwe yên sunnet li mizgeftê yan li malê bikin? 31.12.18 242
39 Ma nimêja jinan ji ya mêran cuda ye? 19.02.19 165
40 Ma mirov dikare li kargehê rûniştî nimêj bike? 09.04.19 131
41 Ma mirov kengî rêwî tê hesabkirin? 03.01.19 198
42 Ma divê em li leşkeriyê çawa nimêj bikin? 20.02.19 154
43 Nimêja şevê kengî û çawa tê kirin? 10.04.19 115
44 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin divê li pey hev bin? 08.01.19 190
45 Kesê Şafiî gava di nimêja 4 rek‘etî de rabe rek‘eta pêncan divê çi bike? 25.02.19 143
46 Ma mirov dikare di dawiya ezanê de selayê bixwîne? 15.04.19 123
47 Ma niyeta nimêjê çawa tê anîn? 09.01.19 206
48 Ma kirina nimêjê li ser sicadeya ku wêneyê Ke‘beyê li ser heye caiz e? 27.02.19 164
49 Ma hedisa kesê çar qam sunnetên berî nîvro meke, mehdervaniya min nagihîjê, sehîh e? 16.04.19 87