Eger piştî nimêjê diyar bibe ku îmam bêdesmêj e dê çi bê kirin?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Nimêj Tarih: 29 Ocak 2019

Pirs: Eger piştî kirina nimêjê were bîra îmam ku bêdesmêj e, dê çi bê kirin?

Bersiv: Eger îmamek bêyî zanîn/jibîr bike bêdesmêj an jî bi cenabetî li pêşiya cemaetê nimêj bike û heta nimêja xwe kuta bike li vê yekê newerqile;

  1. Li gorî Henefiyan divê hem îmam hem jî cemaet nimêja xwe ji nû ve bikin.
  2. Li gorî ‘Umerê kurê Xettab, Osmanê kurê ‘Effan, ‘Eliyê kurê Ebû Talib û ‘Ebdullahê kurê ‘Umer ji sehabiyan digel mezhebên Şafiî, Malikî û Henbelî di rewşeke wisa de cemaet nimêja xwe dubare nake; lê belê bi sedema ku nimêja îmam ne sehîh e, divê ew careke din bike.

Li gorî Henefiyan sehîhi/duristiya nimêja cemaetê, bi duristiya nimêja îmam ve girêdayî ye. Her çiqas jibîr kiribe jî bi sedema nimêja ku îmam bêdesmêj kiriye betal e, nimêja cemaeta li pey wî jî betal e.

Li gorî kesanê ku nêrîna din dipejirînin, duristiya nimêja cemaetê bi nimêja îmam ve ne girêdayî ye. Ji ber vê yekê nimêja îmamê ku piştî kutabûna nimêjê bêdesmêjiya xwe ferq dike betal e; lê belê nimêja cemaetê ne betal e. Delîlên wan ên din jî wiha ne:

Umer (x.j.q), piştî ku li pêşiya cemaetê nimêja spîdeyê kiriye hatiye bîra wî ku bi cenabet e, li ser vê yekê nimêja xwe careke din kiriye; lê belê cemaetê dubare nekiriye.

Her wiha hatiye ragihandin ku heman bûyer hatiye serê Osman  (x.j.q) jî. Wî nimêja xwe dubare kiriye; lê belê ji cemaetê re negotiye ku nimêja xwe careke din bikin.

Hatiye ragihandin ku ‘Elî (x.j.q) wiha gotiye: “Eger yekî bi cenabet îmamtiyê bike û bi vî rengî nimêjê temam bike, ez dê fermana bi rakirina xuslê û dubarekirina nimêjê lê bikim. Lê belê ez emir nakim ku cemaet nimêja xwe dubare bike.”

‘Ebdullahê kurê ‘Umer jî rojekê li pêşiya cemaetê nimêja nîvro kiriye, dema hatiye bîra wî ku bêdesmêj e, nimêja xwe careke din kiriye; lê belê cemaetê nekiriye. (Bnr: Îbn Qudqme, el-Muxnî, c. 1, rp: 777, mesele 1004; Îbn Ruşd, Bidayetu’l-Muctehid, c: 1, rp: 122; Wehbe ez-Zuheyli, el-Fiqhu’l- Îslamî ve Edilletuhu, c: 2, rp: 199-200)

Delîl, destnîşan didin ku îmamê bêdesmêj an jî bi cenabet dema bêyî zanîn/jibîr bike li pêşiya cemaetê nimêj bike û heta nimêj xelas bibe li vê yekê newerqile, dê ew bi tenê nimêja xwe dubare bike û nimêja cemaetê sehîh e. Lewra tebabûna îmam, ne ku mirov peywira kirina nimêjê bixe stûyê îmam, tebabûna îmam di wateya ku mirov bi hev re nimêj bike. Ji vê jî diyar dibe ku her kes nimêja xwe dike, kêmasiya yekî bandorê li ê din nake.

 

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma rast e ku “jina bêhn di xwe dabe, heta xusla xwe raneke nikare nimêj bike” 10.01.19 244
2 Ma mirovê meynoş heta 40 rojan nikare nimêj bike? 28.02.19 129
3 Ma mêr dikare li malê li pêşiya hevser û zarokên xwe îmamtiyê bike? 17.04.19 112
4 Xwendekarên dibistanê dê nimêjên xwe çawa bikin? 15.01.19 201
5 Ma zarok dikarin li pêşiya mezinan îmamtiyê bikin? 05.03.19 136
6 Ma mirov dikare nimêja îdê bi tenê bike? 18.04.19 96
7 Ma jin dikare îmamtiya jinan bike? 23.01.19 194
8 Ma di navbera herdu secdeyên nimêjê de duayekî ku were xwendin heye? 06.03.19 146
9 Çima nimêj Misilmanan ji şirkê dûr nagre? 22.04.19 93
10 Mirov di kîjan rewşan de dikare peya nimêj bike? 24.01.19 179
11 Nimêj kengî li zarokan ferz dibe? 07.03.19 185
12 Ma kirina nimêjê li rastê mizgeftê bi xêrtir e? 24.04.19 97
13 Mirov di demên kar de dê nimêjên xwe kengî bike? 25.01.19 187
14 Ma lixwekirina kum an jî şaşikê ji bo nimêjê lazim e? 11.03.19 143
15 Ma mirov dikare di rêwîtiyê de nimêjên xwe çar qam bike? 25.04.19 90
16 Ma nabe ku karkerên me nimêjên xwe bihêlin qezayê? 28.01.19 180
17 Ma nimêjeke bi navê nimêja hacetê heye? 12.03.19 152
18 Ma caiz e ku mirov piştî nimêjan li mizgeftê bi destê hev bigre? 29.04.19 110
19 Eger piştî nimêjê diyar bibe ku îmam bêdesmêj e dê çi bê kirin? 29.01.19 176
20 Ma xwendina sûreyên nimêjê di nimêjê de şert e? 14.03.19 133
21 Ma mirov dikare nimêjên ferz bi tena serê xwe bike? 30.04.19 121
22 Ma qibleya Misilmanan ya ewil Ke‘be yan Beytul-Meqdis bû? 24.12.18 190
23 Dema jin di pêşiya nimêjker re derbas bibe, ma nimêj betal dibe? 30.01.19 192
24 Ma delîla nimêjên sunnet ji ayetê heye? 25.03.19 130
25 Ma ji bo kirina nimêjê divê mirov ji serkarê xwe destûrê bixwaze? 02.05.19 163
26 Di nimêja bi cemaetî de ma şert e ku mirov bibêjê “tebayî îmamê hazir” 25.12.18 211
27 Da ku bikaribim rabim nimêja sibehê divê ez çi bikim? 31.01.19 174
28 Ma mirov dikare li odeya razanê nimêj bike? 28.03.19 122
29 Di nimêja bi cemaetî de divê cemaet kengî silavê bide? 26.12.18 271
30 Ez nikarim xwe bi tevahî bidim nimêjê. Divê ez çi bikim? 01.02.19 217
31 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin, Cebraîl hînî Pêxemberê me kirine? 03.04.19 116
32 Ma hilkirina milan di nimêjê de mekrûh e? 27.12.18 270
33 Ma mirov dikare bi pêlavê nimêj bike? 06.02.19 155
34 Ma di nimêjê de ken, hem nimêj hem jî destmêjê betal dike? 04.04.19 117
35 Ma jin dikarin bêyî lixwekirina goreyan nimêj bikin? 28.12.18 208
36 Ma mirov dikare bi kincên bi resm nimêj bike? 18.02.19 178
37 Gava ferzeke destmêjê kêm be, nimêj qebûl dibe an na? 05.04.19 144
38 Ma em nimêjên xwe yên sunnet li mizgeftê yan li malê bikin? 31.12.18 242
39 Ma nimêja jinan ji ya mêran cuda ye? 19.02.19 165
40 Ma mirov dikare li kargehê rûniştî nimêj bike? 09.04.19 130
41 Ma mirov kengî rêwî tê hesabkirin? 03.01.19 198
42 Ma divê em li leşkeriyê çawa nimêj bikin? 20.02.19 154
43 Nimêja şevê kengî û çawa tê kirin? 10.04.19 114
44 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin divê li pey hev bin? 08.01.19 190
45 Kesê Şafiî gava di nimêja 4 rek‘etî de rabe rek‘eta pêncan divê çi bike? 25.02.19 143
46 Ma mirov dikare di dawiya ezanê de selayê bixwîne? 15.04.19 122
47 Ma niyeta nimêjê çawa tê anîn? 09.01.19 206
48 Ma kirina nimêjê li ser sicadeya ku wêneyê Ke‘beyê li ser heye caiz e? 27.02.19 164
49 Ma hedisa kesê çar qam sunnetên berî nîvro meke, mehdervaniya min nagihîjê, sehîh e? 16.04.19 86