Dema jin di pêşiya nimêjker re derbas bibe, ma nimêj betal dibe?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Nimêj Tarih: 30 Ocak 2019

Pirs: Ma hedîseke bi vî rengî heye: “Gava seg, ker û jin di pêşiya kesê nimêj dike re derbas bibe, nimêj betal dibe.” Hûn dikarin vê yekê şîrove bikin?

Bersiv: Di der barê ku dema seg, ker û jin di pêşiya kesê nimêj dike re derbas bibe nimêjê betal dike de hin riwayet hene. Ew jî di berhemên mîna Muslim, Ebû Dawûd, Tirmizî û Nesaî ji Kutubê Sitte de cih digrin. Her sê tiştên ku nimêjê betal dikin jî di riwayetên ciyawaz de wiha têne rêzkirin: “segê reş-ker-jin”, “segê reş-jina di kirasa de”, “beraz-Cihû-Mecûsî”, “ker-kafir-seg-jin.”  (Ji bo hedîsan bnr: Şewkanî, Neylu’l-Ewtar, c: 3, rp: 11-12.)

Lê belê dîsa di heman berheman de agahiya ku dayika me ‘Eyşeyê ev riwayet red kirine jî cî digre. Gava mijara derbasbûna seg, ker û jinê li pêşiya kesê nimêjker nimêjê betal dike hatiye axaftin wê wiha gotiye:

“Bi yekdîtina seg û jinan we karekî pir kirêt kir! Ez qesem dikim ku ez dizanim Resûlullah gava nimêj dikir ez di navbera wî û qibleyê de razayî bûm, dema bixwesta ku biçe secdeyê dest dida lingên min, min jî lingên xwe dikşandin.” (Buxarî, Selat, 108; Muslim, Selat, 269-271; Ebû Dawûd, Selat, 111; Nesai, Qible, 10.)

Di riwayeteke din a ku di Buxarî û Muslim de derbas dibe:

Li nik ‘Eyşeyê (x.j.q) mijara tiştên ku nimêjê betal hat gotûbêjkirin. Di wê navberê de navê seg, ker û jinê derbas bû. ‘Eyşeyê wiha got:

“We dîsa em şibandin ker û segan. Wellahî, min dîtiye digel ku ez di nivînan de diketim navbera Resûlullah û qibleyê wî nimêj dikir. Dema hewcedariyeke min pêk bihata ez rûdiniştim min nedixwest ku ez wî aciz bikim, ji aliyê jêr (yê nivînan) hêdîka derdiketim.”  (Buxarî, Selat, 99, 102, 105, 108; Muslim, Selat, 269-271.)

Li gorî vegotina Îmam Newewî, digel Îmam Malik, Ebû Henîfe û Îmam Şafiî ji îmamên mezheban li gorî piraniya aliman (cumhurê ulemayan), bi derbasbûna tiştên li jor hatin jimartin û yên nehatin jimartin jî li pêşiya kesê nimêjker, nimêj betal nabe. (Îmam Newewî, Şerhu Sehîhi Muslim, c: 4, rp: 227) Bi baweriya me jî ya rast ev e.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Mirov di demên kar de dê nimêjên xwe kengî bike? 25.01.19 224
2 Ma lixwekirina kum an jî şaşikê ji bo nimêjê lazim e? 11.03.19 181
3 Ma mirov dikare di rêwîtiyê de nimêjên xwe çar qam bike? 25.04.19 120
4 Ma nabe ku karkerên me nimêjên xwe bihêlin qezayê? 28.01.19 240
5 Ma nimêjeke bi navê nimêja hacetê heye? 12.03.19 187
6 Ma caiz e ku mirov piştî nimêjan li mizgeftê bi destê hev bigre? 29.04.19 159
7 Eger piştî nimêjê diyar bibe ku îmam bêdesmêj e dê çi bê kirin? 29.01.19 223
8 Ma xwendina sûreyên nimêjê di nimêjê de şert e? 14.03.19 169
9 Ma mirov dikare nimêjên ferz bi tena serê xwe bike? 30.04.19 165
10 Ma qibleya Misilmanan ya ewil Ke‘be yan Beytul-Meqdis bû? 24.12.18 238
11 Dema jin di pêşiya nimêjker re derbas bibe, ma nimêj betal dibe? 30.01.19 224
12 Ma delîla nimêjên sunnet ji ayetê heye? 25.03.19 177
13 Ma ji bo kirina nimêjê divê mirov ji serkarê xwe destûrê bixwaze? 02.05.19 196
14 Di nimêja bi cemaetî de ma şert e ku mirov bibêjê “tebayî îmamê hazir” 25.12.18 247
15 Da ku bikaribim rabim nimêja sibehê divê ez çi bikim? 31.01.19 209
16 Ma mirov dikare li odeya razanê nimêj bike? 28.03.19 161
17 Di nimêja bi cemaetî de divê cemaet kengî silavê bide? 26.12.18 301
18 Ez nikarim xwe bi tevahî bidim nimêjê. Divê ez çi bikim? 01.02.19 264
19 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin, Cebraîl hînî Pêxemberê me kirine? 03.04.19 164
20 Ma hilkirina milan di nimêjê de mekrûh e? 27.12.18 326
21 Ma mirov dikare bi pêlavê nimêj bike? 06.02.19 191
22 Ma di nimêjê de ken, hem nimêj hem jî destmêjê betal dike? 04.04.19 153
23 Ma jin dikarin bêyî lixwekirina goreyan nimêj bikin? 28.12.18 252
24 Ma mirov dikare bi kincên bi resm nimêj bike? 18.02.19 222
25 Gava ferzeke destmêjê kêm be, nimêj qebûl dibe an na? 05.04.19 184
26 Ma em nimêjên xwe yên sunnet li mizgeftê yan li malê bikin? 31.12.18 270
27 Ma nimêja jinan ji ya mêran cuda ye? 19.02.19 215
28 Ma mirov dikare li kargehê rûniştî nimêj bike? 09.04.19 167
29 Ma mirov kengî rêwî tê hesabkirin? 03.01.19 219
30 Ma divê em li leşkeriyê çawa nimêj bikin? 20.02.19 191
31 Nimêja şevê kengî û çawa tê kirin? 10.04.19 149
32 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin divê li pey hev bin? 08.01.19 232
33 Kesê Şafiî gava di nimêja 4 rek‘etî de rabe rek‘eta pêncan divê çi bike? 25.02.19 177
34 Ma mirov dikare di dawiya ezanê de selayê bixwîne? 15.04.19 166
35 Ma niyeta nimêjê çawa tê anîn? 09.01.19 241
36 Ma kirina nimêjê li ser sicadeya ku wêneyê Ke‘beyê li ser heye caiz e? 27.02.19 213
37 Ma hedisa kesê çar qam sunnetên berî nîvro meke, mehdervaniya min nagihîjê, sehîh e? 16.04.19 122
38 Ma rast e ku “jina bêhn di xwe dabe, heta xusla xwe raneke nikare nimêj bike” 10.01.19 280
39 Ma mirovê meynoş heta 40 rojan nikare nimêj bike? 28.02.19 160
40 Ma mêr dikare li malê li pêşiya hevser û zarokên xwe îmamtiyê bike? 17.04.19 150
41 Xwendekarên dibistanê dê nimêjên xwe çawa bikin? 15.01.19 246
42 Ma zarok dikarin li pêşiya mezinan îmamtiyê bikin? 05.03.19 194
43 Ma mirov dikare nimêja îdê bi tenê bike? 18.04.19 131
44 Ma jin dikare îmamtiya jinan bike? 23.01.19 230
45 Ma di navbera herdu secdeyên nimêjê de duayekî ku were xwendin heye? 06.03.19 211
46 Çima nimêj Misilmanan ji şirkê dûr nagre? 22.04.19 126
47 Mirov di kîjan rewşan de dikare peya nimêj bike? 24.01.19 247
48 Nimêj kengî li zarokan ferz dibe? 07.03.19 233
49 Ma kirina nimêjê li rastê mizgeftê bi xêrtir e? 24.04.19 120