Dema jin di pêşiya nimêjker re derbas bibe, ma nimêj betal dibe?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Nimêj Tarih: 30 Ocak 2019

Pirs: Ma hedîseke bi vî rengî heye: “Gava seg, ker û jin di pêşiya kesê nimêj dike re derbas bibe, nimêj betal dibe.” Hûn dikarin vê yekê şîrove bikin?

Bersiv: Di der barê ku dema seg, ker û jin di pêşiya kesê nimêj dike re derbas bibe nimêjê betal dike de hin riwayet hene. Ew jî di berhemên mîna Muslim, Ebû Dawûd, Tirmizî û Nesaî ji Kutubê Sitte de cih digrin. Her sê tiştên ku nimêjê betal dikin jî di riwayetên ciyawaz de wiha têne rêzkirin: “segê reş-ker-jin”, “segê reş-jina di kirasa de”, “beraz-Cihû-Mecûsî”, “ker-kafir-seg-jin.”  (Ji bo hedîsan bnr: Şewkanî, Neylu’l-Ewtar, c: 3, rp: 11-12.)

Lê belê dîsa di heman berheman de agahiya ku dayika me ‘Eyşeyê ev riwayet red kirine jî cî digre. Gava mijara derbasbûna seg, ker û jinê li pêşiya kesê nimêjker nimêjê betal dike hatiye axaftin wê wiha gotiye:

“Bi yekdîtina seg û jinan we karekî pir kirêt kir! Ez qesem dikim ku ez dizanim Resûlullah gava nimêj dikir ez di navbera wî û qibleyê de razayî bûm, dema bixwesta ku biçe secdeyê dest dida lingên min, min jî lingên xwe dikşandin.” (Buxarî, Selat, 108; Muslim, Selat, 269-271; Ebû Dawûd, Selat, 111; Nesai, Qible, 10.)

Di riwayeteke din a ku di Buxarî û Muslim de derbas dibe:

Li nik ‘Eyşeyê (x.j.q) mijara tiştên ku nimêjê betal hat gotûbêjkirin. Di wê navberê de navê seg, ker û jinê derbas bû. ‘Eyşeyê wiha got:

“We dîsa em şibandin ker û segan. Wellahî, min dîtiye digel ku ez di nivînan de diketim navbera Resûlullah û qibleyê wî nimêj dikir. Dema hewcedariyeke min pêk bihata ez rûdiniştim min nedixwest ku ez wî aciz bikim, ji aliyê jêr (yê nivînan) hêdîka derdiketim.”  (Buxarî, Selat, 99, 102, 105, 108; Muslim, Selat, 269-271.)

Li gorî vegotina Îmam Newewî, digel Îmam Malik, Ebû Henîfe û Îmam Şafiî ji îmamên mezheban li gorî piraniya aliman (cumhurê ulemayan), bi derbasbûna tiştên li jor hatin jimartin û yên nehatin jimartin jî li pêşiya kesê nimêjker, nimêj betal nabe. (Îmam Newewî, Şerhu Sehîhi Muslim, c: 4, rp: 227) Bi baweriya me jî ya rast ev e.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma rast e ku “jina bêhn di xwe dabe, heta xusla xwe raneke nikare nimêj bike” 10.01.19 157
2 Ma mirovê meynoş heta 40 rojan nikare nimêj bike? 28.02.19 70
3 Ma mêr dikare li malê li pêşiya hevser û zarokên xwe îmamtiyê bike? 17.04.19 24
4 Xwendekarên dibistanê dê nimêjên xwe çawa bikin? 15.01.19 121
5 Ma zarok dikarin li pêşiya mezinan îmamtiyê bikin? 05.03.19 78
6 Ma mirov dikare nimêja îdê bi tenê bike? 18.04.19 17
7 Ma jin dikare îmamtiya jinan bike? 23.01.19 124
8 Ma di navbera herdu secdeyên nimêjê de duayekî ku were xwendin heye? 06.03.19 74
9 Mirov di kîjan rewşan de dikare peya nimêj bike? 24.01.19 100
10 Nimêj kengî li zarokan ferz dibe? 07.03.19 82
11 Mirov di demên kar de dê nimêjên xwe kengî bike? 25.01.19 101
12 Ma lixwekirina kum an jî şaşikê ji bo nimêjê lazim e? 11.03.19 69
13 Ma nabe ku karkerên me nimêjên xwe bihêlin qezayê? 28.01.19 103
14 Ma nimêjeke bi navê nimêja hacetê heye? 12.03.19 58
15 Eger piştî nimêjê diyar bibe ku îmam bêdesmêj e dê çi bê kirin? 29.01.19 100
16 Ma xwendina sûreyên nimêjê di nimêjê de şert e? 14.03.19 59
17 Ma qibleya Misilmanan ya ewil Ke‘be yan Beytul-Meqdis bû? 24.12.18 116
18 Dema jin di pêşiya nimêjker re derbas bibe, ma nimêj betal dibe? 30.01.19 107
19 Ma delîla nimêjên sunnet ji ayetê heye? 25.03.19 54
20 Di nimêja bi cemaetî de ma şert e ku mirov bibêjê “tebayî îmamê hazir” 25.12.18 135
21 Da ku bikaribim rabim nimêja sibehê divê ez çi bikim? 31.01.19 100
22 Ma mirov dikare li odeya razanê nimêj bike? 28.03.19 49
23 Di nimêja bi cemaetî de divê cemaet kengî silavê bide? 26.12.18 187
24 Ez nikarim xwe bi tevahî bidim nimêjê. Divê ez çi bikim? 01.02.19 124
25 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin, Cebraîl hînî Pêxemberê me kirine? 03.04.19 37
26 Ma hilkirina milan di nimêjê de mekrûh e? 27.12.18 197
27 Ma mirov dikare bi pêlavê nimêj bike? 06.02.19 84
28 Ma di nimêjê de ken, hem nimêj hem jî destmêjê betal dike? 04.04.19 44
29 Ma jin dikarin bêyî lixwekirina goreyan nimêj bikin? 28.12.18 136
30 Ma mirov dikare bi kincên bi resm nimêj bike? 18.02.19 85
31 Gava ferzeke destmêjê kêm be, nimêj qebûl dibe an na? 05.04.19 47
32 Ma em nimêjên xwe yên sunnet li mizgeftê yan li malê bikin? 31.12.18 141
33 Ma nimêja jinan ji ya mêran cuda ye? 19.02.19 86
34 Ma mirov dikare li kargehê rûniştî nimêj bike? 09.04.19 36
35 Ma mirov kengî rêwî tê hesabkirin? 03.01.19 120
36 Ma divê em li leşkeriyê çawa nimêj bikin? 20.02.19 81
37 Nimêja şevê kengî û çawa tê kirin? 10.04.19 36
38 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin divê li pey hev bin? 08.01.19 119
39 Kesê Şafiî gava di nimêja 4 rek‘etî de rabe rek‘eta pêncan divê çi bike? 25.02.19 76
40 Ma mirov dikare di dawiya ezanê de selayê bixwîne? 15.04.19 23
41 Ma niyeta nimêjê çawa tê anîn? 09.01.19 124
42 Ma kirina nimêjê li ser sicadeya ku wêneyê Ke‘beyê li ser heye caiz e? 27.02.19 93
43 Ma hedisa kesê çar qam sunnetên berî nîvro meke, mehdervaniya min nagihîjê, sehîh e? 16.04.19 18