Ma nimêja jinan ji ya mêran cuda ye?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Nimêj Tarih: 19 Şubat 2019

Pirs: Ma nimêja jinan ji mêran cuda ye? Gelo di der darê ka divê jin çawa nimêj bikin de tu hedîs hene?

Bersiv: Di berhemên hedîsê yên sehîh de di der barê ku nimêja jinan ji ya mêran cuda ye de tu hedîsek tuneye. Lê belê di kitêba Ebû Dawûd ya bi navê el-Merasîl de (berhemeke wî ji bilî Sunenê ye) hedîsek heye. Lê belê bi sedema ku ev hedîs hem di çavkaniyên saxlem de derbas nebûye hem jî ji ber ku mursel e* mirov nikare wê bi delîlî bigre. (Bnr: Nasiruddin Elbanî, Hadislerle Hz. Peygamberin Namaz Kılma Şekli, Wergêr: Osman Arpaçukuru, Stenbol 2004, rp: 315-316)

Piraniya cudahiyên di navbera nimêja jin û mêran de bi sedema alimên fiqhê derketine holê. Ew angaşt dikin ku bi saya van cudahiyan dê jin bêhtir xwe binixumîne. Wekî mînak di kitêbên fiqha Henefî de gava behsa van tiştan tê kirin; girêdana destan li ser sîngê, çemandina hindik di rukûê de, di secdeyê de dê ji mêran cuda rûnê û hwd. tê angaştkirin ku ev helwest ji bo nixumandina pîrekan munasibtir e. Bi taybetî jî dema hûn li berhema bi navê el-Hidaye binêrin, hûn ê bibînin sedemê van cudahiyan her dem bi vî awayî hatiye destnîşankirin “li enneha esteru leha/ ev, ji bo nixumandina wê munasibtir e.”

Heke em careke din vebêjin, di der barê ku jin ji mêran cuda nimêj dikin û ev jî bi sedema nixumandinê ye de tu ayet an jî hedîseke saxlem ku mirov bikaribe bi delîlî bigre tuneye.

* Hedîsa Mursel: Hedîsa ku di sedena wê de navê sehabî derbas nabe, yekî ji nesla tabiiyan bêyî ku navê sehabî bibêje yekser hedîsê ji Pêxember ragihîne…

Hedîsên mursel, di bin beşa hedîsên qels de tên nirxandin. Ev jî bi sedema ku seneda wê ne muttesil e, ango ji ber ku qutbûn tê de heye. Ji ber navê rawiyê ku hedîs ji Pêxember (s.a.w) bihîstiye nehatiye gotin û yekser ji Pêxember hatiye ragihandin bi awayê hedîsa mursel hatiye binavkirin.

Hedîsa mursel, di dîn de huccet nayê qebûlkirin. Di vê babetê de rexnegir û hafizên ilmê hedîsê tifaq kirine û di berhemên xwe de wiha gotine. Müslim, di pêşgotina berhema xwe ya bi navê Sehîh de wiha dibêje: Baweriya me û ya zanayên ilmê hedîsê ev e, hedîsa mursel nabe delil. (Subhî es-Salih, Hadis İlimleri ve Hadis Istılahları, Wergêr: M. Yaşar Kandemir, Çapa 4em, Enqere 1986, rp: 137-139)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Di nimêja bi cemaetî de divê cemaet kengî silavê bide? 26.12.18 308
2 Ez nikarim xwe bi tevahî bidim nimêjê. Divê ez çi bikim? 01.02.19 277
3 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin, Cebraîl hînî Pêxemberê me kirine? 03.04.19 171
4 Ma hilkirina milan di nimêjê de mekrûh e? 27.12.18 338
5 Ma mirov dikare bi pêlavê nimêj bike? 06.02.19 201
6 Ma di nimêjê de ken, hem nimêj hem jî destmêjê betal dike? 04.04.19 163
7 Ma jin dikarin bêyî lixwekirina goreyan nimêj bikin? 28.12.18 262
8 Ma mirov dikare bi kincên bi resm nimêj bike? 18.02.19 231
9 Gava ferzeke destmêjê kêm be, nimêj qebûl dibe an na? 05.04.19 198
10 Ma em nimêjên xwe yên sunnet li mizgeftê yan li malê bikin? 31.12.18 278
11 Ma nimêja jinan ji ya mêran cuda ye? 19.02.19 232
12 Ma mirov dikare li kargehê rûniştî nimêj bike? 09.04.19 178
13 Ma mirov kengî rêwî tê hesabkirin? 03.01.19 226
14 Ma divê em li leşkeriyê çawa nimêj bikin? 20.02.19 202
15 Nimêja şevê kengî û çawa tê kirin? 10.04.19 156
16 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin divê li pey hev bin? 08.01.19 240
17 Kesê Şafiî gava di nimêja 4 rek‘etî de rabe rek‘eta pêncan divê çi bike? 25.02.19 189
18 Ma mirov dikare di dawiya ezanê de selayê bixwîne? 15.04.19 176
19 Ma niyeta nimêjê çawa tê anîn? 09.01.19 249
20 Ma kirina nimêjê li ser sicadeya ku wêneyê Ke‘beyê li ser heye caiz e? 27.02.19 226
21 Ma hedisa kesê çar qam sunnetên berî nîvro meke, mehdervaniya min nagihîjê, sehîh e? 16.04.19 128
22 Ma rast e ku “jina bêhn di xwe dabe, heta xusla xwe raneke nikare nimêj bike” 10.01.19 292
23 Ma mirovê meynoş heta 40 rojan nikare nimêj bike? 28.02.19 173
24 Ma mêr dikare li malê li pêşiya hevser û zarokên xwe îmamtiyê bike? 17.04.19 158
25 Xwendekarên dibistanê dê nimêjên xwe çawa bikin? 15.01.19 253
26 Ma zarok dikarin li pêşiya mezinan îmamtiyê bikin? 05.03.19 203
27 Ma mirov dikare nimêja îdê bi tenê bike? 18.04.19 137
28 Ma jin dikare îmamtiya jinan bike? 23.01.19 236
29 Ma di navbera herdu secdeyên nimêjê de duayekî ku were xwendin heye? 06.03.19 227
30 Çima nimêj Misilmanan ji şirkê dûr nagre? 22.04.19 132
31 Mirov di kîjan rewşan de dikare peya nimêj bike? 24.01.19 257
32 Nimêj kengî li zarokan ferz dibe? 07.03.19 248
33 Ma kirina nimêjê li rastê mizgeftê bi xêrtir e? 24.04.19 129
34 Mirov di demên kar de dê nimêjên xwe kengî bike? 25.01.19 230
35 Ma lixwekirina kum an jî şaşikê ji bo nimêjê lazim e? 11.03.19 189
36 Ma mirov dikare di rêwîtiyê de nimêjên xwe çar qam bike? 25.04.19 127
37 Ma nabe ku karkerên me nimêjên xwe bihêlin qezayê? 28.01.19 249
38 Ma nimêjeke bi navê nimêja hacetê heye? 12.03.19 195
39 Ma caiz e ku mirov piştî nimêjan li mizgeftê bi destê hev bigre? 29.04.19 171
40 Eger piştî nimêjê diyar bibe ku îmam bêdesmêj e dê çi bê kirin? 29.01.19 233
41 Ma xwendina sûreyên nimêjê di nimêjê de şert e? 14.03.19 178
42 Ma mirov dikare nimêjên ferz bi tena serê xwe bike? 30.04.19 176
43 Ma qibleya Misilmanan ya ewil Ke‘be yan Beytul-Meqdis bû? 24.12.18 246
44 Dema jin di pêşiya nimêjker re derbas bibe, ma nimêj betal dibe? 30.01.19 233
45 Ma delîla nimêjên sunnet ji ayetê heye? 25.03.19 193
46 Ma ji bo kirina nimêjê divê mirov ji serkarê xwe destûrê bixwaze? 02.05.19 205
47 Di nimêja bi cemaetî de ma şert e ku mirov bibêjê “tebayî îmamê hazir” 25.12.18 257
48 Da ku bikaribim rabim nimêja sibehê divê ez çi bikim? 31.01.19 217
49 Ma mirov dikare li odeya razanê nimêj bike? 28.03.19 171