Ma mirov dikare nimêja îdê bi tenê bike?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Nimêj Tarih: 18 Nisan 2019

Pirs: Ma mirov dikare nimêja cejnê bi tenê bike?

Bersiv: Ji ayetên Qur’anê yên têkildar tê fêhmê ku divê nimêja îdê bi cemaetî were kirin. Ayeta ku îşaretî bi bal nimêja îda remezanê ve dike wiha ye:

(Di wan rojên jimare de) Qur’ana ku ji mirovan re rêber e û ji bo veqetandina heq ji batilî delîlên aşkere ye di meha Remezanê hatiye hinartin. Êdî kî ji we gihaşt vê mehê bila wê bi rojiyê derbas bike. Kî jî nexweş yan jî rêwî be bila bi qasî rojên ku rojî negirtiye, di rojên din de bigre. Xwedê ji bo we rihetiyê dixwaze, zehmetiyê naxwaze. Ev jî, ji bo ku hûn (meha Remazanê) bêkêmasî bigrin û ji ber ku Xwedê hûn rasterê kirin, (bi tekbîran) Wî mezin bidêrin û Wî bişêkirînin.” (Beqere, 2/185)

Di vê îfadeya ku “لتكبروا الله على ما هداكم ji ber ku hûn Xwedê hûn rasterê kirin, (bi tekbîran) Wî mezin bidêrin” bi bal nimêja cejnê ve îşaret dike de, ji bawermdendan hatiye xwestin bi hev re zikrê Xwedê bikin, tekbîran bidin û Wî mezin bidêrin.

Ayetên ku bi bal nimêja cejna Qurbanê ve îşaret dikin jî wiha ne:

Ne goştê wan qurbanan ne jî xwîna wan digihîje Xwedê. Lê belê teqwedariya we digihêjê. Wî ew heywan ji we re sernerm kirin. Ji ber ku Xwedê hûn rasterê kirine Wî mezin bidêrin. Tu mizgînê bide qencîkaran.” (Hec, 22/37)

Di vê ayetê de jî îfadeya “لتكبروا الله على ما هداكم” derbas dibe. Ev jî dide fêhmkirin ku divê bawermend bi hev re Xwedê mezin bidêrin û bi tekbîran zikrê Wî bikin.

“Me ji bo her ummetekê serjêkirina qurbanê meşrû dêra, da ku navê Xwedê li ser serjêkirina en‘amên (mih, bizin, dewar û hêştiran) ku Xwedê bi risqînî daye wan, bibêjin. (Gelî mirovan!) îlahê we îlahekî yek e. Vêca bi tenê radestî ber fermana Wî bibin. Mizgînê bide kesên dilnizm.” (Hec, 22/34)

Di vê ayetê de ferman li Pêxember hatiye kirin ku di rojên serjêkirina qurbanan de “وبشر المخبتين Mizgînê bide kesên dilnizm.” Pêkan e ku ev mizgînî di halê ku bawermend bi hev re bin hatibe dayin. Ev jî diyar dike ku ev mizgînî, gava bawermend ji bo kirina nimêja îdê kom dibin, hatibe dayin.

Li aliyê din Pêxember aleyhisselam nimêja cejnê bi bawermendan re kiriye. Ev jî teyît dike ku nimêja îdê bi cemaetî tê kirin/divê were kirin. ((Bnr: Hakim, el-Mustedrek, 1. c: 1, rp: 294; Beyheqî, es-Sunenu’l-Kubra, c: 9, rp:  277)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma jin dikare îmamtiya jinan bike? 23.01.19 164
2 Ma di navbera herdu secdeyên nimêjê de duayekî ku were xwendin heye? 06.03.19 110
3 Çima nimêj Misilmanan ji şirkê dûr nagre? 22.04.19 60
4 Mirov di kîjan rewşan de dikare peya nimêj bike? 24.01.19 144
5 Nimêj kengî li zarokan ferz dibe? 07.03.19 136
6 Ma kirina nimêjê li rastê mizgeftê bi xêrtir e? 24.04.19 62
7 Mirov di demên kar de dê nimêjên xwe kengî bike? 25.01.19 146
8 Ma lixwekirina kum an jî şaşikê ji bo nimêjê lazim e? 11.03.19 108
9 Ma mirov dikare di rêwîtiyê de nimêjên xwe çar qam bike? 25.04.19 58
10 Ma nabe ku karkerên me nimêjên xwe bihêlin qezayê? 28.01.19 142
11 Ma nimêjeke bi navê nimêja hacetê heye? 12.03.19 102
12 Ma caiz e ku mirov piştî nimêjan li mizgeftê bi destê hev bigre? 29.04.19 69
13 Eger piştî nimêjê diyar bibe ku îmam bêdesmêj e dê çi bê kirin? 29.01.19 141
14 Ma xwendina sûreyên nimêjê di nimêjê de şert e? 14.03.19 94
15 Ma mirov dikare nimêjên ferz bi tena serê xwe bike? 30.04.19 66
16 Ma qibleya Misilmanan ya ewil Ke‘be yan Beytul-Meqdis bû? 24.12.18 152
17 Dema jin di pêşiya nimêjker re derbas bibe, ma nimêj betal dibe? 30.01.19 155
18 Ma delîla nimêjên sunnet ji ayetê heye? 25.03.19 86
19 Ma ji bo kirina nimêjê divê mirov ji serkarê xwe destûrê bixwaze? 02.05.19 74
20 Di nimêja bi cemaetî de ma şert e ku mirov bibêjê “tebayî îmamê hazir” 25.12.18 177
21 Da ku bikaribim rabim nimêja sibehê divê ez çi bikim? 31.01.19 140
22 Ma mirov dikare li odeya razanê nimêj bike? 28.03.19 88
23 Di nimêja bi cemaetî de divê cemaet kengî silavê bide? 26.12.18 238
24 Ez nikarim xwe bi tevahî bidim nimêjê. Divê ez çi bikim? 01.02.19 170
25 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin, Cebraîl hînî Pêxemberê me kirine? 03.04.19 74
26 Ma hilkirina milan di nimêjê de mekrûh e? 27.12.18 236
27 Ma mirov dikare bi pêlavê nimêj bike? 06.02.19 120
28 Ma di nimêjê de ken, hem nimêj hem jî destmêjê betal dike? 04.04.19 86
29 Ma jin dikarin bêyî lixwekirina goreyan nimêj bikin? 28.12.18 171
30 Ma mirov dikare bi kincên bi resm nimêj bike? 18.02.19 119
31 Gava ferzeke destmêjê kêm be, nimêj qebûl dibe an na? 05.04.19 100
32 Ma em nimêjên xwe yên sunnet li mizgeftê yan li malê bikin? 31.12.18 190
33 Ma nimêja jinan ji ya mêran cuda ye? 19.02.19 131
34 Ma mirov dikare li kargehê rûniştî nimêj bike? 09.04.19 94
35 Ma mirov kengî rêwî tê hesabkirin? 03.01.19 162
36 Ma divê em li leşkeriyê çawa nimêj bikin? 20.02.19 119
37 Nimêja şevê kengî û çawa tê kirin? 10.04.19 84
38 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin divê li pey hev bin? 08.01.19 155
39 Kesê Şafiî gava di nimêja 4 rek‘etî de rabe rek‘eta pêncan divê çi bike? 25.02.19 114
40 Ma mirov dikare di dawiya ezanê de selayê bixwîne? 15.04.19 83
41 Ma niyeta nimêjê çawa tê anîn? 09.01.19 165
42 Ma kirina nimêjê li ser sicadeya ku wêneyê Ke‘beyê li ser heye caiz e? 27.02.19 127
43 Ma hedisa kesê çar qam sunnetên berî nîvro meke, mehdervaniya min nagihîjê, sehîh e? 16.04.19 55
44 Ma rast e ku “jina bêhn di xwe dabe, heta xusla xwe raneke nikare nimêj bike” 10.01.19 206
45 Ma mirovê meynoş heta 40 rojan nikare nimêj bike? 28.02.19 100
46 Ma mêr dikare li malê li pêşiya hevser û zarokên xwe îmamtiyê bike? 17.04.19 77
47 Xwendekarên dibistanê dê nimêjên xwe çawa bikin? 15.01.19 161
48 Ma zarok dikarin li pêşiya mezinan îmamtiyê bikin? 05.03.19 106
49 Ma mirov dikare nimêja îdê bi tenê bike? 18.04.19 67