Ma wehya ku di xewê de ji Resûlullah re dihat, Qur’an e?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Qur'an Tarih: 22 Kasım 2019

Pirs: Ma rast e mirov bibêje ku wehya Cebraîl ji Resûlullah re di xewê de dianî, ne Qur’an e. Eger rast be, gelo çima wehya bi vî rengî wekî Qur’anê nehatiye qebûlkirin?

Bersiv: Cebraîl, ayetên Qur’anê ne di xewê de ji Resûlullah aleyhisselam re anîne. Pêkan e ku Xwedê Teala di xewê de aşkere yan jî bi rêya nîşanan hin tiştan şanî mirov bide. Lewra di sûreyê Yûsuf de digel xewna Yûsuf û ya herdu hevalên wî yên di zindanê de xewna qral jî, derbas dibe. Lê belê Xwedê Teala wehyê bi vî awayî  ji qasidên xwe re naşîne. Xwedê Teala şêweyê şandina wehya xwe wiha radigihîne:

Zanayê bi temamê nepeniyan  Ew e. Ew, xeyba xwe ji tu kesî re aşkera nake.

Lê belê qasidekî ku Ew munasib bibîne ne tê de ye. Li paş û pêş wî jî çavdêran dişîne.

Da ku qasid bizanibe ku ya ji aliyê Rebbê wî ve hatiye hinartin ferîşteyena tam anîne, wî jî ya li cem wan girtiye û yek bi yek tê gihîştiye.” (Cin, 72/26-28)

Di hin berhemên tefsîrê de di derbarê hinartina sûreyê En‘am de ji Enesê kurê Malik riwayeteke wiha cih digre:

“Resûllah got ku: Ji Qur’anê bi tenê sûreyê En‘am ji serî heta dawî di carekê de nazil bûye. Şeytan, biqasî ku ji bo vî sûreyî li hev kom bûne, ji bo tu sûreyekî din kom nebûne. Ev sûre, bi pêncî hezar ferîşteyên ku digel Cebraîl bûn ji min re hat. Ew dorpêç kiribûn, mîna debdebeya dawetekê ew anîn.” (Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır, Hak Dini Kur’an Dili, Stenbol 1936, c: 2, rp: 1861-1862)

Qasidê ku wehiy jê re tê, divê ewle be ku kesê tê ferîşte ye û wesweseyên şeytên neketiye nav gotinên ku jê re tîne. Ji ber vê yekê di dema hatina wehyê de ferîşte li dora qasid dikevin rêzê. Lewra pêkan e ku şeytan biçin nik qasidên Xwedê jî. Xwedê Teala wiha ferman dike:

Me beriya te her çiqas resûl û nebiyek şandibe, dema wî tiştek daxwaz kiribe, şeytên wesweseyek avêtiye nav daxwaza wî. Vêca Xwedê ya ku pelîd avêtiye dilê wan pûç kiriye, piştre ayetên xwe bi saxlemî bicih kiriye. Xwedê zana ye, karbinecih e.” (Hecc, 22/52)

Ji van ayetên li jêr mirov bi awayekî aşkere têdigihîje ku ayetên Qur’anê bi rêya Cebraîl ji Resûlullah re hatine:

Bi rastî Qur’an gotina qasidekî birêz e,

Xwedanhêz e, li cem xwedanê ‘erş qedirbilind e,

(Ferîşte) jê re guhdar in, (qasidê) ewle (Cebraîl) ragihandiye.” (Tekwîr, 81/19-21)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 822
2 Mebest ji gotina “dostik”an ya ku di Qur’anê de dibore çi ye? 15.11.17 784
3 Ma divê tîpa “dad”ê çawa bê xwendin? 19.12.17 552
4 Ma zanîna sebebên nuzûla ayetên Qur’anê şert e? 31.01.18 554
5 Ma herdu ayetên dawî ji sûreyê Beqere bê navgîn hatine hinartin? 06.10.17 779
6 Ma li gorî Qur’anê zimanê heyînên bêcan jî heye? 16.11.17 674
7 Bêjeya ummetê di Qur’anê de di kîjan wateyan de hatiye bikaranîn? 20.12.17 945
8 Ma guhdarkirina bi rêya radyo, televîzyon û cd’yê dikeve şûna xetma Qur’anê? 01.02.18 601
9 Ji bo têgihîştina Qur’anê di esra seadetê de komxebatî dihat kirin? 10.10.17 728
10 Gelo Qur’an di kîjan mijaran de agahiyên ronker dide me? 17.11.17 692
11 Ma Qur’an kitêbeke ku bi tenê xitab/bang li mêran dike? 21.12.17 699
12 Ma secda tîlawetê di kîjan rewşan de tê kirin? 05.11.19 53
13 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 766
14 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 666
15 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 659
16 Ma Eshabu’l-Hicr, qewmê kîjan pêxemberî bû? 06.11.19 68
17 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 880
18 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 630
19 We çima ayeta 29an ji sûreyê Sad ji wergerên din cuda tercume kiriye? 26.12.17 742
20 Piştî xwendina Qur’anê ma sunnet e ku mirov bibêje “sedeqellahu ‘ezîm”? 07.11.19 69
21 Ma ji alimên berê kesekî ku ayeta 4an ji sûreyê Îbrahîm wekî we fêhm kiribe heye? 18.10.17 910
22 Ma Pêxemeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hikum nedaye? 23.11.17 692
23 Ma li gorî ayeta 54an ji sûreyê E‘raf, şev li pêş e yan ro? 27.12.17 704
24 Eger Yûnus aleyhisselam tewbe nekiriba dê çi bibûna? 18.11.19 59
25 Ma hîkmeta ku digel Qur’anê ji Resûlullah re hatiye hinartin çi ye? 23.10.17 801
26 Hûn di karin ji sûreyê Fatihe ayeta “em bi tenê ji Te arîkariyê dixwazin” rave bikin? 28.11.17 727
27 Ma Qur’ana Pîroz di 23 salan an jî bi tenê di mehekê de hatiye hinartin? 04.01.18 697
28 Ma cezayên/heddên di Qur’anê de dîrokî ne? 20.11.19 50
29 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 718
30 Di navbera ayeta 30an ji sûreyê E‘raf û ayeta 17an ji sûreyê Tewbe têkiliyek çawa heye? 24.10.17 664
31 Ma Xwedê Teala dixwaze ku mirovan ji rê derxe? 29.11.17 680
32 Ma duayên di Qur’anê de gotinên Xwedê ne? 05.01.18 655
33 Ma divê em ayeta 38-40an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 21.11.19 58
34 Ma Xwedê Teala ji bo her herêmeke li cîhanê hişyarkerek şandiye? 06.09.17 772
35 Ma mirov dikare Qur’anê li menzela nivînan daliqîne? 25.10.17 723
36 Ma wateya têgeha “ulu’l-elbab” ya ku di gelek ayetên Qur’anê de dibore, çi ye? 30.11.17 670
37 Gelo di dema berhevkirina Qur’anê de tu mudaxeleyek çêbûye? 09.01.18 644
38 Ma wehya ku di xewê de ji Resûlullah re dihat, Qur’an e? 22.11.19 62
39 Ma mebest ji bêjeya “ruhban” ya ku di Qur’anê de dibore de kî ne? 07.09.17 787
40 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 731
41 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 700
42 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 623
43 Gelo çima Xwedê Teala di şûna “min/ez”ê de îfedeya “em/me” bikar aniye? 26.11.19 60
44 Ma mebest ji “ehbar”ê ya ku di Qur’anê de derbas dibe kî ne? 08.09.17 792
45 Ma mebest ji zahirî û batiniya Xwedê çi ye? 30.10.17 735
46 Çima mijarên di Qur’anê de di sûreyên cur bi cur de tên vegotin? 05.12.17 695
47 Ma lêkera şae û erade di Qur’anê de di wayeta “xwestin”ê de ye? 11.01.18 679
48 Ma Îslama, mutedil? Yan ya tundraw? 27.11.19 53
49 Gelo îfadeya esatîru’l-ewwelîn di wateya “çîrokên pêşiyan” de ye? 19.09.17 727
50 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 721
51 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 607
52 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 663
53 Ma bêjeya “helakbûnê” ji bo mirina pêxemberan tê bikaranîn? 28.11.19 57
54 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 785
55 Ma hilgirtina Qur’anê di binê navikê re qedexe ye? 01.11.17 683
56 Ma di Qur’ana Pîroz de helbestên serdema cahiliyeyê hene? 07.12.17 710
57 Ma di navbera ayetên 109-110an ji E‘raf û ayetên 34-35an ji Şu‘era tu nakokî heye? 16.01.18 621
58 Eger Xwedê şirkê nabexşîne, wê gavê ewqas muşrik berhewa Misilman bûne? 29.11.19 55
59 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 772
60 Li gorî ayeta 71an ji sûreyê Îsra mirov li axretê dê digel kîjan rêberan bên gazîkirin? 02.11.17 696
61 Ma divê em ayeta 81an ji sûreyê Alî Îmran çawa fêhm bikin? 11.12.17 612
62 Ma di ayeta yekem ji sûreyê ‘Eleq de emrê bi xwendina çi hatiye kirin? 17.01.18 730
63 Ma wateya “mutehherûn” ya di sûreyê Waqi‘e ayeta 79an de derbas dibe, çi ye? 02.12.19 52
64 Destdana Qur’anê û desmêj? 03.10.17 875
65 Ji bo têgehên Qur’anê hûn tewsiyeya kîjan berheman dikin? 07.11.17 660
66 Ma Hamanê ku navê wî di Qur’anê derbas û Hamanê di Tewratê de heman kes in? 12.12.17 661
67 Ma divê em bêjeya “zenîm”ê ya di Qur’anê de çawa fêhm bikin? 19.01.18 673
68 Ma divê em ayeta 165an ji sûreyê En‘am çawa fêhm bikin? 10.12.19 30
69 Xwendina Qur’anê û girtina serî? 04.10.17 707
70 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 759
71 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 697
72 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 698