Ma limêja înê çend qam e?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Nimêja Înê Tarih: 10 Şubat 2014

Pirs: Gelo piştî limêja înê tu limêjên din ên ferz hene? Û tetbîqa Pêxember (s.a.w) çawa bûye?

Bersiv: Di derbarê limêja înê de Perwerdegarê me wiha ferman dike:

“…Piştî ku limêj hate kirin vêca li ser erdê belav bibin û ji kerema Xwedê bixwazin.”[1]

Ebû Bûrde kurê Ebû Mûsa el-Eş‘erî (x.j.q) dibêje ku, Ebdullah kurê Umer kurê Xettab (x.j.q) ji min pirsî “Ma, bavê te di derbarê seeta înê de tu tişt ji Pêxember (s.a.w) bihîstiye? Min got “Belê min bihîst wiha digot.” Qasidê Xwedê (s.a.w) wiha ferman kir: “Seeta înê, ji dema ku îmam dertê ser mînberê û heta limêj xelas bibe.[2]

Piştî ku du rek‘et limêja înê kir, divê meriv yekser belav bibe. Ayeta jorîn jî vê pêdivîyê derdixe pêşiya me. Ebdullah kurê Umer (x.j.q) wiha dibêje:

“Pêxember (s.a.w) piştî limêja înê heta ku ji mizgeftê derdiket tu nimejên din nedikir. Ku ji mizgeftê diqetiya li mala xwe du rek‘et dikir.”[3] Gotina “li mala xwe” di Muslim de derbas dibe.

Ebdullah kurê Umer (x.j.q) li cihê limêja înê dît ku însanek du rek‘et limêj dike, ew dehf da û wiha got: Ma tu dixwazî limêja înê çar rek‘etan bikî? Ebdullah li malê du rek‘et dikir û wiha digot: “Pêxember (s.a.w) wiha dikir.”[4]

‘Eta di derheqê Ebdullah kurê Umer (x.j.q) de wiha gotiye: Eger li Mekkeyê limêja înê bikira piştî limêjê pêşde diçû û du rek‘et dikir, dîsa pêşde diçû vê carê çar rek‘et limêj dikir. Dema ku li Medineyê bûya, limêja înê dikir, piştre vedigeriya mala xwe û du rek‘et limêj dikir. Li mizgeftê nedikir û digot Pêxember (s.a.w) wiha dikir.[5]

Ji Nafî bi vî awayî hatiye ragihandin: “Umer kurê Xettab (x.j.q) limêja beriya înê dirêj dikir. Ya piştî înê jî li mala xwe, du rek‘et dikir. Û digot: Pêxember (s.a.w) wiha dikir.”[6]

Ebû Hureyre (x.j.q) ji Pêxember (s.a.w) wiha radigihîne: “Her yek ji we, bila piştî limêja înê çar rek‘et limêj bike.”[7]

Ebû Hureyre (x.j.q) ji Pêxember (s.a.w) wiha radigihîne: “Eger we piştî limêja înê limêj kir, çar rek‘etan bikin.[8]

Es-Saîb dibêje ku: Me bi Mûawiye re (x.j.q) limêja înê kir. Piştî selamdayina îmam, ez rabûm û li heman ciyî min limêj kir. Mûawiye yek şand ba min û ji min re got ku: “Careke din wiha neke.” Piştî ku te limêj kir beriya tu derkevî der yan jî tu biaxivî, tu limêjên din neke. Lewra Pêxember (s.a.w) li me wiha ferman kiribû. “Nedixwest du limêj, bêyî ku axaftin an jî derketina der têkeve navbera wan, li dûvhev bêne kirin.”[9]



[1] Cumu‘e, 62/10.

[2] Muslim, Cumu‘e, 16, Ebû Dawûd, Cumu‘e, 1048.

[3] Buxarî, Cumu‘e, 39, Muslim Cumu‘e, 71.

[4] Ebû Dawûd, Cumu‘e, 1127.

[5] Ebû Dawûd, Cumu‘e, 1130.

[6] Ebû Dawûd, Cumu‘e, 1128.

[7] Muslim, Cumu‘e, 67; Ebû Dawûd Cumu‘e 1131.

[8] Muslim, Cumu‘e 68; Ebû Dawûd Cumu‘e, 1131, Tirmizî, Cumu‘e, 523.

[9] Muslim, Cumu‘e, 73; Ebû Dawûd, Cumu‘e, 1128.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ji bo çûna limêja înê, ma lazim e ku ez ji xwediyê kar destûrê bistînim? 10.02.14 1.276
2 Ji ber qelebalixiya kar, ma dibe ez neçim limêja înê? 10.02.14 1.245
3 Kesê ku limêja înê nekiribe, ma ew ê limêja nîvro digel sunetên wê bike? 10.02.14 1.399
4 Kesê ku di nav limêja înê de desmêja wî bişikê divê çi bike? 10.02.14 1.258
5 Kesê xutba înê dixwîne, ma ne pêwîst e ku li pêşiyê limêj jî bike? 10.02.14 1.355
6 Ma roja înê dema xutbe tê xwendin, limêjên sunet tên kirin? 10.02.14 1.286
7 Seqetên ku beşdarî limêja înê dibin gelo ferza wê ji stûyê wan derdikeve? 10.02.14 1.358
8 Li gorî mezhebê Henefî, îro li Tirkiyê limêja înê tê kirin an na? 10.02.14 1.372
9 Ma rast e ku pîrek, roja înê nikarin limêja nîvro bikin? 10.02.14 1.265
10 Ma limêja înê li ser pîrekan jî ferz e? 10.02.14 1.309
11 Ma di gava limêja înê de kirîna tiştekî ji kantînê caiz e? 10.02.14 1.250
12 Li gorî mezheban ji bo limêja înê herî kêm divê çend kes hebin? 10.02.14 1.318
13 Ma helal e ku mirov di gava limêja înê de li ser înternetê karê kirîn û firotinê bike? 10.02.14 1.237
14 Gelo tu hewcedarî bi ezana ku beriya xutba înê tê xwendin heye? 10.02.14 1.412
15 Ma pîrek roja înê, limêja xwe ya nîvro kengî dikarin bikin? 10.02.14 1.338
16 Ma limêja înê çend qam e? 10.02.14 1.468
17 Li welatên Mislimanan limêja înê çend qam tên kirin? 10.02.14 1.309
18 Piştî limêja înê, ma divê ku meriv limêja nîvro jî bike yan na? 10.02.14 1.500
19 Gelo di kîjan şert û mercan de limêja înê tê terkkirin? 10.02.14 1.263
20 Kesê li leşker e ji bo limêja xwe ya înê divê çi bike? 10.02.14 1.370