Di mezhebê Henefî de, mesihkirina li ser goreyan çawa tê kirin?
Fetwayen Kurdi > Desmêj > Fetwayên Nivîskî Tarih: 18 Ocak 2014

Pirs: Li gorî mezhebê Henefî, ma duriste ku mirov li ser goreyan mesih bike?

Bersiv: Di mezhebê Henefî de ji bo mesihkirina li ser goreyan du şert hene:

1. Divê gore, xwe li lingê mirov bigirin bi awayekî ku ji ber xwe ve dernekevin.

2. Ne tenik bin, bi awayekî ku rengê lingên mirov tê de xuya be.

Hemî goreyên ku îro zilam dixin lingên xwe munasibî vê tarîfê ne. Encax goreyên ku jin dixinê û rengê lingên wan didin nîşandan ne wiha ne. Ev agahî, di pirtûkên derheqê mezhebê Henefî tevan de derbas dibe. Mena stûriya goreyan ku ne tenik bin ango ne şefaf bin. Îbn Abidîn, stûriya goreyan, “bi awayekî ku ji ziraviya wan binê xwe nedin nîşandan” îfade kiriye.[1]

Birêdeçûna bi goreyan ne ku mirov wan, wekî pêlavê bikar bîne. Lewra gore, bi çi mebestê hatibe lixwekirin, birêdeçûna wê qonaxê bi xwe ye, ne qonaxeke din e. Em hemî dizanin, temamê goreyên ku îro em dixin lingên xwe, ji bo birêdeçûna qonaxeke wiha, saxlem û tekûz in.

Ji aliyê deh sehabiyan -havalên- Pêxember (s.a.w) hatiye ragihandin ku wî li ser goreyan mesih kiriye. Îmam Ebû Henîfe, berê di baweriya ku divê gore binê wan bên taban kirin de bû. Lewra wê demê wekî pêlavê mirov dikare bikar bîne. Lê belê piştre dev ji vê nerîna xwe berdaye.

Di encamê de di mezhebê Henefî de fetwa hatiye dayin ku li ser goreyan mesih tê kirin.[2]



[1] Îbn Abidîn, Reddu’l-Muxtar, Stenbol 1984, I, 269.

[2] Mehmûd kurê Mewdûd el-Mewsillî, el-Ixtiyar, Beyrût 1395/1975, I, 25.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma di desmêjê de şûştina hundirê çavan jî ferz e? 17.01.14 1.615
2 Ava spî ya ku ji pîrekan tê, gelo desmêjê dişikîne yan na? 18.01.14 1.618
3 Di rojên cejnê de ma divê meriv biçe serdana kê? 19.01.14 1.281
4 Firotina malekî bi bihayê nû durist e yan na? 21.01.14 1.358
5 Kirîn û firotina di dema limêja înê de, li ser înternetê gelo helal e yan na? 21.01.14 1.326
6 Ma bikaranîna kevirên bi şîfa, guneh e? 22.01.14 1.087
7 Pîreka ku hatiye berdan, kengî dikare bi yekî din re bizewice? 24.01.14 1.269
8 Ma li gorî Qur’anê, berdana bi şert durist e yan na? 24.01.14 1.211
9 Ma ji bo betalkirina sêhrê divê meriv çi bike? 03.02.14 1.463
10 Ma pîrek jî dikarin beşdarî limêja cenaze bibin? 03.02.14 1.365
11 Ma Pêxember (s.a.w) destê kesê diz jêkiriye? 04.02.14 1.572
12 Gelo zanyar çima hebûna cinan qebûl nakin? 06.02.14 1.333
13 Hukmê girêdana lûleyên malzarokê çi ye? 06.02.14 1.149
14 Gelo tu hewcedarî bi ezana ku beriya xutba înê tê xwendin heye? 10.02.14 1.284
15 Ma pîrek roja înê, limêja xwe ya nîvro kengî dikarin bikin? 10.02.14 1.216
16 Hukmê duakirina bi hev re di Îslamê de çi ye? 11.02.14 2.309
17 Ma di Qur’anê di derbarê çêbûna bi qusûr de, tu agahî hene? 13.02.14 1.255
18 Ma zewac di Îslamê de ferz e? 19.02.14 1.444
19 Gelo mexduriyeta pîreka ku ne bi rêya resmî tê berdan, dê çawa were telafîkirin? 19.02.14 1.416
20 Di kîjan rewşan de divê meriv nîkaha xwe nû bike? 19.02.14 1.401
21 Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye? 19.02.14 1.383
22 Jina ku peywirên xwe yên jinantiyê nayîne cih, ma mêrê wê dikare pê re îxanetê bike? 19.02.14 1.487
23 Meriv dikare deynê bavê xwe yê krêdiyê bi kara ji faîzê bide? 23.08.14 1.282
24 Kesê mecbûrî faîzê dibe, gelo di guneh de dibe mîna yê ku faîzê dixwe? 23.08.14 1.349
25 Teqawidiya ferdî çi ye? 23.08.14 1.334
26 Ma têgehên mîna wacib, mekrûh, musteheb çawa pêk hatine? 18.11.14 1.070
27 Eger her kes bikaribe xwe bigihîne hikmetê, wê demê ma çi hewcedarî bi pêxemberan dimîne? 18.11.14 1.105
28 Ma fitre bi rêya wekaletê tê dayin? 15.12.14 1.020
29 Ma meriv dikare beşdarî merasîma cenazeyê kesên xeyrimislim bibe? 12.01.15 1.019
30 Bêjeya “celabîb”ê, ma bi mena çarşevê ye? 06.02.15 1.245
31 Ma durist e ku meriv di saloneke ku mêr û jin tevlîhev in werzişê bike? 07.03.15 1.236
32 Pîrek dikarin servekirî tizbiyê bikişînin? 31.03.15 1.244
33 Kesê ku niyeta hecê kiribe, lê derfeta çûyinê nedîtibe? 20.04.15 1.037
34 Pîreka ku di heyza de be, gelo dikare Ke‘beyê tewaf bike? 19.05.15 1.077
35 Di xuslê de ma divê ku pîrek guliyên xwe vekin? 14.06.15 1.055
36 Gelo ji mêr û jinê divê kîjan berê xusla xwe rake? 02.07.15 1.038
37 Ma nîkaha pîreka di kirasa de tê birîn? 26.08.15 1.084
38 Ma gotina “Quretiya li hemberî quretiyê sedeqe ye” hedîs e? 30.09.15 1.193
39 Ma çilê zarokan heye? 02.12.15 1.030
40 Gotina “ez kurê du qurbaniyan im”, gelo hedîs e? 21.01.16 1.091
41 Gelo şertên pêwîst bo nîkaha dînî, çi ne? 01.03.16 1.025
42 Ma hedîsa di heqê girtina faîzê li darulherbê sehîh e? 01.04.16 1.051
43 Di nîkaha batil de ma divê ku meriv mehrê bide? 03.05.16 917
44 Niyeta rojiya remezanê kengî û çawa tê anîn? 08.06.16 915
45 Ma şeytan bêaqil e ku li ber Xwedê rabû? 19.07.16 942
46 Ma meaşê ku karmend ji dewletê digirin helal e? 12.08.16 889
47 Ziyareta qebran divê çawa be? 27.09.16 863
48 Ma pîrek dikare li gorî dilê xwe di malê xwe de teseruf bike? 27.10.16 689
49 Ma çiqas rast e ku mirov ji miriyan alîkariyê bixwaze? 21.11.16 795
50 Ma mirov dikare tesbît bike ka leyletul-qedr di kîjan şevê de ye? 29.12.16 881
51 Ma bûyera mîracê di Qur’anê de dibore? Rastiya vê yekê çi ye? 10.02.17 946
52 Derfeta ku ez li kargehê nimêj bikim tuneye ma divê ez çi bikim? 09.03.17 695
53 Rewşa misilmanê ku mafê yekî xeyrimuslim xwaribe dê çawa be? 09.05.17 599
54 Tedawiya lavman rojiyê betal dike? 19.06.17 652
55 Ma rojname dikare xwendevanên xwe bi rêya kuponan bibe ‘umreyê? 09.08.17 543
56 Ayeta “Ji tiştên ku dema werin aşkerekirin dê we xemgîn bikin, pirs mekin” divê çawa were fêhmkirin? 26.09.17 535
57 Ji bo dersên Qur’anê yên li dibistanê ma divê ku mirov bi desmêj be? 31.10.17 508
58 Gelo bêjeya “kitab” a ku di Qur’anê de derbas dibe bi çi wateyê ye? 06.12.17 397
59 Ma Xwedê Teala berê erd an jî asîman afirandiye? 15.01.18 439
60 Yekî Henefî dikare li pey yekî Şafi‘î nimêj bike? 16.02.18 394
61 Mêr mir. Mîrata wî dê di navbera dayik, kurek û sê keçên wî de çawa bê parvekirin? 14.03.18 335
62 Ma di mîratê de her dem para mêran ji ya jinan pirtir e? 17.04.18 235
63 Mêr mir. Hevser, kurek û sê keç man. Mîrat dê çawa were teqsîmkirin? 14.05.18 194
64 Ma tedawiya bi rêya hiperbarikê rojiyê dişkîne? 30.05.18 281
65 Ma nîsbeta ku jin ji mîrata mêrê xwe digrin çiqas e? 04.07.18 132
66 Şirîkatiya di boraqê de divê çawa be? 30.07.18 165
67 Gelo çima Misilman di Cenga Uhudê de têk çûn? 19.09.18 94
68 Ma tevkariya alema Xiristiyanan di aboriya cîhanê de heye? 16.10.18 65
69 Ma herdem efûkirin, rê li ber encamên ne baş vedike? 14.11.18 54
70 Ma mesihkirina serî di desmêjê de çawa tê kirin? 17.01.14 1.512
71 Duayê desmêjê, çawa tê kirin? 18.01.14 1.618
72 Hukmê xeberdana pîrekê bi zilamên biyanî re çi ye? 19.01.14 1.330
73 Dema meriv tiştekî bifiroşe, gelo bihayê wê demê yan jî malê hatiye firotin tê îtibarkirin? 21.01.14 1.372
74 Ma di wextê limêja înê de kirîna tiştekî ji kantîna dibistanê caiz e? 21.01.14 1.252
75 Ma caiz e ku meriv bi peretî deyn bide û bi dolar an jî zêrîtî deynê xwe bistîne? 22.01.14 2.665
76 Gelo hikmetê pîreka ku hatiye berdan sê paqijiyan disekine çi ye? 24.01.14 1.285
77 Berdana di gava hêrsbûnê de, gelo pêk tê yan na? 24.01.14 1.387
78 Ji bo xelasiya ji bandora sêhrê divê meriv çi bike? 03.02.14 1.304
79 Piştî definkirinê, ma pêwist e ku telqîn jî were xwendin? 03.02.14 1.426
80 Cezayê vexwarina meyê çi ye? 04.02.14 1.454
81 Ma vampîr hene? 06.02.14 1.592
82 Da ku zarok çênebin, ma bikaranîna sîstema “vazektomi”yê caiz e? 06.02.14 1.264
83 Ma limêja înê çend qam e? 10.02.14 1.301
84 Ma qilifkirin an jî dagirtina diranê ku naêşê, caiz e? 10.02.14 1.144
85 Gelo durist e ku meriv dua ezanê, digel cemaetê li mizgeftê bi hev re bixwîne? 11.02.14 2.289
86 Aqil çi ye? Di Îslamê de ji bo mukelefbûnê, divê meriv çiqas biaqil be? 13.02.14 1.153
87 Ma nîhaka mut‘e di Îslamê de heye yan na? 19.02.14 1.409
88 Hukmê zewaca bi zirxwişk/zirbirayan re çi ye? 19.02.14 1.334
89 Eger nîşanî bê xerakirin, ma meriv dikare diyariyên xwe ji malbata keçikê bistîne? 19.02.14 1.314
90 Eger pîrek na bakîr be, ma mêr nikare sebebê wê bipirse? 19.02.14 1.404
91 Jina min bi pey yekî ket. Ma ez dikarim wê bînim? 19.02.14 2.512
92 Ma mirov dikare bi rêya bankê xanî bikire? 23.08.14 1.380
93 Da ku deynê xwe yî Toki’yê bidim, gelo ez dikarim krêdiyê bikişînim? 23.08.14 1.372
94 Sukûkên bêfaîz, ma birastî jî bêfaîz in? 23.08.14 1.528
95 Aqil çi ye? 18.11.14 1.026
96 Ma Pêxmeberê me heta ku ayeta dawî daket, wî ji Qur’anê hukum nedaye? 18.11.14 1.167
97 Ma kesên bi meaşê memûrtiyê debara xwe dikin, dikarin fitrê bigirin? 15.12.14 1.123
98 Xeyrimislimên ku li welatê mislimanan dijîn, dê li gorî çi bêne darizandin? 13.01.15 1.114
99 Lixwekirina çarşevê, ma tundrawî ye? 09.02.15 1.301
100 Ez 14 salî me û dixwazim xwe bigirim. Divê ez çawa tev bigerim? 09.03.15 1.327