Di mezhebê Henefî de, mesihkirina li ser goreyan çawa tê kirin?
Fetwayen Kurdi > Desmêj > Fetwayên Nivîskî Tarih: 18 Ocak 2014

Pirs: Li gorî mezhebê Henefî, ma duriste ku mirov li ser goreyan mesih bike?

Bersiv: Di mezhebê Henefî de ji bo mesihkirina li ser goreyan du şert hene:

1. Divê gore, xwe li lingê mirov bigirin bi awayekî ku ji ber xwe ve dernekevin.

2. Ne tenik bin, bi awayekî ku rengê lingên mirov tê de xuya be.

Hemî goreyên ku îro zilam dixin lingên xwe munasibî vê tarîfê ne. Encax goreyên ku jin dixinê û rengê lingên wan didin nîşandan ne wiha ne. Ev agahî, di pirtûkên derheqê mezhebê Henefî tevan de derbas dibe. Mena stûriya goreyan ku ne tenik bin ango ne şefaf bin. Îbn Abidîn, stûriya goreyan, “bi awayekî ku ji ziraviya wan binê xwe nedin nîşandan” îfade kiriye.[1]

Birêdeçûna bi goreyan ne ku mirov wan, wekî pêlavê bikar bîne. Lewra gore, bi çi mebestê hatibe lixwekirin, birêdeçûna wê qonaxê bi xwe ye, ne qonaxeke din e. Em hemî dizanin, temamê goreyên ku îro em dixin lingên xwe, ji bo birêdeçûna qonaxeke wiha, saxlem û tekûz in.

Ji aliyê deh sehabiyan -havalên- Pêxember (s.a.w) hatiye ragihandin ku wî li ser goreyan mesih kiriye. Îmam Ebû Henîfe, berê di baweriya ku divê gore binê wan bên taban kirin de bû. Lewra wê demê wekî pêlavê mirov dikare bikar bîne. Lê belê piştre dev ji vê nerîna xwe berdaye.

Di encamê de di mezhebê Henefî de fetwa hatiye dayin ku li ser goreyan mesih tê kirin.[2]



[1] Îbn Abidîn, Reddu’l-Muxtar, Stenbol 1984, I, 269.

[2] Mehmûd kurê Mewdûd el-Mewsillî, el-Ixtiyar, Beyrût 1395/1975, I, 25.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma Misilmanan, limêjên xwe li Mekkeyê bi desmêj dikirin? 17.01.14 1.469
2 Ma pîreka bi cenabet, dikare şîr bide zaroka xwe? 18.01.14 1.542
3 Bavê ku kafir be, gelo tu mafê wî li ser zarokên wî yên Musulman heye? 19.01.14 1.251
4 Gelo dînê Îslamê ji bo karkirinê, tu sînorek daniye? 21.01.14 1.378
5 Firotina malê ku ne di destê meriv de be, gelo caiz e yan na? 21.01.14 1.365
6 Hukmê firotina meyê li welatên xeyrimuslim çi ye? 22.01.14 1.029
7 Di berdana beriya zîfafê de, gelo dîsa jî şert e ku di hizûra du şahidan de pêk were? 24.01.14 1.258
8 Di kîjan rewşan de pîrek dikare doza berdanê li mêrê xwe veke? 24.01.14 1.253
9 Sêhr çi ye? 03.02.14 1.378
10 Piştî mirina zarokên biçûk, divê meriv çi bike? 03.02.14 1.368
11 Ma divê em hedîsa “Kesê ku dînê xwe guhert serê wî jê bikin” çawa fêhm bikin? 04.02.14 1.275
12 Cin dikarin têkevin xewna meriv? 06.02.14 1.454
13 Mêr û jin, ma dikarin ewretê hev bibînin? 06.02.14 1.189
14 Ma limêja înê li ser pîrekan jî ferz e? 10.02.14 1.161
15 Ma di gava limêja înê de kirîna tiştekî ji kantînê caiz e? 10.02.14 1.105
16 Hukmê ku meriv piştî her duayî bibêje “el-Fatîhe” çi ye? 11.02.14 1.534
17 Ma di şevên qendîlê de dawet an jî nîşanî tê kirin? 13.02.14 1.351
18 Zarokên me çênabin ma caiz e ku em zarokekî ji xwe re bigirin? 13.02.14 1.340
19 Ma çêdibe ku nîkah bê mehr were birîn? 19.02.14 1.302
20 Ma nîkah bi henekan tê birîn? 19.02.14 1.348
21 Meriv dikare bi pîreka birayê xwe yê mirî re bizewice? 19.02.14 1.265
22 Da ku ez diya xwe razî bikim, ma divê ez bi yekî bê dilê xwe re bizewicim? 19.02.14 1.355
23 Dema meriv pereyê faîzê dide jaran, ma divê ku em bêjin ev ê faîzê ye? 23.08.14 1.241
24 Di kîjan rewşan de meriv dikare bi faîzê ji bankan krêdiyê bikişîne? 23.08.14 1.311
25 Gelo kara ku ji kiriya xeyrî menqûlan û faîzê tê bidestxistin heman tişt in? 23.08.14 1.409
26 Helal çi ye? Ma hûn dikarin tarîf bikin? 18.11.14 1.074
27 Gelo erk û wezîfa Pêxember ya ravekirina Qur’anê heye an tune ye? 18.11.14 1.063
28 Ma divê em sedeqeya fitrê li çend kesan belav bikin? 03.12.14 954
29 Ma guneh e ku meriv pesnê yekî xeyrimislim bide? 06.01.15 988
30 Hukmê ku pîrek servekirî û bi derpê bixebitin çi ye? 04.02.15 1.208
31 Ma divê pîrek çarika xwe çawa girê bidin? 04.03.15 1.301
32 Dema xwendina Qur’anê de ma lazim e ku pîrek serê bigirin? 29.03.15 1.202
33 Di rakirina xuslê de gelo şûştina qulên guharan jî şert e? 20.04.15 1.034
34 Dîtina heyvê û weqfeya ‘Erefeyê 08.05.15 1.137
35 Îhram çi ye? Delîla pêdiviya girêdana îhramê çi ye? 12.06.15 1.086
36 Ma temamê pêxemberan hec kirine? 01.07.15 1.060
37 Madem bawermend necis nabe, jina di cila de çima ne paqij tê pejirandin? 24.08.15 990
38 Duayê Cewşenê ji aliyê ‘ilmê hedîsê ve, çawa tê nirxandin? 28.09.15 1.024
39 Ma limêjek bi navê limêja gorê heye? 30.11.15 913
40 Meseleya Se‘lebe gelo rast e, an jî çîrok e? 19.01.16 1.020
41 Ma hedîseke wiha “Kesê ji Xwedê sebrê bixwaze, wî bela xwestiye” heye? 26.02.16 988
42 Ma gotina “Saetek bi tefekkur, ji îbadeta sunet ya salekê bi xêrtir e” hedîs e? 30.03.16 979
43 Ma hedîsa “Roja qiyametê ez ê berî her kesî têkevim bihuştê” sehîh e? 27.04.16 933
44 Rojî çi ye? Ma hûn dikarin tarîfa wê bikin? 06.06.16 984
45 Gelo hebên bin zimên digihîjin mîdeyê û rojiyê dişikînin? 30.06.16 877
46 Ji bo qezenceke helal, divê bi taybetî meriv li çi miqate be? 08.08.16 887
47 Ma pêwendiyên me bi kesên dînê xwe najîn re divê çawa be? 22.09.16 763
48 Hukmê xebata pîrekan çi ye? 25.10.16 704
49 Ma şert e ku di birîna nîkahê de welî jî hazir be? 17.11.16 742
50 Ma caiz e bijîşk li gorî jimara nexweşên ku dişînin saziyên taybet ucret bigirin? 27.12.16 865
51 Ma Dîyanet çima hîn jî şevên qendîlê pîroz dike? 08.02.17 664
52 Ma qezakirina nimêjê heye? 07.03.17 931
53 Hukmê xeyda ji cîranan çi ye? 05.05.17 541
54 Ma ultrason, rontgen û tomografî rojiyê dişkîne? 15.06.17 498
55 Ma lîstikên ku li hember xelatekê tên lîstin dibe qumar? 03.08.17 457
56 Ayetên di der barê jiyana Pêxemberê me de çima di Qur’anê cî digrin? 20.09.17 454
57 Ma mebest ji ayeta “Bawermend berê xwe ji tiştên beredayî vedigerînin” çi ye? 27.10.17 443
58 Heywanên ku di (En‘am) ayeta 143 û 144an de derbas dibin 8 cot in, an 8 nêr û mê ne? 04.12.17 420
59 Ma hukmê sedeqeya necwayê di roja me de jî heye? 10.01.18 370
60 Ma gotina “heke jin servekirî be ferîşte nakevin malê”, rast e? 13.02.18 352
61 Mêr mir. Jinek, sê law û sê keçên wî hene. Mîrat dê çawa bê parvekirin? 12.03.18 278
62 Zilam mir. Jinek û sê zarok li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê belavkirin? 06.04.18 202
63 Ma di dabeşkirina mîratê de çima hûn pêşaniyê didin jinan? 09.05.18 149
64 Ma kesê bêyî îradeya xwe verşê dikare rojiya xwe bişkîne? 28.05.18 162
65 Mêr mir. Dayik, hevser, lawek û du keçên wî man. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 02.07.18 91
66 Ma mirov dikare bi cîhazên ku bernameyên Qur’an û hedîsê li wan barkirî ye, biçe daşirê? 26.07.18 94
67 Mamoste, da ku gel netirsînin ma nabe hûn hin tiştan nebêjin? 13.09.18 43
68 Hukmê mesihkirina paş stû çi ye? 17.01.14 1.354
69 Gelo bi desmêjekê, çend limêj tên kirin? 18.01.14 1.400
70 Meriv dikare têkilatiyên xwe ji eqrebayên xwe bibire? 19.01.14 1.357
71 Malê ku di destê me de ye, dema bihayê wê zêde bibe, ma divê em bi kîjan bihayî bifiroşin? 21.01.14 1.298
72 Hukmê malê ku bi rêya fermî nehatibe qeydkirin û bikir jî ew teslîm negirtibe, dê çawa be? 21.01.14 1.341
73 Gelo dermankirina bi rêya bioenerjiyê, mumkin e? 22.01.14 1.068
74 Mena bêjeya ‘idde çi ye? 24.01.14 1.282
75 Di kîjan halan de lazim e ku mêr, mehrê bide pîrekê? 24.01.14 1.370
76 Gunehê kesên sêhrê dikin û yên didin kirin çi ye? 03.02.14 1.318
77 Hukmê kirina limêja mirî piştî definkirinê li ser gorê çi ye? 03.02.14 1.366
78 Ma di umetên berê de jî destê dizan dihate jêkirin? 04.02.14 1.268
79 Gelo hemî nexweşiyên derûnî bi sedem cinan e? 06.02.14 1.387
80 Ma di dînê me de, munasebeta bi pîrekê re ji paş ve teqez hatiye heramkirin? 06.02.14 1.080
81 Li gorî mezheban ji bo limêja înê herî kêm divê çend kes hebin? 10.02.14 1.170
82 Ma helal e ku mirov di gava limêja înê de li ser înternetê karê kirîn û firotinê bike? 10.02.14 1.084
83 Ma rast e ku bêjeya “Amîn” ji Cihûyan derbasî çanda Misilmanan bûye? 11.02.14 1.396
84 Pereyê bi emanet dema telef bibe, dê kî wî pereyî bide? 13.02.14 1.433
85 Ma ji zirkur û zirkeçan re jî ji mîratê par heye? 13.02.14 1.482
86 Hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye? 19.02.14 1.284
87 Ma divê meriv ji îfadeya “Telaq du car in”, çi fêhm bike? 19.02.14 1.339
88 Di dînê me de, cih û girîngiya bekaretê çi ye? 19.02.14 1.223
89 Kesê zewicandî dema pirsgirêkên wî yên cinsî hebin, gelo dikare bi yeka din re rabe û rûnê? 19.02.14 1.440
90 Da ku însan jê îstifade bikin, ma meriv dikare malê xwe têxe faîzê? 23.08.14 1.269
91 Dema banka krêdiyê dide, ma qey pereyan nafiroşe ango bazirganiyê nake? 23.08.14 1.251
92 Gelo caiz e ku meriv xeyrî menqûlên xwe bi kirê bide bankayan? 23.08.14 1.290
93 Heram çi ye û cureyên wê çi ne? 18.11.14 1.294
94 Tebyîna Pêxember ya Qur’anê ma ne ravekirina wê ye? 18.11.14 1.136
95 Ma sedeqeya fitrê divê ku ji cinsê xwarinan bê dayin? 03.12.14 1.024
96 Meriv dikare diyariyan bide yên xeyrimislim? 08.01.15 1.035
97 Hukmê lixwekirina çarşevê çi ye? 05.02.15 1.223
98 Pîrekeke misliman ma dikare werzişê bike? 06.03.15 1.341
99 Dagirtina diranan, ma dibe asteng bo rakirina xuslê? 29.03.15 997
100 Ma meriv niyeta hecê çawa tîne? 20.04.15 1.031