Di mezhebê Henefî de, mesihkirina li ser goreyan çawa tê kirin?
Fetwayen Kurdi > Desmêj > Fetwayên Nivîskî Tarih: 18 Ocak 2014

Pirs: Li gorî mezhebê Henefî, ma duriste ku mirov li ser goreyan mesih bike?

Bersiv: Di mezhebê Henefî de ji bo mesihkirina li ser goreyan du şert hene:

1. Divê gore, xwe li lingê mirov bigirin bi awayekî ku ji ber xwe ve dernekevin.

2. Ne tenik bin, bi awayekî ku rengê lingên mirov tê de xuya be.

Hemî goreyên ku îro zilam dixin lingên xwe munasibî vê tarîfê ne. Encax goreyên ku jin dixinê û rengê lingên wan didin nîşandan ne wiha ne. Ev agahî, di pirtûkên derheqê mezhebê Henefî tevan de derbas dibe. Mena stûriya goreyan ku ne tenik bin ango ne şefaf bin. Îbn Abidîn, stûriya goreyan, “bi awayekî ku ji ziraviya wan binê xwe nedin nîşandan” îfade kiriye.[1]

Birêdeçûna bi goreyan ne ku mirov wan, wekî pêlavê bikar bîne. Lewra gore, bi çi mebestê hatibe lixwekirin, birêdeçûna wê qonaxê bi xwe ye, ne qonaxeke din e. Em hemî dizanin, temamê goreyên ku îro em dixin lingên xwe, ji bo birêdeçûna qonaxeke wiha, saxlem û tekûz in.

Ji aliyê deh sehabiyan -havalên- Pêxember (s.a.w) hatiye ragihandin ku wî li ser goreyan mesih kiriye. Îmam Ebû Henîfe, berê di baweriya ku divê gore binê wan bên taban kirin de bû. Lewra wê demê wekî pêlavê mirov dikare bikar bîne. Lê belê piştre dev ji vê nerîna xwe berdaye.

Di encamê de di mezhebê Henefî de fetwa hatiye dayin ku li ser goreyan mesih tê kirin.[2]



[1] Îbn Abidîn, Reddu’l-Muxtar, Stenbol 1984, I, 269.

[2] Mehmûd kurê Mewdûd el-Mewsillî, el-Ixtiyar, Beyrût 1395/1975, I, 25.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma di serdema Pêxember (s.a.w) de ji dêla sabûnê çi bikar dianîn? 17.01.14 964
2 Ma kişandina cixarê, desmêjê dişikîne? 18.01.14 1.041
3 Min nezir kir ez ê ewqas pere bidim zarokên taxa xwe, ma dikarim bidim hin zarokên din? 19.01.14 798
4 Ferqa di navbera bihayê pêşin û bi deyn, gelo dibe faîz? 21.01.14 969
5 Ma rast e ku Pêxemberê me (s.a.w) dema wefat kiriye, zirxê wî di hember deynê Cihûyekî de rehin bûye? 21.01.14 965
6 Hukmê kirîna diwîzan bi rêya sîstema Forexê, gelo durist e yan na? 21.01.14 965
7 Ma berdana bi sê telaqan çawa çêdibe? 24.01.14 944
8 Ma şertên ku ji bo jinberdanê pêwîst in çi ne? 24.01.14 951
9 Dema pîrek doza berdanê veke, malê wan dê çawa were parvekirin? 24.01.14 973
10 Li ser kê limêja cenaze tê kirin û li ser kê nayê kirin? 03.02.14 957
11 Di Qur’anê ji cezayê sed daran pê ve, ma tu hedekî din heye? 04.02.14 912
12 Piştî hicretê, ma Misilmanan çima êrîşî karwanê Qureyşiyan kirin? 06.02.14 899
13 Di masturbasyon de gelo di navbera ezab û yên zewicandî de tu ferq heye? 06.02.14 859
14 Pîreka ku zaroka wê ji ber çûye, kengî dikare bi mêrê xwe re razê? 06.02.14 813
15 Kesê ku di nav limêja înê de desmêja wî bişikê divê çi bike? 10.02.14 864
16 Rast e ku sehabiyekî kor, Pêxemberê me ji xwe re kiriye wesîle û dua kiriye? 11.02.14 1.058
17 Ma ji bo teseturê tu duayekî ku meriv bike heye? 11.02.14 1.689
18 Hukmê jiyana hevzayendiyê -sirf ji aliyê hestî ve- çi ye? 13.02.14 729
19 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 944
20 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 964
21 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 941
22 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 1.011
23 Ma faîz, ji ber ku navgîn e bo zilm û zordestiyê hatiye heramkirin? 23.08.14 937
24 Gelo tu hedîseke ku li daru’l-herbê faîzê caiz bidêre heye? 23.08.14 952
25 Hukmê meriv deynê karta xwe ya krêdiyê di dema wê de nede çi ye? 23.08.14 913
26 Fetwayên ku seyda didin, gelo çima ne mîna hev in? 29.08.14 944
27 Biryarên Pêxember (s.a.w) ên ku bi wesfê serokê dewletê dane 18.11.14 741
28 Alîkariyên ku beriya meha Remezanê hatine kirin, gelo dikevin şûna fitrê? 02.12.14 712
29 Ma Cihû, ji zikmakî lanetkirî ne? 30.12.14 749
30 Ma divê pîrek xwe çawa binixumînin? 29.01.15 885
31 Xwendekareke keç, ma dikare li mala mamosteyekî mêr dersê bigire? 22.02.15 864
32 Gelo bûk dikare li cem xezûrê xwe yê nehelal servekirî be? 24.03.15 935
33 Tê gotin ku di binê her mûyekî de cenabet heye. Gelo ev rast e? 10.04.15 751
34 Ya baş ku meriv çend caran biçe hecê yan jî wî pereyî înfaq bike? 03.05.15 801
35 Nexweşê ku tedawiya radyoterapiyê dibîne, ji dêla xuslê ma dibe ku teyemum bigire? 30.05.15 765
36 Ma dema xwînmeha pîrekan kengî diqede? 23.06.15 601
37 Ma meriv dikare di şûna yekî din de hecê bike? 12.07.15 737
38 Li gorî Ebû Henîfe, di Kutubê Sitte de tu hedîsên li dijî Qur’anê ne, hene? 09.09.15 784
39 Hedîsa qudsî çi ye? 23.10.15 824
40 Ma rûniştina di nav derî de guneh e? 24.12.15 683
41 Divê em ayeta “Îsa, ji bo qiyametê zanînek e”, çawa fêhm bikin? 17.02.16 579
42 Gotina “Ne di erd û asîmanan de, lê di dilê bendeyê xwe yê bawermend de bi cih dibim” hedîs e? 16.03.16 656
43 Ma hedîsa “Ez hatime şandin da ku exlaqê xweş temam bikim” sehîh e? 19.04.16 712
44 Ma di sekratê de pelîd tê ku îmana meriv bistîne? 30.05.16 516
45 Nexweşên diyabetê, gelo lazim e ku di meha Remezanê de rojî bigirin? 23.06.16 579
46 Ji alimên berê, gelo yekî ku ayeta 4’an ji sûreyê Îbrahîm mîna we fêhm kiribe heye? 01.08.16 543
47 Ma helwesteke rast e ku mirov xanima xwe nebe hecê? 04.09.16 449
48 Gava bi dilê malbatê jî be, ma mirov dikare bi destê hev bigire? 17.10.16 478
49 Di marê de çima destûra welî şert e? 10.11.16 431
50 Ma divê goristan li nav an jî li der bajêr be? 07.12.16 435
51 Ma rastiya hedîsa “Receb meha Xwedê ye, Şe‘ban ya min e, Remezan jî ya umeta min e.” çi ye? 19.01.17 369
52 Ma îda Remezan û Qurbanê jî mîna şevên qendîlê bid‘et e? 24.02.17 303
53 Ma destdirêjiya mafê mirovan tê bexşandin an na? 29.03.17 244
54 Cezayê kesê ku rojiya xwe dixwe çi ye? 31.05.17 278
55 Ma turnûvayên werzîşê yên bi xelat qumar e? 26.07.17 146
56 Ma Xwedê Teala bi her însanî re -bi awayekî- diaxive? 05.09.17 119
57 Ma divê em ayeta 45an ji sûreyê Alî Îmran ji aliyê qederê ve çawa fêhm bikin? 16.10.17 77
58 Di fêhmkirina Qur’anê de girîngiya bizava îctihadê çi ye? 21.11.17 16
59 Ma pîrek piştî mesihkirina guhan, paşiya stûyê xwe jî mesih dikin? 17.01.14 1.010
60 Ma meriv dikare li piyan mîz bike? 18.01.14 1.011
61 Rojiya nezir, ma divê ku li pey hev were girtin? 19.01.14 881
62 Gelo durist e ku meriv malê xwe bi du bihayên ji hev cuda bifiroşe? 21.01.14 1.003
63 Hukmê beşdarbûna rêxistina Lyonessê çi ye? 21.01.14 946
64 Qezenckirina pereyan bi rêya serîlêdana malperan, helal e? 21.01.14 983
65 Berdana ku ne li gorî ayetên pêşî ji sûreyê Telaq be, gelo durist e yan na? 24.01.14 941
66 Ma meriv dikare di hundirê ‘ideyê de jina xwe cara duyem berde? 24.01.14 955
67 Lîstina pîreka bi mêr li hember zilamên biyanî, ma dibe sedem ji bo xerabûna nîkaha wê? 24.01.14 935
68 Ma meriv dikare termê miriyên xwe bişewitîne? 03.02.14 1.059
69 Bêjeya “el-‘ezab” ya ku di mijara recmê de derbas dibe, tê çi wateyê? 04.02.14 916
70 Ma kuştina neyarên dînê Îslamê caiz e? 06.02.14 991
71 Eger masturbasyon mekrûh be, ma çima piştî kirina wê ez ewqas nerihet dibim? 06.02.14 824
72 Gelo heram e ku meriv behsa jiyana xwe ya cinsî bike? 06.02.14 805
73 Kesê xutba înê dixwîne, ma ne pêwîst e ku li pêşiyê limêj jî bike? 10.02.14 836
74 Mena duayê “Ya hey, ya qeyûm bi rehmetîke estexîsû” çi ye? 11.02.14 1.044
75 Hukmê dawetê çi ye? 13.02.14 1.001
76 Bi şermezarî dinivîsim, ez hevzayend im. Lava dikim alîkariya min bikin? 13.02.14 998
77 Ma kesa/ê ku însan dê pê re bizewice, berê hatiye tayînkirin? 19.02.14 987
78 Ma zewaca bi kîjan eqrebayî re heram e? 19.02.14 921
79 Ma meriv dikare bi xwişka şîr ya xwişka xwe ya helal re bizewice? 19.02.14 950
80 Ma bûk mecbûr in ku xizmeta xwesû û xezûrê xwe bikin? 19.02.14 1.055
81 Ma di faîzê de bi tenê rêjeya zêde û bilind heram e? 23.08.14 892
82 Ji bo kişandina krêdiyê, gelo caiz e ku meriv bibe navgîn? 23.08.14 860
83 Hukmê kaskokirina otomobîlan çi ye? 23.08.14 897
84 Gava li gorî fetwayê ‘emel bê kirin, ma meriv ji berpirsyariyê xelas dibe? 29.08.14 897
85 Seddî zerayi‘ çi ye? 18.11.14 728
86 Ma sedeqeya fitrê piştî meha Remezanê jî tê dayin? 02.12.14 666
87 Ma divê em bijartina Cihûyan li ser aleman çawa fêhm bikim? 30.12.14 744
88 Ma ji bo teseturê tu duayek heye? 29.01.15 886
89 Kesê ferzbûna teseturê mandel bike ma ji dîn derdikeve? 24.02.15 919
90 Niyeta xuslê çawa tê anîn? 26.03.15 837
91 Ma pîrek jî bi cenabet dikevin? 14.04.15 706
92 Kesê nikaribe li Muzdelîfeyê bisekine ma divê çi bike? 04.05.15 764
93 Hukmê recma şeytên di hecê de çi ye? 31.05.15 745
94 Di munasebeta cinsî de kengî xusul lazim dike? 23.06.15 692
95 Ma zilam dikarin di mijarên mîna xusul û heyzê de pîrekan agahdar bikin? 13.07.15 753
96 Ma nusxeya destnivîsa Buxarî bi xwe heye, wenda ye, an nayê zanîn? 14.09.15 799
97 Ma razana ber êvarê, bi zirar e? 26.10.15 853
98 Gelo hedîsa kenza mexfî (gencîneya veşartî), sehîh e? 28.12.15 729
99 Ma Hz. Îsa wefat kiriye yan ketiye xewê? 18.02.16 643
100 Ma zina nîkahê betal dike? 21.03.16 577