Hukmê ku meriv piştî duakirinê destên xwe bi ser çavên xwe bixe çi ye?
Fetwayen Kurdi > Dua > Fetwayên Nivîskî Tarih: 11 Şubat 2014

Pirs: Di duayên piştî limêjê yan jî di demên din de tên kirin, hukmê ku meriv destên xwe bibe ser çavên xwe çi ye?

Bersiv: Li gorî ku ji Umer kurê Xetab (x.j.q) hatiye ragihandin, wî wiha gotiye:

“Pêxember (s.a.w) dema ji bo duakirinê destên xwe radikirin heta ew bi ser çavên xwe nedana ew danedixistin xwarê.” Muhemmed kurê Musena di riwayeta xwe de wiha dibêje: “Heta ew bi ser çavên xwe nedana ew danedixistin xwarê”[1]

Tirmizî yê ku ev hedîs riwayet kiriye, agahiyek wiha dide:

Ev hedîs, sehîh xerîb e. Bi rêya Hemmad kurê Îsa pê ve nayê naskirin. Ji xeyrî vî tu kesî din riwayet nekiriye. Ev kesê han, hedîs hindik riwayet kirine. Hin kesan ji vî riwayet kirine. Henzele kurê Sufyan di heqê wî de gotiye ku ew mirovekî siqet e, yanî bawerî pê tê.

Ji ulemayên hedîsê Îbn Hecer el-‘Esqelanî di kitêba xwe ya bi navê Bulûxu’l-Meram de dibêje ku: Di Sunen a Ebû Dawûd û di hin çavkaniyên din ên hedîsê de ji Ebdullah kurê Ebbas (x.j.q) hedîseke din mîna vê hedîsê hatiye riwayetkirin, dema ku temamê van riwayetan bi hev re bên nirxandin, em dikarin bibêjin hedîs, hesen e.[2]

Di bin ronahiya van agahiyan de meriv dikare bibêje ku piştî duakirinê, sunet e ku mirov destên xwe bi ser çavên xwe bixe.



[1] Tirmizî, De‘awat, 11.

[2] Bnh. Îbn Hecer el-‘Esqelanî, Bulûxu’l-Meram, Babu’z-Zîkr we’d-Dua, jimara hedîsan: 1582-1583.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma pîreka li derve ser vekirî be, limêja wê qebûl dibe? 18.01.14 1.395
2 Ma nezra ku ji cureyê wê îbadet tune be, dibe nezir? 19.01.14 1.189
3 Gelo durist e ku di navbera bihayê bi deyn û pêşin de, ferq hebe? 21.01.14 1.313
4 Hukmê bazirganiya li pêşiya mizgeftan çi ye? 21.01.14 1.363
5 Ma kirîna tiştekî bi rêya muzayedê durist e? 21.01.14 1.313
6 Ma di kirîn û firotina ji borsa emtiayê de tu mehzûrek heye? 23.01.14 1.306
7 Gelo pîrek, bi gotina mêrê wê “min tu berdayî”, tê berdan na na? 24.01.14 1.317
8 Hukmê berdana formalite çi ye? 24.01.14 1.318
9 Gelo kurê bavê me Adem, çima definkirina termê birayê xwe ji qijakê hîn bûye? 03.02.14 1.392
10 Di dema me de cezayê zinayê, dê çawa bê tetbîqkirin? 04.02.14 1.400
11 Ma Îslam dînê şer e yan jî dînê aştiyê ye? 06.02.14 1.536
12 Gelo masturbasyon heram e yan mekrûh e? 06.02.14 1.121
13 Cezayê munasebeta cinsî di rojên qedexekirî de çi ye? 06.02.14 1.127
14 Kesê ku limêja înê nekiribe, ma ew ê limêja nîvro digel sunetên wê bike? 10.02.14 1.192
15 Ma meriv dikare bibêje: “Ya Rebbî! Tu bi xatirê filankesê… ” duayê min qebûl bikî? 11.02.14 1.479
16 Di duayên xwe de em jî mîna Pêxember dikarin daxwaziya “refîqî e‘la” bikin? 11.02.14 2.375
17 Gelo Îslam li mijara hevzayendiyê çawa dinihêre? 13.02.14 1.059
18 Têkiliya bi nîşaniya meriv re divê çawa be? 19.02.14 1.349
19 Yekî/a Sunî dikare bi yeka/î ‘Elewî re bizewice? 19.02.14 1.280
20 Keçika ku ji diya min şîr vexwaribe, ma dibe xwişka min jî? 19.02.14 1.600
21 Ma caiz e ku pîrekeke xerîb zaroka meriv di malzaroka xwe de mezin bike? 19.02.14 1.343
22 Pîrek kengî dikare xebera hemilbûna xwe ji dost û hevalan re bibêje? 19.02.14 2.481
23 Gelo li daru’l-herbê faîz, caiz e? 23.08.14 1.299
24 Di dayina deyn de meriv karê bike gelo caiz e yan jî dibe faîz? 23.08.14 1.299
25 Em êdî zinanin em ê bi kîjan fetwayê emel bikin. Divê em çi bikin? 29.08.14 1.373
26 Ma hemî helwestên Pêxemberê me ji me re sunet in? 18.11.14 1.103
27 Gelo ez dikarim fitra xwe bidim xwişka xwe? 02.12.14 952
28 Meriv dikare bi Fileh û Cihûyan re hevkariyê bike? 29.12.14 982
29 Ji bo tayînkirina cinsiyetê ma mirov dikare di genan de mudaxele bike? 28.01.15 1.029
30 Ma di Îslamê de “mezinbûna mîna xwişk û birayan” heye? 21.02.15 1.258
31 Meriv çawa xuslê ji ser xwe radike? 24.03.15 1.168
32 Ma xusul kengî li ser meriv ferz dibe? 09.04.15 1.002
33 Meriv bi qesabî here hecê? 02.05.15 1.082
34 Îbadeta hecê ma dibe sedemê biderengxistina zewacê? 29.05.15 1.067
35 Gelo hukmê kirina 40 wext limêj li Mescida Nebî çi ye? 23.06.15 1.081
36 Ma rast e ku bi dîtina avê teyemum betal dibe? 12.07.15 1.012
37 Hûn dikarin di heqê berhemên ku hedîsên mewzû‘ berhev kirine, agahiyan bidin? 08.09.15 1.088
38 Piştî birîna nîkahê derketina der bi şev, ma bêqidoşiyê çêdike? 22.10.15 896
39 Gelo di kirina wefqê de tu mehzûrek heye yan na? 23.12.15 1.003
40 Ma Hz. Îsa, ji nesla Hz. Îshaq tê? 16.02.16 997
41 Ma ji bilî xanî, cil, nan û avê mafê însên di tu tiştekî din de tune ye? 15.03.16 1.078
42 Ma hedîsek bi vî awayî “Ji ber sê tiştan ji Ereban hez bikin” heye? 18.04.16 924
43 Kesê jiyana xwe di rêya Xwedê de borandibe, ma di sekratê de bê îman diçe? 25.05.16 947
44 Nexweşên tedawiya kemoterapiyê dibînin, ma lazim e ku rojiyê bigirin? 22.06.16 956
45 Ma Xwedê dixwaze hin kes, li ser kufrê bimirin? 29.07.16 881
46 Hukmê xwarina nêçîrên xeyrimisliman çi ye? 03.09.16 1.118
47 Ma flort, zina ye? 13.10.16 758
48 Ma dibe em mara xwe bibirin da ku em nekevin gunehan? 09.11.16 852
49 Ma mirov dikare li nav goristanê mizgeftê ava bike? 05.12.16 751
50 Kesê ku di sê mehan de bimire ma -di gorê de- kengî pirs jê tê kirin? 18.01.17 723
51 Ma di şevên qendîlê de têkiliya cinsî ya di navbera mêr û jinê de qedexe ye? 23.02.17 718
52 Ma qezakirina nimêjê li ser yên ku bi zanebûn nimêjê diterikînin ne ferz e? 28.03.17 668
53 Ma di navbera rojiya me û rojiya miletên berê de cudahî heye? 30.05.17 611
54 Bi mebesta dayîna jar û feqiran mirov dikare bi qumarê bilîze? 25.07.17 506
55 Kesê ku ji bo spasiyê boraqekê serjê bike ma dikare jê bixwe? 25.08.17 485
56 Ma berî jidayikbûna Hz. Îsa, hatiye diyarkirin ku dê îmtihana dunyayê qezenc bike? 12.10.17 498
57 Ji bo fêhmkirina Qur’anê gelo ferhengên ‘Erebî çiqas ewle ne? 20.11.17 422
58 Rojhilatnas û iddiaya ku Qur’an hatiye guhertin 22.12.17 394
59 Ma di Îslamê her tişt (wekî mînak ferîşte) bi rêya mantiqê tê ravekirin? 05.02.18 393
60 Mêr mir. Jinek, lawek û çar keçên wî hene. Mîrat dê çawa bê parve kirin? 01.03.18 266
61 Hukmên di der barê mîratê de çima di ayetên cuda de hatine gotin? 27.03.18 226
62 Ma malên ku di xweşiyê de tên hîbekirin jî dikevin nav mîratê? 30.04.18 187
63 Kesê rojî negirtibe dê çi bike? 21.05.18 156
64 Ma bikaranîna banda nîkotînê rojiyê dişkîne? 11.06.18 150
65 Ma mirov dikare bibe wêrisê malê heram? 16.07.18 80
66 Dema kêmasiyên yekî hat gotin, divê mirov çawa tev bigere? 04.09.18 55
67 Ma di serdema Pêxember (s.a.w) de ji dêla sabûnê çi bikar dianîn? 17.01.14 1.347
68 Ma kişandina cixarê, desmêjê dişikîne? 18.01.14 1.432
69 Min nezir kir ez ê ewqas pere bidim zarokên taxa xwe, ma dikarim bidim hin zarokên din? 19.01.14 1.089
70 Ferqa di navbera bihayê pêşin û bi deyn, gelo dibe faîz? 21.01.14 1.309
71 Ma rast e ku Pêxemberê me (s.a.w) dema wefat kiriye, zirxê wî di hember deynê Cihûyekî de rehin bûye? 21.01.14 1.280
72 Hukmê kirîna diwîzan bi rêya sîstema Forexê, gelo durist e yan na? 21.01.14 1.299
73 Ma berdana bi sê telaqan çawa çêdibe? 24.01.14 1.250
74 Ma şertên ku ji bo jinberdanê pêwîst in çi ne? 24.01.14 1.255
75 Dema pîrek doza berdanê veke, malê wan dê çawa were parvekirin? 24.01.14 1.365
76 Li ser kê limêja cenaze tê kirin û li ser kê nayê kirin? 03.02.14 1.310
77 Di Qur’anê ji cezayê sed daran pê ve, ma tu hedekî din heye? 04.02.14 1.246
78 Piştî hicretê, ma Misilmanan çima êrîşî karwanê Qureyşiyan kirin? 06.02.14 1.223
79 Di masturbasyon de gelo di navbera ezab û yên zewicandî de tu ferq heye? 06.02.14 1.155
80 Pîreka ku zaroka wê ji ber çûye, kengî dikare bi mêrê xwe re razê? 06.02.14 1.100
81 Kesê ku di nav limêja înê de desmêja wî bişikê divê çi bike? 10.02.14 1.119
82 Rast e ku sehabiyekî kor, Pêxemberê me ji xwe re kiriye wesîle û dua kiriye? 11.02.14 1.427
83 Ma ji bo teseturê tu duayekî ku meriv bike heye? 11.02.14 2.248
84 Hukmê jiyana hevzayendiyê -sirf ji aliyê hestî ve- çi ye? 13.02.14 1.019
85 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 1.238
86 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 1.273
87 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 1.245
88 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 1.383
89 Ma faîz, ji ber ku navgîn e bo zilm û zordestiyê hatiye heramkirin? 23.08.14 1.307
90 Gelo tu hedîseke ku li daru’l-herbê faîzê caiz bidêre heye? 23.08.14 1.300
91 Hukmê meriv deynê karta xwe ya krêdiyê di dema wê de nede çi ye? 23.08.14 1.206
92 Fetwayên ku seyda didin, gelo çima ne mîna hev in? 29.08.14 1.370
93 Biryarên Pêxember (s.a.w) ên ku bi wesfê serokê dewletê dane 18.11.14 1.133
94 Alîkariyên ku beriya meha Remezanê hatine kirin, gelo dikevin şûna fitrê? 02.12.14 1.162
95 Ma Cihû, ji zikmakî lanetkirî ne? 30.12.14 990
96 Ma divê pîrek xwe çawa binixumînin? 29.01.15 1.263
97 Xwendekareke keç, ma dikare li mala mamosteyekî mêr dersê bigire? 22.02.15 1.313
98 Gelo bûk dikare li cem xezûrê xwe yê nehelal servekirî be? 24.03.15 1.333
99 Tê gotin ku di binê her mûyekî de cenabet heye. Gelo ev rast e? 10.04.15 1.048
100 Ya baş ku meriv çend caran biçe hecê yan jî wî pereyî înfaq bike? 03.05.15 1.079