Ma dema mesihkirina li ser xufikan, kengî dest pê dike?
Fetwayen Kurdi > Desmêj > Fetwayên Nivîskî Tarih: 18 Ocak 2014

Pirs: Wextê mesihkirina li ser xufikan, ji dema lixwekirina wan yan ji wexta ku desmêja mirov dişikê dest pê dike?

Bersiv: Dema meshê li gorî mezhebê Henefî ji bo kesê “muqîm” yanî ne rêwî şev û rojekê ye. Ango bîst û çar seet e. Ji bo kesê rêwî, sê şev û sê roj e. Yanî hetfê û du seet e. Destpêkirina wê demê jî piştî ku mirov xufikên xwe lixwe kir û bêdesmêj bû dest pê dike. Yanî îtibar ne bi wexta lixwekirina xufikan e, belbî ji dema mirov bêdesmêj dibe dest pê dike.

Li gorî Malikiyan tu dem ji bo meshê tune ye. Heta ku xusil li mirov wacib nebe mesih tê kirin. Lê belê ji bo kesên ku dê limêja înê bikin, “mendûb” (bi xêr e) e ku her în, xufikên xwe derxin û lingên xwe bişûn.

Li gorî Şafiî û Henbeliyan, kesê ku derkeve rêwîtîyeke helal yanî ne di rêya gunehkariyê de be, sê şev û sê rojan (heftê û du seet) dikare li ser xufikan mesh bike. Eger di rêya gunehkarî û me‘siyetê de be, şev û rojekê (bîst û çar seet) ye.[1]



[1] Bnh. Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük İslam İlmihali, Stenbol “Dema Meshê”, rp. 77; paragraf: 156 û 158.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma di desmêjê de muwalat ango şûştina endamên desmêjê li pey hev, ferz e? 17.01.14 1.445
2 Kesê ne balix, ma divê ku nezra xwe bîne cih? 19.01.14 1.281
3 Hukmê xeberdana pîrekê bi tiyê xwe re çi ye? 19.01.14 1.535
4 Gelo kirîna malê hicizkirî, caiz e? 21.01.14 1.358
5 Hukmê “Yekî ku wesayitek modela wê 2009 ji meriv bistîne, bi şertê ku di sala pêş de yeka modela 2011 be, ji meriv re bikire”, çi ye? 21.01.14 1.347
6 Ma meriv dikare ji deynan karê bi dest bixe yan dibe faîz? 22.01.14 2.617
7 Piştî berdana pîrekê dema meriv li jina xwe vegere, ma divê ku nîkaheke nû were birîn? 24.01.14 1.390
8 Ma pîrek dikare doza berdanê li zilamê ku li mala xwe ne miqate ye û erka xwe ya mêrantiyê neyîne cih, bike? 24.01.14 1.404
9 Hukmê vekirina fala stêrkê çi ye? 03.02.14 1.435
10 Hukmê beşdarbûna merasîma cenazeyê kesên xeyrimislim çi ye? 03.02.14 1.507
11 Ma di Îslamê de tu ceza ji bo heqaretê heye? 04.02.14 1.445
12 Ji bo xweparastina ji cinan, ma gotina bêjeya “destûr” şert e? 06.02.14 1.525
13 Gelo durist e ku pîrekeke biyanî, zaroka meriv di malzaroka xwe de hilgire? 06.02.14 1.237
14 Gelo di kîjan şert û mercan de limêja înê tê terkkirin? 10.02.14 1.176
15 Dagirtin an jî qilifkirina diranan, ma dibe asteng ji bo rabûna xuslê? 10.02.14 1.250
16 Mena duayê “la hewle wela qûwwete îlla billahîl aliyyîl ezîm” çi ye? 11.02.14 2.361
17 Seqetên ku beşdarî limêja înê dibin gelo ferza wê ji stûyê wan derdikeve yan an? 13.02.14 1.213
18 Ma meriv dikare keça xwe bide yekî ku limêj nake? 19.02.14 1.408
19 Ma zewaca bi yeka/î ku zina kiribe û piştre poşman bûbe re durist e? 19.02.14 1.408
20 Hukmê kirina du rek’et limêj di şeva gerdekê de çi ye? 19.02.14 1.382
21 Ji aliyê dînê ve mafê mêr heye ku doza zarokan li jina xwe bike? 19.02.14 1.449
22 Rast e ku pîrek ne mecbûr in şîr bidin zarokên xwe? 19.02.14 1.563
23 Zemên memûran ên ku dereng tên razandin, gelo dibe faîz? 23.08.14 1.424
24 Ma caiz e ku meriv krêdiya fêrbûnê bistîne? 23.08.14 1.284
25 Hin însan Îslamê li gorî roja me dinirxînin. Di vê mijarê de hûn nabêjin çi? 29.08.14 1.381
26 Tiştên ehliyeta meriv ya edayê ji holê radikin çi ne? 18.11.14 1.089
27 Ma Henefiyan, dema seferê/rêwîtiyê bi qiyaseke çawa diyar kirine? 18.11.14 1.160
28 Meriv dikare ji xeyrimislimê ku ji mirovahiyê re tiştên bi fêde kiribeye re rehmê bixwaze? 21.12.14 1.155
29 Kesên xeyrimislim, çima nikarin têkevin Mekkeyê? 20.01.15 1.261
30 Derbarê dersên avjenî û werzîşê li dibistanên Elmanyayê 14.02.15 1.394
31 Mijara xwegirtinê gelo çima di nav şertên Îslamê û 32 ferzan de nehatiye diyarkirin? 14.03.15 1.450
32 Ma rast e ku diya me Reyhane serê xwe negirtiye? 03.04.15 1.294
33 Di edakirina hecê de meriv neçe Cebelu’r-Rehme û çiyayê Hîrayê? 25.04.15 1.081
34 Qurbanên ku li hecê tên serjêkirin, ma tên îsrafkirin? 24.05.15 1.175
35 Ma ramûsan xuslê lazim dike? 17.06.15 995
36 Ji ber tedawiya spîralê xwîna ku berî dema adetê tê, ma dibe asteng bo limêjê? 05.07.15 1.013
37 Pîreka di heyza de ma dikare biçe serdana goran? 01.09.15 990
38 Ma stewrkirina heywanên kedî durist e? 16.10.15 1.075
39 Ma rast e ku pir bûyerên girîng di roja aşûrê de qewimîne? 15.12.15 973
40 Ayeta 159’an ji sûreyê Nîsa ya di bara Îsa (a.s) de, divê em çawa fêhm bikin? 09.02.16 967
41 Di heqê hedîsa divê zava piyên bûkê bişû 09.03.16 1.122
42 Ma hedîsa “Receb meha Xwedê ye, Şe‘ban meha min e, Remezan jî meha ummeta min e” sehîh e? 08.04.16 977
43 Xeyb çi ye? Baweriya bi xeybê çawa pêk tê? 17.05.16 889
44 Gelo hikmetê ferzbûna rojiyê çi ye? 15.06.16 920
45 Gunehên mezin kîjan in? 25.07.16 1.050
46 Bi rêya min, jina min bû Musluman, ma ew ê rasterast têkeve bihiştê? 22.08.16 1.070
47 Pîreka bî, ma dikare bê destûra malbata xwe bizewice? 07.10.16 865
48 Ma pîrek dikare dikana beqaliyê veke? 02.11.16 744
49 Ma mirov ji gorê axê bigire yan jî çîçekê jêbike guneh e? 28.11.16 765
50 Hûn dikarin di derbarê girtina destê jinan de agahiyê bidin? 12.01.17 723
51 Ma mîrac ji mucîzeyên Pêxemberê me ye? 17.02.17 737
52 Nexweşê giran dê çawa nimêj bike? 20.03.17 662
53 Piştî birîna nîkahê gera pîrekê ya servekirî tu zirarê dide nîkahê? 24.05.17 590
54 Ma mirov dikare wêneyê însanan li malê daliqîne? 19.07.17 490
55 Ji bo dayîna deynên xwe ma ez dikarim beşdarî lîstikên siûdê bibim? 21.08.17 587
56 Ma temamê ayetên Qur’anê ne 6.666 ayet in? 05.10.17 631
57 Hûn dikarin têgeha “roj”ê ya di ayeta 29an ji sûreyê Nazîat rave bikin? 08.11.17 544
58 Çima di hin ayetên Qur’anê de qala “Qur’ana ‘Erebî” tê kirin? 18.12.17 429
59 Ma divê em ayeta 19an ji sûreyê Hedîd çawa fêhm bikin? 30.01.18 415
60 Ma mirov dikare ji hêsaniyên mezheban îstifade bike? 23.02.18 336
61 Mêr mir. Jin, sê law û du keçên wî hene. Mîrata wî dê çawa bê belavkirin? 21.03.18 330
62 Zilam mir. Jin, çar kur û sê keçên wî hene. Mîrata wî dê çawa bê teqsîmkirin? 24.04.18 295
63 Ma xebatkarên keştiyê dikarin rojiya xwe piştre qeza bikin? 17.05.18 272
64 Ma muayeneya li cem bijîşkê jînekolog rojiyê dişkîne? 05.06.18 202
65 Hukmê redda mîratê çi ye? 10.07.18 137
66 Ma mirov dikare piştre yekî bike şirîkê boraqê? 03.08.18 132
67 Ma dîn û dilê mirov xerab dibe? 26.09.18 94
68 Ma xeberdana li pişt yekî bêyî diyarkirina nav, dibe xîbet? 22.10.18 72
69 Ma gotina “hemd ji Xwedayê me re” rast e? 23.11.18 48
70 Bikaranîna xufikan, ma dibe sebebê kêmbûna xêra desmêjê? 18.01.14 1.433
71 Ma mirov dikare ji nezra xwe bixwe? 19.01.14 1.264
72 Ma mêr dikare nehêle ku jina wî biçe serdana dê-bavê xwe? 19.01.14 1.542
73 Hukmê kirîn û firotina pisîk û kûçikan çi ye? 21.01.14 1.371
74 Kirîna xaniyan ji TOKİyê gelo caiz e yan na? 21.01.14 1.354
75 Kesê bi deyndarî bimire, ma lazim e ku lêzimên wî, deynê wî bidin? 22.01.14 2.330
76 Ma rast e ku pîreka mêrê wê miriye, heta ‘ideyê wê neqede nikare ji mala xwe derkeve? 24.01.14 1.439
77 Di meseleya îftidayê de, gelo çima pîrek divê ku mehrê li mêrê xwe vegerîne? 24.01.14 1.299
78 Wefq çi ye? 03.02.14 1.534
79 Ma xêra sûreyê Yasîn û hwd. digihêje ber destê miriyan? 03.02.14 1.506
80 Ma meriv ji xerabî û şaşiyên dê-bavê xwe mesûl e? 04.02.14 1.703
81 Ma şeytan dikare têkeve dirûv û eşkalan û xwe nîşanî însanan bide? 06.02.14 1.464
82 Di demên hebilbûna pîrekê de ma munasebeta cinsî qedexe ye? 06.02.14 1.212
83 Kesê li leşker e ji bo limêja xwe ya înê divê çi bike? 10.02.14 1.250
84 Di mijara dagirtina diranan de, gava li gorî fetwayê ‘emel bê kirin, ma meriv ji berpirsyariyê xelas dibe? 10.02.14 1.064
85 Gelo duakirina di nav xwarinê de sunet e? 11.02.14 2.506
86 Ma pîrek dikare serê apê mêrê xwe yê seqet bişû? 13.02.14 1.142
87 Temenê keçan ji bo zewacê, herî kêm divê çiqas be? 19.02.14 1.280
88 Pîreka ku şeva wê ya gerdekê rastî dema xwînmeha wê were 19.02.14 1.401
89 Gelo hedîseke bi awayê “Şeva gerdekê divê zava lingên bûkê bişû” heye? 19.02.14 1.466
90 Zarokên pir û pêşveketin 19.02.14 1.388
91 Ma heta çend mehan divê ku ez şîr bidim zaroka xwe? 19.02.14 2.138
92 Ma meaşê karkerên ku meaşê wan di faîzê de tê razandin heram e? 23.08.14 1.342
93 Da ku meriv pereyan bi neqît bistîne, gelo caiz e ku meriv karta krêdiyê li cem esnafan bikar bîne? 23.08.14 1.336
94 Ma di mijarên dînî de kî ehil e bo dayina fetwayan? 29.08.14 1.263
95 Gelo rewşa kesên şizofren ji aliyê berpirsyariyê ve çi ye? 18.11.14 1.084
96 Gelo sedeqeya fitrê li kê dikeve? 22.11.14 1.103
97 Kesên, ne ji malbateke musluman tên dinyayê ma bextreş in? 23.12.14 1.062
98 Ma xeyrimislim an jî keşe dikarin ayînên xwe di mizgeftê de bikin? 20.01.15 1.070
99 Pîrek, li cihê ku ew û mêrê xwe bi tenê bin, ma dikare bi mayo têkeve avê? 15.02.15 1.360
100 Dema em li pîrekên vekirî mêze bikin, gelo kî dibe sûcdarê eslî? 15.03.15 1.278