Hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Zewac Tarih: 19 Şubat 2014

Pirs: Gelo hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye? Ango tu mafekî pîrekê di wan de heye? An jî zilam bi destê xwe ye; bê destûra pîrekê çawa bixwaze dikare di wan de teseruf bike?

Bersiv: Di dawetê de diyarî û pereyên ku ji aliyê malbata pîrekê ve tên dayin, diyariyên pîrekê tên hesabkirin, ên ku ji aliyê malbata zilam ve tên dayin, dikeve ber mehrê. Ango di herdu rewşan de jî dibin malê pîrekê. Heta ku ew destûrê nede, mêrê wê nikare dest bidê, lê belê pîrek dikare di wan de teseruf bike. Dema sînorê nîsabê derbas bike, divê ku pîrek zekata malê xwe jî bide.

Xwedê Teala di Qur’ana Pîroz de wiha ferman dike:

 “Gelî bawermendan! Digel ku ew ne bi dilê we bin[1], ji we re ne halal e ku hûn hewl bidin da ku hûn bibin mîratxwerê pîrekan. Da ku tiştekî we daye wan, hûn ji wan bîstinin zordestiyê li wan nekin; lê ku tolaziyeke aşkere bikin ew tiştekî din e. Bi wan re xweş derbas bikin. Vêca eger hûn ji wan bêzar bin, dibe ku hûn tiştekî nevên û Xwedê ji bo we xêr û bêreke pir têxê.[2]



[1] Di ayetê de ifadeya “Digel ku ew ne bi dilê we bin” wergera bêjeya= كرها e. Ev bêje, “hal” e, ango rewşê dide xuyakirin. Di tefsîr û wergerên Qur’anê de ev bêje bi awayê ku bibe “hal” ji bo pîrekê, nirxandine û wiha mena dane ayetê: Gelî bawermendan! Ji we re ne helal e ku hûn bi kotekî bibin mîratxwerê jinan. Û ev bi du awayan şîrove kirine. Ya yekem, fehma ku pîrek mîna pertalê mîratê ye. Menadayina bi vî awayî, tê mena ku meriv ayetê dike tiştekî dîrokî –hatiye derbas bûye û êdî tu eleqeya wê bi îro re tune ye-. Ya din jî pîreka ku dixwaze ji mêrê xwe biqete, meriv wê bernede û li benda mirina wê bisekine da ku bi zorê bibe mîratxwerê wê. Ji ber ku Qur’anê bi rêya iftidayê mafê xweberdanê, daye pîrekê ev jî ne pêkan e. Ma ku meriv bêjeya “ كرها” (kerhen) bike halê kirde, ango bike rewşa zilaman. Wergereke wiha yekîtiya di navbera ayetan derdixe holê.

[2] Nîsa, 4/19.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş

Etiketlər: , , , ,

1.220
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma zewac di Îslamê de ferz e? 19.02.14 1.312
2 Gelo mexduriyeta pîreka ku ne bi rêya resmî tê berdan, dê çawa were telafîkirin? 19.02.14 1.300
3 Di kîjan rewşan de divê meriv nîkaha xwe nû bike? 19.02.14 1.263
4 Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye? 19.02.14 1.266
5 Jina ku peywirên xwe yên jinantiyê nayîne cih, ma mêrê wê dikare pê re îxanetê bike? 19.02.14 1.329
6 Ma nîhaka mut‘e di Îslamê de heye yan na? 19.02.14 1.246
7 Hukmê zewaca bi zirxwişk/zirbirayan re çi ye? 19.02.14 1.185
8 Eger nîşanî bê xerakirin, ma meriv dikare diyariyên xwe ji malbata keçikê bistîne? 19.02.14 1.183
9 Eger pîrek na bakîr be, ma mêr nikare sebebê wê bipirse? 19.02.14 1.256
10 Jina min bi pey yekî ket. Ma ez dikarim wê bînim? 19.02.14 2.259
11 Hukmê hezkirina ji yekê çi ye? 19.02.14 1.204
12 Zewaca bi yeka xeyrimuslim re çawa ye? 19.02.14 1.280
13 Piştî nîşaniyê meriv dikare dev ji hev berde? 19.02.14 1.327
14 Ma mêr dikare nehêle ku jina wî biçe serdana dê-bavê xwe, an na? 19.02.14 1.217
15 Ji tirsa zor û zehmetiyên madî malbata min naxwaze min bizewicîne. Divê ez çi bikim? 19.02.14 1.751
16 Di hilbijartina hevalekî/ê ji bo zewacê, divê mirov bala xwe bide çi? 19.02.14 1.246
17 Mêrê Misliman, ma dikare bi yeka Fileh re bizewice? 19.02.14 1.271
18 Ma lixwekirina gustîlka zewacê durist e? 19.02.14 1.285
19 Ma mêr û jin dikarin bi navê hev bangî hev bikin? 19.02.14 1.222
20 Gunehên ku me beriya zewacê kirine, ger em bi hev re bizewicin tên bexşandin? 19.02.14 1.367
21 Ma meriv dikare keça xwe bide yekî ku limêj nake? 19.02.14 1.245
22 Ma zewaca bi yeka/î ku zina kiribe û piştre poşman bûbe re durist e? 19.02.14 1.267
23 Hukmê kirina du rek’et limêj di şeva gerdekê de çi ye? 19.02.14 1.210
24 Ji aliyê dînê ve mafê mêr heye ku doza zarokan li jina xwe bike? 19.02.14 1.297
25 Rast e ku pîrek ne mecbûr in şîr bidin zarokên xwe? 19.02.14 1.427
26 Temenê keçan ji bo zewacê, herî kêm divê çiqas be? 19.02.14 1.142
27 Pîreka ku şeva wê ya gerdekê rastî dema xwînmeha wê were 19.02.14 1.246
28 Gelo hedîseke bi awayê “Şeva gerdekê divê zava lingên bûkê bişû” heye? 19.02.14 1.326
29 Zarokên pir û pêşveketin 19.02.14 1.214
30 Ma heta çend mehan divê ku ez şîr bidim zaroka xwe? 19.02.14 1.942
31 Diya me ‘Eyşe, ma neh salî bû bi Pêxemberê me re zewicî? 19.02.14 1.202
32 Ma nîkaha yeka Şafiî bi yekî Henefî re dê çawa were birîn? 19.02.14 1.204
33 Di şeva gerdekê de tu duayekî taybet heye? 19.02.14 1.255
34 Hukmê “kurtaj” ango jiberxwekirina zarokê çi ye? 19.02.14 1.152
35 Tu ayetek ku behsa bişîrvekirina zarokê bike heye? 19.02.14 1.641
36 Meriv dikare bi yeka ji xwe mezintir re bizewice? 19.02.14 1.204
37 Ma zewaca bi yeka qereçî re durist e? 19.02.14 1.203
38 Gelo xwişk û biratiya bi rêya xwînê jî heye? 19.02.14 1.279
39 Ma meriv serî li “tüp bebekê” bide yan jî bi qedera razî bibe û sebir bike? 19.02.14 1.265
40 Ma mêr û jin dikarin li derve bi destê hev bigirin û bimeşin? 19.02.14 1.927
41 Têkiliya bi nîşaniya meriv re divê çawa be? 19.02.14 1.273
42 Yekî/a Sunî dikare bi yeka/î ‘Elewî re bizewice? 19.02.14 1.202
43 Keçika ku ji diya min şîr vexwaribe, ma dibe xwişka min jî? 19.02.14 1.503
44 Ma caiz e ku pîrekeke xerîb zaroka meriv di malzaroka xwe de mezin bike? 19.02.14 1.258
45 Pîrek kengî dikare xebera hemilbûna xwe ji dost û hevalan re bibêje? 19.02.14 2.329
46 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 1.167
47 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 1.205
48 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 1.182
49 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 1.308
50 Ma kesa/ê ku însan dê pê re bizewice, berê hatiye tayînkirin? 19.02.14 1.269
51 Ma zewaca bi kîjan eqrebayî re heram e? 19.02.14 1.176
52 Ma meriv dikare bi xwişka şîr ya xwişka xwe ya helal re bizewice? 19.02.14 1.243
53 Ma bûk mecbûr in ku xizmeta xwesû û xezûrê xwe bikin? 19.02.14 1.360
54 Ma lixwekirina bûkanê guneh e? 19.02.14 1.220
55 Kurê xal û keça metê dikarin bi hev re bizewicin? 19.02.14 1.216
56 Ên ku bi sedem xwezûrantiyê ebediyen meriv nikare bi wan re bizewice kî ne? 19.02.14 1.336
57 Ma ez mecbûr im ku li xwesûya xwe binihêrim? 19.02.14 1.248
58 Ma durist e ku nîkaha dînî bê xebera malbatê were birîn? 19.02.14 1.255
59 Di zewacên eqrebayan de çima zarok seqet çêdibin? 19.02.14 1.235
60 Meriv dikare jina xwe berde û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.275
61 Xwesûya min limêj nake, ma divê ez çawa pê re tev bigerin? 19.02.14 1.201
62 Ên ku sirf bi rêya fermî zewicîne, ma zinayê dikin? 19.02.14 1.187
63 Meriv dikare ji yekî ku ne bavê meriv e re bibêje “bavo”? 19.02.14 1.302
64 Ma meriv dikare jina xwe ya nexweş bernede û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.242
65 Ma mafê mêr heye ku li jina xwe ferman bike? 19.02.14 1.349
66 Ma çêdibe ku nîkah bê mehr were birîn? 19.02.14 1.190
67 Ma nîkah bi henekan tê birîn? 19.02.14 1.272
68 Meriv dikare bi pîreka birayê xwe yê mirî re bizewice? 19.02.14 1.177
69 Da ku ez diya xwe razî bikim, ma divê ez bi yekî bê dilê xwe re bizewicim? 19.02.14 1.258
70 Hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye? 19.02.14 1.220
71 Ma divê meriv ji îfadeya “Telaq du car in”, çi fêhm bike? 19.02.14 1.263
72 Di dînê me de, cih û girîngiya bekaretê çi ye? 19.02.14 1.157
73 Kesê zewicandî dema pirsgirêkên wî yên cinsî hebin, gelo dikare bi yeka din re rabe û rûnê? 19.02.14 1.346