Hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Zewac Tarih: 19 Şubat 2014

Pirs: Gelo hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye? Ango tu mafekî pîrekê di wan de heye? An jî zilam bi destê xwe ye; bê destûra pîrekê çawa bixwaze dikare di wan de teseruf bike?

Bersiv: Di dawetê de diyarî û pereyên ku ji aliyê malbata pîrekê ve tên dayin, diyariyên pîrekê tên hesabkirin, ên ku ji aliyê malbata zilam ve tên dayin, dikeve ber mehrê. Ango di herdu rewşan de jî dibin malê pîrekê. Heta ku ew destûrê nede, mêrê wê nikare dest bidê, lê belê pîrek dikare di wan de teseruf bike. Dema sînorê nîsabê derbas bike, divê ku pîrek zekata malê xwe jî bide.

Xwedê Teala di Qur’ana Pîroz de wiha ferman dike:

 “Gelî bawermendan! Digel ku ew ne bi dilê we bin[1], ji we re ne halal e ku hûn hewl bidin da ku hûn bibin mîratxwerê pîrekan. Da ku tiştekî we daye wan, hûn ji wan bîstinin zordestiyê li wan nekin; lê ku tolaziyeke aşkere bikin ew tiştekî din e. Bi wan re xweş derbas bikin. Vêca eger hûn ji wan bêzar bin, dibe ku hûn tiştekî nevên û Xwedê ji bo we xêr û bêreke pir têxê.[2]



[1] Di ayetê de ifadeya “Digel ku ew ne bi dilê we bin” wergera bêjeya= كرها e. Ev bêje, “hal” e, ango rewşê dide xuyakirin. Di tefsîr û wergerên Qur’anê de ev bêje bi awayê ku bibe “hal” ji bo pîrekê, nirxandine û wiha mena dane ayetê: Gelî bawermendan! Ji we re ne helal e ku hûn bi kotekî bibin mîratxwerê jinan. Û ev bi du awayan şîrove kirine. Ya yekem, fehma ku pîrek mîna pertalê mîratê ye. Menadayina bi vî awayî, tê mena ku meriv ayetê dike tiştekî dîrokî –hatiye derbas bûye û êdî tu eleqeya wê bi îro re tune ye-. Ya din jî pîreka ku dixwaze ji mêrê xwe biqete, meriv wê bernede û li benda mirina wê bisekine da ku bi zorê bibe mîratxwerê wê. Ji ber ku Qur’anê bi rêya iftidayê mafê xweberdanê, daye pîrekê ev jî ne pêkan e. Ma ku meriv bêjeya “ كرها” (kerhen) bike halê kirde, ango bike rewşa zilaman. Wergereke wiha yekîtiya di navbera ayetan derdixe holê.

[2] Nîsa, 4/19.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş

Etiketlər: , , , ,

979
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Hukmê hezkirina ji yekê çi ye? 19.02.14 992
2 Zewaca bi yeka xeyrimuslim re çawa ye? 19.02.14 985
3 Piştî nîşaniyê meriv dikare dev ji hev berde? 19.02.14 1.050
4 Ma mêr dikare nehêle ku jina wî biçe serdana dê-bavê xwe, an na? 19.02.14 984
5 Ji tirsa zor û zehmetiyên madî malbata min naxwaze min bizewicîne. Divê ez çi bikim? 19.02.14 1.539
6 Di hilbijartina hevalekî/ê ji bo zewacê, divê mirov bala xwe bide çi? 19.02.14 1.018
7 Mêrê Misliman, ma dikare bi yeka Fileh re bizewice? 19.02.14 1.023
8 Ma lixwekirina gustîlka zewacê durist e? 19.02.14 1.032
9 Ma mêr û jin dikarin bi navê hev bangî hev bikin? 19.02.14 1.000
10 Gunehên ku me beriya zewacê kirine, ger em bi hev re bizewicin tên bexşandin? 19.02.14 1.083
11 Ma meriv dikare keça xwe bide yekî ku limêj nake? 19.02.14 1.007
12 Ma zewaca bi yeka/î ku zina kiribe û piştre poşman bûbe re durist e? 19.02.14 1.016
13 Hukmê kirina du rek’et limêj di şeva gerdekê de çi ye? 19.02.14 981
14 Ji aliyê dînê ve mafê mêr heye ku doza zarokan li jina xwe bike? 19.02.14 1.049
15 Rast e ku pîrek ne mecbûr in şîr bidin zarokên xwe? 19.02.14 1.116
16 Temenê keçan ji bo zewacê, herî kêm divê çiqas be? 19.02.14 925
17 Pîreka ku şeva wê ya gerdekê rastî dema xwînmeha wê were 19.02.14 1.002
18 Gelo hedîseke bi awayê “Şeva gerdekê divê zava lingên bûkê bişû” heye? 19.02.14 1.033
19 Zarokên pir û pêşveketin 19.02.14 989
20 Ma heta çend mehan divê ku ez şîr bidim zaroka xwe? 19.02.14 1.702
21 Diya me ‘Eyşe, ma neh salî bû bi Pêxemberê me re zewicî? 19.02.14 952
22 Ma nîkaha yeka Şafiî bi yekî Henefî re dê çawa were birîn? 19.02.14 959
23 Di şeva gerdekê de tu duayekî taybet heye? 19.02.14 1.044
24 Hukmê “kurtaj” ango jiberxwekirina zarokê çi ye? 19.02.14 945
25 Tu ayetek ku behsa bişîrvekirina zarokê bike heye? 19.02.14 1.335
26 Meriv dikare bi yeka ji xwe mezintir re bizewice? 19.02.14 984
27 Ma zewaca bi yeka qereçî re durist e? 19.02.14 998
28 Gelo xwişk û biratiya bi rêya xwînê jî heye? 19.02.14 1.006
29 Ma meriv serî li “tüp bebekê” bide yan jî bi qedera razî bibe û sebir bike? 19.02.14 987
30 Ma mêr û jin dikarin li derve bi destê hev bigirin û bimeşin? 19.02.14 1.646
31 Têkiliya bi nîşaniya meriv re divê çawa be? 19.02.14 1.002
32 Yekî/a Sunî dikare bi yeka/î ‘Elewî re bizewice? 19.02.14 988
33 Keçika ku ji diya min şîr vexwaribe, ma dibe xwişka min jî? 19.02.14 1.213
34 Ma caiz e ku pîrekeke xerîb zaroka meriv di malzaroka xwe de mezin bike? 19.02.14 994
35 Pîrek kengî dikare xebera hemilbûna xwe ji dost û hevalan re bibêje? 19.02.14 1.888
36 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 961
37 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 982
38 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 958
39 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 1.033
40 Ma kesa/ê ku însan dê pê re bizewice, berê hatiye tayînkirin? 19.02.14 1.005
41 Ma zewaca bi kîjan eqrebayî re heram e? 19.02.14 938
42 Ma meriv dikare bi xwişka şîr ya xwişka xwe ya helal re bizewice? 19.02.14 971
43 Ma bûk mecbûr in ku xizmeta xwesû û xezûrê xwe bikin? 19.02.14 1.072
44 Ma lixwekirina bûkanê guneh e? 19.02.14 985
45 Kurê xal û keça metê dikarin bi hev re bizewicin? 19.02.14 991
46 Ên ku bi sedem xwezûrantiyê ebediyen meriv nikare bi wan re bizewice kî ne? 19.02.14 1.115
47 Ma ez mecbûr im ku li xwesûya xwe binihêrim? 19.02.14 966
48 Ma durist e ku nîkaha dînî bê xebera malbatê were birîn? 19.02.14 992
49 Di zewacên eqrebayan de çima zarok seqet çêdibin? 19.02.14 994
50 Meriv dikare jina xwe berde û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.000
51 Xwesûya min limêj nake, ma divê ez çawa pê re tev bigerin? 19.02.14 969
52 Ên ku sirf bi rêya fermî zewicîne, ma zinayê dikin? 19.02.14 954
53 Meriv dikare ji yekî ku ne bavê meriv e re bibêje “bavo”? 19.02.14 1.061
54 Ma meriv dikare jina xwe ya nexweş bernede û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 981
55 Ma mafê mêr heye ku li jina xwe ferman bike? 19.02.14 1.053
56 Ma çêdibe ku nîkah bê mehr were birîn? 19.02.14 954
57 Ma nîkah bi henekan tê birîn? 19.02.14 1.005
58 Meriv dikare bi pîreka birayê xwe yê mirî re bizewice? 19.02.14 961
59 Da ku ez diya xwe razî bikim, ma divê ez bi yekî bê dilê xwe re bizewicim? 19.02.14 1.028
60 Hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye? 19.02.14 979
61 Ma divê meriv ji îfadeya “Telaq du car in”, çi fêhm bike? 19.02.14 993
62 Di dînê me de, cih û girîngiya bekaretê çi ye? 19.02.14 951
63 Kesê zewicandî dema pirsgirêkên wî yên cinsî hebin, gelo dikare bi yeka din re rabe û rûnê? 19.02.14 1.103
64 Ma zewac di Îslamê de ferz e? 19.02.14 1.072
65 Gelo mexduriyeta pîreka ku ne bi rêya resmî tê berdan, dê çawa were telafîkirin? 19.02.14 1.019
66 Di kîjan rewşan de divê meriv nîkaha xwe nû bike? 19.02.14 991
67 Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye? 19.02.14 1.039
68 Jina ku peywirên xwe yên jinantiyê nayîne cih, ma mêrê wê dikare pê re îxanetê bike? 19.02.14 1.074
69 Ma nîhaka mut‘e di Îslamê de heye yan na? 19.02.14 1.007
70 Hukmê zewaca bi zirxwişk/zirbirayan re çi ye? 19.02.14 935
71 Eger nîşanî bê xerakirin, ma meriv dikare diyariyên xwe ji malbata keçikê bistîne? 19.02.14 972
72 Eger pîrek na bakîr be, ma mêr nikare sebebê wê bipirse? 19.02.14 1.030
73 Jina min bi pey yekî ket. Ma ez dikarim wê bînim? 19.02.14 1.856