Hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Zewac Tarih: 19 Şubat 2014

Pirs: Gelo hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye? Ango tu mafekî pîrekê di wan de heye? An jî zilam bi destê xwe ye; bê destûra pîrekê çawa bixwaze dikare di wan de teseruf bike?

Bersiv: Di dawetê de diyarî û pereyên ku ji aliyê malbata pîrekê ve tên dayin, diyariyên pîrekê tên hesabkirin, ên ku ji aliyê malbata zilam ve tên dayin, dikeve ber mehrê. Ango di herdu rewşan de jî dibin malê pîrekê. Heta ku ew destûrê nede, mêrê wê nikare dest bidê, lê belê pîrek dikare di wan de teseruf bike. Dema sînorê nîsabê derbas bike, divê ku pîrek zekata malê xwe jî bide.

Xwedê Teala di Qur’ana Pîroz de wiha ferman dike:

 “Gelî bawermendan! Digel ku ew ne bi dilê we bin[1], ji we re ne halal e ku hûn hewl bidin da ku hûn bibin mîratxwerê pîrekan. Da ku tiştekî we daye wan, hûn ji wan bîstinin zordestiyê li wan nekin; lê ku tolaziyeke aşkere bikin ew tiştekî din e. Bi wan re xweş derbas bikin. Vêca eger hûn ji wan bêzar bin, dibe ku hûn tiştekî nevên û Xwedê ji bo we xêr û bêreke pir têxê.[2]



[1] Di ayetê de ifadeya “Digel ku ew ne bi dilê we bin” wergera bêjeya= كرها e. Ev bêje, “hal” e, ango rewşê dide xuyakirin. Di tefsîr û wergerên Qur’anê de ev bêje bi awayê ku bibe “hal” ji bo pîrekê, nirxandine û wiha mena dane ayetê: Gelî bawermendan! Ji we re ne helal e ku hûn bi kotekî bibin mîratxwerê jinan. Û ev bi du awayan şîrove kirine. Ya yekem, fehma ku pîrek mîna pertalê mîratê ye. Menadayina bi vî awayî, tê mena ku meriv ayetê dike tiştekî dîrokî –hatiye derbas bûye û êdî tu eleqeya wê bi îro re tune ye-. Ya din jî pîreka ku dixwaze ji mêrê xwe biqete, meriv wê bernede û li benda mirina wê bisekine da ku bi zorê bibe mîratxwerê wê. Ji ber ku Qur’anê bi rêya iftidayê mafê xweberdanê, daye pîrekê ev jî ne pêkan e. Ma ku meriv bêjeya “ كرها” (kerhen) bike halê kirde, ango bike rewşa zilaman. Wergereke wiha yekîtiya di navbera ayetan derdixe holê.

[2] Nîsa, 4/19.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş

Etiketlər: , , , ,

1.283
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma çêdibe ku nîkah bê mehr were birîn? 19.02.14 1.299
2 Ma nîkah bi henekan tê birîn? 19.02.14 1.346
3 Meriv dikare bi pîreka birayê xwe yê mirî re bizewice? 19.02.14 1.264
4 Da ku ez diya xwe razî bikim, ma divê ez bi yekî bê dilê xwe re bizewicim? 19.02.14 1.354
5 Hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye? 19.02.14 1.283
6 Ma divê meriv ji îfadeya “Telaq du car in”, çi fêhm bike? 19.02.14 1.336
7 Di dînê me de, cih û girîngiya bekaretê çi ye? 19.02.14 1.222
8 Kesê zewicandî dema pirsgirêkên wî yên cinsî hebin, gelo dikare bi yeka din re rabe û rûnê? 19.02.14 1.439
9 Ma zewac di Îslamê de ferz e? 19.02.14 1.374
10 Gelo mexduriyeta pîreka ku ne bi rêya resmî tê berdan, dê çawa were telafîkirin? 19.02.14 1.363
11 Di kîjan rewşan de divê meriv nîkaha xwe nû bike? 19.02.14 1.339
12 Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye? 19.02.14 1.330
13 Jina ku peywirên xwe yên jinantiyê nayîne cih, ma mêrê wê dikare pê re îxanetê bike? 19.02.14 1.411
14 Ma nîhaka mut‘e di Îslamê de heye yan na? 19.02.14 1.328
15 Hukmê zewaca bi zirxwişk/zirbirayan re çi ye? 19.02.14 1.261
16 Eger nîşanî bê xerakirin, ma meriv dikare diyariyên xwe ji malbata keçikê bistîne? 19.02.14 1.255
17 Eger pîrek na bakîr be, ma mêr nikare sebebê wê bipirse? 19.02.14 1.346
18 Jina min bi pey yekî ket. Ma ez dikarim wê bînim? 19.02.14 2.401
19 Hukmê hezkirina ji yekê çi ye? 19.02.14 1.272
20 Zewaca bi yeka xeyrimuslim re çawa ye? 19.02.14 1.355
21 Piştî nîşaniyê meriv dikare dev ji hev berde? 19.02.14 1.414
22 Ma mêr dikare nehêle ku jina wî biçe serdana dê-bavê xwe, an na? 19.02.14 1.288
23 Ji tirsa zor û zehmetiyên madî malbata min naxwaze min bizewicîne. Divê ez çi bikim? 19.02.14 1.819
24 Di hilbijartina hevalekî/ê ji bo zewacê, divê mirov bala xwe bide çi? 19.02.14 1.323
25 Mêrê Misliman, ma dikare bi yeka Fileh re bizewice? 19.02.14 1.356
26 Ma lixwekirina gustîlka zewacê durist e? 19.02.14 1.358
27 Ma mêr û jin dikarin bi navê hev bangî hev bikin? 19.02.14 1.298
28 Gunehên ku me beriya zewacê kirine, ger em bi hev re bizewicin tên bexşandin? 19.02.14 1.452
29 Ma meriv dikare keça xwe bide yekî ku limêj nake? 19.02.14 1.327
30 Ma zewaca bi yeka/î ku zina kiribe û piştre poşman bûbe re durist e? 19.02.14 1.339
31 Hukmê kirina du rek’et limêj di şeva gerdekê de çi ye? 19.02.14 1.296
32 Ji aliyê dînê ve mafê mêr heye ku doza zarokan li jina xwe bike? 19.02.14 1.380
33 Rast e ku pîrek ne mecbûr in şîr bidin zarokên xwe? 19.02.14 1.498
34 Temenê keçan ji bo zewacê, herî kêm divê çiqas be? 19.02.14 1.213
35 Pîreka ku şeva wê ya gerdekê rastî dema xwînmeha wê were 19.02.14 1.334
36 Gelo hedîseke bi awayê “Şeva gerdekê divê zava lingên bûkê bişû” heye? 19.02.14 1.402
37 Zarokên pir û pêşveketin 19.02.14 1.314
38 Ma heta çend mehan divê ku ez şîr bidim zaroka xwe? 19.02.14 2.059
39 Diya me ‘Eyşe, ma neh salî bû bi Pêxemberê me re zewicî? 19.02.14 1.279
40 Ma nîkaha yeka Şafiî bi yekî Henefî re dê çawa were birîn? 19.02.14 1.280
41 Di şeva gerdekê de tu duayekî taybet heye? 19.02.14 1.321
42 Hukmê “kurtaj” ango jiberxwekirina zarokê çi ye? 19.02.14 1.240
43 Tu ayetek ku behsa bişîrvekirina zarokê bike heye? 19.02.14 1.721
44 Meriv dikare bi yeka ji xwe mezintir re bizewice? 19.02.14 1.308
45 Ma zewaca bi yeka qereçî re durist e? 19.02.14 1.263
46 Gelo xwişk û biratiya bi rêya xwînê jî heye? 19.02.14 1.353
47 Ma meriv serî li “tüp bebekê” bide yan jî bi qedera razî bibe û sebir bike? 19.02.14 1.348
48 Ma mêr û jin dikarin li derve bi destê hev bigirin û bimeşin? 19.02.14 1.997
49 Têkiliya bi nîşaniya meriv re divê çawa be? 19.02.14 1.348
50 Yekî/a Sunî dikare bi yeka/î ‘Elewî re bizewice? 19.02.14 1.277
51 Keçika ku ji diya min şîr vexwaribe, ma dibe xwişka min jî? 19.02.14 1.599
52 Ma caiz e ku pîrekeke xerîb zaroka meriv di malzaroka xwe de mezin bike? 19.02.14 1.342
53 Pîrek kengî dikare xebera hemilbûna xwe ji dost û hevalan re bibêje? 19.02.14 2.479
54 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 1.236
55 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 1.272
56 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 1.244
57 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 1.381
58 Ma kesa/ê ku însan dê pê re bizewice, berê hatiye tayînkirin? 19.02.14 1.348
59 Ma zewaca bi kîjan eqrebayî re heram e? 19.02.14 1.257
60 Ma meriv dikare bi xwişka şîr ya xwişka xwe ya helal re bizewice? 19.02.14 1.329
61 Ma bûk mecbûr in ku xizmeta xwesû û xezûrê xwe bikin? 19.02.14 1.438
62 Ma lixwekirina bûkanê guneh e? 19.02.14 1.304
63 Kurê xal û keça metê dikarin bi hev re bizewicin? 19.02.14 1.279
64 Ên ku bi sedem xwezûrantiyê ebediyen meriv nikare bi wan re bizewice kî ne? 19.02.14 1.417
65 Ma ez mecbûr im ku li xwesûya xwe binihêrim? 19.02.14 1.316
66 Ma durist e ku nîkaha dînî bê xebera malbatê were birîn? 19.02.14 1.354
67 Di zewacên eqrebayan de çima zarok seqet çêdibin? 19.02.14 1.301
68 Meriv dikare jina xwe berde û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.349
69 Xwesûya min limêj nake, ma divê ez çawa pê re tev bigerin? 19.02.14 1.273
70 Ên ku sirf bi rêya fermî zewicîne, ma zinayê dikin? 19.02.14 1.281
71 Meriv dikare ji yekî ku ne bavê meriv e re bibêje “bavo”? 19.02.14 1.358
72 Ma meriv dikare jina xwe ya nexweş bernede û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.303
73 Ma mafê mêr heye ku li jina xwe ferman bike? 19.02.14 1.440