Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Zewac Tarih: 19 Şubat 2014

Pirs: Eger mêr, di dema zîfafê de ferq bike ku zara pîreka wî ne saxlem e yan jî qetiyaye, ma dikare daxwaza fesixkirina nîkahê bike yan na?

Bersiv: Naxêr, nikare daxwaz bike. Eger di pêşiya pîrekê (cihê şermegehê) de tiştekî ku bibe asteng ji bo têkilatiyê ji hestî, hebûna parçeyekî goşt an jî perdeya di navbera pêş û paş de ku qetandî be, ev, ji bo pîrekê dibin qusûr. Di halê ku mêr ji ber van tiştan li dadgehê serî bide, di encama tevgera dadgehê li gorî usûleke aşkere, dibe ku biryara fesixbûna nîkahê bê dayin. Tunebûna zara pîrekê, ne ji van qusûran e. Bi sedemê xerabûna zara pîrekê, meriv nikare daxwaza fesxa nîkahê bike.

Bekarbûn herçiqas girîng be jî lê belê dibe ku zara keçikantiyê, bi sedemên curbicur mîna bi qevzandinê, ketinê, xweavitina ji cihekî bilind û hwd. qetiyabe. Ji ber prensîba, heta ya li dijî meriv neyê tesbîtkirin, meriv bê sûc tê hesabkirin, divê were ferzkirin ku zara keçikantiyê bi sedemekî wiha xera bûye û divê mijar di lehê keçikê de were nirxandina. Ne mêrê wê, ne dadgeh û ne jî tu kesekî din nikare bipirse, ka zara te bi çi sedemî xera bûye. Mafekî wiha ji tu kesî re nehatiye dayin.

Pîreka ku bi şertê bekarbe -hinek ji mehrê jê re hatibe dayin- piştre dema bi mêrê xwe re têkeve munasebeta cinsî, kişif bibe ku zara wê ne saxlem e, ji mehra wê tu tiştek nayê kêmkirin.[1]

Tesbîta bekarbûnê encax wiha tê kirin: Dema pîrek angaşt bike ku mêrê wê pê re ranezaye û da ku ji mêrê xwe biqete serî li dadgehê bide, dadger dê binêre; eger zilam di rewşek ku bê dermankirin de be, ji bo dermankirinê dê salekê muhletê bidê û tembîha tedawîbûnê li zilam bike. Eger piştî salekê, pîrek dîsa angaşt bike ku hêj jî mêrê wê pê re ranezaye û zilam jî vê iddayê înkar bike, dê bê nihêrtin; eger pîrek bekar be, kontrola bekarbûnê tê kirin. Ev kontrol jî li ser daxwaza pîrekê tê kirin, da ku biryara veqetandinê bê dayin.[2]



[1] Ömer Nasuhi Bilmen, Hukukı İslamiyye ve Is­tılahatı Fıkkhiyye Kâmusu, Stenbol 1985, II,141.

[2] Ömer Nasuhi Bilmen, Hukuk-ı İslamiyye ve Is­tılahat-ı Fıkkhiyye Kâmusu, Stenbol 1985, II, 351.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Temenê keçan ji bo zewacê, herî kêm divê çiqas be? 19.02.14 1.142
2 Pîreka ku şeva wê ya gerdekê rastî dema xwînmeha wê were 19.02.14 1.246
3 Gelo hedîseke bi awayê “Şeva gerdekê divê zava lingên bûkê bişû” heye? 19.02.14 1.326
4 Zarokên pir û pêşveketin 19.02.14 1.214
5 Ma heta çend mehan divê ku ez şîr bidim zaroka xwe? 19.02.14 1.942
6 Diya me ‘Eyşe, ma neh salî bû bi Pêxemberê me re zewicî? 19.02.14 1.202
7 Ma nîkaha yeka Şafiî bi yekî Henefî re dê çawa were birîn? 19.02.14 1.204
8 Di şeva gerdekê de tu duayekî taybet heye? 19.02.14 1.255
9 Hukmê “kurtaj” ango jiberxwekirina zarokê çi ye? 19.02.14 1.152
10 Tu ayetek ku behsa bişîrvekirina zarokê bike heye? 19.02.14 1.641
11 Meriv dikare bi yeka ji xwe mezintir re bizewice? 19.02.14 1.204
12 Ma zewaca bi yeka qereçî re durist e? 19.02.14 1.203
13 Gelo xwişk û biratiya bi rêya xwînê jî heye? 19.02.14 1.279
14 Ma meriv serî li “tüp bebekê” bide yan jî bi qedera razî bibe û sebir bike? 19.02.14 1.265
15 Ma mêr û jin dikarin li derve bi destê hev bigirin û bimeşin? 19.02.14 1.927
16 Têkiliya bi nîşaniya meriv re divê çawa be? 19.02.14 1.273
17 Yekî/a Sunî dikare bi yeka/î ‘Elewî re bizewice? 19.02.14 1.202
18 Keçika ku ji diya min şîr vexwaribe, ma dibe xwişka min jî? 19.02.14 1.503
19 Ma caiz e ku pîrekeke xerîb zaroka meriv di malzaroka xwe de mezin bike? 19.02.14 1.258
20 Pîrek kengî dikare xebera hemilbûna xwe ji dost û hevalan re bibêje? 19.02.14 2.329
21 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 1.167
22 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 1.205
23 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 1.182
24 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 1.308
25 Ma kesa/ê ku însan dê pê re bizewice, berê hatiye tayînkirin? 19.02.14 1.269
26 Ma zewaca bi kîjan eqrebayî re heram e? 19.02.14 1.176
27 Ma meriv dikare bi xwişka şîr ya xwişka xwe ya helal re bizewice? 19.02.14 1.243
28 Ma bûk mecbûr in ku xizmeta xwesû û xezûrê xwe bikin? 19.02.14 1.360
29 Ma lixwekirina bûkanê guneh e? 19.02.14 1.220
30 Kurê xal û keça metê dikarin bi hev re bizewicin? 19.02.14 1.216
31 Ên ku bi sedem xwezûrantiyê ebediyen meriv nikare bi wan re bizewice kî ne? 19.02.14 1.336
32 Ma ez mecbûr im ku li xwesûya xwe binihêrim? 19.02.14 1.248
33 Ma durist e ku nîkaha dînî bê xebera malbatê were birîn? 19.02.14 1.255
34 Di zewacên eqrebayan de çima zarok seqet çêdibin? 19.02.14 1.235
35 Meriv dikare jina xwe berde û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.275
36 Xwesûya min limêj nake, ma divê ez çawa pê re tev bigerin? 19.02.14 1.201
37 Ên ku sirf bi rêya fermî zewicîne, ma zinayê dikin? 19.02.14 1.187
38 Meriv dikare ji yekî ku ne bavê meriv e re bibêje “bavo”? 19.02.14 1.302
39 Ma meriv dikare jina xwe ya nexweş bernede û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.242
40 Ma mafê mêr heye ku li jina xwe ferman bike? 19.02.14 1.349
41 Ma çêdibe ku nîkah bê mehr were birîn? 19.02.14 1.190
42 Ma nîkah bi henekan tê birîn? 19.02.14 1.272
43 Meriv dikare bi pîreka birayê xwe yê mirî re bizewice? 19.02.14 1.177
44 Da ku ez diya xwe razî bikim, ma divê ez bi yekî bê dilê xwe re bizewicim? 19.02.14 1.258
45 Hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye? 19.02.14 1.220
46 Ma divê meriv ji îfadeya “Telaq du car in”, çi fêhm bike? 19.02.14 1.263
47 Di dînê me de, cih û girîngiya bekaretê çi ye? 19.02.14 1.157
48 Kesê zewicandî dema pirsgirêkên wî yên cinsî hebin, gelo dikare bi yeka din re rabe û rûnê? 19.02.14 1.346
49 Ma zewac di Îslamê de ferz e? 19.02.14 1.312
50 Gelo mexduriyeta pîreka ku ne bi rêya resmî tê berdan, dê çawa were telafîkirin? 19.02.14 1.300
51 Di kîjan rewşan de divê meriv nîkaha xwe nû bike? 19.02.14 1.263
52 Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye? 19.02.14 1.267
53 Jina ku peywirên xwe yên jinantiyê nayîne cih, ma mêrê wê dikare pê re îxanetê bike? 19.02.14 1.329
54 Ma nîhaka mut‘e di Îslamê de heye yan na? 19.02.14 1.246
55 Hukmê zewaca bi zirxwişk/zirbirayan re çi ye? 19.02.14 1.185
56 Eger nîşanî bê xerakirin, ma meriv dikare diyariyên xwe ji malbata keçikê bistîne? 19.02.14 1.183
57 Eger pîrek na bakîr be, ma mêr nikare sebebê wê bipirse? 19.02.14 1.256
58 Jina min bi pey yekî ket. Ma ez dikarim wê bînim? 19.02.14 2.259
59 Hukmê hezkirina ji yekê çi ye? 19.02.14 1.204
60 Zewaca bi yeka xeyrimuslim re çawa ye? 19.02.14 1.280
61 Piştî nîşaniyê meriv dikare dev ji hev berde? 19.02.14 1.327
62 Ma mêr dikare nehêle ku jina wî biçe serdana dê-bavê xwe, an na? 19.02.14 1.217
63 Ji tirsa zor û zehmetiyên madî malbata min naxwaze min bizewicîne. Divê ez çi bikim? 19.02.14 1.751
64 Di hilbijartina hevalekî/ê ji bo zewacê, divê mirov bala xwe bide çi? 19.02.14 1.246
65 Mêrê Misliman, ma dikare bi yeka Fileh re bizewice? 19.02.14 1.271
66 Ma lixwekirina gustîlka zewacê durist e? 19.02.14 1.285
67 Ma mêr û jin dikarin bi navê hev bangî hev bikin? 19.02.14 1.222
68 Gunehên ku me beriya zewacê kirine, ger em bi hev re bizewicin tên bexşandin? 19.02.14 1.367
69 Ma meriv dikare keça xwe bide yekî ku limêj nake? 19.02.14 1.245
70 Ma zewaca bi yeka/î ku zina kiribe û piştre poşman bûbe re durist e? 19.02.14 1.267
71 Hukmê kirina du rek’et limêj di şeva gerdekê de çi ye? 19.02.14 1.210
72 Ji aliyê dînê ve mafê mêr heye ku doza zarokan li jina xwe bike? 19.02.14 1.297
73 Rast e ku pîrek ne mecbûr in şîr bidin zarokên xwe? 19.02.14 1.427