Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Zewac Tarih: 19 Şubat 2014

Pirs: Eger mêr, di dema zîfafê de ferq bike ku zara pîreka wî ne saxlem e yan jî qetiyaye, ma dikare daxwaza fesixkirina nîkahê bike yan na?

Bersiv: Naxêr, nikare daxwaz bike. Eger di pêşiya pîrekê (cihê şermegehê) de tiştekî ku bibe asteng ji bo têkilatiyê ji hestî, hebûna parçeyekî goşt an jî perdeya di navbera pêş û paş de ku qetandî be, ev, ji bo pîrekê dibin qusûr. Di halê ku mêr ji ber van tiştan li dadgehê serî bide, di encama tevgera dadgehê li gorî usûleke aşkere, dibe ku biryara fesixbûna nîkahê bê dayin. Tunebûna zara pîrekê, ne ji van qusûran e. Bi sedemê xerabûna zara pîrekê, meriv nikare daxwaza fesxa nîkahê bike.

Bekarbûn herçiqas girîng be jî lê belê dibe ku zara keçikantiyê, bi sedemên curbicur mîna bi qevzandinê, ketinê, xweavitina ji cihekî bilind û hwd. qetiyabe. Ji ber prensîba, heta ya li dijî meriv neyê tesbîtkirin, meriv bê sûc tê hesabkirin, divê were ferzkirin ku zara keçikantiyê bi sedemekî wiha xera bûye û divê mijar di lehê keçikê de were nirxandina. Ne mêrê wê, ne dadgeh û ne jî tu kesekî din nikare bipirse, ka zara te bi çi sedemî xera bûye. Mafekî wiha ji tu kesî re nehatiye dayin.

Pîreka ku bi şertê bekarbe -hinek ji mehrê jê re hatibe dayin- piştre dema bi mêrê xwe re têkeve munasebeta cinsî, kişif bibe ku zara wê ne saxlem e, ji mehra wê tu tiştek nayê kêmkirin.[1]

Tesbîta bekarbûnê encax wiha tê kirin: Dema pîrek angaşt bike ku mêrê wê pê re ranezaye û da ku ji mêrê xwe biqete serî li dadgehê bide, dadger dê binêre; eger zilam di rewşek ku bê dermankirin de be, ji bo dermankirinê dê salekê muhletê bidê û tembîha tedawîbûnê li zilam bike. Eger piştî salekê, pîrek dîsa angaşt bike ku hêj jî mêrê wê pê re ranezaye û zilam jî vê iddayê înkar bike, dê bê nihêrtin; eger pîrek bekar be, kontrola bekarbûnê tê kirin. Ev kontrol jî li ser daxwaza pîrekê tê kirin, da ku biryara veqetandinê bê dayin.[2]



[1] Ömer Nasuhi Bilmen, Hukukı İslamiyye ve Is­tılahatı Fıkkhiyye Kâmusu, Stenbol 1985, II,141.

[2] Ömer Nasuhi Bilmen, Hukuk-ı İslamiyye ve Is­tılahat-ı Fıkkhiyye Kâmusu, Stenbol 1985, II, 351.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 1.315
2 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 1.346
3 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 1.326
4 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 1.465
5 Ma kesa/ê ku însan dê pê re bizewice, berê hatiye tayînkirin? 19.02.14 1.447
6 Ma zewaca bi kîjan eqrebayî re heram e? 19.02.14 1.333
7 Ma meriv dikare bi xwişka şîr ya xwişka xwe ya helal re bizewice? 19.02.14 1.410
8 Ma bûk mecbûr in ku xizmeta xwesû û xezûrê xwe bikin? 19.02.14 1.527
9 Ma lixwekirina bûkanê guneh e? 19.02.14 1.413
10 Kurê xal û keça metê dikarin bi hev re bizewicin? 19.02.14 1.362
11 Ên ku bi sedem xwezûrantiyê ebediyen meriv nikare bi wan re bizewice kî ne? 19.02.14 1.505
12 Ma ez mecbûr im ku li xwesûya xwe binihêrim? 19.02.14 1.403
13 Ma durist e ku nîkaha dînî bê xebera malbatê were birîn? 19.02.14 1.461
14 Di zewacên eqrebayan de çima zarok seqet çêdibin? 19.02.14 1.392
15 Meriv dikare jina xwe berde û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.423
16 Xwesûya min limêj nake, ma divê ez çawa pê re tev bigerin? 19.02.14 1.351
17 Ên ku sirf bi rêya fermî zewicîne, ma zinayê dikin? 19.02.14 1.377
18 Meriv dikare ji yekî ku ne bavê meriv e re bibêje “bavo”? 19.02.14 1.433
19 Ma meriv dikare jina xwe ya nexweş bernede û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.390
20 Ma mafê mêr heye ku li jina xwe ferman bike? 19.02.14 1.528
21 Ma çêdibe ku nîkah bê mehr were birîn? 19.02.14 1.443
22 Ma nîkah bi henekan tê birîn? 19.02.14 1.419
23 Meriv dikare bi pîreka birayê xwe yê mirî re bizewice? 19.02.14 1.340
24 Da ku ez diya xwe razî bikim, ma divê ez bi yekî bê dilê xwe re bizewicim? 19.02.14 1.463
25 Hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye? 19.02.14 1.360
26 Ma divê meriv ji îfadeya “Telaq du car in”, çi fêhm bike? 19.02.14 1.442
27 Di dînê me de, cih û girîngiya bekaretê çi ye? 19.02.14 1.299
28 Kesê zewicandî dema pirsgirêkên wî yên cinsî hebin, gelo dikare bi yeka din re rabe û rûnê? 19.02.14 1.510
29 Ma zewac di Îslamê de ferz e? 19.02.14 1.467
30 Gelo mexduriyeta pîreka ku ne bi rêya resmî tê berdan, dê çawa were telafîkirin? 19.02.14 1.443
31 Di kîjan rewşan de divê meriv nîkaha xwe nû bike? 19.02.14 1.425
32 Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye? 19.02.14 1.406
33 Jina ku peywirên xwe yên jinantiyê nayîne cih, ma mêrê wê dikare pê re îxanetê bike? 19.02.14 1.511
34 Ma nîhaka mut‘e di Îslamê de heye yan na? 19.02.14 1.444
35 Hukmê zewaca bi zirxwişk/zirbirayan re çi ye? 19.02.14 1.362
36 Eger nîşanî bê xerakirin, ma meriv dikare diyariyên xwe ji malbata keçikê bistîne? 19.02.14 1.346
37 Eger pîrek na bakîr be, ma mêr nikare sebebê wê bipirse? 19.02.14 1.424
38 Jina min bi pey yekî ket. Ma ez dikarim wê bînim? 19.02.14 2.566
39 Hukmê hezkirina ji yekê çi ye? 19.02.14 1.352
40 Zewaca bi yeka xeyrimuslim re çawa ye? 19.02.14 1.431
41 Piştî nîşaniyê meriv dikare dev ji hev berde? 19.02.14 1.490
42 Ma mêr dikare nehêle ku jina wî biçe serdana dê-bavê xwe, an na? 19.02.14 1.390
43 Ji tirsa zor û zehmetiyên madî malbata min naxwaze min bizewicîne. Divê ez çi bikim? 19.02.14 1.892
44 Di hilbijartina hevalekî/ê ji bo zewacê, divê mirov bala xwe bide çi? 19.02.14 1.400
45 Mêrê Misliman, ma dikare bi yeka Fileh re bizewice? 19.02.14 1.449
46 Ma lixwekirina gustîlka zewacê durist e? 19.02.14 1.434
47 Ma mêr û jin dikarin bi navê hev bangî hev bikin? 19.02.14 1.386
48 Gunehên ku me beriya zewacê kirine, ger em bi hev re bizewicin tên bexşandin? 19.02.14 1.538
49 Ma meriv dikare keça xwe bide yekî ku limêj nake? 19.02.14 1.423
50 Ma zewaca bi yeka/î ku zina kiribe û piştre poşman bûbe re durist e? 19.02.14 1.433
51 Hukmê kirina du rek’et limêj di şeva gerdekê de çi ye? 19.02.14 1.405
52 Ji aliyê dînê ve mafê mêr heye ku doza zarokan li jina xwe bike? 19.02.14 1.466
53 Rast e ku pîrek ne mecbûr in şîr bidin zarokên xwe? 19.02.14 1.585
54 Temenê keçan ji bo zewacê, herî kêm divê çiqas be? 19.02.14 1.298
55 Pîreka ku şeva wê ya gerdekê rastî dema xwînmeha wê were 19.02.14 1.422
56 Gelo hedîseke bi awayê “Şeva gerdekê divê zava lingên bûkê bişû” heye? 19.02.14 1.489
57 Zarokên pir û pêşveketin 19.02.14 1.413
58 Ma heta çend mehan divê ku ez şîr bidim zaroka xwe? 19.02.14 2.158
59 Diya me ‘Eyşe, ma neh salî bû bi Pêxemberê me re zewicî? 19.02.14 1.363
60 Ma nîkaha yeka Şafiî bi yekî Henefî re dê çawa were birîn? 19.02.14 1.363
61 Di şeva gerdekê de tu duayekî taybet heye? 19.02.14 1.383
62 Hukmê “kurtaj” ango jiberxwekirina zarokê çi ye? 19.02.14 1.333
63 Tu ayetek ku behsa bişîrvekirina zarokê bike heye? 19.02.14 1.794
64 Meriv dikare bi yeka ji xwe mezintir re bizewice? 19.02.14 1.386
65 Ma zewaca bi yeka qereçî re durist e? 19.02.14 1.346
66 Gelo xwişk û biratiya bi rêya xwînê jî heye? 19.02.14 1.437
67 Ma meriv serî li “tüp bebekê” bide yan jî bi qedera razî bibe û sebir bike? 19.02.14 1.448
68 Ma mêr û jin dikarin li derve bi destê hev bigirin û bimeşin? 19.02.14 2.073
69 Têkiliya bi nîşaniya meriv re divê çawa be? 19.02.14 1.436
70 Yekî/a Sunî dikare bi yeka/î ‘Elewî re bizewice? 19.02.14 1.345
71 Keçika ku ji diya min şîr vexwaribe, ma dibe xwişka min jî? 19.02.14 1.698
72 Ma caiz e ku pîrekeke xerîb zaroka meriv di malzaroka xwe de mezin bike? 19.02.14 1.449
73 Pîrek kengî dikare xebera hemilbûna xwe ji dost û hevalan re bibêje? 19.02.14 2.655