Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Zewac Tarih: 19 Şubat 2014

Pirs: Eger mêr, di dema zîfafê de ferq bike ku zara pîreka wî ne saxlem e yan jî qetiyaye, ma dikare daxwaza fesixkirina nîkahê bike yan na?

Bersiv: Naxêr, nikare daxwaz bike. Eger di pêşiya pîrekê (cihê şermegehê) de tiştekî ku bibe asteng ji bo têkilatiyê ji hestî, hebûna parçeyekî goşt an jî perdeya di navbera pêş û paş de ku qetandî be, ev, ji bo pîrekê dibin qusûr. Di halê ku mêr ji ber van tiştan li dadgehê serî bide, di encama tevgera dadgehê li gorî usûleke aşkere, dibe ku biryara fesixbûna nîkahê bê dayin. Tunebûna zara pîrekê, ne ji van qusûran e. Bi sedemê xerabûna zara pîrekê, meriv nikare daxwaza fesxa nîkahê bike.

Bekarbûn herçiqas girîng be jî lê belê dibe ku zara keçikantiyê, bi sedemên curbicur mîna bi qevzandinê, ketinê, xweavitina ji cihekî bilind û hwd. qetiyabe. Ji ber prensîba, heta ya li dijî meriv neyê tesbîtkirin, meriv bê sûc tê hesabkirin, divê were ferzkirin ku zara keçikantiyê bi sedemekî wiha xera bûye û divê mijar di lehê keçikê de were nirxandina. Ne mêrê wê, ne dadgeh û ne jî tu kesekî din nikare bipirse, ka zara te bi çi sedemî xera bûye. Mafekî wiha ji tu kesî re nehatiye dayin.

Pîreka ku bi şertê bekarbe -hinek ji mehrê jê re hatibe dayin- piştre dema bi mêrê xwe re têkeve munasebeta cinsî, kişif bibe ku zara wê ne saxlem e, ji mehra wê tu tiştek nayê kêmkirin.[1]

Tesbîta bekarbûnê encax wiha tê kirin: Dema pîrek angaşt bike ku mêrê wê pê re ranezaye û da ku ji mêrê xwe biqete serî li dadgehê bide, dadger dê binêre; eger zilam di rewşek ku bê dermankirin de be, ji bo dermankirinê dê salekê muhletê bidê û tembîha tedawîbûnê li zilam bike. Eger piştî salekê, pîrek dîsa angaşt bike ku hêj jî mêrê wê pê re ranezaye û zilam jî vê iddayê înkar bike, dê bê nihêrtin; eger pîrek bekar be, kontrola bekarbûnê tê kirin. Ev kontrol jî li ser daxwaza pîrekê tê kirin, da ku biryara veqetandinê bê dayin.[2]



[1] Ömer Nasuhi Bilmen, Hukukı İslamiyye ve Is­tılahatı Fıkkhiyye Kâmusu, Stenbol 1985, II,141.

[2] Ömer Nasuhi Bilmen, Hukuk-ı İslamiyye ve Is­tılahat-ı Fıkkhiyye Kâmusu, Stenbol 1985, II, 351.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma kesa/ê ku însan dê pê re bizewice, berê hatiye tayînkirin? 19.02.14 1.348
2 Ma zewaca bi kîjan eqrebayî re heram e? 19.02.14 1.257
3 Ma meriv dikare bi xwişka şîr ya xwişka xwe ya helal re bizewice? 19.02.14 1.329
4 Ma bûk mecbûr in ku xizmeta xwesû û xezûrê xwe bikin? 19.02.14 1.438
5 Ma lixwekirina bûkanê guneh e? 19.02.14 1.304
6 Kurê xal û keça metê dikarin bi hev re bizewicin? 19.02.14 1.279
7 Ên ku bi sedem xwezûrantiyê ebediyen meriv nikare bi wan re bizewice kî ne? 19.02.14 1.417
8 Ma ez mecbûr im ku li xwesûya xwe binihêrim? 19.02.14 1.316
9 Ma durist e ku nîkaha dînî bê xebera malbatê were birîn? 19.02.14 1.354
10 Di zewacên eqrebayan de çima zarok seqet çêdibin? 19.02.14 1.301
11 Meriv dikare jina xwe berde û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.349
12 Xwesûya min limêj nake, ma divê ez çawa pê re tev bigerin? 19.02.14 1.273
13 Ên ku sirf bi rêya fermî zewicîne, ma zinayê dikin? 19.02.14 1.281
14 Meriv dikare ji yekî ku ne bavê meriv e re bibêje “bavo”? 19.02.14 1.358
15 Ma meriv dikare jina xwe ya nexweş bernede û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.303
16 Ma mafê mêr heye ku li jina xwe ferman bike? 19.02.14 1.440
17 Ma çêdibe ku nîkah bê mehr were birîn? 19.02.14 1.299
18 Ma nîkah bi henekan tê birîn? 19.02.14 1.346
19 Meriv dikare bi pîreka birayê xwe yê mirî re bizewice? 19.02.14 1.264
20 Da ku ez diya xwe razî bikim, ma divê ez bi yekî bê dilê xwe re bizewicim? 19.02.14 1.354
21 Hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye? 19.02.14 1.282
22 Ma divê meriv ji îfadeya “Telaq du car in”, çi fêhm bike? 19.02.14 1.336
23 Di dînê me de, cih û girîngiya bekaretê çi ye? 19.02.14 1.222
24 Kesê zewicandî dema pirsgirêkên wî yên cinsî hebin, gelo dikare bi yeka din re rabe û rûnê? 19.02.14 1.439
25 Ma zewac di Îslamê de ferz e? 19.02.14 1.374
26 Gelo mexduriyeta pîreka ku ne bi rêya resmî tê berdan, dê çawa were telafîkirin? 19.02.14 1.363
27 Di kîjan rewşan de divê meriv nîkaha xwe nû bike? 19.02.14 1.339
28 Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye? 19.02.14 1.330
29 Jina ku peywirên xwe yên jinantiyê nayîne cih, ma mêrê wê dikare pê re îxanetê bike? 19.02.14 1.411
30 Ma nîhaka mut‘e di Îslamê de heye yan na? 19.02.14 1.328
31 Hukmê zewaca bi zirxwişk/zirbirayan re çi ye? 19.02.14 1.261
32 Eger nîşanî bê xerakirin, ma meriv dikare diyariyên xwe ji malbata keçikê bistîne? 19.02.14 1.255
33 Eger pîrek na bakîr be, ma mêr nikare sebebê wê bipirse? 19.02.14 1.346
34 Jina min bi pey yekî ket. Ma ez dikarim wê bînim? 19.02.14 2.401
35 Hukmê hezkirina ji yekê çi ye? 19.02.14 1.272
36 Zewaca bi yeka xeyrimuslim re çawa ye? 19.02.14 1.355
37 Piştî nîşaniyê meriv dikare dev ji hev berde? 19.02.14 1.414
38 Ma mêr dikare nehêle ku jina wî biçe serdana dê-bavê xwe, an na? 19.02.14 1.288
39 Ji tirsa zor û zehmetiyên madî malbata min naxwaze min bizewicîne. Divê ez çi bikim? 19.02.14 1.819
40 Di hilbijartina hevalekî/ê ji bo zewacê, divê mirov bala xwe bide çi? 19.02.14 1.323
41 Mêrê Misliman, ma dikare bi yeka Fileh re bizewice? 19.02.14 1.356
42 Ma lixwekirina gustîlka zewacê durist e? 19.02.14 1.358
43 Ma mêr û jin dikarin bi navê hev bangî hev bikin? 19.02.14 1.298
44 Gunehên ku me beriya zewacê kirine, ger em bi hev re bizewicin tên bexşandin? 19.02.14 1.452
45 Ma meriv dikare keça xwe bide yekî ku limêj nake? 19.02.14 1.327
46 Ma zewaca bi yeka/î ku zina kiribe û piştre poşman bûbe re durist e? 19.02.14 1.339
47 Hukmê kirina du rek’et limêj di şeva gerdekê de çi ye? 19.02.14 1.296
48 Ji aliyê dînê ve mafê mêr heye ku doza zarokan li jina xwe bike? 19.02.14 1.380
49 Rast e ku pîrek ne mecbûr in şîr bidin zarokên xwe? 19.02.14 1.498
50 Temenê keçan ji bo zewacê, herî kêm divê çiqas be? 19.02.14 1.213
51 Pîreka ku şeva wê ya gerdekê rastî dema xwînmeha wê were 19.02.14 1.334
52 Gelo hedîseke bi awayê “Şeva gerdekê divê zava lingên bûkê bişû” heye? 19.02.14 1.402
53 Zarokên pir û pêşveketin 19.02.14 1.314
54 Ma heta çend mehan divê ku ez şîr bidim zaroka xwe? 19.02.14 2.059
55 Diya me ‘Eyşe, ma neh salî bû bi Pêxemberê me re zewicî? 19.02.14 1.279
56 Ma nîkaha yeka Şafiî bi yekî Henefî re dê çawa were birîn? 19.02.14 1.280
57 Di şeva gerdekê de tu duayekî taybet heye? 19.02.14 1.321
58 Hukmê “kurtaj” ango jiberxwekirina zarokê çi ye? 19.02.14 1.240
59 Tu ayetek ku behsa bişîrvekirina zarokê bike heye? 19.02.14 1.721
60 Meriv dikare bi yeka ji xwe mezintir re bizewice? 19.02.14 1.308
61 Ma zewaca bi yeka qereçî re durist e? 19.02.14 1.263
62 Gelo xwişk û biratiya bi rêya xwînê jî heye? 19.02.14 1.353
63 Ma meriv serî li “tüp bebekê” bide yan jî bi qedera razî bibe û sebir bike? 19.02.14 1.348
64 Ma mêr û jin dikarin li derve bi destê hev bigirin û bimeşin? 19.02.14 1.997
65 Têkiliya bi nîşaniya meriv re divê çawa be? 19.02.14 1.348
66 Yekî/a Sunî dikare bi yeka/î ‘Elewî re bizewice? 19.02.14 1.277
67 Keçika ku ji diya min şîr vexwaribe, ma dibe xwişka min jî? 19.02.14 1.599
68 Ma caiz e ku pîrekeke xerîb zaroka meriv di malzaroka xwe de mezin bike? 19.02.14 1.342
69 Pîrek kengî dikare xebera hemilbûna xwe ji dost û hevalan re bibêje? 19.02.14 2.479
70 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 1.236
71 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 1.272
72 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 1.244
73 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 1.381