Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Zewac Tarih: 19 Şubat 2014

Pirs: Eger mêr, di dema zîfafê de ferq bike ku zara pîreka wî ne saxlem e yan jî qetiyaye, ma dikare daxwaza fesixkirina nîkahê bike yan na?

Bersiv: Naxêr, nikare daxwaz bike. Eger di pêşiya pîrekê (cihê şermegehê) de tiştekî ku bibe asteng ji bo têkilatiyê ji hestî, hebûna parçeyekî goşt an jî perdeya di navbera pêş û paş de ku qetandî be, ev, ji bo pîrekê dibin qusûr. Di halê ku mêr ji ber van tiştan li dadgehê serî bide, di encama tevgera dadgehê li gorî usûleke aşkere, dibe ku biryara fesixbûna nîkahê bê dayin. Tunebûna zara pîrekê, ne ji van qusûran e. Bi sedemê xerabûna zara pîrekê, meriv nikare daxwaza fesxa nîkahê bike.

Bekarbûn herçiqas girîng be jî lê belê dibe ku zara keçikantiyê, bi sedemên curbicur mîna bi qevzandinê, ketinê, xweavitina ji cihekî bilind û hwd. qetiyabe. Ji ber prensîba, heta ya li dijî meriv neyê tesbîtkirin, meriv bê sûc tê hesabkirin, divê were ferzkirin ku zara keçikantiyê bi sedemekî wiha xera bûye û divê mijar di lehê keçikê de were nirxandina. Ne mêrê wê, ne dadgeh û ne jî tu kesekî din nikare bipirse, ka zara te bi çi sedemî xera bûye. Mafekî wiha ji tu kesî re nehatiye dayin.

Pîreka ku bi şertê bekarbe -hinek ji mehrê jê re hatibe dayin- piştre dema bi mêrê xwe re têkeve munasebeta cinsî, kişif bibe ku zara wê ne saxlem e, ji mehra wê tu tiştek nayê kêmkirin.[1]

Tesbîta bekarbûnê encax wiha tê kirin: Dema pîrek angaşt bike ku mêrê wê pê re ranezaye û da ku ji mêrê xwe biqete serî li dadgehê bide, dadger dê binêre; eger zilam di rewşek ku bê dermankirin de be, ji bo dermankirinê dê salekê muhletê bidê û tembîha tedawîbûnê li zilam bike. Eger piştî salekê, pîrek dîsa angaşt bike ku hêj jî mêrê wê pê re ranezaye û zilam jî vê iddayê înkar bike, dê bê nihêrtin; eger pîrek bekar be, kontrola bekarbûnê tê kirin. Ev kontrol jî li ser daxwaza pîrekê tê kirin, da ku biryara veqetandinê bê dayin.[2]



[1] Ömer Nasuhi Bilmen, Hukukı İslamiyye ve Is­tılahatı Fıkkhiyye Kâmusu, Stenbol 1985, II,141.

[2] Ömer Nasuhi Bilmen, Hukuk-ı İslamiyye ve Is­tılahat-ı Fıkkhiyye Kâmusu, Stenbol 1985, II, 351.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma durist e ku nîkaha dînî bê xebera malbatê were birîn? 19.02.14 951
2 Di zewacên eqrebayan de çima zarok seqet çêdibin? 19.02.14 942
3 Meriv dikare jina xwe berde û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 947
4 Xwesûya min limêj nake, ma divê ez çawa pê re tev bigerin? 19.02.14 922
5 Ên ku sirf bi rêya fermî zewicîne, ma zinayê dikin? 19.02.14 908
6 Meriv dikare ji yekî ku ne bavê meriv e re bibêje “bavo”? 19.02.14 1.010
7 Ma meriv dikare jina xwe ya nexweş bernede û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 940
8 Ma mafê mêr heye ku li jina xwe ferman bike? 19.02.14 1.008
9 Ma çêdibe ku nîkah bê mehr were birîn? 19.02.14 899
10 Ma nîkah bi henekan tê birîn? 19.02.14 956
11 Meriv dikare bi pîreka birayê xwe yê mirî re bizewice? 19.02.14 909
12 Da ku ez diya xwe razî bikim, ma divê ez bi yekî bê dilê xwe re bizewicim? 19.02.14 981
13 Hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye? 19.02.14 928
14 Ma divê meriv ji îfadeya “Telaq du car in”, çi fêhm bike? 19.02.14 944
15 Di dînê me de, cih û girîngiya bekaretê çi ye? 19.02.14 901
16 Kesê zewicandî dema pirsgirêkên wî yên cinsî hebin, gelo dikare bi yeka din re rabe û rûnê? 19.02.14 1.067
17 Ma zewac di Îslamê de ferz e? 19.02.14 1.013
18 Gelo mexduriyeta pîreka ku ne bi rêya resmî tê berdan, dê çawa were telafîkirin? 19.02.14 957
19 Di kîjan rewşan de divê meriv nîkaha xwe nû bike? 19.02.14 935
20 Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye? 19.02.14 987
21 Jina ku peywirên xwe yên jinantiyê nayîne cih, ma mêrê wê dikare pê re îxanetê bike? 19.02.14 1.014
22 Ma nîhaka mut‘e di Îslamê de heye yan na? 19.02.14 961
23 Hukmê zewaca bi zirxwişk/zirbirayan re çi ye? 19.02.14 894
24 Eger nîşanî bê xerakirin, ma meriv dikare diyariyên xwe ji malbata keçikê bistîne? 19.02.14 937
25 Eger pîrek na bakîr be, ma mêr nikare sebebê wê bipirse? 19.02.14 979
26 Jina min bi pey yekî ket. Ma ez dikarim wê bînim? 19.02.14 1.752
27 Hukmê hezkirina ji yekê çi ye? 19.02.14 931
28 Zewaca bi yeka xeyrimuslim re çawa ye? 19.02.14 939
29 Piştî nîşaniyê meriv dikare dev ji hev berde? 19.02.14 993
30 Ma mêr dikare nehêle ku jina wî biçe serdana dê-bavê xwe, an na? 19.02.14 926
31 Ji tirsa zor û zehmetiyên madî malbata min naxwaze min bizewicîne. Divê ez çi bikim? 19.02.14 1.481
32 Di hilbijartina hevalekî/ê ji bo zewacê, divê mirov bala xwe bide çi? 19.02.14 970
33 Mêrê Misliman, ma dikare bi yeka Fileh re bizewice? 19.02.14 972
34 Ma lixwekirina gustîlka zewacê durist e? 19.02.14 979
35 Ma mêr û jin dikarin bi navê hev bangî hev bikin? 19.02.14 956
36 Gunehên ku me beriya zewacê kirine, ger em bi hev re bizewicin tên bexşandin? 19.02.14 1.029
37 Ma meriv dikare keça xwe bide yekî ku limêj nake? 19.02.14 960
38 Ma zewaca bi yeka/î ku zina kiribe û piştre poşman bûbe re durist e? 19.02.14 958
39 Hukmê kirina du rek’et limêj di şeva gerdekê de çi ye? 19.02.14 926
40 Ji aliyê dînê ve mafê mêr heye ku doza zarokan li jina xwe bike? 19.02.14 1.007
41 Rast e ku pîrek ne mecbûr in şîr bidin zarokên xwe? 19.02.14 1.064
42 Temenê keçan ji bo zewacê, herî kêm divê çiqas be? 19.02.14 881
43 Pîreka ku şeva wê ya gerdekê rastî dema xwînmeha wê were 19.02.14 953
44 Gelo hedîseke bi awayê “Şeva gerdekê divê zava lingên bûkê bişû” heye? 19.02.14 979
45 Zarokên pir û pêşveketin 19.02.14 952
46 Ma heta çend mehan divê ku ez şîr bidim zaroka xwe? 19.02.14 1.631
47 Diya me ‘Eyşe, ma neh salî bû bi Pêxemberê me re zewicî? 19.02.14 893
48 Ma nîkaha yeka Şafiî bi yekî Henefî re dê çawa were birîn? 19.02.14 917
49 Di şeva gerdekê de tu duayekî taybet heye? 19.02.14 1.002
50 Hukmê “kurtaj” ango jiberxwekirina zarokê çi ye? 19.02.14 902
51 Tu ayetek ku behsa bişîrvekirina zarokê bike heye? 19.02.14 1.278
52 Meriv dikare bi yeka ji xwe mezintir re bizewice? 19.02.14 933
53 Ma zewaca bi yeka qereçî re durist e? 19.02.14 935
54 Gelo xwişk û biratiya bi rêya xwînê jî heye? 19.02.14 957
55 Ma meriv serî li “tüp bebekê” bide yan jî bi qedera razî bibe û sebir bike? 19.02.14 940
56 Ma mêr û jin dikarin li derve bi destê hev bigirin û bimeşin? 19.02.14 1.588
57 Têkiliya bi nîşaniya meriv re divê çawa be? 19.02.14 939
58 Yekî/a Sunî dikare bi yeka/î ‘Elewî re bizewice? 19.02.14 946
59 Keçika ku ji diya min şîr vexwaribe, ma dibe xwişka min jî? 19.02.14 1.148
60 Ma caiz e ku pîrekeke xerîb zaroka meriv di malzaroka xwe de mezin bike? 19.02.14 951
61 Pîrek kengî dikare xebera hemilbûna xwe ji dost û hevalan re bibêje? 19.02.14 1.747
62 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 916
63 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 923
64 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 909
65 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 969
66 Ma kesa/ê ku însan dê pê re bizewice, berê hatiye tayînkirin? 19.02.14 962
67 Ma zewaca bi kîjan eqrebayî re heram e? 19.02.14 891
68 Ma meriv dikare bi xwişka şîr ya xwişka xwe ya helal re bizewice? 19.02.14 913
69 Ma bûk mecbûr in ku xizmeta xwesû û xezûrê xwe bikin? 19.02.14 1.018
70 Ma lixwekirina bûkanê guneh e? 19.02.14 933
71 Kurê xal û keça metê dikarin bi hev re bizewicin? 19.02.14 946
72 Ên ku bi sedem xwezûrantiyê ebediyen meriv nikare bi wan re bizewice kî ne? 19.02.14 1.062
73 Ma ez mecbûr im ku li xwesûya xwe binihêrim? 19.02.14 925