Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Zewac Tarih: 19 Şubat 2014

Pirs: Eger mêr, di dema zîfafê de ferq bike ku zara pîreka wî ne saxlem e yan jî qetiyaye, ma dikare daxwaza fesixkirina nîkahê bike yan na?

Bersiv: Naxêr, nikare daxwaz bike. Eger di pêşiya pîrekê (cihê şermegehê) de tiştekî ku bibe asteng ji bo têkilatiyê ji hestî, hebûna parçeyekî goşt an jî perdeya di navbera pêş û paş de ku qetandî be, ev, ji bo pîrekê dibin qusûr. Di halê ku mêr ji ber van tiştan li dadgehê serî bide, di encama tevgera dadgehê li gorî usûleke aşkere, dibe ku biryara fesixbûna nîkahê bê dayin. Tunebûna zara pîrekê, ne ji van qusûran e. Bi sedemê xerabûna zara pîrekê, meriv nikare daxwaza fesxa nîkahê bike.

Bekarbûn herçiqas girîng be jî lê belê dibe ku zara keçikantiyê, bi sedemên curbicur mîna bi qevzandinê, ketinê, xweavitina ji cihekî bilind û hwd. qetiyabe. Ji ber prensîba, heta ya li dijî meriv neyê tesbîtkirin, meriv bê sûc tê hesabkirin, divê were ferzkirin ku zara keçikantiyê bi sedemekî wiha xera bûye û divê mijar di lehê keçikê de were nirxandina. Ne mêrê wê, ne dadgeh û ne jî tu kesekî din nikare bipirse, ka zara te bi çi sedemî xera bûye. Mafekî wiha ji tu kesî re nehatiye dayin.

Pîreka ku bi şertê bekarbe -hinek ji mehrê jê re hatibe dayin- piştre dema bi mêrê xwe re têkeve munasebeta cinsî, kişif bibe ku zara wê ne saxlem e, ji mehra wê tu tiştek nayê kêmkirin.[1]

Tesbîta bekarbûnê encax wiha tê kirin: Dema pîrek angaşt bike ku mêrê wê pê re ranezaye û da ku ji mêrê xwe biqete serî li dadgehê bide, dadger dê binêre; eger zilam di rewşek ku bê dermankirin de be, ji bo dermankirinê dê salekê muhletê bidê û tembîha tedawîbûnê li zilam bike. Eger piştî salekê, pîrek dîsa angaşt bike ku hêj jî mêrê wê pê re ranezaye û zilam jî vê iddayê înkar bike, dê bê nihêrtin; eger pîrek bekar be, kontrola bekarbûnê tê kirin. Ev kontrol jî li ser daxwaza pîrekê tê kirin, da ku biryara veqetandinê bê dayin.[2]



[1] Ömer Nasuhi Bilmen, Hukukı İslamiyye ve Is­tılahatı Fıkkhiyye Kâmusu, Stenbol 1985, II,141.

[2] Ömer Nasuhi Bilmen, Hukuk-ı İslamiyye ve Is­tılahat-ı Fıkkhiyye Kâmusu, Stenbol 1985, II, 351.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Têkiliya bi nîşaniya meriv re divê çawa be? 19.02.14 1.002
2 Yekî/a Sunî dikare bi yeka/î ‘Elewî re bizewice? 19.02.14 988
3 Keçika ku ji diya min şîr vexwaribe, ma dibe xwişka min jî? 19.02.14 1.213
4 Ma caiz e ku pîrekeke xerîb zaroka meriv di malzaroka xwe de mezin bike? 19.02.14 994
5 Pîrek kengî dikare xebera hemilbûna xwe ji dost û hevalan re bibêje? 19.02.14 1.888
6 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 961
7 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 982
8 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 958
9 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 1.033
10 Ma kesa/ê ku însan dê pê re bizewice, berê hatiye tayînkirin? 19.02.14 1.005
11 Ma zewaca bi kîjan eqrebayî re heram e? 19.02.14 938
12 Ma meriv dikare bi xwişka şîr ya xwişka xwe ya helal re bizewice? 19.02.14 971
13 Ma bûk mecbûr in ku xizmeta xwesû û xezûrê xwe bikin? 19.02.14 1.072
14 Ma lixwekirina bûkanê guneh e? 19.02.14 985
15 Kurê xal û keça metê dikarin bi hev re bizewicin? 19.02.14 991
16 Ên ku bi sedem xwezûrantiyê ebediyen meriv nikare bi wan re bizewice kî ne? 19.02.14 1.115
17 Ma ez mecbûr im ku li xwesûya xwe binihêrim? 19.02.14 966
18 Ma durist e ku nîkaha dînî bê xebera malbatê were birîn? 19.02.14 992
19 Di zewacên eqrebayan de çima zarok seqet çêdibin? 19.02.14 994
20 Meriv dikare jina xwe berde û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.000
21 Xwesûya min limêj nake, ma divê ez çawa pê re tev bigerin? 19.02.14 969
22 Ên ku sirf bi rêya fermî zewicîne, ma zinayê dikin? 19.02.14 954
23 Meriv dikare ji yekî ku ne bavê meriv e re bibêje “bavo”? 19.02.14 1.061
24 Ma meriv dikare jina xwe ya nexweş bernede û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 981
25 Ma mafê mêr heye ku li jina xwe ferman bike? 19.02.14 1.053
26 Ma çêdibe ku nîkah bê mehr were birîn? 19.02.14 954
27 Ma nîkah bi henekan tê birîn? 19.02.14 1.005
28 Meriv dikare bi pîreka birayê xwe yê mirî re bizewice? 19.02.14 961
29 Da ku ez diya xwe razî bikim, ma divê ez bi yekî bê dilê xwe re bizewicim? 19.02.14 1.028
30 Hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye? 19.02.14 979
31 Ma divê meriv ji îfadeya “Telaq du car in”, çi fêhm bike? 19.02.14 993
32 Di dînê me de, cih û girîngiya bekaretê çi ye? 19.02.14 951
33 Kesê zewicandî dema pirsgirêkên wî yên cinsî hebin, gelo dikare bi yeka din re rabe û rûnê? 19.02.14 1.103
34 Ma zewac di Îslamê de ferz e? 19.02.14 1.072
35 Gelo mexduriyeta pîreka ku ne bi rêya resmî tê berdan, dê çawa were telafîkirin? 19.02.14 1.019
36 Di kîjan rewşan de divê meriv nîkaha xwe nû bike? 19.02.14 991
37 Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye? 19.02.14 1.040
38 Jina ku peywirên xwe yên jinantiyê nayîne cih, ma mêrê wê dikare pê re îxanetê bike? 19.02.14 1.074
39 Ma nîhaka mut‘e di Îslamê de heye yan na? 19.02.14 1.007
40 Hukmê zewaca bi zirxwişk/zirbirayan re çi ye? 19.02.14 935
41 Eger nîşanî bê xerakirin, ma meriv dikare diyariyên xwe ji malbata keçikê bistîne? 19.02.14 972
42 Eger pîrek na bakîr be, ma mêr nikare sebebê wê bipirse? 19.02.14 1.030
43 Jina min bi pey yekî ket. Ma ez dikarim wê bînim? 19.02.14 1.856
44 Hukmê hezkirina ji yekê çi ye? 19.02.14 992
45 Zewaca bi yeka xeyrimuslim re çawa ye? 19.02.14 985
46 Piştî nîşaniyê meriv dikare dev ji hev berde? 19.02.14 1.050
47 Ma mêr dikare nehêle ku jina wî biçe serdana dê-bavê xwe, an na? 19.02.14 984
48 Ji tirsa zor û zehmetiyên madî malbata min naxwaze min bizewicîne. Divê ez çi bikim? 19.02.14 1.539
49 Di hilbijartina hevalekî/ê ji bo zewacê, divê mirov bala xwe bide çi? 19.02.14 1.018
50 Mêrê Misliman, ma dikare bi yeka Fileh re bizewice? 19.02.14 1.023
51 Ma lixwekirina gustîlka zewacê durist e? 19.02.14 1.032
52 Ma mêr û jin dikarin bi navê hev bangî hev bikin? 19.02.14 1.000
53 Gunehên ku me beriya zewacê kirine, ger em bi hev re bizewicin tên bexşandin? 19.02.14 1.083
54 Ma meriv dikare keça xwe bide yekî ku limêj nake? 19.02.14 1.007
55 Ma zewaca bi yeka/î ku zina kiribe û piştre poşman bûbe re durist e? 19.02.14 1.016
56 Hukmê kirina du rek’et limêj di şeva gerdekê de çi ye? 19.02.14 981
57 Ji aliyê dînê ve mafê mêr heye ku doza zarokan li jina xwe bike? 19.02.14 1.049
58 Rast e ku pîrek ne mecbûr in şîr bidin zarokên xwe? 19.02.14 1.116
59 Temenê keçan ji bo zewacê, herî kêm divê çiqas be? 19.02.14 925
60 Pîreka ku şeva wê ya gerdekê rastî dema xwînmeha wê were 19.02.14 1.002
61 Gelo hedîseke bi awayê “Şeva gerdekê divê zava lingên bûkê bişû” heye? 19.02.14 1.033
62 Zarokên pir û pêşveketin 19.02.14 989
63 Ma heta çend mehan divê ku ez şîr bidim zaroka xwe? 19.02.14 1.702
64 Diya me ‘Eyşe, ma neh salî bû bi Pêxemberê me re zewicî? 19.02.14 952
65 Ma nîkaha yeka Şafiî bi yekî Henefî re dê çawa were birîn? 19.02.14 959
66 Di şeva gerdekê de tu duayekî taybet heye? 19.02.14 1.044
67 Hukmê “kurtaj” ango jiberxwekirina zarokê çi ye? 19.02.14 945
68 Tu ayetek ku behsa bişîrvekirina zarokê bike heye? 19.02.14 1.335
69 Meriv dikare bi yeka ji xwe mezintir re bizewice? 19.02.14 984
70 Ma zewaca bi yeka qereçî re durist e? 19.02.14 998
71 Gelo xwişk û biratiya bi rêya xwînê jî heye? 19.02.14 1.006
72 Ma meriv serî li “tüp bebekê” bide yan jî bi qedera razî bibe û sebir bike? 19.02.14 987
73 Ma mêr û jin dikarin li derve bi destê hev bigirin û bimeşin? 19.02.14 1.646