Gotina “Li ser miriyên xwe sûreyê Yasînê bixwînin.”, ma hedîsa Pêxember e?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Hedîs Tarih: 07 Nisan 2016

Pirs: Baş e li ser miriyan Qur’an, nayê xwendin. Lewra tu feydaya wê ji kesê mirî re tune ye. Lê hedîsa “Li ser miriyên xwe sûreyê Yasînê bixwînin”, ma nabe delîl li dijberî vê? Ango ma nabe lazim ku em sûreyê Yasînê bixwînin? Divê em li hemberî vê hedîsê çawa tev bigerin?

Bersiv: Riwayeta ku bi bal Pêxember (s.a.w) tê spratin wiha ye: “Li ser miriyên xwe Yasînê bixwînin اقرءوا { يس } على موتاكم.”[1]

Ji aliyê gelek alimên hedîsê ve hatiye diyarkirin ku ev riwayet zeîf e. Ebû Bekir Îbnu’l-Erebî radigihîne ku Îmam Darequtnî di derbarê vê riwayetê de wiha gotiye: “Îsnada vê hedîsê zeîf e, metnê wê mechûl e, di vê mijarê hedîseke sehîh tune ye. ”[2]

Hedîsên zeîf jî di mijarên dînî de nabin delîl.

http://www.fetwayenkurdi.com/?p=1515

Mustafa Özel di gotara xwe ya zanistî ya di derbarê xwendina Qur’anê li ser miriyan, gihaştiye van encaman:

1- “Di derbarê xwendina Qur’anê li ser miriyan, ne yekser ne jî nerasterast di Qur’anê de tu agahiyek tune ye.

2- Di çavkaniyên hedîsê yên meqbûl û muteber de jî yên ku gotinên Pêxemberê me tomar kirine, hedîseke sehîh/saxlem ku rasterast vê mijarê bigire tune ye. Hema çi bigire temamê hedîsên ku di çavkaniyan de diborin, zeîf in an jî mewzû (derewîn in). Li ser vê meseleyê hedîsa yekta ya ku di kitêbên hedîsê yên sehîh de dibore, hedîsa ku di Ebû Dawûd û Îbn Mace de ya ji aliyê Me‘qil kurê Yesar di derbarê xwendina sûreyê Yasîn de hatiye riwayetkirin, heye. Di delalet/îfadeya vê hedîsa ku di çavkaniya yekem de bi daçeka ‘ela (على), di ya duyem de jî bi hokera mekanî “’inde (عند)” bi mena cih hatiye, pirsgirêk heye.

3- Ev tetbîqa ku di serdema Îslamî ya pêşî de tune bû, herî zêde, xwe dispêre pratîkên ku di dirêjiya dîrokê de derketine holê. Ev, dibe ku ji ber hin sedemên derûnî yên civakî hatibe meydanê. Herî kêm meriv dikare bihizire ku ev, ji aliyê Muslumanan ve mîna şêweyekî dewamkirina têkilatiyê ye bi dîndarên ku bi bal axretê ve dişînin û navgîneke ji bo nîşandana rêzdariyê li hemberî wan, nirxandine.”[3]

Bo bidesxistina agahiyên berfirehtir di derbarê xwendina Qur’anê li ser miriyan, ji kerema xwe re li lînka jêr binihêrin:

http://www.fetva.net/yazili-fetvalar/olulerin-ruhlarina-kuran-okunur-mu.html



[1] Ebû Dawûd, Cenaiz, 24; Îbn Mace, Cenaiz, 4.

[2] Îbn Hecer, et-Telxîsu’l-Xebîr, II, 244-245. Wekî din jî bnh. Mizzî, Tuhfetu’l-Eşraf, VIII, 465; Îbnu’l-Kettan, Beyanu’l-Wehm we’l-Îhami’l-Waqi‘eyn fî Kitabi’l-Ehkam, V, 49.

[3] Mustafa Özel, “Ölünün Ardından Kur’an-ı Kerim Okunmasının Dini Dayanakları”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, jimar. 7, Nisan 2006, rp. 484-485.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma di Qur’anê de di derbarê zewaca pîrik û nevî de, tu hukim tune ye? 15.09.15 1.268
2 Ma dibe ku însan, bêhemdî ketibe şirkê? 30.12.15 1.250
3 Gotina “Ne di erd û asîmanan de, lê di dilê bendeyê xwe yê bawermend de bi cih dibim” hedîs e? 16.03.16 1.188
4 Ma di heqê hibekirina xêra sûreyê Îxlas de tu hedîsek heye? 20.04.16 1.069
5 Kesê di axirzeman de îbadetên hindik bike, ma dê xelas bibe? 17.09.15 1.326
6 Ma sedeqe temen dirêj dike? 18.01.16 1.206
7 Ma hedîsa “Wê hin derewîn derkevin û bibêjin ku dev ji hedîsê berde, li Qur’anê binêre.” sehîh e? 22.03.16 1.134
8 Ma gotina “Hezkirina welêt, ji îmanê ye” hedîs e? 22.04.16 1.101
9 Hedîsa “Zanayên umeta min, mîna pêxemberên Zaroyênîsrail in” 20.09.15 1.197
10 Meseleya Se‘lebe gelo rast e, an jî çîrok e? 19.01.16 1.156
11 Hedisa “Kesê çar rek‘et sunetên berî nîvro neke, mehdervaniya min nagihîjê” sehîh e? 28.03.16 1.107
12 Ma hedîsa kesê qurbanê serjê neke bila nêzî mizgefta me nebe, sehîh e? 25.04.16 1.033
13 Duayê Cewşenê ji aliyê ‘ilmê hedîsê ve, çawa tê nirxandin? 28.09.15 1.145
14 Hedîsa bihuşt di bin piyên dayikan de ye 20.01.16 1.213
15 Ma hedîsa “Temenê umeta min, 1.500 salî derbas nake.” sehîh e? 29.03.16 1.062
16 Ma di bara bikaranîna gopal de tu hedîsek heye? 26.04.16 1.025
17 Ma hedîsa “Kesê nîşangêriyê hîn bibe û biterikîne, ne ji me ye” sehîh e? 29.09.15 1.203
18 Gotina “ez kurê du qurbaniyan im”, gelo hedîs e? 21.01.16 1.161
19 Ma gotina “Saetek bi tefekkur, ji îbadeta sunet ya salekê bi xêrtir e” hedîs e? 30.03.16 1.093
20 Ma hedîsa “Roja qiyametê ez ê berî her kesî têkevim bihuştê” sehîh e? 27.04.16 1.063
21 Ma gotina “Quretiya li hemberî quretiyê sedeqe ye” hedîs e? 30.09.15 1.272
22 Ma limêj servekirî tê kirin? 25.01.16 1.141
23 Ma hedîsa “Xewa kesên alim, ji îbadeta nezanan bi xêrtir e” sehîh e? 31.03.16 1.120
24 Ma divê em hedîsa “Ê ku bi pîreka xwe re herî rind tev digere, ez im” çawa fêhm bikin? 01.10.16 833
25 Ma “Di hezkirina xwe de bi endaz be, di buxza xwe de bi endaz be”, hedîs e? 05.10.15 1.231
26 Hedîsa di heqê bîata bi îmamê zeman re 27.01.16 1.225
27 Ma hedîsa di heqê girtina faîzê li darulherbê sehîh e? 01.04.16 1.144
28 Ma hedîsa “Xêr di pereyên ku bo çêkirina avahiyê tên xerckirin, tune ye” sehîh e? 13.10.15 1.291
29 Ma hedîsa “di demên zor de alîkariyê ji miriyan bixwazin”, sehîh e? 28.01.16 1.172
30 Ma Îmam Nesaî, alimekî hedîsê yê pêbawer e? 04.04.16 1.039
31 Hedîsa “‘Eşereyê Mubeşşer”, divê çawa bê fêhmkirin? 19.10.15 1.266
32 Ma di derbarê hezkirina ji Pêxember tu hedîsek heye? 08.02.16 1.035
33 Kitêba ‘Eclûnî ya bi navê Keşfu’l-Xefa, ma çavkaniyeke ewle ye? 05.04.16 1.029
34 Ma Pêxemberê me di bihuştê de dê bi diya me Meryem re bizewice? 20.10.15 1.293
35 Li gorî hedîsan, mirovê herî qenc kî ye? 11.02.16 1.222
36 Gotina “Li ser miriyên xwe sûreyê Yasînê bixwînin.”, ma hedîsa Pêxember e? 07.04.16 1.152
37 Hukmê ‘emelkirina bi hedîsa zeîf çi ye? 02.09.15 1.167
38 Hedîsa qudsî çi ye? 23.10.15 1.288
39 Ma rast e ku di her sed salî de mucedidek tê? 12.02.16 1.135
40 Ma hedîsa “Receb meha Xwedê ye, Şe‘ban meha min e, Remezan jî meha ummeta min e” sehîh e? 08.04.16 1.056
41 Ma çend hedîs ji Pêxemberê me hatine ragihandin? 03.09.15 1.212
42 Ma razana ber êvarê, bi zirar e? 26.10.15 1.310
43 Ma hedîseke wiha “Kesê ji Xwedê sebrê bixwaze, wî bela xwestiye” heye? 26.02.16 1.146
44 Ma Xwedê Teala, şêwirmendên şelaf museletî ser rêvebirên ku ji wan hez nake, dike? 11.04.16 1.190
45 Ma însanan bi kîjan mebestan hedîs lêanîne? 07.09.15 1.071
46 Hûn dikarin hedîsa “cihê xeflet lê hatiye serê meriv biguherînin”, rave bikin? 27.10.15 1.249
47 Ma gotina “Limêj, mîraca kesê bawermend e” hedîs e? 08.03.16 1.072
48 Ma kesên li kilamên stranbêjên jin guh bidêrin, dê paxir bê berdan guhê wan? 13.04.16 1.105
49 Hûn dikarin di heqê berhemên ku hedîsên mewzû‘ berhev kirine, agahiyan bidin? 08.09.15 1.231
50 Ma hemî pêxemberan şivantî kirine? 08.11.15 1.286
51 Di heqê hedîsa divê zava piyên bûkê bişû 09.03.16 1.176
52 Ma hedîsa “Kesê suneta min îhya bike, xêra sed şehîdî jê re heye” sehîh e? 14.04.16 1.079
53 Li gorî Ebû Henîfe, di Kutubê Sitte de tu hedîsên li dijî Qur’anê ne, hene? 09.09.15 1.304
54 Gelo hedîsa kenza mexfî (gencîneya veşartî), sehîh e? 28.12.15 1.275
55 Ma gotina “Em ji cîhada biçûk hatin bal ya mezin” hedîs e? 14.03.16 1.173
56 Ma hedîsek bi vî awayî “Ji ber sê tiştan ji Ereban hez bikin” heye? 18.04.16 1.056
57 Ma nusxeya destnivîsa Buxarî bi xwe heye, wenda ye, an nayê zanîn? 14.09.15 1.280
58 Hedîsa “Jiyana min û mirina min jî, ji we re bi xêr e”, sehîh e? 29.12.15 1.265
59 Ma ji bilî xanî, cil, nan û avê mafê însên di tu tiştekî din de tune ye? 15.03.16 1.198
60 Ma hedîsa “Ez hatime şandin da ku exlaqê xweş temam bikim” sehîh e? 19.04.16 1.236