Gotina “Li ser miriyên xwe sûreyê Yasînê bixwînin.”, ma hedîsa Pêxember e?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Hedîs Tarih: 07 Nisan 2016

Pirs: Baş e li ser miriyan Qur’an, nayê xwendin. Lewra tu feydaya wê ji kesê mirî re tune ye. Lê hedîsa “Li ser miriyên xwe sûreyê Yasînê bixwînin”, ma nabe delîl li dijberî vê? Ango ma nabe lazim ku em sûreyê Yasînê bixwînin? Divê em li hemberî vê hedîsê çawa tev bigerin?

Bersiv: Riwayeta ku bi bal Pêxember (s.a.w) tê spratin wiha ye: “Li ser miriyên xwe Yasînê bixwînin اقرءوا { يس } على موتاكم.”[1]

Ji aliyê gelek alimên hedîsê ve hatiye diyarkirin ku ev riwayet zeîf e. Ebû Bekir Îbnu’l-Erebî radigihîne ku Îmam Darequtnî di derbarê vê riwayetê de wiha gotiye: “Îsnada vê hedîsê zeîf e, metnê wê mechûl e, di vê mijarê hedîseke sehîh tune ye. ”[2]

Hedîsên zeîf jî di mijarên dînî de nabin delîl.

http://www.fetwayenkurdi.com/?p=1515

Mustafa Özel di gotara xwe ya zanistî ya di derbarê xwendina Qur’anê li ser miriyan, gihaştiye van encaman:

1- “Di derbarê xwendina Qur’anê li ser miriyan, ne yekser ne jî nerasterast di Qur’anê de tu agahiyek tune ye.

2- Di çavkaniyên hedîsê yên meqbûl û muteber de jî yên ku gotinên Pêxemberê me tomar kirine, hedîseke sehîh/saxlem ku rasterast vê mijarê bigire tune ye. Hema çi bigire temamê hedîsên ku di çavkaniyan de diborin, zeîf in an jî mewzû (derewîn in). Li ser vê meseleyê hedîsa yekta ya ku di kitêbên hedîsê yên sehîh de dibore, hedîsa ku di Ebû Dawûd û Îbn Mace de ya ji aliyê Me‘qil kurê Yesar di derbarê xwendina sûreyê Yasîn de hatiye riwayetkirin, heye. Di delalet/îfadeya vê hedîsa ku di çavkaniya yekem de bi daçeka ‘ela (على), di ya duyem de jî bi hokera mekanî “’inde (عند)” bi mena cih hatiye, pirsgirêk heye.

3- Ev tetbîqa ku di serdema Îslamî ya pêşî de tune bû, herî zêde, xwe dispêre pratîkên ku di dirêjiya dîrokê de derketine holê. Ev, dibe ku ji ber hin sedemên derûnî yên civakî hatibe meydanê. Herî kêm meriv dikare bihizire ku ev, ji aliyê Muslumanan ve mîna şêweyekî dewamkirina têkilatiyê ye bi dîndarên ku bi bal axretê ve dişînin û navgîneke ji bo nîşandana rêzdariyê li hemberî wan, nirxandine.”[3]

Bo bidesxistina agahiyên berfirehtir di derbarê xwendina Qur’anê li ser miriyan, ji kerema xwe re li lînka jêr binihêrin:

http://www.fetva.net/yazili-fetvalar/olulerin-ruhlarina-kuran-okunur-mu.html



[1] Ebû Dawûd, Cenaiz, 24; Îbn Mace, Cenaiz, 4.

[2] Îbn Hecer, et-Telxîsu’l-Xebîr, II, 244-245. Wekî din jî bnh. Mizzî, Tuhfetu’l-Eşraf, VIII, 465; Îbnu’l-Kettan, Beyanu’l-Wehm we’l-Îhami’l-Waqi‘eyn fî Kitabi’l-Ehkam, V, 49.

[3] Mustafa Özel, “Ölünün Ardından Kur’an-ı Kerim Okunmasının Dini Dayanakları”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, jimar. 7, Nisan 2006, rp. 484-485.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Hûn dikarin di heqê berhemên ku hedîsên mewzû‘ berhev kirine, agahiyan bidin? 08.09.15 926
2 Ma hemî pêxemberan şivantî kirine? 08.11.15 998
3 Di heqê hedîsa divê zava piyên bûkê bişû 09.03.16 917
4 Ma hedîsa “Kesê suneta min îhya bike, xêra sed şehîdî jê re heye” sehîh e? 14.04.16 774
5 Li gorî Ebû Henîfe, di Kutubê Sitte de tu hedîsên li dijî Qur’anê ne, hene? 09.09.15 1.010
6 Gelo hedîsa kenza mexfî (gencîneya veşartî), sehîh e? 28.12.15 978
7 Ma gotina “Em ji cîhada biçûk hatin bal ya mezin” hedîs e? 14.03.16 900
8 Ma hedîsek bi vî awayî “Ji ber sê tiştan ji Ereban hez bikin” heye? 18.04.16 791
9 Ma nusxeya destnivîsa Buxarî bi xwe heye, wenda ye, an nayê zanîn? 14.09.15 986
10 Hedîsa “Jiyana min û mirina min jî, ji we re bi xêr e”, sehîh e? 29.12.15 969
11 Ma ji bilî xanî, cil, nan û avê mafê însên di tu tiştekî din de tune ye? 15.03.16 923
12 Ma hedîsa “Ez hatime şandin da ku exlaqê xweş temam bikim” sehîh e? 19.04.16 923
13 Ma di Qur’anê de di derbarê zewaca pîrik û nevî de, tu hukim tune ye? 15.09.15 972
14 Ma dibe ku însan, bêhemdî ketibe şirkê? 30.12.15 950
15 Gotina “Ne di erd û asîmanan de, lê di dilê bendeyê xwe yê bawermend de bi cih dibim” hedîs e? 16.03.16 850
16 Ma di heqê hibekirina xêra sûreyê Îxlas de tu hedîsek heye? 20.04.16 810
17 Kesê di axirzeman de îbadetên hindik bike, ma dê xelas bibe? 17.09.15 1.012
18 Ma sedeqe temen dirêj dike? 18.01.16 937
19 Ma hedîsa “Wê hin derewîn derkevin û bibêjin ku dev ji hedîsê berde, li Qur’anê binêre.” sehîh e? 22.03.16 866
20 Ma gotina “Hezkirina welêt, ji îmanê ye” hedîs e? 22.04.16 841
21 Hedîsa “Zanayên umeta min, mîna pêxemberên Zaroyênîsrail in” 20.09.15 950
22 Meseleya Se‘lebe gelo rast e, an jî çîrok e? 19.01.16 894
23 Hedisa “Kesê çar rek‘et sunetên berî nîvro neke, mehdervaniya min nagihîjê” sehîh e? 28.03.16 836
24 Ma hedîsa kesê qurbanê serjê neke bila nêzî mizgefta me nebe, sehîh e? 25.04.16 817
25 Duayê Cewşenê ji aliyê ‘ilmê hedîsê ve, çawa tê nirxandin? 28.09.15 896
26 Hedîsa bihuşt di bin piyên dayikan de ye 20.01.16 928
27 Ma hedîsa “Temenê umeta min, 1.500 salî derbas nake.” sehîh e? 29.03.16 799
28 Ma di bara bikaranîna gopal de tu hedîsek heye? 26.04.16 756
29 Ma hedîsa “Kesê nîşangêriyê hîn bibe û biterikîne, ne ji me ye” sehîh e? 29.09.15 958
30 Gotina “ez kurê du qurbaniyan im”, gelo hedîs e? 21.01.16 860
31 Ma gotina “Saetek bi tefekkur, ji îbadeta sunet ya salekê bi xêrtir e” hedîs e? 30.03.16 816
32 Ma hedîsa “Roja qiyametê ez ê berî her kesî têkevim bihuştê” sehîh e? 27.04.16 817
33 Ma gotina “Quretiya li hemberî quretiyê sedeqe ye” hedîs e? 30.09.15 983
34 Ma limêj servekirî tê kirin? 25.01.16 874
35 Ma hedîsa “Xewa kesên alim, ji îbadeta nezanan bi xêrtir e” sehîh e? 31.03.16 831
36 Ma divê em hedîsa “Ê ku bi pîreka xwe re herî rind tev digere, ez im” çawa fêhm bikin? 01.10.16 554
37 Ma “Di hezkirina xwe de bi endaz be, di buxza xwe de bi endaz be”, hedîs e? 05.10.15 932
38 Hedîsa di heqê bîata bi îmamê zeman re 27.01.16 911
39 Ma hedîsa di heqê girtina faîzê li darulherbê sehîh e? 01.04.16 811
40 Ma hedîsa “Xêr di pereyên ku bo çêkirina avahiyê tên xerckirin, tune ye” sehîh e? 13.10.15 965
41 Ma hedîsa “di demên zor de alîkariyê ji miriyan bixwazin”, sehîh e? 28.01.16 923
42 Ma Îmam Nesaî, alimekî hedîsê yê pêbawer e? 04.04.16 776
43 Hedîsa “‘Eşereyê Mubeşşer”, divê çawa bê fêhmkirin? 19.10.15 986
44 Ma di derbarê hezkirina ji Pêxember tu hedîsek heye? 08.02.16 774
45 Kitêba ‘Eclûnî ya bi navê Keşfu’l-Xefa, ma çavkaniyeke ewle ye? 05.04.16 773
46 Ma Pêxemberê me di bihuştê de dê bi diya me Meryem re bizewice? 20.10.15 1.027
47 Li gorî hedîsan, mirovê herî qenc kî ye? 11.02.16 936
48 Gotina “Li ser miriyên xwe sûreyê Yasînê bixwînin.”, ma hedîsa Pêxember e? 07.04.16 903
49 Hukmê ‘emelkirina bi hedîsa zeîf çi ye? 02.09.15 901
50 Hedîsa qudsî çi ye? 23.10.15 1.009
51 Ma rast e ku di her sed salî de mucedidek tê? 12.02.16 862
52 Ma hedîsa “Receb meha Xwedê ye, Şe‘ban meha min e, Remezan jî meha ummeta min e” sehîh e? 08.04.16 796
53 Ma çend hedîs ji Pêxemberê me hatine ragihandin? 03.09.15 902
54 Ma razana ber êvarê, bi zirar e? 26.10.15 1.053
55 Ma hedîseke wiha “Kesê ji Xwedê sebrê bixwaze, wî bela xwestiye” heye? 26.02.16 871
56 Ma Xwedê Teala, şêwirmendên şelaf museletî ser rêvebirên ku ji wan hez nake, dike? 11.04.16 896
57 Ma însanan bi kîjan mebestan hedîs lêanîne? 07.09.15 847
58 Hûn dikarin hedîsa “cihê xeflet lê hatiye serê meriv biguherînin”, rave bikin? 27.10.15 1.014
59 Ma gotina “Limêj, mîraca kesê bawermend e” hedîs e? 08.03.16 808
60 Ma kesên li kilamên stranbêjên jin guh bidêrin, dê paxir bê berdan guhê wan? 13.04.16 845