Gotina “Li ser miriyên xwe sûreyê Yasînê bixwînin.”, ma hedîsa Pêxember e?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Hedîs Tarih: 07 Nisan 2016

Pirs: Baş e li ser miriyan Qur’an, nayê xwendin. Lewra tu feydaya wê ji kesê mirî re tune ye. Lê hedîsa “Li ser miriyên xwe sûreyê Yasînê bixwînin”, ma nabe delîl li dijberî vê? Ango ma nabe lazim ku em sûreyê Yasînê bixwînin? Divê em li hemberî vê hedîsê çawa tev bigerin?

Bersiv: Riwayeta ku bi bal Pêxember (s.a.w) tê spratin wiha ye: “Li ser miriyên xwe Yasînê bixwînin اقرءوا { يس } على موتاكم.”[1]

Ji aliyê gelek alimên hedîsê ve hatiye diyarkirin ku ev riwayet zeîf e. Ebû Bekir Îbnu’l-Erebî radigihîne ku Îmam Darequtnî di derbarê vê riwayetê de wiha gotiye: “Îsnada vê hedîsê zeîf e, metnê wê mechûl e, di vê mijarê hedîseke sehîh tune ye. ”[2]

Hedîsên zeîf jî di mijarên dînî de nabin delîl.

http://www.fetwayenkurdi.com/?p=1515

Mustafa Özel di gotara xwe ya zanistî ya di derbarê xwendina Qur’anê li ser miriyan, gihaştiye van encaman:

1- “Di derbarê xwendina Qur’anê li ser miriyan, ne yekser ne jî nerasterast di Qur’anê de tu agahiyek tune ye.

2- Di çavkaniyên hedîsê yên meqbûl û muteber de jî yên ku gotinên Pêxemberê me tomar kirine, hedîseke sehîh/saxlem ku rasterast vê mijarê bigire tune ye. Hema çi bigire temamê hedîsên ku di çavkaniyan de diborin, zeîf in an jî mewzû (derewîn in). Li ser vê meseleyê hedîsa yekta ya ku di kitêbên hedîsê yên sehîh de dibore, hedîsa ku di Ebû Dawûd û Îbn Mace de ya ji aliyê Me‘qil kurê Yesar di derbarê xwendina sûreyê Yasîn de hatiye riwayetkirin, heye. Di delalet/îfadeya vê hedîsa ku di çavkaniya yekem de bi daçeka ‘ela (على), di ya duyem de jî bi hokera mekanî “’inde (عند)” bi mena cih hatiye, pirsgirêk heye.

3- Ev tetbîqa ku di serdema Îslamî ya pêşî de tune bû, herî zêde, xwe dispêre pratîkên ku di dirêjiya dîrokê de derketine holê. Ev, dibe ku ji ber hin sedemên derûnî yên civakî hatibe meydanê. Herî kêm meriv dikare bihizire ku ev, ji aliyê Muslumanan ve mîna şêweyekî dewamkirina têkilatiyê ye bi dîndarên ku bi bal axretê ve dişînin û navgîneke ji bo nîşandana rêzdariyê li hemberî wan, nirxandine.”[3]

Bo bidesxistina agahiyên berfirehtir di derbarê xwendina Qur’anê li ser miriyan, ji kerema xwe re li lînka jêr binihêrin:

http://www.fetva.net/yazili-fetvalar/olulerin-ruhlarina-kuran-okunur-mu.html



[1] Ebû Dawûd, Cenaiz, 24; Îbn Mace, Cenaiz, 4.

[2] Îbn Hecer, et-Telxîsu’l-Xebîr, II, 244-245. Wekî din jî bnh. Mizzî, Tuhfetu’l-Eşraf, VIII, 465; Îbnu’l-Kettan, Beyanu’l-Wehm we’l-Îhami’l-Waqi‘eyn fî Kitabi’l-Ehkam, V, 49.

[3] Mustafa Özel, “Ölünün Ardından Kur’an-ı Kerim Okunmasının Dini Dayanakları”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, jimar. 7, Nisan 2006, rp. 484-485.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma însanan bi kîjan mebestan hedîs lêanîne? 07.09.15 738
2 Hûn dikarin hedîsa “cihê xeflet lê hatiye serê meriv biguherînin”, rave bikin? 27.10.15 895
3 Ma gotina “Limêj, mîraca kesê bawermend e” hedîs e? 08.03.16 676
4 Ma kesên li kilamên stranbêjên jin guh bidêrin, dê paxir bê berdan guhê wan? 13.04.16 727
5 Hûn dikarin di heqê berhemên ku hedîsên mewzû‘ berhev kirine, agahiyan bidin? 08.09.15 791
6 Ma hemî pêxemberan şivantî kirine? 08.11.15 863
7 Di heqê hedîsa divê zava piyên bûkê bişû 09.03.16 776
8 Ma hedîsa “Kesê suneta min îhya bike, xêra sed şehîdî jê re heye” sehîh e? 14.04.16 640
9 Li gorî Ebû Henîfe, di Kutubê Sitte de tu hedîsên li dijî Qur’anê ne, hene? 09.09.15 845
10 Gelo hedîsa kenza mexfî (gencîneya veşartî), sehîh e? 28.12.15 813
11 Ma gotina “Em ji cîhada biçûk hatin bal ya mezin” hedîs e? 14.03.16 716
12 Ma hedîsek bi vî awayî “Ji ber sê tiştan ji Ereban hez bikin” heye? 18.04.16 662
13 Ma nusxeya destnivîsa Buxarî bi xwe heye, wenda ye, an nayê zanîn? 14.09.15 862
14 Hedîsa “Jiyana min û mirina min jî, ji we re bi xêr e”, sehîh e? 29.12.15 814
15 Ma ji bilî xanî, cil, nan û avê mafê însên di tu tiştekî din de tune ye? 15.03.16 787
16 Ma hedîsa “Ez hatime şandin da ku exlaqê xweş temam bikim” sehîh e? 19.04.16 771
17 Ma di Qur’anê de di derbarê zewaca pîrik û nevî de, tu hukim tune ye? 15.09.15 808
18 Ma dibe ku însan, bêhemdî ketibe şirkê? 30.12.15 797
19 Gotina “Ne di erd û asîmanan de, lê di dilê bendeyê xwe yê bawermend de bi cih dibim” hedîs e? 16.03.16 716
20 Ma di heqê hibekirina xêra sûreyê Îxlas de tu hedîsek heye? 20.04.16 661
21 Kesê di axirzeman de îbadetên hindik bike, ma dê xelas bibe? 17.09.15 825
22 Ma sedeqe temen dirêj dike? 18.01.16 812
23 Ma hedîsa “Wê hin derewîn derkevin û bibêjin ku dev ji hedîsê berde, li Qur’anê binêre.” sehîh e? 22.03.16 699
24 Ma gotina “Hezkirina welêt, ji îmanê ye” hedîs e? 22.04.16 706
25 Hedîsa “Zanayên umeta min, mîna pêxemberên Zaroyênîsrail in” 20.09.15 818
26 Meseleya Se‘lebe gelo rast e, an jî çîrok e? 19.01.16 759
27 Hedisa “Kesê çar rek‘et sunetên berî nîvro neke, mehdervaniya min nagihîjê” sehîh e? 28.03.16 722
28 Ma hedîsa kesê qurbanê serjê neke bila nêzî mizgefta me nebe, sehîh e? 25.04.16 701
29 Duayê Cewşenê ji aliyê ‘ilmê hedîsê ve, çawa tê nirxandin? 28.09.15 775
30 Hedîsa bihuşt di bin piyên dayikan de ye 20.01.16 804
31 Ma hedîsa “Temenê umeta min, 1.500 salî derbas nake.” sehîh e? 29.03.16 658
32 Ma di bara bikaranîna gopal de tu hedîsek heye? 26.04.16 641
33 Ma hedîsa “Kesê nîşangêriyê hîn bibe û biterikîne, ne ji me ye” sehîh e? 29.09.15 810
34 Gotina “ez kurê du qurbaniyan im”, gelo hedîs e? 21.01.16 742
35 Ma gotina “Saetek bi tefekkur, ji îbadeta sunet ya salekê bi xêrtir e” hedîs e? 30.03.16 687
36 Ma hedîsa “Roja qiyametê ez ê berî her kesî têkevim bihuştê” sehîh e? 27.04.16 687
37 Ma gotina “Quretiya li hemberî quretiyê sedeqe ye” hedîs e? 30.09.15 821
38 Ma limêj servekirî tê kirin? 25.01.16 743
39 Ma hedîsa “Xewa kesên alim, ji îbadeta nezanan bi xêrtir e” sehîh e? 31.03.16 698
40 Ma divê em hedîsa “Ê ku bi pîreka xwe re herî rind tev digere, ez im” çawa fêhm bikin? 01.10.16 434
41 Ma “Di hezkirina xwe de bi endaz be, di buxza xwe de bi endaz be”, hedîs e? 05.10.15 801
42 Hedîsa di heqê bîata bi îmamê zeman re 27.01.16 762
43 Ma hedîsa di heqê girtina faîzê li darulherbê sehîh e? 01.04.16 687
44 Ma hedîsa “Xêr di pereyên ku bo çêkirina avahiyê tên xerckirin, tune ye” sehîh e? 13.10.15 843
45 Ma hedîsa “di demên zor de alîkariyê ji miriyan bixwazin”, sehîh e? 28.01.16 781
46 Ma Îmam Nesaî, alimekî hedîsê yê pêbawer e? 04.04.16 654
47 Hedîsa “‘Eşereyê Mubeşşer”, divê çawa bê fêhmkirin? 19.10.15 843
48 Ma di derbarê hezkirina ji Pêxember tu hedîsek heye? 08.02.16 663
49 Kitêba ‘Eclûnî ya bi navê Keşfu’l-Xefa, ma çavkaniyeke ewle ye? 05.04.16 657
50 Ma Pêxemberê me di bihuştê de dê bi diya me Meryem re bizewice? 20.10.15 890
51 Li gorî hedîsan, mirovê herî qenc kî ye? 11.02.16 768
52 Gotina “Li ser miriyên xwe sûreyê Yasînê bixwînin.”, ma hedîsa Pêxember e? 07.04.16 735
53 Hukmê ‘emelkirina bi hedîsa zeîf çi ye? 02.09.15 781
54 Hedîsa qudsî çi ye? 23.10.15 878
55 Ma rast e ku di her sed salî de mucedidek tê? 12.02.16 731
56 Ma hedîsa “Receb meha Xwedê ye, Şe‘ban meha min e, Remezan jî meha ummeta min e” sehîh e? 08.04.16 651
57 Ma çend hedîs ji Pêxemberê me hatine ragihandin? 03.09.15 760
58 Ma razana ber êvarê, bi zirar e? 26.10.15 911
59 Ma hedîseke wiha “Kesê ji Xwedê sebrê bixwaze, wî bela xwestiye” heye? 26.02.16 742
60 Ma Xwedê Teala, şêwirmendên şelaf museletî ser rêvebirên ku ji wan hez nake, dike? 11.04.16 735