Ma bira dikarin xwişkên xwe ji mîratê mehrûm bikin?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Mîrat Tarih: 29 Haziran 2018

Pirs:Xezûrê min hîn beriya ku ez bizewicim bi salan çûye ber rehma Xwedê. Ji xwesû, du law û keçeke xwe (ango hevsera min) re mîrata ne hindik hiştiye. Bûrayên min mal di nav xwe de dabeş nekirine, karên xwe bi hev re li ser vê mîrata ku ji bavê wan maye dwwam kirine. Hevsera min dibêje ku “ez şerm dikim, nikarim tiştekî ji birayên xwe bixwazim.”  Lê belê pirsgirêkên me yên debarê hene. Ma mafê hevsera min heye ku ji birayên xwe daxwaza tiştê ji bavê wê maye bike? Ez hêvîdar im ku hûn li gorî dînê me  rêyekê bi ber me bixin.

Bersiv: Parên mîratê ji aliyê Xwedê Teala ve hatine diyarkirin. Dê-bav an jî bira nikarin dest deynên mafê tu kesî. Ev, gunehekî gelekî mezin e.

Divê mîrata xezûrê we bi bal heşt paran ve were teqsîmkirin. Divê ku parek ji hevsera wî (ango ji xwesûya we) re, parek ji keça wî (hevsera we) re û ji her lawekî jî re du par were dayin.

Kesên ku mîrat ji wan re maye divê her gav van ayetên li jêr bînin bîra xwe, mîratê li gorî vê dabeş bikin û tu kes li kesekî neheqiyê meke.

Ayetên têkildar wiha ne:

Xwedê, di der barê zarokên we de li we ferman dike ku ji mîratê, ji kuran re bi qasî para du keçan heye. Eger keç, di ser duyan re bin, vêca ji sisêyan didu yê mîratê ji wan re ye; eger keçek be nîvê mîratê jê re ye. Eger zarokên mirî hebin ji bo her yekî ji dê û bavê wî re şeşyek heye. Eger zarokên wî nebin û dê û bavê wî bibine mîratxwerê wî vêca ji dayîka wî re sêyek heye. Eger xwişk û birayên wî hebin îcar ji bo dayîka wî şeşyek heye. Ev, piştî pêkanîna wesiyet an jî dayîna deynên wî tê kirin. Bav (û dayik)ên we û kurên (zarokên) we, ji aliyê fêdeyê ve hûn nizanin kîjan ji we re  nêztir in. (Ji lewra) par, ji aliyê Xwedê ve wiha hatine diyarkirin. Bê guman Xwedê zana ye, karbinecihê di karê xwe de ye.

(Gelî mêran!) ji mîrateya ku ji jinên we maye, eger zarokên wan tune bin nîvî yê we ye. Eger zarokên wan hebin vêca çaryeka mîrateya ku li pey xwe hiştine ji we re ye. Ev Piştî pêkanîna wesiyet an jî dayîna deynên wan e. Eger zarokên we nebin çaryeka mîrateya ku we li pey xwe hiştiye ji bo jinên we ye. Vêca eger zarokên we hebin, ji bo wan heştyeka mîrateya ku we li pey xwe hiştiye heye. Ev jî piştî pêkanîna qewîtiya we û piştî dayîna deynê we ye.

Eger mêr an jî jinek  (ji aliyê dê ve) bi kelaletî bimre (zarok û dayika wî tunebe lê ji aliyê dê ve) bira yan jî xwişkek hebe, ji bo her yekî ji wan şeşyek heye; eger xwişk û bira ji yekî pirtir bin vêca ew bi wekhevî di sêyekê de pişkdar in. Ew, –bi awayê ku tu ziyanê nede– piştî pêkanîna wesiyet an jî dayîna deyn dibin xwediyê wê parê. Xwedê zana ye, berbihêr e.

Ev (dabeşkirina mîratê) sînorên ku Xwedê danîne. Kî bi ya Xwedê û Qasidê Wî bike, dê wî bixe bihuştên ku çem di nav wan de diherikin, dê heta hetayê tê de bimînin, ha ev e serfiraziya mezin.

Kî jî bêemriya Xwedê û Qasidê Wî bike û ji sînorên Wî derbas bibe, dê wî têxe agirekî ku tê de seraqetî bimîne. Ezabê riswaker jê re ye.” (Nîsa, 4/11-14)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Mêr mir. Mîrata wî dê di navbera dayik, kurek û sê keçên wî de çawa bê parvekirin? 14.03.18 319
2 Ma di mîratê de her dem para mêran ji ya jinan pirtir e? 17.04.18 219
3 Mêr mir. Hevser, kurek û sê keç man. Mîrat dê çawa were teqsîmkirin? 14.05.18 175
4 Ma mirov dikare bibe wêrisê malê heram? 16.07.18 121
5 Mêr mir. Jinek û çar keçên wî hene. Mîrata wî dê çawa bê belavkirin? 15.03.18 302
6 Ma dayik dikare ji mîrata zarokên xwe yên sêwî îstifade bike? 18.04.18 252
7 Mêr mir. Hevser, keçek û du lawên wî man. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 15.05.18 171
8 Çima di mîratê de mêr ji jinan pirtir parê digrin? 18.07.18 130
9 Ma mafê dê û bav heye ku mîratê par ve nekin? 19.03.18 288
10 Mêr mir. Dê, bav, hevser û keçeke wî heye. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 19.04.18 217
11 Mêr mir. Hevser, pênc kur û du keçên wî hene. Mîrat dê çawa were teqsîmkirin? 25.06.18 160
12 Ma mirov dikare zêde mal ji zarokê astengdar re bihêle? 20.03.18 309
13 Ma mîrata kesê ku zarokên wî tunene ji kê re dikeve? 20.04.18 211
14 Ma di mîratê de erse/û erd çawa tên teqsîmkirin? 26.06.18 149
15 Mêr mir. Jin, sê law û du keçên wî hene. Mîrata wî dê çawa bê belavkirin? 21.03.18 309
16 Zilam mir. Jin, çar kur û sê keçên wî hene. Mîrata wî dê çawa bê teqsîmkirin? 24.04.18 268
17 Dema zarokên mirî hebin ma ji birayên wî re par dikeve? 28.06.18 132
18 Xalê min mir. Di rewşa ku zarokên wî hebin de ma dayika min dibe wêrisê wî? 22.03.18 271
19 Ma li gorî ayeta 7an ji sûreyê Nîsa jin û mêr di mijara mîratê wekî hev in? 25.04.18 226
20 Ma bira dikarin xwişkên xwe ji mîratê mehrûm bikin? 29.06.18 140
21 Mêr mir. Jinek, lawek û sê keçên wî man. Mîrata wî dê çawa bê dabeşkirin? 23.03.18 348
22 Zilam mir. Mîrata wî dê di navbera 2 law, 2 keç û zarokên lawê wî yê mirî de çawa bê teqsîmkirin? 26.04.18 221
23 Mêr mir. Dayik, hevser, lawek û du keçên wî man. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 02.07.18 129
24 Ma birayên mezin dikarin di mîratê de doza heqekî zêdetir bikin? 26.03.18 291
25 Zilam mir. Sê kur, çar keç li pey xwe hiştin. Mîrata wî çawa tê teqsîmkirin? 27.04.18 225
26 Ma mafê dê-bav di pereyê di encama mirinê de derdikeve de heye? 03.07.18 141
27 Mêr mir. Jinek, lawek û çar keçên wî hene. Mîrat dê çawa bê parve kirin? 01.03.18 313
28 Hukmên di der barê mîratê de çima di ayetên cuda de hatine gotin? 27.03.18 274
29 Ma malên ku di xweşiyê de tên hîbekirin jî dikevin nav mîratê? 30.04.18 230
30 Ma nîsbeta ku jin ji mîrata mêrê xwe digrin çiqas e? 04.07.18 120
31 Ma Misilman û xeyrimuslim dibin wêrisên hev? 02.03.18 371
32 Ma meseleya “‘awliyye”yê ya di mîratê de çi ye? 28.03.18 311
33 Ma di heyama dawî ji dewra Osmaniyan arazî di nav wêrisan de çawa dihat teqsîmkirin? 02.05.18 229
34 Zilam mir. Sê law û keçek li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 05.07.18 358
35 Ma keç dikarin ji mîratê wekî para birayên xwe daxwaz bikin? 05.03.18 339
36 Ma xizmên nêz dikarin eşyayên miriyê xwe bikar bînin? 29.03.18 274
37 Jin mir. Hevser, lawek û çar keçên wê hene. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 03.05.18 205
38 Zilam mir. Hevser, lawek û keçek li pey xwe hişt. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 06.07.18 138
39 “Kelale”ya ku nave wê pir caran di mijara mîratê de derbas dibe çi ye? 06.03.18 325
40 Ma ez dikarim mala xwe wesiyet bikim? 30.03.18 297
41 Mêr mir. Jin, du law û çar keçên wî hene. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 04.05.18 222
42 Zilam mir. Hevser, du law û keçek li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 09.07.18 133
43 Ma berpirsyariya me ya ji tetbîqkirina hukmên mîratê yên di Qur’anê de çi ye? 08.03.18 329
44 Dema kesê mirov jê deyn kiriye bimire, divê mirov çi bike? 02.04.18 277
45 Ma agahiya ku zarokên xwişkê nabin wêris rast e? 07.05.18 180
46 Hukmê redda mîratê çi ye? 10.07.18 120
47 Li gorî dînê me hukmê meseleya “sêwiyê bapîr” ya di mîratê de çi ye? 09.03.18 354
48 Malê bav dê di navbera du kur û keçekê de çawa bê belavkirin? 05.04.18 273
49 Mêr mir. Dayik, bav, hevser û sê keçên wî hene. Mîrat dê çawa were teqsîmkirin? 08.05.18 178
50 Mîrata kesê ku du hevserên wî hene dê çawa bê teqsîmkirin? 11.07.18 121
51 Mêr mir. Jinek, sê law û sê keçên wî hene. Mîrat dê çawa bê parvekirin? 12.03.18 326
52 Zilam mir. Jinek û sê zarok li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê belavkirin? 06.04.18 249
53 Ma di dabeşkirina mîratê de çima hûn pêşaniyê didin jinan? 09.05.18 190
54 Ma ji zirkur û zirkeçan re jî ji mîratê par heye? 12.07.18 114
55 Mêr mir. Mîrata wî dê di navbera jin, du keç û zarokên kurê wî yê ku miriye de çawa bê parvekirin? 13.03.18 313
56 Jin mir. Hevserê wê, birayek û xwişkek wê heye. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 16.04.18 190
57 Ma ji zarokê ku ji malê veqete re ji mîrata bav par heye? 10.05.18 166
58 Di mijara mîratê de mirov dikare ferqê têxe navbera zarokên xwe? 13.07.18 118