Ma bira dikarin xwişkên xwe ji mîratê mehrûm bikin?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Mîrat Tarih: 29 Haziran 2018

Pirs:Xezûrê min hîn beriya ku ez bizewicim bi salan çûye ber rehma Xwedê. Ji xwesû, du law û keçeke xwe (ango hevsera min) re mîrata ne hindik hiştiye. Bûrayên min mal di nav xwe de dabeş nekirine, karên xwe bi hev re li ser vê mîrata ku ji bavê wan maye dwwam kirine. Hevsera min dibêje ku “ez şerm dikim, nikarim tiştekî ji birayên xwe bixwazim.”  Lê belê pirsgirêkên me yên debarê hene. Ma mafê hevsera min heye ku ji birayên xwe daxwaza tiştê ji bavê wê maye bike? Ez hêvîdar im ku hûn li gorî dînê me  rêyekê bi ber me bixin.

Bersiv: Parên mîratê ji aliyê Xwedê Teala ve hatine diyarkirin. Dê-bav an jî bira nikarin dest deynên mafê tu kesî. Ev, gunehekî gelekî mezin e.

Divê mîrata xezûrê we bi bal heşt paran ve were teqsîmkirin. Divê ku parek ji hevsera wî (ango ji xwesûya we) re, parek ji keça wî (hevsera we) re û ji her lawekî jî re du par were dayin.

Kesên ku mîrat ji wan re maye divê her gav van ayetên li jêr bînin bîra xwe, mîratê li gorî vê dabeş bikin û tu kes li kesekî neheqiyê meke.

Ayetên têkildar wiha ne:

Xwedê, di der barê zarokên we de li we ferman dike ku ji mîratê, ji kuran re bi qasî para du keçan heye. Eger keç, di ser duyan re bin, vêca ji sisêyan didu yê mîratê ji wan re ye; eger keçek be nîvê mîratê jê re ye. Eger zarokên mirî hebin ji bo her yekî ji dê û bavê wî re şeşyek heye. Eger zarokên wî nebin û dê û bavê wî bibine mîratxwerê wî vêca ji dayîka wî re sêyek heye. Eger xwişk û birayên wî hebin îcar ji bo dayîka wî şeşyek heye. Ev, piştî pêkanîna wesiyet an jî dayîna deynên wî tê kirin. Bav (û dayik)ên we û kurên (zarokên) we, ji aliyê fêdeyê ve hûn nizanin kîjan ji we re  nêztir in. (Ji lewra) par, ji aliyê Xwedê ve wiha hatine diyarkirin. Bê guman Xwedê zana ye, karbinecihê di karê xwe de ye.

(Gelî mêran!) ji mîrateya ku ji jinên we maye, eger zarokên wan tune bin nîvî yê we ye. Eger zarokên wan hebin vêca çaryeka mîrateya ku li pey xwe hiştine ji we re ye. Ev Piştî pêkanîna wesiyet an jî dayîna deynên wan e. Eger zarokên we nebin çaryeka mîrateya ku we li pey xwe hiştiye ji bo jinên we ye. Vêca eger zarokên we hebin, ji bo wan heştyeka mîrateya ku we li pey xwe hiştiye heye. Ev jî piştî pêkanîna qewîtiya we û piştî dayîna deynê we ye.

Eger mêr an jî jinek  (ji aliyê dê ve) bi kelaletî bimre (zarok û dayika wî tunebe lê ji aliyê dê ve) bira yan jî xwişkek hebe, ji bo her yekî ji wan şeşyek heye; eger xwişk û bira ji yekî pirtir bin vêca ew bi wekhevî di sêyekê de pişkdar in. Ew, –bi awayê ku tu ziyanê nede– piştî pêkanîna wesiyet an jî dayîna deyn dibin xwediyê wê parê. Xwedê zana ye, berbihêr e.

Ev (dabeşkirina mîratê) sînorên ku Xwedê danîne. Kî bi ya Xwedê û Qasidê Wî bike, dê wî bixe bihuştên ku çem di nav wan de diherikin, dê heta hetayê tê de bimînin, ha ev e serfiraziya mezin.

Kî jî bêemriya Xwedê û Qasidê Wî bike û ji sînorên Wî derbas bibe, dê wî têxe agirekî ku tê de seraqetî bimîne. Ezabê riswaker jê re ye.” (Nîsa, 4/11-14)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma mirov dikare zêde mal ji zarokê astengdar re bihêle? 20.03.18 357
2 Ma mîrata kesê ku zarokên wî tunene ji kê re dikeve? 20.04.18 259
3 Ma di mîratê de erse/û erd çawa tên teqsîmkirin? 26.06.18 180
4 Mêr mir. Jin, sê law û du keçên wî hene. Mîrata wî dê çawa bê belavkirin? 21.03.18 349
5 Zilam mir. Jin, çar kur û sê keçên wî hene. Mîrata wî dê çawa bê teqsîmkirin? 24.04.18 328
6 Dema zarokên mirî hebin ma ji birayên wî re par dikeve? 28.06.18 171
7 Xalê min mir. Di rewşa ku zarokên wî hebin de ma dayika min dibe wêrisê wî? 22.03.18 314
8 Ma li gorî ayeta 7an ji sûreyê Nîsa jin û mêr di mijara mîratê wekî hev in? 25.04.18 275
9 Ma bira dikarin xwişkên xwe ji mîratê mehrûm bikin? 29.06.18 173
10 Mêr mir. Jinek, lawek û sê keçên wî man. Mîrata wî dê çawa bê dabeşkirin? 23.03.18 391
11 Zilam mir. Mîrata wî dê di navbera 2 law, 2 keç û zarokên lawê wî yê mirî de çawa bê teqsîmkirin? 26.04.18 268
12 Mêr mir. Dayik, hevser, lawek û du keçên wî man. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 02.07.18 178
13 Ma birayên mezin dikarin di mîratê de doza heqekî zêdetir bikin? 26.03.18 335
14 Zilam mir. Sê kur, çar keç li pey xwe hiştin. Mîrata wî çawa tê teqsîmkirin? 27.04.18 263
15 Ma mafê dê-bav di pereyê di encama mirinê de derdikeve de heye? 03.07.18 178
16 Mêr mir. Jinek, lawek û çar keçên wî hene. Mîrat dê çawa bê parve kirin? 01.03.18 351
17 Hukmên di der barê mîratê de çima di ayetên cuda de hatine gotin? 27.03.18 310
18 Ma malên ku di xweşiyê de tên hîbekirin jî dikevin nav mîratê? 30.04.18 278
19 Ma nîsbeta ku jin ji mîrata mêrê xwe digrin çiqas e? 04.07.18 160
20 Ma Misilman û xeyrimuslim dibin wêrisên hev? 02.03.18 432
21 Ma meseleya “‘awliyye”yê ya di mîratê de çi ye? 28.03.18 364
22 Ma di heyama dawî ji dewra Osmaniyan arazî di nav wêrisan de çawa dihat teqsîmkirin? 02.05.18 267
23 Zilam mir. Sê law û keçek li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 05.07.18 393
24 Ma keç dikarin ji mîratê wekî para birayên xwe daxwaz bikin? 05.03.18 392
25 Ma xizmên nêz dikarin eşyayên miriyê xwe bikar bînin? 29.03.18 324
26 Jin mir. Hevser, lawek û çar keçên wê hene. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 03.05.18 257
27 Zilam mir. Hevser, lawek û keçek li pey xwe hişt. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 06.07.18 182
28 “Kelale”ya ku nave wê pir caran di mijara mîratê de derbas dibe çi ye? 06.03.18 367
29 Ma ez dikarim mala xwe wesiyet bikim? 30.03.18 341
30 Mêr mir. Jin, du law û çar keçên wî hene. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 04.05.18 259
31 Zilam mir. Hevser, du law û keçek li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 09.07.18 180
32 Ma berpirsyariya me ya ji tetbîqkirina hukmên mîratê yên di Qur’anê de çi ye? 08.03.18 375
33 Dema kesê mirov jê deyn kiriye bimire, divê mirov çi bike? 02.04.18 331
34 Ma agahiya ku zarokên xwişkê nabin wêris rast e? 07.05.18 235
35 Hukmê redda mîratê çi ye? 10.07.18 164
36 Li gorî dînê me hukmê meseleya “sêwiyê bapîr” ya di mîratê de çi ye? 09.03.18 389
37 Malê bav dê di navbera du kur û keçekê de çawa bê belavkirin? 05.04.18 319
38 Mêr mir. Dayik, bav, hevser û sê keçên wî hene. Mîrat dê çawa were teqsîmkirin? 08.05.18 237
39 Mîrata kesê ku du hevserên wî hene dê çawa bê teqsîmkirin? 11.07.18 152
40 Mêr mir. Jinek, sê law û sê keçên wî hene. Mîrat dê çawa bê parvekirin? 12.03.18 378
41 Zilam mir. Jinek û sê zarok li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê belavkirin? 06.04.18 299
42 Ma di dabeşkirina mîratê de çima hûn pêşaniyê didin jinan? 09.05.18 234
43 Ma ji zirkur û zirkeçan re jî ji mîratê par heye? 12.07.18 167
44 Mêr mir. Mîrata wî dê di navbera jin, du keç û zarokên kurê wî yê ku miriye de çawa bê parvekirin? 13.03.18 350
45 Jin mir. Hevserê wê, birayek û xwişkek wê heye. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 16.04.18 239
46 Ma ji zarokê ku ji malê veqete re ji mîrata bav par heye? 10.05.18 219
47 Di mijara mîratê de mirov dikare ferqê têxe navbera zarokên xwe? 13.07.18 160
48 Mêr mir. Mîrata wî dê di navbera dayik, kurek û sê keçên wî de çawa bê parvekirin? 14.03.18 365
49 Ma di mîratê de her dem para mêran ji ya jinan pirtir e? 17.04.18 257
50 Mêr mir. Hevser, kurek û sê keç man. Mîrat dê çawa were teqsîmkirin? 14.05.18 224
51 Ma mirov dikare bibe wêrisê malê heram? 16.07.18 164
52 Mêr mir. Jinek û çar keçên wî hene. Mîrata wî dê çawa bê belavkirin? 15.03.18 353
53 Ma dayik dikare ji mîrata zarokên xwe yên sêwî îstifade bike? 18.04.18 308
54 Mêr mir. Hevser, keçek û du lawên wî man. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 15.05.18 224
55 Çima di mîratê de mêr ji jinan pirtir parê digrin? 18.07.18 162
56 Ma mafê dê û bav heye ku mîratê par ve nekin? 19.03.18 334
57 Mêr mir. Dê, bav, hevser û keçeke wî heye. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 19.04.18 269
58 Mêr mir. Hevser, pênc kur û du keçên wî hene. Mîrat dê çawa were teqsîmkirin? 25.06.18 216