Ma bira dikarin xwişkên xwe ji mîratê mehrûm bikin?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Mîrat Tarih: 29 Haziran 2018

Pirs:Xezûrê min hîn beriya ku ez bizewicim bi salan çûye ber rehma Xwedê. Ji xwesû, du law û keçeke xwe (ango hevsera min) re mîrata ne hindik hiştiye. Bûrayên min mal di nav xwe de dabeş nekirine, karên xwe bi hev re li ser vê mîrata ku ji bavê wan maye dwwam kirine. Hevsera min dibêje ku “ez şerm dikim, nikarim tiştekî ji birayên xwe bixwazim.”  Lê belê pirsgirêkên me yên debarê hene. Ma mafê hevsera min heye ku ji birayên xwe daxwaza tiştê ji bavê wê maye bike? Ez hêvîdar im ku hûn li gorî dînê me  rêyekê bi ber me bixin.

Bersiv: Parên mîratê ji aliyê Xwedê Teala ve hatine diyarkirin. Dê-bav an jî bira nikarin dest deynên mafê tu kesî. Ev, gunehekî gelekî mezin e.

Divê mîrata xezûrê we bi bal heşt paran ve were teqsîmkirin. Divê ku parek ji hevsera wî (ango ji xwesûya we) re, parek ji keça wî (hevsera we) re û ji her lawekî jî re du par were dayin.

Kesên ku mîrat ji wan re maye divê her gav van ayetên li jêr bînin bîra xwe, mîratê li gorî vê dabeş bikin û tu kes li kesekî neheqiyê meke.

Ayetên têkildar wiha ne:

Xwedê, di der barê zarokên we de li we ferman dike ku ji mîratê, ji kuran re bi qasî para du keçan heye. Eger keç, di ser duyan re bin, vêca ji sisêyan didu yê mîratê ji wan re ye; eger keçek be nîvê mîratê jê re ye. Eger zarokên mirî hebin ji bo her yekî ji dê û bavê wî re şeşyek heye. Eger zarokên wî nebin û dê û bavê wî bibine mîratxwerê wî vêca ji dayîka wî re sêyek heye. Eger xwişk û birayên wî hebin îcar ji bo dayîka wî şeşyek heye. Ev, piştî pêkanîna wesiyet an jî dayîna deynên wî tê kirin. Bav (û dayik)ên we û kurên (zarokên) we, ji aliyê fêdeyê ve hûn nizanin kîjan ji we re  nêztir in. (Ji lewra) par, ji aliyê Xwedê ve wiha hatine diyarkirin. Bê guman Xwedê zana ye, karbinecihê di karê xwe de ye.

(Gelî mêran!) ji mîrateya ku ji jinên we maye, eger zarokên wan tune bin nîvî yê we ye. Eger zarokên wan hebin vêca çaryeka mîrateya ku li pey xwe hiştine ji we re ye. Ev Piştî pêkanîna wesiyet an jî dayîna deynên wan e. Eger zarokên we nebin çaryeka mîrateya ku we li pey xwe hiştiye ji bo jinên we ye. Vêca eger zarokên we hebin, ji bo wan heştyeka mîrateya ku we li pey xwe hiştiye heye. Ev jî piştî pêkanîna qewîtiya we û piştî dayîna deynê we ye.

Eger mêr an jî jinek  (ji aliyê dê ve) bi kelaletî bimre (zarok û dayika wî tunebe lê ji aliyê dê ve) bira yan jî xwişkek hebe, ji bo her yekî ji wan şeşyek heye; eger xwişk û bira ji yekî pirtir bin vêca ew bi wekhevî di sêyekê de pişkdar in. Ew, –bi awayê ku tu ziyanê nede– piştî pêkanîna wesiyet an jî dayîna deyn dibin xwediyê wê parê. Xwedê zana ye, berbihêr e.

Ev (dabeşkirina mîratê) sînorên ku Xwedê danîne. Kî bi ya Xwedê û Qasidê Wî bike, dê wî bixe bihuştên ku çem di nav wan de diherikin, dê heta hetayê tê de bimînin, ha ev e serfiraziya mezin.

Kî jî bêemriya Xwedê û Qasidê Wî bike û ji sînorên Wî derbas bibe, dê wî têxe agirekî ku tê de seraqetî bimîne. Ezabê riswaker jê re ye.” (Nîsa, 4/11-14)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 “Kelale”ya ku nave wê pir caran di mijara mîratê de derbas dibe çi ye? 06.03.18 213
2 Ma ez dikarim mala xwe wesiyet bikim? 30.03.18 186
3 Mêr mir. Jin, du law û çar keçên wî hene. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 04.05.18 100
4 Zilam mir. Hevser, du law û keçek li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 09.07.18 45
5 Ma berpirsyariya me ya ji tetbîqkirina hukmên mîratê yên di Qur’anê de çi ye? 08.03.18 212
6 Dema kesê mirov jê deyn kiriye bimire, divê mirov çi bike? 02.04.18 159
7 Ma agahiya ku zarokên xwişkê nabin wêris rast e? 07.05.18 80
8 Hukmê redda mîratê çi ye? 10.07.18 33
9 Li gorî dînê me hukmê meseleya “sêwiyê bapîr” ya di mîratê de çi ye? 09.03.18 242
10 Malê bav dê di navbera du kur û keçekê de çawa bê belavkirin? 05.04.18 153
11 Mêr mir. Dayik, bav, hevser û sê keçên wî hene. Mîrat dê çawa were teqsîmkirin? 08.05.18 73
12 Mîrata kesê ku du hevserên wî hene dê çawa bê teqsîmkirin? 11.07.18 39
13 Mêr mir. Jinek, sê law û sê keçên wî hene. Mîrat dê çawa bê parvekirin? 12.03.18 213
14 Zilam mir. Jinek û sê zarok li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê belavkirin? 06.04.18 135
15 Ma di dabeşkirina mîratê de çima hûn pêşaniyê didin jinan? 09.05.18 92
16 Ma ji zirkur û zirkeçan re jî ji mîratê par heye? 12.07.18 32
17 Mêr mir. Mîrata wî dê di navbera jin, du keç û zarokên kurê wî yê ku miriye de çawa bê parvekirin? 13.03.18 198
18 Jin mir. Hevserê wê, birayek û xwişkek wê heye. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 16.04.18 91
19 Ma ji zarokê ku ji malê veqete re ji mîrata bav par heye? 10.05.18 75
20 Di mijara mîratê de mirov dikare ferqê têxe navbera zarokên xwe? 13.07.18 28
21 Mêr mir. Mîrata wî dê di navbera dayik, kurek û sê keçên wî de çawa bê parvekirin? 14.03.18 193
22 Ma di mîratê de her dem para mêran ji ya jinan pirtir e? 17.04.18 100
23 Mêr mir. Hevser, kurek û sê keç man. Mîrat dê çawa were teqsîmkirin? 14.05.18 69
24 Ma mirov dikare bibe wêrisê malê heram? 16.07.18 27
25 Mêr mir. Jinek û çar keçên wî hene. Mîrata wî dê çawa bê belavkirin? 15.03.18 194
26 Ma dayik dikare ji mîrata zarokên xwe yên sêwî îstifade bike? 18.04.18 115
27 Mêr mir. Hevser, keçek û du lawên wî man. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 15.05.18 69
28 Çima di mîratê de mêr ji jinan pirtir parê digrin? 18.07.18 21
29 Ma mafê dê û bav heye ku mîratê par ve nekin? 19.03.18 173
30 Mêr mir. Dê, bav, hevser û keçeke wî heye. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 19.04.18 95
31 Mêr mir. Hevser, pênc kur û du keçên wî hene. Mîrat dê çawa were teqsîmkirin? 25.06.18 60
32 Ma mirov dikare zêde mal ji zarokê astengdar re bihêle? 20.03.18 178
33 Ma mîrata kesê ku zarokên wî tunene ji kê re dikeve? 20.04.18 99
34 Ma di mîratê de erse/û erd çawa tên teqsîmkirin? 26.06.18 63
35 Mêr mir. Jin, sê law û du keçên wî hene. Mîrata wî dê çawa bê belavkirin? 21.03.18 186
36 Zilam mir. Jin, çar kur û sê keçên wî hene. Mîrata wî dê çawa bê teqsîmkirin? 24.04.18 150
37 Dema zarokên mirî hebin ma ji birayên wî re par dikeve? 28.06.18 52
38 Xalê min mir. Di rewşa ku zarokên wî hebin de ma dayika min dibe wêrisê wî? 22.03.18 158
39 Ma li gorî ayeta 7an ji sûreyê Nîsa jin û mêr di mijara mîratê wekî hev in? 25.04.18 118
40 Ma bira dikarin xwişkên xwe ji mîratê mehrûm bikin? 29.06.18 51
41 Mêr mir. Jinek, lawek û sê keçên wî man. Mîrata wî dê çawa bê dabeşkirin? 23.03.18 231
42 Zilam mir. Mîrata wî dê di navbera 2 law, 2 keç û zarokên lawê wî yê mirî de çawa bê teqsîmkirin? 26.04.18 113
43 Mêr mir. Dayik, hevser, lawek û du keçên wî man. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 02.07.18 43
44 Ma birayên mezin dikarin di mîratê de doza heqekî zêdetir bikin? 26.03.18 177
45 Zilam mir. Sê kur, çar keç li pey xwe hiştin. Mîrata wî çawa tê teqsîmkirin? 27.04.18 108
46 Ma mafê dê-bav di pereyê di encama mirinê de derdikeve de heye? 03.07.18 43
47 Mêr mir. Jinek, lawek û çar keçên wî hene. Mîrat dê çawa bê parve kirin? 01.03.18 211
48 Hukmên di der barê mîratê de çima di ayetên cuda de hatine gotin? 27.03.18 152
49 Ma malên ku di xweşiyê de tên hîbekirin jî dikevin nav mîratê? 30.04.18 117
50 Ma nîsbeta ku jin ji mîrata mêrê xwe digrin çiqas e? 04.07.18 38
51 Ma Misilman û xeyrimuslim dibin wêrisên hev? 02.03.18 215
52 Ma meseleya “‘awliyye”yê ya di mîratê de çi ye? 28.03.18 174
53 Ma di heyama dawî ji dewra Osmaniyan arazî di nav wêrisan de çawa dihat teqsîmkirin? 02.05.18 112
54 Zilam mir. Sê law û keçek li pey xwe hiştin. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 05.07.18 38
55 Ma keç dikarin ji mîratê wekî para birayên xwe daxwaz bikin? 05.03.18 228
56 Ma xizmên nêz dikarin eşyayên miriyê xwe bikar bînin? 29.03.18 171
57 Jin mir. Hevser, lawek û çar keçên wê hene. Mîrat dê çawa bê teqsîmkirin? 03.05.18 101
58 Zilam mir. Hevser, lawek û keçek li pey xwe hişt. Mîrat dê çawa bê dabeşkirin? 06.07.18 45