Ma mirov dikare di rêwîtiyê de nimêjên xwe çar qam bike?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Nimêj Tarih: 25 Nisan 2019

Pirs: Ma mirov dikare di rêwîtiyê de bêyî kurtkirin nimêjên xwe çar qam bike?

Bersiv: Nimêjên ku 4 qam tên kirin, di halê rêwîtiyê de 2 qam tên kirin. Ango kirina nimêjê di rêwîtiyê de 2 qam, ne qesr/kurtkirin e. Li berevajî vê bi sedema ku wiha hatiye ferzkirin bi vî awayî tê kirin.

Ayetên 10-103an ji sûreyê Nîsa destnîşan dikin ku kurtkirina nimêjê ango di dewsa 2 qaman de mirov 1 qamê bike, bi tenê di halê ku tirs hebe tê kirin. Ayetên têkildar wiha ne:

Dema hûn derketin rêwîtiyekê eger hûn endîşe bikin ku kafir dê êrîşî we bikin ji bo we tu guneh tuneye ku hûn wê nimêja (li rêwîtiyê tê kirin) bi kurtî bikin. Bê guman kafir ji bo we neyarên aşkere ne.

Dema tu digel wan bî, vêca te li pêşiya wan nimêj tam kir, êdî bila komek ji wan digel te nimêj bike û bila çekên xwe hilgirin. Êdî piştî ku çûn sicûda (yekem) bila biçine paş û bila koma din a ku nimêj nekiriye, bê bi te re nimêj bike, bila ew jî çekên xwe hilgirin û tedbîra xwe bistînin. Kafir, ji dil dixwazin ku haya we ji çek û pertalên we nemîne da ku bi carekê re êrîşî ser we bikin. Eger hûn ji baranê eziyet bibînin yan jî hûn nexweş bin tu guneh ji we re tuneye ku hûn çekên xwe deynin cihekî, lê belê dîsa jî tedbîra xwe bistînin. Bê guman Xwedê  ji kafiran re ezabekî riswaker amade kiriye. (Nîsa, 4/101-102)

Bireserê lêkera “eqame” (أقام) ya ku di ayeta 102an de derbas dibe bêjeya “es-selat”ê ye. Ji îbareyên bi vî rengî yên ku di Qur’anê de derbas dibin tê fêhmê ku divê nimêj tam were kirin. Bi sedema ku Resûlullah aleyhisselam li pêşiya cemaetê 2 qam kiriye bi awayê “فأقمت لهم الصلاة , vêca te li pêşiya wan nimêj tam kir” hatiye îfadekirin. Ango Resûlullah bêyî ku nimêja xwe qesr bike, 2 qaman kiriye. Li berevajî vê, bi sedema ku yên li pey wî nimêja we kurt kirine “فلتقم طائفة منهم معك êdî bila komek ji wan digel te nimêj bike” hatiye gotin.

Riwayeteke ku ji ‘Ebdullahê kurê ‘Umer (x.j.q) hatiye neqilkirin wiha ye:

“Ez bi Resûlullah re derketim (gelek) rêwîtiyan. Ji du qaman zêdetir nimêj nedikir. Ez bi Ebû Bekir re çûm. Wî jî –heta ku jiyana xwe ji dest da– ji du qaman zêdetir nedikir. Ez bi ‘Umer û ‘Usman re jî derketim rêwîtiyê, wan jî heman tişt dikirin.” (Îbn Mace, Îqametu’s-Selat, 75; Nesai, Teqsîru’s-Selat, 5)

Pêemberê me aleyhisselam di rêwîtiyê de nimêjên 4 qam, her gav 2 qam kirine. Bi sedema ku wî ferman kiriye: “Wekî hûn dibînin; ez çawa nimêj bikin, hûn jî wisa bikin” (Buxarî, Ezan, 18) divê em jî bi vî awayî nimêj bikin.

Eger em dubare bikin: Di rêwîtiyê de ji bilî nimêja mexribê temamê nimêjan 2 qam tên kirin û di vê kirinê tu kurtkirin tuneye. Bi tenê di rewşa hebûna tirsa ji neyar, nimêj tên kurtkirin. Ev jî mîna ku li jor hat diyarkirin; nimêjên ferz yên ku di rêwîtiyê de jixwe 2 qam tên kirin, mirov bi awayê qamekê bike.

Ji agahiyên berfirehtir di der barê kirina nimêjê di rêwîtiyê de ji kerema xwe re serî li navnîşanên jêr bidin:

www.fetva.net/goruntulu-fetvalar/seferilikte-namazlar-kisaltilir-mi-kisaltilmaz-mi.html

www.fetva.net/goruntulu-fetvalar/seferilikte-namazlari-kisaltarak-kilmak-sart-midir.html

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Di nimêja bi cemaetî de divê cemaet kengî silavê bide? 26.12.18 305
2 Ez nikarim xwe bi tevahî bidim nimêjê. Divê ez çi bikim? 01.02.19 276
3 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin, Cebraîl hînî Pêxemberê me kirine? 03.04.19 170
4 Ma hilkirina milan di nimêjê de mekrûh e? 27.12.18 334
5 Ma mirov dikare bi pêlavê nimêj bike? 06.02.19 199
6 Ma di nimêjê de ken, hem nimêj hem jî destmêjê betal dike? 04.04.19 162
7 Ma jin dikarin bêyî lixwekirina goreyan nimêj bikin? 28.12.18 259
8 Ma mirov dikare bi kincên bi resm nimêj bike? 18.02.19 230
9 Gava ferzeke destmêjê kêm be, nimêj qebûl dibe an na? 05.04.19 197
10 Ma em nimêjên xwe yên sunnet li mizgeftê yan li malê bikin? 31.12.18 275
11 Ma nimêja jinan ji ya mêran cuda ye? 19.02.19 230
12 Ma mirov dikare li kargehê rûniştî nimêj bike? 09.04.19 174
13 Ma mirov kengî rêwî tê hesabkirin? 03.01.19 224
14 Ma divê em li leşkeriyê çawa nimêj bikin? 20.02.19 201
15 Nimêja şevê kengî û çawa tê kirin? 10.04.19 155
16 Ma sûreyên di nimêjê de tên xwendin divê li pey hev bin? 08.01.19 238
17 Kesê Şafiî gava di nimêja 4 rek‘etî de rabe rek‘eta pêncan divê çi bike? 25.02.19 187
18 Ma mirov dikare di dawiya ezanê de selayê bixwîne? 15.04.19 174
19 Ma niyeta nimêjê çawa tê anîn? 09.01.19 248
20 Ma kirina nimêjê li ser sicadeya ku wêneyê Ke‘beyê li ser heye caiz e? 27.02.19 223
21 Ma hedisa kesê çar qam sunnetên berî nîvro meke, mehdervaniya min nagihîjê, sehîh e? 16.04.19 127
22 Ma rast e ku “jina bêhn di xwe dabe, heta xusla xwe raneke nikare nimêj bike” 10.01.19 289
23 Ma mirovê meynoş heta 40 rojan nikare nimêj bike? 28.02.19 171
24 Ma mêr dikare li malê li pêşiya hevser û zarokên xwe îmamtiyê bike? 17.04.19 156
25 Xwendekarên dibistanê dê nimêjên xwe çawa bikin? 15.01.19 252
26 Ma zarok dikarin li pêşiya mezinan îmamtiyê bikin? 05.03.19 199
27 Ma mirov dikare nimêja îdê bi tenê bike? 18.04.19 136
28 Ma jin dikare îmamtiya jinan bike? 23.01.19 234
29 Ma di navbera herdu secdeyên nimêjê de duayekî ku were xwendin heye? 06.03.19 225
30 Çima nimêj Misilmanan ji şirkê dûr nagre? 22.04.19 130
31 Mirov di kîjan rewşan de dikare peya nimêj bike? 24.01.19 256
32 Nimêj kengî li zarokan ferz dibe? 07.03.19 245
33 Ma kirina nimêjê li rastê mizgeftê bi xêrtir e? 24.04.19 127
34 Mirov di demên kar de dê nimêjên xwe kengî bike? 25.01.19 228
35 Ma lixwekirina kum an jî şaşikê ji bo nimêjê lazim e? 11.03.19 187
36 Ma mirov dikare di rêwîtiyê de nimêjên xwe çar qam bike? 25.04.19 125
37 Ma nabe ku karkerên me nimêjên xwe bihêlin qezayê? 28.01.19 246
38 Ma nimêjeke bi navê nimêja hacetê heye? 12.03.19 193
39 Ma caiz e ku mirov piştî nimêjan li mizgeftê bi destê hev bigre? 29.04.19 171
40 Eger piştî nimêjê diyar bibe ku îmam bêdesmêj e dê çi bê kirin? 29.01.19 232
41 Ma xwendina sûreyên nimêjê di nimêjê de şert e? 14.03.19 176
42 Ma mirov dikare nimêjên ferz bi tena serê xwe bike? 30.04.19 174
43 Dema jin di pêşiya nimêjker re derbas bibe, ma nimêj betal dibe? 30.01.19 230
44 Ma delîla nimêjên sunnet ji ayetê heye? 25.03.19 187
45 Ma ji bo kirina nimêjê divê mirov ji serkarê xwe destûrê bixwaze? 02.05.19 204
46 Ma qibleya Misilmanan ya ewil Ke‘be yan Beytul-Meqdis bû? 24.12.18 245
47 Da ku bikaribim rabim nimêja sibehê divê ez çi bikim? 31.01.19 216
48 Ma mirov dikare li odeya razanê nimêj bike? 28.03.19 168
49 Di nimêja bi cemaetî de ma şert e ku mirov bibêjê “tebayî îmamê hazir” 25.12.18 256