Ma jina ducanî û ya şîr dide zarokê dê rojiyê bigrin?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Rojî Tarih: 08 Mayıs 2019

Pirs: Pîreka ducanî yan jî ya şîr dide zarokê ma lazim e ku rojiya meha Remezanê bigrin? Heke negrin piştre dê qeza bikin an jî dê kefaret bidin?

Bersiv: Bi sedema ku pîreka ducanî û ya k şîr dide zarokê, dê zirarê bide xwe û zaroka xwe, ji girtina rojiyê ne berpirsyar in. Ji ber ku ji girtina wê ne berpirsyar in, rojiya ku di meha Remezanê de negirtine piştre qeza jî nakin. Ji bo rojiya ku nehatiye girtin kefaret jî lazim nake.

Ayetên ku behsa rewşa taybet ya pîrekên ducanî û yên ku şîr didin zarokên xwe dike wiha ne:

Ê ku hûn ji yek nefsê çêkirine Ew e. Ji wê jî hevjîna wê çêkir da ku bi bal ve vehewe. Çi dema mêr ew hembêz kir, bi barekî sivik bihemil bû. Bi vî halî demekê ma. Vêca çi dema barê wê giran bû, herduyan ji Rebbê xwe lava kirin û gotin: “Sond be eger tu zarokekî baş bidî me teqez em ê ji te re gelek spasiyan bikin.” (E‘raf, 7/189)

Me li însan ferman kir ku ji dê û bavê xwe re baş bin. Lewra dayika wî, bi çi zor û zehmetiyan ew di zikê xwe de hilgirtiye. Bişîrvekirina wî jî du salan dewam dike…” (Loqman, 31/14)

Bila dayik heta du salên tekûz şîr bidin zarokên xwe. Ev, ji bo yên ku dixwazin dema şîrdayînê temam bikin. Xwarin û vexwarina wan li gorî me‘rûfê, li ser bavê zarok e. Li gorî hêza xwe bi tenê mirov tê binbarkirin. Divê ne dê ne jî bav bi sedem zaroka xwe zirarê bibîne…” (Beqere, 2/233)

Di herdu ayetên serî de behsa rewşa jinên ducanî û di dema şîrdayînê de zehmetiyên ku jin dikşînin hatiye kirin. Di ayeta sêyem de jî hatiye îfadekirin ku mirov ji tiştê hêza xwe zêdetir nayê binbarkirin û ev ferman hatiye dayîn:

“Divê ne dê ne jî bav bi sedema zaroka xwe zirarê bibine.”

Dema mirov li jinên ducanî û yên ku şîr didin zarokên xwe dinihêre, diyar dibe ku zirara bi sedema zarokan dê bigihîje wan ji aliyê “tenduristiyê”ve ye. Lewra divê ew, hem xwe hem jî zarokên xwe xwedî bikin.

Xwedê Teala hem li tu kesî ji zêdeyî hêza wî bar lê nekiriye hem jî şîret li me kiriye ku em wiha lava bikin:

Rebbê me! Barê ku em ê di hilgirtina wî de zehmetiyê bikşînin li me bar meke.” (Beqere, 2/286)

Gava em van her çar ayetan bidin ber hev, diyar dibe ku berpirsyariya pîreka ducanî û ya şîr dide zarokê bi rojîgirtinê, tê wateya ku mirov ew xistine bin zor û zehmetiyê. Ji ber vê yekê ye ku Qasidê Xwedê Teala wiha gotiye:

Xwedê Teala ji rêwiyan nîvê nimêjê, ji jina ducanî û yên şîr didin zarokên xwe jî girtina rojiyê rakiriye.”  (Tirmizî, Sewm, 21; Îbn Mace, Siyam, 12; Nesaî, Siyam, 51)

Lewra rêwî, nimêjên çar rek‘et bi awayê du rek‘et dikin, herdu rek‘etên ku nekirine jî paşê qeza nakin. Ango berpirsyariya ji kirina herdu rek‘etan ji ser wan hatiye rakirin. Rewşa jinên ducanî û yên ku şîr didin zarokên xwe jî wekî wan e. Gava ev rewşa wan bi dawî bibe ji rojiya ku negirtine berpirsyar nayên girtin.

Ji bo agahiyên berfirehtir hûn dikarin li dersa me ya di navnîşana jêr de ye temaşe bikin:

www.kurandersi.com/mukayeseli-fikih-muzakereleri/2014/kimler-oruc-tutabilir

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma girtina rojiya meha remezanê li kê ferz e? 13.06.16 1.175
2 Ma çêr û dijûn rojiyê dişkînin? 01.06.17 902
3 Kesê ji ber sedemekî meşrû rojî negre ma lazim e ku pereyan bide? 22.05.18 458
4 Ma meha Remezanê bi hesab an jî bi dîtina heyvê tê diyarkirin?  12.06.18 352
5 Hûn dikarin di heqê çaxa balixbûnê de agahiyê bidin? 14.06.16 1.185
6 Ma bikaranîna dermanên inhalasyonê rojiyê dişkîne? 12.06.17 934
7 Kesên di karê giran de dixebitin ma dikarin rojiyê negrin? 23.05.18 453
8 Çima xêra rojiya 6 rojan ji meha Şewwalê biqasî rojîgirtina salekê ye? 06.05.19 142
9 Gelo hikmetê ferzbûna rojiyê çi ye? 15.06.16 1.104
10 Dayina xwînê rojiyê betal dike? 13.06.17 806
11 Kesê di Remezanê de derdikeve tetîlê ma dikare rojiya xwe piştre qeza bike? 24.05.18 492
12 Ma pîreka bi rojî dikare li tama xwarinê binêre? 07.05.19 176
13 Ma di rojiyê de rabûna paşîvê pêwîst e? 17.06.16 1.177
14 Kişandina ultrason, rontgen û tomografiyê rojiyê dişkîne? 14.06.17 823
15 Kesên bê mazeret rojî nagrin ma îsyankariya Xwedê dikin? 25.05.18 440
16 Ma jina ducanî û ya şîr dide zarokê dê rojiyê bigrin? 08.05.19 171
17 Di rojiyê de divê em rîayeta kîjan welatî bikin? 20.06.16 1.131
18 Ma ultrason, rontgen û tomografî rojiyê dişkîne? 15.06.17 806
19 Ma mirov dikare di rojiyê de avê di dev û pozê xwe wernede? 25.05.18 474
20 Ma cûtina benîşt rojiyê dişkîne? 13.05.19 177
21 Gelo rojî heta şevê an jî heta êvarê tê girtin? 21.06.16 1.118
22 Rakirin an jî tedawiya diranan rojiyê betal dike? 16.06.17 833
23 Ma kesê bêyî îradeya xwe verşê dikare rojiya xwe bişkîne? 28.05.18 452
24 Ma nexweş û kal-pîrên ku nikarin rojiyê bigrin divê çi bikin? 14.05.19 176
25 Nexweşên tedawiya kemoterapiyê dibînin, ma lazim e ku rojiyê bigirin? 22.06.16 1.197
26 Tedawiya lavman rojiyê betal dike? 19.06.17 849
27 Ma nexweşên ku divê rojê sê caran derman bixwin dikarin rojiyê negrin? 29.05.18 439
28 Ma xwarina îlaca texîrkirina dema heyzê bi mebesta girtina rojiyê caiz e? 16.05.19 149
29 Nexweşên diyabetê, gelo lazim e ku di meha Remezanê de rojî bigrin? 23.06.16 1.186
30 Çilkên çav, guh û bêvilê rojiyê betal dikin? 21.06.17 774
31 Ma tedawiya bi rêya hiperbarikê rojiyê dişkîne? 30.05.18 485
32 Kesê meyê vedixwe ma dikare rojiyê bigre? 17.05.19 160
33 Nexweşiya min a mîdê heye, divê ez îlacan bixwim. Ma dibe ku ez rojiyê negirim? 24.06.16 1.130
34 Nexweşên gurçikê dê çawa rojiyê bigrin? 22.06.17 924
35 Kefaretê rojiyê di kîjan rewşan de tê dayin? 31.05.18 461
36 Nexweşên şekir, tansiyon, migren û hwd. ma divê ku rojiyê bigirin? 27.06.16 1.178
37 Gava jin bikeve kirasa ma rojiya wê betal dibe? 16.05.18 500
38 Ma rabûna paşîvê di rojiya nafîle de şert e? 01.06.18 473
39 Kesên ku êşa serî dikişînin gelo dikarin rojiyê bigirin? 28.06.16 1.100
40 Ma mirov dikare di rojiyê de serê xwe bîşû? 16.05.18 440
41 Pîreka ku nikare rojiyê bigre ma caiz e ku li kargehê xwarinê bixwe? 04.06.18 417
42 Ma rojîgirtina nexweşên ku tedawiyê dibînin mehzûr e? 29.06.16 1.089
43 Ma xebatkarên keştiyê dikarin rojiya xwe piştre qeza bikin? 17.05.18 510
44 Ma muayeneya li cem bijîşkê jînekolog rojiyê dişkîne? 05.06.18 397
45 Rojî çi ye? Ma hûn dikarin tarîfa wê bikin? 06.06.16 1.205
46 Gelo hebên bin zimên digihîjin mîdeyê û rojiyê dişikînin? 30.06.16 1.112
47 Ma kesê ji ber tîbûnîyê bêtaqet bikeve dikare rojiya xwe bixwe? 17.05.18 442
48 Ma vereşîn rojiyê dişkîne? 06.06.18 382
49 Niyet çi ye? 07.06.16 1.148
50 Erbabê pîşeyên giran dê çawa rojiyê bigrin? 29.05.17 870
51 Ma rojiya kesê bi cenabet qebûl dibe? 18.05.18 440
52 Ma nimêja terawîhan bid‘et e? 07.06.18 383
53 Niyeta rojiya remezanê kengî û çawa tê anîn? 08.06.16 1.082
54 Ma di navbera rojiya me û rojiya miletên berê de cudahî heye? 30.05.17 874
55 Ma mirov dikare temamê rojiya xwe di xew de derbas bike? 18.05.18 472
56 Ma di Remezanê de nêçîr qedexe ye? 08.06.18 349
57 Di rojiya sunnet de, herî dereng heta kengî niyet tê anîn? 09.06.16 1.231
58 Cezayê kesê ku rojiya xwe dixwe çi ye? 31.05.17 984
59 Kesê rojî negirtibe dê çi bike? 21.05.18 417
60 Ma bikaranîna banda nîkotînê rojiyê dişkîne? 11.06.18 395