Ma jina ducanî û ya şîr dide zarokê dê rojiyê bigrin?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Rojî Tarih: 08 Mayıs 2019

Pirs: Pîreka ducanî yan jî ya şîr dide zarokê ma lazim e ku rojiya meha Remezanê bigrin? Heke negrin piştre dê qeza bikin an jî dê kefaret bidin?

Bersiv: Bi sedema ku pîreka ducanî û ya k şîr dide zarokê, dê zirarê bide xwe û zaroka xwe, ji girtina rojiyê ne berpirsyar in. Ji ber ku ji girtina wê ne berpirsyar in, rojiya ku di meha Remezanê de negirtine piştre qeza jî nakin. Ji bo rojiya ku nehatiye girtin kefaret jî lazim nake.

Ayetên ku behsa rewşa taybet ya pîrekên ducanî û yên ku şîr didin zarokên xwe dike wiha ne:

Ê ku hûn ji yek nefsê çêkirine Ew e. Ji wê jî hevjîna wê çêkir da ku bi bal ve vehewe. Çi dema mêr ew hembêz kir, bi barekî sivik bihemil bû. Bi vî halî demekê ma. Vêca çi dema barê wê giran bû, herduyan ji Rebbê xwe lava kirin û gotin: “Sond be eger tu zarokekî baş bidî me teqez em ê ji te re gelek spasiyan bikin.” (E‘raf, 7/189)

Me li însan ferman kir ku ji dê û bavê xwe re baş bin. Lewra dayika wî, bi çi zor û zehmetiyan ew di zikê xwe de hilgirtiye. Bişîrvekirina wî jî du salan dewam dike…” (Loqman, 31/14)

Bila dayik heta du salên tekûz şîr bidin zarokên xwe. Ev, ji bo yên ku dixwazin dema şîrdayînê temam bikin. Xwarin û vexwarina wan li gorî me‘rûfê, li ser bavê zarok e. Li gorî hêza xwe bi tenê mirov tê binbarkirin. Divê ne dê ne jî bav bi sedem zaroka xwe zirarê bibîne…” (Beqere, 2/233)

Di herdu ayetên serî de behsa rewşa jinên ducanî û di dema şîrdayînê de zehmetiyên ku jin dikşînin hatiye kirin. Di ayeta sêyem de jî hatiye îfadekirin ku mirov ji tiştê hêza xwe zêdetir nayê binbarkirin û ev ferman hatiye dayîn:

“Divê ne dê ne jî bav bi sedema zaroka xwe zirarê bibine.”

Dema mirov li jinên ducanî û yên ku şîr didin zarokên xwe dinihêre, diyar dibe ku zirara bi sedema zarokan dê bigihîje wan ji aliyê “tenduristiyê”ve ye. Lewra divê ew, hem xwe hem jî zarokên xwe xwedî bikin.

Xwedê Teala hem li tu kesî ji zêdeyî hêza wî bar lê nekiriye hem jî şîret li me kiriye ku em wiha lava bikin:

Rebbê me! Barê ku em ê di hilgirtina wî de zehmetiyê bikşînin li me bar meke.” (Beqere, 2/286)

Gava em van her çar ayetan bidin ber hev, diyar dibe ku berpirsyariya pîreka ducanî û ya şîr dide zarokê bi rojîgirtinê, tê wateya ku mirov ew xistine bin zor û zehmetiyê. Ji ber vê yekê ye ku Qasidê Xwedê Teala wiha gotiye:

Xwedê Teala ji rêwiyan nîvê nimêjê, ji jina ducanî û yên şîr didin zarokên xwe jî girtina rojiyê rakiriye.”  (Tirmizî, Sewm, 21; Îbn Mace, Siyam, 12; Nesaî, Siyam, 51)

Lewra rêwî, nimêjên çar rek‘et bi awayê du rek‘et dikin, herdu rek‘etên ku nekirine jî paşê qeza nakin. Ango berpirsyariya ji kirina herdu rek‘etan ji ser wan hatiye rakirin. Rewşa jinên ducanî û yên ku şîr didin zarokên xwe jî wekî wan e. Gava ev rewşa wan bi dawî bibe ji rojiya ku negirtine berpirsyar nayên girtin.

Ji bo agahiyên berfirehtir hûn dikarin li dersa me ya di navnîşana jêr de ye temaşe bikin:

www.kurandersi.com/mukayeseli-fikih-muzakereleri/2014/kimler-oruc-tutabilir

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Gelo rojî heta şevê an jî heta êvarê tê girtin? 21.06.16 1.095
2 Rakirin an jî tedawiya diranan rojiyê betal dike? 16.06.17 814
3 Ma kesê bêyî îradeya xwe verşê dikare rojiya xwe bişkîne? 28.05.18 408
4 Ma nexweş û kal-pîrên ku nikarin rojiyê bigrin divê çi bikin? 14.05.19 150
5 Nexweşên tedawiya kemoterapiyê dibînin, ma lazim e ku rojiyê bigirin? 22.06.16 1.175
6 Tedawiya lavman rojiyê betal dike? 19.06.17 831
7 Ma nexweşên ku divê rojê sê caran derman bixwin dikarin rojiyê negrin? 29.05.18 418
8 Ma xwarina îlaca texîrkirina dema heyzê bi mebesta girtina rojiyê caiz e? 16.05.19 127
9 Nexweşên diyabetê, gelo lazim e ku di meha Remezanê de rojî bigrin? 23.06.16 1.158
10 Çilkên çav, guh û bêvilê rojiyê betal dikin? 21.06.17 754
11 Ma tedawiya bi rêya hiperbarikê rojiyê dişkîne? 30.05.18 464
12 Kesê meyê vedixwe ma dikare rojiyê bigre? 17.05.19 133
13 Nexweşiya min a mîdê heye, divê ez îlacan bixwim. Ma dibe ku ez rojiyê negirim? 24.06.16 1.111
14 Nexweşên gurçikê dê çawa rojiyê bigrin? 22.06.17 901
15 Kefaretê rojiyê di kîjan rewşan de tê dayin? 31.05.18 438
16 Nexweşên şekir, tansiyon, migren û hwd. ma divê ku rojiyê bigirin? 27.06.16 1.153
17 Gava jin bikeve kirasa ma rojiya wê betal dibe? 16.05.18 473
18 Ma rabûna paşîvê di rojiya nafîle de şert e? 01.06.18 425
19 Kesên ku êşa serî dikişînin gelo dikarin rojiyê bigirin? 28.06.16 1.077
20 Ma mirov dikare di rojiyê de serê xwe bîşû? 16.05.18 424
21 Pîreka ku nikare rojiyê bigre ma caiz e ku li kargehê xwarinê bixwe? 04.06.18 379
22 Ma rojîgirtina nexweşên ku tedawiyê dibînin mehzûr e? 29.06.16 1.065
23 Ma xebatkarên keştiyê dikarin rojiya xwe piştre qeza bikin? 17.05.18 489
24 Ma muayeneya li cem bijîşkê jînekolog rojiyê dişkîne? 05.06.18 371
25 Rojî çi ye? Ma hûn dikarin tarîfa wê bikin? 06.06.16 1.182
26 Gelo hebên bin zimên digihîjin mîdeyê û rojiyê dişikînin? 30.06.16 1.084
27 Ma kesê ji ber tîbûnîyê bêtaqet bikeve dikare rojiya xwe bixwe? 17.05.18 419
28 Ma vereşîn rojiyê dişkîne? 06.06.18 348
29 Niyet çi ye? 07.06.16 1.126
30 Erbabê pîşeyên giran dê çawa rojiyê bigrin? 29.05.17 846
31 Ma rojiya kesê bi cenabet qebûl dibe? 18.05.18 418
32 Ma nimêja terawîhan bid‘et e? 07.06.18 356
33 Niyeta rojiya remezanê kengî û çawa tê anîn? 08.06.16 1.058
34 Ma di navbera rojiya me û rojiya miletên berê de cudahî heye? 30.05.17 852
35 Ma mirov dikare temamê rojiya xwe di xew de derbas bike? 18.05.18 443
36 Ma di Remezanê de nêçîr qedexe ye? 08.06.18 318
37 Di rojiya sunnet de, herî dereng heta kengî niyet tê anîn? 09.06.16 1.200
38 Cezayê kesê ku rojiya xwe dixwe çi ye? 31.05.17 962
39 Kesê rojî negirtibe dê çi bike? 21.05.18 390
40 Ma bikaranîna banda nîkotînê rojiyê dişkîne? 11.06.18 366
41 Ma girtina rojiya meha remezanê li kê ferz e? 13.06.16 1.148
42 Ma çêr û dijûn rojiyê dişkînin? 01.06.17 876
43 Kesê ji ber sedemekî meşrû rojî negre ma lazim e ku pereyan bide? 22.05.18 440
44 Ma meha Remezanê bi hesab an jî bi dîtina heyvê tê diyarkirin?  12.06.18 328
45 Hûn dikarin di heqê çaxa balixbûnê de agahiyê bidin? 14.06.16 1.146
46 Ma bikaranîna dermanên inhalasyonê rojiyê dişkîne? 12.06.17 910
47 Kesên di karê giran de dixebitin ma dikarin rojiyê negrin? 23.05.18 416
48 Çima xêra rojiya 6 rojan ji meha Şewwalê biqasî rojîgirtina salekê ye? 06.05.19 126
49 Gelo hikmetê ferzbûna rojiyê çi ye? 15.06.16 1.077
50 Dayina xwînê rojiyê betal dike? 13.06.17 785
51 Kesê di Remezanê de derdikeve tetîlê ma dikare rojiya xwe piştre qeza bike? 24.05.18 457
52 Ma pîreka bi rojî dikare li tama xwarinê binêre? 07.05.19 148
53 Ma di rojiyê de rabûna paşîvê pêwîst e? 17.06.16 1.145
54 Kişandina ultrason, rontgen û tomografiyê rojiyê dişkîne? 14.06.17 794
55 Kesên bê mazeret rojî nagrin ma îsyankariya Xwedê dikin? 25.05.18 417
56 Ma jina ducanî û ya şîr dide zarokê dê rojiyê bigrin? 08.05.19 150
57 Di rojiyê de divê em rîayeta kîjan welatî bikin? 20.06.16 1.103
58 Ma ultrason, rontgen û tomografî rojiyê dişkîne? 15.06.17 764
59 Ma mirov dikare di rojiyê de avê di dev û pozê xwe wernede? 25.05.18 448
60 Ma cûtina benîşt rojiyê dişkîne? 13.05.19 151