Ma jina ducanî û ya şîr dide zarokê dê rojiyê bigrin?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Rojî Tarih: 08 Mayıs 2019

Pirs: Pîreka ducanî yan jî ya şîr dide zarokê ma lazim e ku rojiya meha Remezanê bigrin? Heke negrin piştre dê qeza bikin an jî dê kefaret bidin?

Bersiv: Bi sedema ku pîreka ducanî û ya k şîr dide zarokê, dê zirarê bide xwe û zaroka xwe, ji girtina rojiyê ne berpirsyar in. Ji ber ku ji girtina wê ne berpirsyar in, rojiya ku di meha Remezanê de negirtine piştre qeza jî nakin. Ji bo rojiya ku nehatiye girtin kefaret jî lazim nake.

Ayetên ku behsa rewşa taybet ya pîrekên ducanî û yên ku şîr didin zarokên xwe dike wiha ne:

Ê ku hûn ji yek nefsê çêkirine Ew e. Ji wê jî hevjîna wê çêkir da ku bi bal ve vehewe. Çi dema mêr ew hembêz kir, bi barekî sivik bihemil bû. Bi vî halî demekê ma. Vêca çi dema barê wê giran bû, herduyan ji Rebbê xwe lava kirin û gotin: “Sond be eger tu zarokekî baş bidî me teqez em ê ji te re gelek spasiyan bikin.” (E‘raf, 7/189)

Me li însan ferman kir ku ji dê û bavê xwe re baş bin. Lewra dayika wî, bi çi zor û zehmetiyan ew di zikê xwe de hilgirtiye. Bişîrvekirina wî jî du salan dewam dike…” (Loqman, 31/14)

Bila dayik heta du salên tekûz şîr bidin zarokên xwe. Ev, ji bo yên ku dixwazin dema şîrdayînê temam bikin. Xwarin û vexwarina wan li gorî me‘rûfê, li ser bavê zarok e. Li gorî hêza xwe bi tenê mirov tê binbarkirin. Divê ne dê ne jî bav bi sedem zaroka xwe zirarê bibîne…” (Beqere, 2/233)

Di herdu ayetên serî de behsa rewşa jinên ducanî û di dema şîrdayînê de zehmetiyên ku jin dikşînin hatiye kirin. Di ayeta sêyem de jî hatiye îfadekirin ku mirov ji tiştê hêza xwe zêdetir nayê binbarkirin û ev ferman hatiye dayîn:

“Divê ne dê ne jî bav bi sedema zaroka xwe zirarê bibine.”

Dema mirov li jinên ducanî û yên ku şîr didin zarokên xwe dinihêre, diyar dibe ku zirara bi sedema zarokan dê bigihîje wan ji aliyê “tenduristiyê”ve ye. Lewra divê ew, hem xwe hem jî zarokên xwe xwedî bikin.

Xwedê Teala hem li tu kesî ji zêdeyî hêza wî bar lê nekiriye hem jî şîret li me kiriye ku em wiha lava bikin:

Rebbê me! Barê ku em ê di hilgirtina wî de zehmetiyê bikşînin li me bar meke.” (Beqere, 2/286)

Gava em van her çar ayetan bidin ber hev, diyar dibe ku berpirsyariya pîreka ducanî û ya şîr dide zarokê bi rojîgirtinê, tê wateya ku mirov ew xistine bin zor û zehmetiyê. Ji ber vê yekê ye ku Qasidê Xwedê Teala wiha gotiye:

Xwedê Teala ji rêwiyan nîvê nimêjê, ji jina ducanî û yên şîr didin zarokên xwe jî girtina rojiyê rakiriye.”  (Tirmizî, Sewm, 21; Îbn Mace, Siyam, 12; Nesaî, Siyam, 51)

Lewra rêwî, nimêjên çar rek‘et bi awayê du rek‘et dikin, herdu rek‘etên ku nekirine jî paşê qeza nakin. Ango berpirsyariya ji kirina herdu rek‘etan ji ser wan hatiye rakirin. Rewşa jinên ducanî û yên ku şîr didin zarokên xwe jî wekî wan e. Gava ev rewşa wan bi dawî bibe ji rojiya ku negirtine berpirsyar nayên girtin.

Ji bo agahiyên berfirehtir hûn dikarin li dersa me ya di navnîşana jêr de ye temaşe bikin:

www.kurandersi.com/mukayeseli-fikih-muzakereleri/2014/kimler-oruc-tutabilir

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Nexweşên diyabetê, gelo lazim e ku di meha Remezanê de rojî bigrin? 23.06.16 1.123
2 Çilkên çav, guh û bêvilê rojiyê betal dikin? 21.06.17 714
3 Ma tedawiya bi rêya hiperbarikê rojiyê dişkîne? 30.05.18 428
4 Kesê meyê vedixwe ma dikare rojiyê bigre? 17.05.19 100
5 Nexweşiya min a mîdê heye, divê ez îlacan bixwim. Ma dibe ku ez rojiyê negirim? 24.06.16 1.088
6 Nexweşên gurçikê dê çawa rojiyê bigrin? 22.06.17 869
7 Kefaretê rojiyê di kîjan rewşan de tê dayin? 31.05.18 404
8 Nexweşên şekir, tansiyon, migren û hwd. ma divê ku rojiyê bigirin? 27.06.16 1.118
9 Gava jin bikeve kirasa ma rojiya wê betal dibe? 16.05.18 437
10 Ma rabûna paşîvê di rojiya nafîle de şert e? 01.06.18 393
11 Kesên ku êşa serî dikişînin gelo dikarin rojiyê bigirin? 28.06.16 1.039
12 Ma mirov dikare di rojiyê de serê xwe bîşû? 16.05.18 394
13 Pîreka ku nikare rojiyê bigre ma caiz e ku li kargehê xwarinê bixwe? 04.06.18 345
14 Ma rojîgirtina nexweşên ku tedawiyê dibînin mehzûr e? 29.06.16 1.037
15 Ma xebatkarên keştiyê dikarin rojiya xwe piştre qeza bikin? 17.05.18 442
16 Ma muayeneya li cem bijîşkê jînekolog rojiyê dişkîne? 05.06.18 337
17 Rojî çi ye? Ma hûn dikarin tarîfa wê bikin? 06.06.16 1.153
18 Gelo hebên bin zimên digihîjin mîdeyê û rojiyê dişikînin? 30.06.16 1.046
19 Ma kesê ji ber tîbûnîyê bêtaqet bikeve dikare rojiya xwe bixwe? 17.05.18 382
20 Ma vereşîn rojiyê dişkîne? 06.06.18 311
21 Niyet çi ye? 07.06.16 1.100
22 Erbabê pîşeyên giran dê çawa rojiyê bigrin? 29.05.17 813
23 Ma rojiya kesê bi cenabet qebûl dibe? 18.05.18 385
24 Ma nimêja terawîhan bid‘et e? 07.06.18 326
25 Niyeta rojiya remezanê kengî û çawa tê anîn? 08.06.16 1.028
26 Ma di navbera rojiya me û rojiya miletên berê de cudahî heye? 30.05.17 819
27 Ma mirov dikare temamê rojiya xwe di xew de derbas bike? 18.05.18 409
28 Ma di Remezanê de nêçîr qedexe ye? 08.06.18 279
29 Di rojiya sunnet de, herî dereng heta kengî niyet tê anîn? 09.06.16 1.163
30 Cezayê kesê ku rojiya xwe dixwe çi ye? 31.05.17 912
31 Kesê rojî negirtibe dê çi bike? 21.05.18 362
32 Ma bikaranîna banda nîkotînê rojiyê dişkîne? 11.06.18 327
33 Ma girtina rojiya meha remezanê li kê ferz e? 13.06.16 1.123
34 Ma çêr û dijûn rojiyê dişkînin? 01.06.17 848
35 Kesê ji ber sedemekî meşrû rojî negre ma lazim e ku pereyan bide? 22.05.18 410
36 Ma meha Remezanê bi hesab an jî bi dîtina heyvê tê diyarkirin?  12.06.18 299
37 Hûn dikarin di heqê çaxa balixbûnê de agahiyê bidin? 14.06.16 1.121
38 Ma bikaranîna dermanên inhalasyonê rojiyê dişkîne? 12.06.17 871
39 Kesên di karê giran de dixebitin ma dikarin rojiyê negrin? 23.05.18 390
40 Çima xêra rojiya 6 rojan ji meha Şewwalê biqasî rojîgirtina salekê ye? 06.05.19 103
41 Gelo hikmetê ferzbûna rojiyê çi ye? 15.06.16 1.043
42 Dayina xwînê rojiyê betal dike? 13.06.17 748
43 Kesê di Remezanê de derdikeve tetîlê ma dikare rojiya xwe piştre qeza bike? 24.05.18 423
44 Ma pîreka bi rojî dikare li tama xwarinê binêre? 07.05.19 117
45 Ma di rojiyê de rabûna paşîvê pêwîst e? 17.06.16 1.111
46 Kişandina ultrason, rontgen û tomografiyê rojiyê dişkîne? 14.06.17 759
47 Kesên bê mazeret rojî nagrin ma îsyankariya Xwedê dikin? 25.05.18 385
48 Ma jina ducanî û ya şîr dide zarokê dê rojiyê bigrin? 08.05.19 110
49 Di rojiyê de divê em rîayeta kîjan welatî bikin? 20.06.16 1.071
50 Ma ultrason, rontgen û tomografî rojiyê dişkîne? 15.06.17 726
51 Ma mirov dikare di rojiyê de avê di dev û pozê xwe wernede? 25.05.18 416
52 Ma cûtina benîşt rojiyê dişkîne? 13.05.19 112
53 Gelo rojî heta şevê an jî heta êvarê tê girtin? 21.06.16 1.079
54 Rakirin an jî tedawiya diranan rojiyê betal dike? 16.06.17 787
55 Ma kesê bêyî îradeya xwe verşê dikare rojiya xwe bişkîne? 28.05.18 368
56 Ma nexweş û kal-pîrên ku nikarin rojiyê bigrin divê çi bikin? 14.05.19 110
57 Nexweşên tedawiya kemoterapiyê dibînin, ma lazim e ku rojiyê bigirin? 22.06.16 1.142
58 Tedawiya lavman rojiyê betal dike? 19.06.17 800
59 Ma nexweşên ku divê rojê sê caran derman bixwin dikarin rojiyê negrin? 29.05.18 387
60 Ma xwarina îlaca texîrkirina dema heyzê bi mebesta girtina rojiyê caiz e? 16.05.19 93