Ma divê meriv ji îfadeya “Telaq du car in”, çi fêhm bike?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Zewac Tarih: 19 Şubat 2014

Pirs: Min nivîsên we yên di derbarê jinberdanê de xwendin. Dema min û hevalekî xwe li ser vê meseleyê me nîqaş kir, em bi hev re ketin îxtilafê. Hûn dikarin vê meseleyê hinekî vekin?

Bersiv: Xwedê Teala di ayetên pêşîn ji sûretê “Telaq” yanî sûreyê jinberdanê de ehkamê wê bi berfirehî bi me daye naskirin. Her jinberdana ku li gorî şert û mercên di wan ayetan de derbas dibe, pêk bê telaqek ango berdanek tê qebûlkirin. Lewra Xwedê Teala di sûreyê Beqera ayeta 229’an ferman dike ku: “Telaq du car in.” Lê belê di hundirê ‘ideyê de eger mêr poşman bibe dikare li jina xwe vegere. Ango jina xwe li xwe vegerîne. Xwedê Teala wiha ferman dike:

Eger mêrên wan lihevhatinê bixwazin, ji wan re bêhtir heq heye ku wan li xwe vegerînin.”[1]

Eger bi vî hawî jina xwe du caran berde, piştî berdana cara sêyem êdî şert û mercên vegerînê ne wekî berê hêsan in. Xwedê Teala di heman sûreyî de di ayeta 230’an de wiha ferman dike:

Êdî eger mêr jina xwe berde, ev jin lê ne helal e heta ku ji bilî wî bi mêrekî din re nezewice. Eger wî ew berda, êdî tu guneh li ser herduyan tune ye ku dîsa li hev vegerin, eger bawerî anîbin ku dê tixûbên Xwedê bi cî bînin.”[2]



[1] Beqere, 2/228.

[2] Beqere, 2/230.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma nîhaka mut‘e di Îslamê de heye yan na? 19.02.14 1.107
2 Hukmê zewaca bi zirxwişk/zirbirayan re çi ye? 19.02.14 1.018
3 Eger nîşanî bê xerakirin, ma meriv dikare diyariyên xwe ji malbata keçikê bistîne? 19.02.14 1.053
4 Eger pîrek na bakîr be, ma mêr nikare sebebê wê bipirse? 19.02.14 1.114
5 Jina min bi pey yekî ket. Ma ez dikarim wê bînim? 19.02.14 2.026
6 Hukmê hezkirina ji yekê çi ye? 19.02.14 1.069
7 Zewaca bi yeka xeyrimuslim re çawa ye? 19.02.14 1.102
8 Piştî nîşaniyê meriv dikare dev ji hev berde? 19.02.14 1.163
9 Ma mêr dikare nehêle ku jina wî biçe serdana dê-bavê xwe, an na? 19.02.14 1.070
10 Ji tirsa zor û zehmetiyên madî malbata min naxwaze min bizewicîne. Divê ez çi bikim? 19.02.14 1.619
11 Di hilbijartina hevalekî/ê ji bo zewacê, divê mirov bala xwe bide çi? 19.02.14 1.106
12 Mêrê Misliman, ma dikare bi yeka Fileh re bizewice? 19.02.14 1.109
13 Ma lixwekirina gustîlka zewacê durist e? 19.02.14 1.154
14 Ma mêr û jin dikarin bi navê hev bangî hev bikin? 19.02.14 1.086
15 Gunehên ku me beriya zewacê kirine, ger em bi hev re bizewicin tên bexşandin? 19.02.14 1.203
16 Ma meriv dikare keça xwe bide yekî ku limêj nake? 19.02.14 1.095
17 Ma zewaca bi yeka/î ku zina kiribe û piştre poşman bûbe re durist e? 19.02.14 1.129
18 Hukmê kirina du rek’et limêj di şeva gerdekê de çi ye? 19.02.14 1.063
19 Ji aliyê dînê ve mafê mêr heye ku doza zarokan li jina xwe bike? 19.02.14 1.143
20 Rast e ku pîrek ne mecbûr in şîr bidin zarokên xwe? 19.02.14 1.239
21 Temenê keçan ji bo zewacê, herî kêm divê çiqas be? 19.02.14 1.013
22 Pîreka ku şeva wê ya gerdekê rastî dema xwînmeha wê were 19.02.14 1.089
23 Gelo hedîseke bi awayê “Şeva gerdekê divê zava lingên bûkê bişû” heye? 19.02.14 1.161
24 Zarokên pir û pêşveketin 19.02.14 1.074
25 Ma heta çend mehan divê ku ez şîr bidim zaroka xwe? 19.02.14 1.802
26 Diya me ‘Eyşe, ma neh salî bû bi Pêxemberê me re zewicî? 19.02.14 1.058
27 Ma nîkaha yeka Şafiî bi yekî Henefî re dê çawa were birîn? 19.02.14 1.052
28 Di şeva gerdekê de tu duayekî taybet heye? 19.02.14 1.123
29 Hukmê “kurtaj” ango jiberxwekirina zarokê çi ye? 19.02.14 1.023
30 Tu ayetek ku behsa bişîrvekirina zarokê bike heye? 19.02.14 1.475
31 Meriv dikare bi yeka ji xwe mezintir re bizewice? 19.02.14 1.068
32 Ma zewaca bi yeka qereçî re durist e? 19.02.14 1.080
33 Gelo xwişk û biratiya bi rêya xwînê jî heye? 19.02.14 1.112
34 Ma meriv serî li “tüp bebekê” bide yan jî bi qedera razî bibe û sebir bike? 19.02.14 1.097
35 Ma mêr û jin dikarin li derve bi destê hev bigirin û bimeşin? 19.02.14 1.768
36 Têkiliya bi nîşaniya meriv re divê çawa be? 19.02.14 1.118
37 Yekî/a Sunî dikare bi yeka/î ‘Elewî re bizewice? 19.02.14 1.073
38 Keçika ku ji diya min şîr vexwaribe, ma dibe xwişka min jî? 19.02.14 1.336
39 Ma caiz e ku pîrekeke xerîb zaroka meriv di malzaroka xwe de mezin bike? 19.02.14 1.107
40 Pîrek kengî dikare xebera hemilbûna xwe ji dost û hevalan re bibêje? 19.02.14 2.059
41 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 1.049
42 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 1.077
43 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 1.044
44 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 1.153
45 Ma kesa/ê ku însan dê pê re bizewice, berê hatiye tayînkirin? 19.02.14 1.128
46 Ma zewaca bi kîjan eqrebayî re heram e? 19.02.14 1.034
47 Ma meriv dikare bi xwişka şîr ya xwişka xwe ya helal re bizewice? 19.02.14 1.099
48 Ma bûk mecbûr in ku xizmeta xwesû û xezûrê xwe bikin? 19.02.14 1.196
49 Ma lixwekirina bûkanê guneh e? 19.02.14 1.070
50 Kurê xal û keça metê dikarin bi hev re bizewicin? 19.02.14 1.077
51 Ên ku bi sedem xwezûrantiyê ebediyen meriv nikare bi wan re bizewice kî ne? 19.02.14 1.204
52 Ma ez mecbûr im ku li xwesûya xwe binihêrim? 19.02.14 1.083
53 Ma durist e ku nîkaha dînî bê xebera malbatê were birîn? 19.02.14 1.080
54 Di zewacên eqrebayan de çima zarok seqet çêdibin? 19.02.14 1.076
55 Meriv dikare jina xwe berde û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.122
56 Xwesûya min limêj nake, ma divê ez çawa pê re tev bigerin? 19.02.14 1.061
57 Ên ku sirf bi rêya fermî zewicîne, ma zinayê dikin? 19.02.14 1.052
58 Meriv dikare ji yekî ku ne bavê meriv e re bibêje “bavo”? 19.02.14 1.145
59 Ma meriv dikare jina xwe ya nexweş bernede û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.079
60 Ma mafê mêr heye ku li jina xwe ferman bike? 19.02.14 1.179
61 Ma çêdibe ku nîkah bê mehr were birîn? 19.02.14 1.039
62 Ma nîkah bi henekan tê birîn? 19.02.14 1.121
63 Meriv dikare bi pîreka birayê xwe yê mirî re bizewice? 19.02.14 1.050
64 Da ku ez diya xwe razî bikim, ma divê ez bi yekî bê dilê xwe re bizewicim? 19.02.14 1.121
65 Hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye? 19.02.14 1.069
66 Ma divê meriv ji îfadeya “Telaq du car in”, çi fêhm bike? 19.02.14 1.106
67 Di dînê me de, cih û girîngiya bekaretê çi ye? 19.02.14 1.034
68 Kesê zewicandî dema pirsgirêkên wî yên cinsî hebin, gelo dikare bi yeka din re rabe û rûnê? 19.02.14 1.212
69 Ma zewac di Îslamê de ferz e? 19.02.14 1.173
70 Gelo mexduriyeta pîreka ku ne bi rêya resmî tê berdan, dê çawa were telafîkirin? 19.02.14 1.137
71 Di kîjan rewşan de divê meriv nîkaha xwe nû bike? 19.02.14 1.099
72 Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye? 19.02.14 1.129
73 Jina ku peywirên xwe yên jinantiyê nayîne cih, ma mêrê wê dikare pê re îxanetê bike? 19.02.14 1.176