Ma divê meriv ji îfadeya “Telaq du car in”, çi fêhm bike?
Fetwayen Kurdi > Fetwayên Nivîskî > Zewac Tarih: 19 Şubat 2014

Pirs: Min nivîsên we yên di derbarê jinberdanê de xwendin. Dema min û hevalekî xwe li ser vê meseleyê me nîqaş kir, em bi hev re ketin îxtilafê. Hûn dikarin vê meseleyê hinekî vekin?

Bersiv: Xwedê Teala di ayetên pêşîn ji sûretê “Telaq” yanî sûreyê jinberdanê de ehkamê wê bi berfirehî bi me daye naskirin. Her jinberdana ku li gorî şert û mercên di wan ayetan de derbas dibe, pêk bê telaqek ango berdanek tê qebûlkirin. Lewra Xwedê Teala di sûreyê Beqera ayeta 229’an ferman dike ku: “Telaq du car in.” Lê belê di hundirê ‘ideyê de eger mêr poşman bibe dikare li jina xwe vegere. Ango jina xwe li xwe vegerîne. Xwedê Teala wiha ferman dike:

Eger mêrên wan lihevhatinê bixwazin, ji wan re bêhtir heq heye ku wan li xwe vegerînin.”[1]

Eger bi vî hawî jina xwe du caran berde, piştî berdana cara sêyem êdî şert û mercên vegerînê ne wekî berê hêsan in. Xwedê Teala di heman sûreyî de di ayeta 230’an de wiha ferman dike:

Êdî eger mêr jina xwe berde, ev jin lê ne helal e heta ku ji bilî wî bi mêrekî din re nezewice. Eger wî ew berda, êdî tu guneh li ser herduyan tune ye ku dîsa li hev vegerin, eger bawerî anîbin ku dê tixûbên Xwedê bi cî bînin.”[2]



[1] Beqere, 2/228.

[2] Beqere, 2/230.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu Kategorideki Diğer Yazılar:
Sıra     Başlık Tarih    Okunma    
1 Ma kesa/ê ku însan dê pê re bizewice, berê hatiye tayînkirin? 19.02.14 1.269
2 Ma zewaca bi kîjan eqrebayî re heram e? 19.02.14 1.176
3 Ma meriv dikare bi xwişka şîr ya xwişka xwe ya helal re bizewice? 19.02.14 1.243
4 Ma bûk mecbûr in ku xizmeta xwesû û xezûrê xwe bikin? 19.02.14 1.360
5 Ma lixwekirina bûkanê guneh e? 19.02.14 1.220
6 Kurê xal û keça metê dikarin bi hev re bizewicin? 19.02.14 1.216
7 Ên ku bi sedem xwezûrantiyê ebediyen meriv nikare bi wan re bizewice kî ne? 19.02.14 1.336
8 Ma ez mecbûr im ku li xwesûya xwe binihêrim? 19.02.14 1.248
9 Ma durist e ku nîkaha dînî bê xebera malbatê were birîn? 19.02.14 1.255
10 Di zewacên eqrebayan de çima zarok seqet çêdibin? 19.02.14 1.235
11 Meriv dikare jina xwe berde û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.275
12 Xwesûya min limêj nake, ma divê ez çawa pê re tev bigerin? 19.02.14 1.201
13 Ên ku sirf bi rêya fermî zewicîne, ma zinayê dikin? 19.02.14 1.187
14 Meriv dikare ji yekî ku ne bavê meriv e re bibêje “bavo”? 19.02.14 1.302
15 Ma meriv dikare jina xwe ya nexweş bernede û bi baltûza xwe re bizewice? 19.02.14 1.242
16 Ma mafê mêr heye ku li jina xwe ferman bike? 19.02.14 1.349
17 Ma çêdibe ku nîkah bê mehr were birîn? 19.02.14 1.190
18 Ma nîkah bi henekan tê birîn? 19.02.14 1.272
19 Meriv dikare bi pîreka birayê xwe yê mirî re bizewice? 19.02.14 1.177
20 Da ku ez diya xwe razî bikim, ma divê ez bi yekî bê dilê xwe re bizewicim? 19.02.14 1.258
21 Hukmê zêr û xişrên ku di dawet û nîkahê de tên diyarîkirin çi ye? 19.02.14 1.219
22 Ma divê meriv ji îfadeya “Telaq du car in”, çi fêhm bike? 19.02.14 1.263
23 Di dînê me de, cih û girîngiya bekaretê çi ye? 19.02.14 1.157
24 Kesê zewicandî dema pirsgirêkên wî yên cinsî hebin, gelo dikare bi yeka din re rabe û rûnê? 19.02.14 1.346
25 Ma zewac di Îslamê de ferz e? 19.02.14 1.312
26 Gelo mexduriyeta pîreka ku ne bi rêya resmî tê berdan, dê çawa were telafîkirin? 19.02.14 1.299
27 Di kîjan rewşan de divê meriv nîkaha xwe nû bike? 19.02.14 1.263
28 Gelo mafê berdana pîreka şeva gerdekê kifş bibe ku ne bakir e, heye? 19.02.14 1.266
29 Jina ku peywirên xwe yên jinantiyê nayîne cih, ma mêrê wê dikare pê re îxanetê bike? 19.02.14 1.328
30 Ma nîhaka mut‘e di Îslamê de heye yan na? 19.02.14 1.246
31 Hukmê zewaca bi zirxwişk/zirbirayan re çi ye? 19.02.14 1.185
32 Eger nîşanî bê xerakirin, ma meriv dikare diyariyên xwe ji malbata keçikê bistîne? 19.02.14 1.183
33 Eger pîrek na bakîr be, ma mêr nikare sebebê wê bipirse? 19.02.14 1.256
34 Jina min bi pey yekî ket. Ma ez dikarim wê bînim? 19.02.14 2.259
35 Hukmê hezkirina ji yekê çi ye? 19.02.14 1.204
36 Zewaca bi yeka xeyrimuslim re çawa ye? 19.02.14 1.280
37 Piştî nîşaniyê meriv dikare dev ji hev berde? 19.02.14 1.327
38 Ma mêr dikare nehêle ku jina wî biçe serdana dê-bavê xwe, an na? 19.02.14 1.217
39 Ji tirsa zor û zehmetiyên madî malbata min naxwaze min bizewicîne. Divê ez çi bikim? 19.02.14 1.751
40 Di hilbijartina hevalekî/ê ji bo zewacê, divê mirov bala xwe bide çi? 19.02.14 1.246
41 Mêrê Misliman, ma dikare bi yeka Fileh re bizewice? 19.02.14 1.271
42 Ma lixwekirina gustîlka zewacê durist e? 19.02.14 1.285
43 Ma mêr û jin dikarin bi navê hev bangî hev bikin? 19.02.14 1.222
44 Gunehên ku me beriya zewacê kirine, ger em bi hev re bizewicin tên bexşandin? 19.02.14 1.367
45 Ma meriv dikare keça xwe bide yekî ku limêj nake? 19.02.14 1.245
46 Ma zewaca bi yeka/î ku zina kiribe û piştre poşman bûbe re durist e? 19.02.14 1.267
47 Hukmê kirina du rek’et limêj di şeva gerdekê de çi ye? 19.02.14 1.210
48 Ji aliyê dînê ve mafê mêr heye ku doza zarokan li jina xwe bike? 19.02.14 1.297
49 Rast e ku pîrek ne mecbûr in şîr bidin zarokên xwe? 19.02.14 1.427
50 Temenê keçan ji bo zewacê, herî kêm divê çiqas be? 19.02.14 1.142
51 Pîreka ku şeva wê ya gerdekê rastî dema xwînmeha wê were 19.02.14 1.246
52 Gelo hedîseke bi awayê “Şeva gerdekê divê zava lingên bûkê bişû” heye? 19.02.14 1.326
53 Zarokên pir û pêşveketin 19.02.14 1.214
54 Ma heta çend mehan divê ku ez şîr bidim zaroka xwe? 19.02.14 1.942
55 Diya me ‘Eyşe, ma neh salî bû bi Pêxemberê me re zewicî? 19.02.14 1.202
56 Ma nîkaha yeka Şafiî bi yekî Henefî re dê çawa were birîn? 19.02.14 1.204
57 Di şeva gerdekê de tu duayekî taybet heye? 19.02.14 1.255
58 Hukmê “kurtaj” ango jiberxwekirina zarokê çi ye? 19.02.14 1.152
59 Tu ayetek ku behsa bişîrvekirina zarokê bike heye? 19.02.14 1.641
60 Meriv dikare bi yeka ji xwe mezintir re bizewice? 19.02.14 1.204
61 Ma zewaca bi yeka qereçî re durist e? 19.02.14 1.203
62 Gelo xwişk û biratiya bi rêya xwînê jî heye? 19.02.14 1.279
63 Ma meriv serî li “tüp bebekê” bide yan jî bi qedera razî bibe û sebir bike? 19.02.14 1.265
64 Ma mêr û jin dikarin li derve bi destê hev bigirin û bimeşin? 19.02.14 1.927
65 Têkiliya bi nîşaniya meriv re divê çawa be? 19.02.14 1.273
66 Yekî/a Sunî dikare bi yeka/î ‘Elewî re bizewice? 19.02.14 1.202
67 Keçika ku ji diya min şîr vexwaribe, ma dibe xwişka min jî? 19.02.14 1.503
68 Ma caiz e ku pîrekeke xerîb zaroka meriv di malzaroka xwe de mezin bike? 19.02.14 1.258
69 Pîrek kengî dikare xebera hemilbûna xwe ji dost û hevalan re bibêje? 19.02.14 2.329
70 Bi duayên di dema nîşaniyê de nîkah tê birin? 19.02.14 1.167
71 Zilamê ku jina wî bimire, kengî dikare bi yeka din re bizewice? 19.02.14 1.205
72 Meriv dikare bi keçika ku bi xwişka meriv re ji heman pîrekê şîr vexwariye re bizewice? 19.02.14 1.182
73 Di heman demê de nîkah bi du kesan re were birîn? 19.02.14 1.308